00:00Hiç düşündünüz mü? Ya 3. Dünya Savaşı çoktan başladıysa da biz henüz olan bitenin farkında değilsek,
00:05işte bugün yazar atsız burucunun kaleminden çıkan ve tam da bu soruyu masaya yatıran oldukça düşündürücü bir senaryoyu birlikte adım
00:13adım inceleyeceğiz.
00:14Yazarın bizi karşıladığı soru bu. Aslında hepimizin aklının bir köşesinde duran bir soru değil mi?
00:19Dünyadaki bütün bu gerilimlere, çatışmalara bakınca insan sormadan edemiyor.
00:24Acaba büyük bir fırtınanın tam ortasındayız da henüz ona doğru ismi mi koyamadık?
00:29İşte bu analiz tam da bu ihtimali kurcalıyor.
00:32Ama bakın başlamadan önce çok önemli bir noktanın altını çizelim.
00:36Bu bir kehanet değil, bir gelecek tahmini ya da bir durum tespiti de değil.
00:40Burada ele alacağımız her şey 2026 yılında yazıldığı varsayılan bir makaleden yola çıkan tamamen hipotetik bir senaryo.
00:48Bizim amacımızsa bu kurlusal senaryoyu bir mercek gibi kullanarak günümüzdeki savaşların dinamiklerini ve olası zincirleme etkilerini daha iyi anlamaya çalışmak.
00:57Peki bu varsayımsal senaryodaki yol haritamız nasıl olacak?
01:02Önce her şeyin başladığı o kritik ilk haftaya odaklanacağız.
01:06Sonra bu ateşin bölgeye nasıl yayıldığına, küresel güçlerin nasıl pozisyon aldığına bakacağız.
01:12Ardından merceğimizi İran'ın içine çevireceğiz ve bu krizin yarattığı büyük jeopolitik artçı şokları ve tabii ki modern savaşların olmazsa
01:20olmazı algı savaşını ele alacağız.
01:22Hadi başlayalım o zaman.
01:24Yazar bizi alıp doğrudan olayın en sıcak anına, ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı varsayımsal bir savaşın tam
01:327. gününe götürüyor.
01:34Yani kendimizi bir anda kaosun tam ortasında buluyoruz.
01:37Makaleye göre geçen o ilk bir hafta var ya, işte o bir hafta bu işin artık öyle sınırlı bir operasyon
01:44falan olmadığını, ipin ucunun tamamen kaçtığını ve bunun bütün bölgeyi saracak bir yangına dönüştüğünü anlamak için fazlasıyla yeterli.
01:51Bu da bize modern çatışmaların ne kadar tahmin edilemez ve ne kadar hızlı yayılabileceğini gösteren bir ders aslında.
01:58Peki bu yangın nasıl bu kadar hızlı yayılıyor?
02:02Hani suya bir taş atarsınız da halkalar genişleyerek yayılır ya, işte bu çatışma da tam olarak böyle.
02:08Komşu ülkeleri anında bu girdabın içine çekiyor.
02:10Şimdi o halkaların nasıl yayıldığına bakalım.
02:13İran'ın verdiği karşılık gerçekten de baş döndürücü bir ölçekte.
02:17Sadece İsrail'i değil görüyorsunuz topraklarında Amerikan üsleri bulunan neredeyse bütün körfez ülkelerini hedef alıyor.
02:24Ve yazarın altını çizdığı nokta şu, bu ülkelerin çoğu kelimenin tam anlamıyla gafil avlanıyor ve böylesine geniş çaplı bir misillemeye
02:32hiç hazırlıklı değiller.
02:34Tabii savaş sadece füzelerden bombalardan ibaret değil.
02:37Bir anda gündelik hayat da durma noktasına geliyor.
02:40Mesela, düşünün dünyanın en kalabalık en işlek merkezlerinden biri olan Dubai Havalimanı'nın kapandığını.
02:46Bu tek bir olay bile, krizin sadece askeri alanda kalmadığını, küresel ekonomiye ve lojistiğe ne kadar büyük bir derbe vurduğunu
02:52gözler önüne seriyor.
02:54Bölgede durum böyle alev alevken, küresel oyuncular ne yapıyor peki?
02:58O büyük satranç tahtasında taşlar nasıl oynanıyor?
03:02Şimdi gelin, büyük güçlerin bu krizde nasıl pozisyon olduğuna, safların nasıl oluştuğuna bakalım.
03:08Savaşın daha ilk haftasında saflar çok net bir şekilde belirginleşiyor.
03:11Bir tarafta çekirdeğini ABD, İngiltere ve Fransa'nın oluşturduğu bir batı bloğu var.
03:17Diğer tarafta ise Suudi Arabistan'ın öncülüğünde bir araya gelen bir körfez koalisyonu.
03:22Yazar burada ilginç bir detaya dikkat çekiyor.
03:25Bu durum aslında Washington'ın yıllardır hayalini kurduğu o İran'a karşı Birleşik Körfez Cephesi hedefini istemeden de olsa hayata
03:32geçirmiş oluyor.
03:32Tamam, dışarıda tüm bunlar olurken peki savaşın merkez üstünde?
03:37Yani İran'ın kendi içinde neler yaşanıyor?
03:40Şimdi odak noktamızı biraz da oraya kaydıralım.
03:42Çünkü yazar rejimin daha ilk haftadan itibaren ne kadar büyük bir iç baskıyla karşı karşıya kaldığını anlatıyor.
03:48Şimdi size bir rakam vereceğim ve bu senaryodaki belki de en sarsıcı detaylardan biri.
03:54Rakam 48.
03:56Nedir bu 48?
03:57Makaleye göre bu, savaşın sadece ilk 7 gününde hedef alınarak öldürülen üst düzey siyasi ve askeri liderin sayısı.
04:05Bir an için durup düşünelim.
04:07Bir ülkenin beyin takımından 48 kilit ismin bir hafta gibi kısa bir sürede yok edilmesi.
04:12Bu, herhangi bir devleti yönetilemez hale getirebilecek bir darbe.
04:17Peki bu kadar hassas hedefler nasıl bu kadar isabetle vurulabildi?
04:20İşte yazar burada İran'ın 3 büyük iç zafiyetini işaret ediyor.
04:25Birincisi istihbarat.
04:27Anlaşılıyor ki CIA, Mossad, MI6 gibi servisler devletin en derinlerine kadar sızmış.
04:34İkincisi, beklenen halk desteği gelmiyor, bu da dışarıdan gelen saldırıların daha da artmasına zemin hazırlıyor.
04:40Ve son olarak toplum içindeki o derin siyasi kutuplaşma.
04:44Savaş hali bile bu fay hatlarını kapatmaya yetmiyor.
04:47Aksine iç cepheyi daha da zayıflatıyor.
04:50Savaşlar bildiğiniz gibi sadece yıkmazlar, aynı zamanda haritaları yeniden çizer, yeni dengeler kurarlar.
04:57İşte bu senaryodaki çatışmada bir deprem gibi arkasında hiç beklenmedik jeopolitik artçı şoklar bırakıyor.
05:04Gelin şimdi onlara bir bakalım.
05:06Ve tam bu kaosun ortasında sahneye yepyeni ve denklemi tamamen altüst etme potansiyeli taşıyan bir oyuncu çıkıyor.
05:14Adı İran-Kürdistan Siyasi Güçler Koalisyonu.
05:18Peki bu koalisyonu bu kadar önemli kılan ne?
05:21İki temel şey var.
05:22Birincisi, yapısı.
05:24İçerisinde PKK'nın İran uzantısı olarak bilinen PJ AK'da bulunuyor.
05:29İkincisi ve belki de daha kritik olanı dış destekçileri.
05:33Senaryoya göre bu yapı doğrudan ABD ve İsrail tarafından aktif olarak destekleniyor.
05:39İşte bu, işin rengini tamamen değiştiriyor.
05:42Ve bu durum, yazarın 3. Halka adını verdiği çok kritik bir senaryoyu masaya getiriyor.
05:48Şöyle düşünün, Irak'ta zaten özerk bir Kürt bölgesi var.
05:52Suriye'de de fiili bir özerk yapı oluştu.
05:54Şimdi de İran'ın batısında rejimin çökmesiyle birlikte potansiyel bir üçüncüsü ortaya çıkıyor.
06:00Yazarın vurguladığı gibi, bu Türkiye için artık sıradan bir dış politika konusu olmaktan çıkıp,
06:05doğrudan bir ulusal güvenlik ve beka meselesi haline geliyor.
06:09Ve son olarak gelin biraz geri çekilip büyük resme bakalım.
06:13Bütün bu askeri manevraların, siyasi hamlelerin ötesinde,
06:16bu varsayımsal savaş bize günümüzdeki çatışmaların asıl doğası hakkında ne anlatıyor?
06:21Peki, bu savaş ne kadar sürer?
06:23Valla ortada farklı tahminler var.
06:25Kimi 5-6 hafta diyor, kimi Mayıs ayına kadar biter diyor.
06:28Ama yazarın asıl odaklandığı şey bu değil.
06:31Diyor ki, sıcak çatışma ne zaman biterse bitsin,
06:34asıl mesele o değil.
06:36Asıl mesele, geride bırakacağı kaos ve istikrarsızlık.
06:39Ve bu, yıllarca hatta 10 yıllarca sürebilir.
06:43Ve işte yazarın belki de en can alıcı tespiti,
06:46savaşlarda algı çoğu zaman gerçeğin önüne geçer.
06:49Bu ne demek?
06:50Bu şu demek, artık savaşlar sadece cephede tankla, tüfekle kazanılmıyor.
06:54Aynı zamanda, hatta belki daha çok,
06:57ekranlarda, sosyal medyada, yani zihinlerde kazanılıyor.
07:00Mesele, gerçeğin ne olduğu değil.
07:03Mesele, kitlelerin neyi gerçek olarak kabul ettiği.
07:06Ve böylece, en başa,
07:09yazarın o kışkırtıcı sorusuna geri dönmüş oluyoruz.
07:11Ya gerçekten başlamadıysa değil de,
07:13biz sadece henüz adını koymadıysak?
07:16Belki de büyük çatışmalar artık eskisi gibi resmi ilanlarla başlamıyor.
07:20Belki de dünyanın dört bir yanındaki bu irili ufaklı krizler,
07:23aslında adını koyamadığımız çok daha büyük bir tablonun parçalarıdır.
07:27Bu, sanırım hepimizin üzerine biraz kafa yorması gereken bir soru.
Yorumlar