- 4 saat önce
- #jeopolitik
- #enerjikrizi
- #ortadogu
İran'a yönelik büyük askeri operasyonlar enerji krizini tetikler mi? ABD'nin Ortadoğu stratejisi ne kadar doğru? Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. Halit Hamzaoğlu, bölgedeki gerilimi ve küresel etkilerini değerlendiriyor.
Yaklaşık bir aydır devam eden çatışmalar dünya ekonomisini derinden etkiledi. Amerika ve İsrail'in İran politikasındaki yanılgıları ve bunun sonuçları mercek altına alınıyor. Trump yönetiminin Çin'i çevreleme ve enerji yollarını kontrol etme stratejisi hakkında çarpıcı analizler.
Jeopolitik doktrinler ve enerji koridorlarının kontrolü neden bu kadar önemli? Venezuela senaryosunun İran'da tekrarlanıp tekrarlanamayacağı tartışması. İran ve Venezuela arasındaki yapısal farklar ve bölgedeki kırılgan dengeler.
ABD'nin stratejik hedefleri ile İsrail'in bölgesel politikaları arasındaki uyumsuzluk büyüyor mu? Körfez ülkelerinin ABD'ye olan sadakati ve potansiyel kırılmalar. Orta Doğu'da yükselen anti-Amerikanizm ve bunun küresel etkileri. Stratejik zafer mi, taktiksel başarı mı? Amerikan halkının Trump yönetimine karşı artan tepkisi ve seçimlere etkisi.
#jeopolitik #enerjikrizi #ortadogu
Yaklaşık bir aydır devam eden çatışmalar dünya ekonomisini derinden etkiledi. Amerika ve İsrail'in İran politikasındaki yanılgıları ve bunun sonuçları mercek altına alınıyor. Trump yönetiminin Çin'i çevreleme ve enerji yollarını kontrol etme stratejisi hakkında çarpıcı analizler.
Jeopolitik doktrinler ve enerji koridorlarının kontrolü neden bu kadar önemli? Venezuela senaryosunun İran'da tekrarlanıp tekrarlanamayacağı tartışması. İran ve Venezuela arasındaki yapısal farklar ve bölgedeki kırılgan dengeler.
ABD'nin stratejik hedefleri ile İsrail'in bölgesel politikaları arasındaki uyumsuzluk büyüyor mu? Körfez ülkelerinin ABD'ye olan sadakati ve potansiyel kırılmalar. Orta Doğu'da yükselen anti-Amerikanizm ve bunun küresel etkileri. Stratejik zafer mi, taktiksel başarı mı? Amerikan halkının Trump yönetimine karşı artan tepkisi ve seçimlere etkisi.
#jeopolitik #enerjikrizi #ortadogu
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Bir ayı dolduran İran'a yönelik büyük saldırılar, bunun sonuçları enerji krizi ve dünyaya etkileri ciddi anlamda gündemi meşgul eden
00:10konular değerli izleyiciler.
00:11Şimdi bu önemli konuları Kars Kafkas Üniversitesi Öğretim Üyesi Uluslararası İlişkiler Uzmanı doşent doktor Halit Hamzaoğlu ile konuşacağız.
00:21Halit Bey hoş geldiniz yayınımıza.
00:24Hoş bulduk, çok teşekkür ederim. İyi yayınlar diliyorum.
00:27Çok teşekkür ediyoruz efendim.
00:28Evet yaklaşık bir ayı geçtik ve bu bir aylık süreç içerisinde dünya ekonomisi çok ciddi anlamda etkilendi bu savaştan.
00:37Amaç neydi bu savaşın ilk etaptaki bu yanılmalar özellikle Amerika ve İsrail'in yanılmaları süreç konusunda ve daha sonra bu
00:46yanılgının oluşturduğu etkiler neler sizce hocam?
00:50Şimdi tabii ki şöyle aslında baktığımızda Trump iktidara gelir gelmez, başkanlığa gelir gelmez.
00:58Belli bir jeopolitik doktrin çerçevesinde hareket etmeye başladı.
01:02Temel aslında hedefi Çin'i çevrelemekti ve belki de en önemlisi enerji yollarını, ulaşım koridorlarını kontrol etmekti.
01:11Yani burada Trump şunu anlıyordu artık Amerikan yüzyılı ya da Amerikan'ın hegeman olduğu bir dönemin sonuna doğru geliniyor diye
01:20bunu böyle tasavvur etti.
01:21Özellikle petrol dolara karşı petrol hakimiyetine karşı genel itibariyle Amerikan'ın büyük bir tehdit oluşturuyordu Çin'in varlığı ve bu
01:29bağlamda dikkat ederseniz doğrudan özellikle geçiş noktalarına yoğunlaştı.
01:36Yani Trump başından itibaren önce Panama kanalı dedi, daha sonra yine Latin Amerika'sını hedef aldı.
01:44Daha sonraki dönemlerde yine Arktik jeopolitiği ve alamında önemli olan bir geçiş noktası olan Grönland'ı hedef aldı.
01:53Ve nihayetinde daha sonraki süreçte İsrail eliyle yine Kızıldeniz, Afrika, Afrika dediğimiz büyük devasa oldukça jeopolitik alanı ve nihayetinde İran
02:06meselesi.
02:06Yani burada Trump'ın belki de ya da Trump yönetiminin en büyük yanılgısı Venezuela'ydı.
02:12Yani Venezuela'da çok rahat bir şekilde Amerikalılar istediğini aldı.
02:16Yani orada bir Venezuela senaryosu diye artık bir kavram oluşmaya başladı Ziya Bey.
02:21Ve dolayısıyla bunu öngörerek, bunu tasavvur ederek, bunu kendince bir bu bağlamda bir jeopolitik bir mekanizma inşa ederek İran üzerinde
02:31değmeye çalıştı.
02:32Tabii mukayese ettiğimizde İran ve Venezuela arasında çok farklı yapılar bunlar.
02:38İşte İran'ın devlet gereğinden bahsediyoruz, Orta Doğu'daki durumun daha farklı olduğundan bahsediyoruz.
02:43Ve nihayetinde İran üzerinde işte yine İsrail'in de katkılarıyla hatta şöyle İsrail'in öncülüğünde bir operasyona ya da bir
02:53savaşa başlattı aslında Trump.
02:55Ama şu anda 30 gün geçti yani yaklaşık bir ay oldu ve istediğini alamadı esasında Trump.
03:01Bunu şunu da hatta kıyaslayabiliriz Ziya Bey, işte Rusya için Ukrayna neyse şu anda Amerika için de İran odur diye
03:09şu anda o şekilde formüle edebiliriz.
03:11Yani bir bataklığa saplandığını görüyoruz.
03:14Tabii Trump sürekli açıklamaları yapıyor.
03:17İşte İran aslında rejimi devirdiklerini iddia ediyor, rejimi değiştirdik diyor.
03:21Fakat sahadaki gerçek şu anda Trump'ın en azından lehine işlemiyor ya da Trump'ın, Trump yönetiminin arzu ettiği o
03:29jeopolitik alan oluşmadı net bir şekilde.
03:32Yani bir stratejik zafer kazanmaktan şu anda uzak Amerikalılar.
03:36Evet taktiksel anlamda muayyen bir başarı var.
03:40Özellikle İran'ın altyapısına yönelik, özellikle aski füze altyapısına yönelik muazzam saldırılar var.
03:46Tabii ki orada bir İran'ın kayıpları söz konusu ama stratejik anlamda özellikle Hürmüz meselesi üzerinden bir tahakküm kuramadı Amerikalılar.
03:55Bunu net bir şekilde görüyoruz.
03:57Fakat buna yönelik işte adımlar biliyorsunuz kara operasyonundan bahsediliyor.
04:01Ve aslında Trump biraz da onurlu bir şekilde bu bataklıktan Amerika'nın şu anda içinde bulunduğu bataklıktan kurtulmaya çalışıyor.
04:11Bu onurlu çıkış nasıl olur onu göreceğiz.
04:13Özellikle biliyorsunuz şu anda tartışılan Hürmüz'e özellikle Harkadası ve Keşm Adalarına yönelik operasyonlardan bahsediliyor Ziya Bey.
04:23Tabii bunların da büyük bir meydan okuması var.
04:25Özellikle baktığımızda Keşm Adası'nda İran'ın herhangi bir büyük bir petrol tesisi de yok.
04:32Yani İran ekonomisi açısından Keşm Adası'nın herhangi bir önemi yok.
04:36Ama şöyle bir avantajı var Birleşik Arap Emirlikleri kıyılarına 50 kilometrelik mesafede dolayısıyla orada en azından başarı kazanma şansı var.
04:45Ama bu başarı da ziyade taktiksel düzeyde olacak.
04:48Yani stratejik bir zafere götürmez Amerika Birleşik Devletleri'ni.
04:51Çünkü buradaki temel mesele şu aslında Trump'ın ne rejimle yani İran rejimle bir herhangi bir sorunu yok.
04:58Trump'sın söylüyorum, Netanyahu var yani İsrail'in ayrı bir bölgesel politikası var.
05:03Başından beri Amerika'daki realist ekol ya da Amerika'daki uzmanlar ve akademisyenler şunu savunuyor.
05:10Amerika'nın küresel hesaplarıyla İsrail'in bölgesel hesapları örtüşmüyor.
05:15Yani net bir şekilde bunu görüyoruz.
05:17İsrail'in ayrı bir planı var, ayrı bir bölgesel projeksiyonu var.
05:20Amerika'nın ise daha farklı küresel çapta, Çin'i durdurmak, ulaşım koridora hakim olmak, koridor jeopolitiğine hakim olmak gibi daha
05:29grand, daha büyük hedefleri var.
05:32Şimdi burada Amerikalılar da Hürmüz meselesinde gerçekten çok zor durumdalar.
05:36Yani sadece Amerika meselesi değil, bütün dünya aslında küresel enerji piyasası zor durumda.
05:41Dolayısıyla şu anda Trump doğrudan esasında Hürmüz boğazı merkezli bir projeksiyon oluşturmaya çalışıyor.
05:48Hatta şöyle tartışmalar var, kıyı şeridinin tamamen işgali bile gündeme gelebilir.
05:54Yani Hürmüz'ü kaplayan kıyı şeridin, tabi bu kolay değil Ziya Bey.
05:59Net bir şekilde burada bedel ödemesi gerekiyor Amerika'nın.
06:03Askeri kayıplar söz konusu olabilir.
06:05Şimdi biliyorsunuz şu anda Amerika'da krallara hayır diye bir protestolar düzenleniyor.
06:10Trump'a karşı bir kamuoyu oluştu.
06:13Mesut Bey'in de zaten bu konuda açıklamaları söz konusu oldu hocam.
06:17Mesut Tezahişkiya'nın ve bu artık Amerikan halkının dışarıdaki sesi,
06:25yani Amerika'nın ne durumda olduğunun dışarıdaki sesi olduğu şeklinde.
06:29Gerçekten Amerika'da Trump'ın bu boyutu çok farklı noktalara da taşınacağa benziyor.
06:35Seçim yaklaşırken hatta.
06:37Ben özellikle konuyu açtığınız için enerjiye geçmeden onu da sormak istiyorum size.
06:41İsrail ile Amerika arasındaki bu uyumsuzluk, hedef uyumsuzluğu ne kadar daha büyüyebilir ve daha sonra bir yol ayrımı gözükür mü?
06:52Yol ayrımından bahsetmek için çok daha erken.
06:56Ziya Bey siz de biliyorsunuz İsrail'in aslında varlığını, 1948'den beri varlığını Amerikalılara borçluğu.
07:02Bütün Amerikan stratejisine baktığımızda Orta Doğu'da İsrail'in güvenliği hala birinci öncelik maalesef.
07:10Yani süper güç şu anda Amerika.
07:13Bütün politikalarını sadece bugün diye geçmişte de böyleydi.
07:16İsrail eksenli, İsrail odaklı geliştiriyor Orta Doğu'da.
07:19Bu aslında Amerikalılara da bir fayda sağlamıyor.
07:22Net bir şekilde anti-Amerikanizm bölgede yükseliyor.
07:25Bakınız bugün net bir şekilde şunu görmemiz lazım.
07:28Körfez ülkeleri Amerika'nın şu anda en sadık müttefikleri.
07:31Yani bugün Amerikan kapitali, Amerikan sermayesi, Amerikan silah gücü net bir şekilde Körfez'den faydalanarak orada bir denklem oluşturuyor.
07:41Amerika'nın bu adımları sürekli İsrail merkezli olaylara bakması eninde sonunda Riyad'ı da yani Suudi Arabistan'ı da rahatsız
07:49edecek.
07:49Yani nihayetinde biliyorsunuz Prens Selman'a yönelik galiz bir şekilde ifade etti.
07:55Bu bağlamda İsrail'e hedef aldı.
07:57Evet yani bu şunu gösteriyor.
08:00İsrail odaklı, İsrail merkezi politikanın Amerika'nın yararını olmadığını zaten Amerikalılar kendileri söylüyor.
08:05Yani aklı başındaki Amerika'daki uzmanlar bu merkezli yani İsrail merkezi politikanın özellikle son dönemde Trump'la beraber Amerikan çıkarlarına uyumlu
08:15olmadığını, zarar verdiğini düşünüyor ve haklı olarak.
08:18Şimdi baktığımızda İsrail'le yol ayrımı olmaz ama şöyle olur.
08:22Amerikan'ın ve İsrail'in çıkarları ayrışır.
08:25İsrail bir şekilde Orta Doğu'da artık barışçıl politikalar izlemek zorunda kalabilir.
08:31Yani Amerikan baskısıyla bunu sadece ama şu andaki durum yani Netanyahu da biliyorsunuz Eylül'de seçime gidiyor.
08:39Her ne kadar şu anda savaşa ve İran savaşına verilen destek %80 bandında Netanyahu'ya bir destek var.
08:45Ama bugün bakıyoruz Güney Lübnan'da İsrail'in askeri kayıpları artıyor.
08:50Yani bu da kamuoyunun, İsrail kamuoyunun görüşünü değiştirebilir.
08:54Peki bugün onaylanan bütçeyle İsrail'deki seçim daha da uzatılabilir mi, ertelenebilir mi?
08:59Öyle bir kararları vardı bugün, bir bütçe onayı var, bütçe onayı.
09:04Evet, aslında savaş bütçesi onaylandı ve muhalif, İsrail'in çok ciddi bir rakam ve muhalifler de, İsrail'deki muhalifler de buna
09:12itiraz ediyor ama
09:13tabii seçim ertelenebilir mi? Olabilir.
09:16Şimdi İsrail şöyle aslında, o kadar irrasyonel politikalar izliyor ki yani İsrail'e,
09:21şimdi İsrail hakkındaki en büyük efsanelerden bir tanesi,
09:24Orta Doğu'nun en demokratik ülkesi falan bir plan.
09:27Yani Ziya Bey bunu gerçekten İsrail'ler de inanmıyor, Netanyahu hiç inanmıyor.
09:32Ama böyle bir algı var.
09:34Bu kadar demokratik bir rejime sahipse, İsrail yaptığı soykılımlar ne demokrasiye,
09:40ne de herhangi bir insan haklarına, basit yani düzeydeki insan haklarına da uymaz.
09:45Yani bu olabilir.
09:46Yani Netanyahu döneminde aslında İsrail'in net bir şekilde irrasyonel bir perspektifle hareket ettiğini zaten gözlemliyoruz.
09:53Ama şu anda yaşanan gelişme şu aslında, İsrail şu anda alan kazanıyor ne yazık ki Orta Doğu'da.
10:01Bakınız Golan Tepeleri, işte Gazze'de yaptığı soykılım ve oradaki elde ettiği pozisyon,
10:07yine Güney Lübnan'ı işgal ediyor yine biliyorsunuz Litani'nin ehriini orada bir sınır belirliyor kendince,
10:13bir tampon bölge oluşturuyor.
10:14Yani bütün bu hikayenin sonunda İsrail'in toprak kazanımları var.
10:18Ve hatta biliyorsunuz en önemlisi, belki de İsrail'in en önemli projeksiyonlarından bir tanesi de,
10:24işte IMEC projesi, işte Hindistan'dan Hayfa limanına kadar,
10:29işte bir ulaşım koridoru senaryoları var, projeleri var.
10:34Yunanistan'da ne yazık ki buna alet oluyor net bir şekilde.
10:38İşte bunlar hepsi İsrail'in boyunu aşan aslında işler.
10:41Yani İsrail bir orta boy bir devlet, nüfus, demografik gücü belli.
10:45Evet hava üstünlüğü, bazı teknolojik üstünlükler olabilir ama birçok faktöre göre,
10:51yani burada net bir şekilde orta boy bir devletten bahsediyoruz.
10:54Yani kapasitesini aşan işler yapıyor İsrail.
10:57Bence eninde sonunda Amerikalılar İsrail'leri uyarmak zorunda kalabilir.
11:01Peki Avrupa'dan bir destek veya bir müttefiklik söz konusu olabilir mi?
11:06Bütün herkes nedense değil, gerçeği gördüğü noktada sırtını çevirdi.
11:11En son NATO'da karşımıza çıkan red cevapları vardı biliyorsunuz.
11:15Bu süreçten sonra hangi politikayla Avrupa o noktaya taşınır?
11:19Zorlamayla mı yoksa ılımlı bir politikada mı?
11:23Avrupa tabii İspanya'ya örneği var biliyorsunuz.
11:26İspanya gerçekten şu anda büyük bir aslında örnek yani tam da geçmişine yakıştık şekilde bir hareketlerde bulunuyor.
11:36Yani ama tabii bunun Avrupa için söylemek çok zor.
11:41Yani bugün Almanya'nın de facto fiilen işgal altında olduğunu biliyoruz.
11:45Yani Amerikan tahakkümü ne yazık ki orada devam ediyor.
11:48Fransa stratejik otonomi politikası izlemeye çalışıyor.
11:52Daha bağımsız göreceli anlamda.
11:54O da başarısız çünkü çok vasıfsız bir lideri var.
11:57İşte Macron gerçekten Napolyon vari hareketlerle işte bölgede var olmaya çalışıyor.
12:02Eşinin yönetimindeki yönetici mi diyoruz ona?
12:05Evet evet kesinlikle ziyave.
12:07Yani zaten 2027'de seçimler var Fransa'da biliyorsunuz.
12:11Denklem değişebilir.
12:13Diğer taraftan baktığımızda Löpen'e karşı biliyorsunuz Macron'un işte demokrasiye uymayan hareketleri var.
12:19Onları yasakladı.
12:20Fransa'da Löpen şu anda siyasi yasaklı aday olamıyor 2027'de.
12:24Yani bütün bu İngiltere'ye baktığımızda evet İngiliz aklı gerçekten önemli bir akıl.
12:29Uluslararası işler tarihinde.
12:31Diplomasi tarihinde.
12:32Onlar da şu anda bir bekle gör politikası izliyorlar.
12:35Yani Brexit'ten günümüze baktığımızda Birleşik Krallık'ın bir uluslararası bir vizyonu var.
12:41Yani küresel güç aktör olma vizyonu var.
12:43Ama şu anda net bir şekilde onlar da özellikle Trump yönetimine karşı mesafeliler net bir şekilde.
12:48Ama Amerika Birleşik Devleti'nin tabii ki doğal müttefiği İngiltere.
12:52Yani Avrupa'dan bir ben büyük bir tepki beklemiyorum.
12:55Yani bu durumda yani şu andaki siyasal müttefiği.
12:58İngiltere yeni bir Amerika doğurur mu?
13:00Yani hep ikinci planda kalmayı tercih ediyor ya.
13:03İkinci adam olmayı tercih ediyor ya stratejik.
13:05Evet evet bence olabilir yani bu senaryo daha gerçekçi.
13:09Yani İngiltere Amerika'yı dönüştürebilir.
13:11Trump sonrası zaten bakın nasıl Hamaney'in öldürülmesi meselesinde İngilizlerin verdiği bir aslında bir öğüt var.
13:19Yani şöyle öldürmeyin diyor.
13:21Yani net Hamaney'in öldürülmesi ne demek?
13:24İran halkının daha da pekişmesi bir araya gelmesi ve işgale karşı bir reaksiyon oluşturabilirdi.
13:31Bu senaryo gerçekleşti.
13:31Yani Hamaney'in öldürülmesi gerçekten bence en azından İngilizler de öyle düşünüyor.
13:37Çünkü biliyorsunuz Ziya Bey o İran'ı en iyi bilen ülke ne yazık ki İngiltere.
13:42Tarihsel bağlamda.
13:44Ve dolayısıyla bu bağlamda bir oyun kurucu niteliğine tekrar kavuşabilir.
13:48Ama Avrupa Birliği özelinde böyle bir tepkinli oluşma ihtimali şu anda gerçekçi görünmüyor.
13:53Çünkü çok fazla işte Mazharistan'da seçimler var.
13:56Orayı takip etmemiz lazım.
13:57Yani biliyorsunuz Orvan Trump'ın en büyük müttefiği.
14:00Yani ben Avrupa'da devrimler bekliyorum.
14:03Yani ziyaret devrimlerden kastım.
14:05Tabii ki klasik anlamda Fransız ihtilaline benzer bir şeyden tabii ki bahsetmiyoruz.
14:10Ama yani Avrupa'daki yönetimlerin yöneticilerin bir şekilde değişmesi gerekiyor.
14:15Çünkü tepki yok.
14:17Amerikan hegemonyası bakın soğuk savaşta bile bu kadar.
14:20Amerikan hegemonyası tahakkümü yoktu Avrupa Birliği üzerinde.
14:23Yani en azından stratejik bir özellikleri varsa De Gaulle işte büyük Fransız işte lider işte en azından bağımsız politikalar izliyordu.
14:31Yine Almanya'ya baktığımızda yine Willy Brandt'lar yine en azından bağımsız göreceli de olsa bağımsız politikalar izliyordu.
14:38Ama şu anda böyle bir politika yok.
14:41Yani sadece Trump'a kim akıl verebilir?
14:44O da dediğiniz gibi Birleşik Krallık yani İngiltere onu sağlayabilir.
14:47Ama ben Avrupa'nın şu anda böyle bir vasfa sahip olduğunu ve Avrupa'da böyle bir siyasal mühitin olmadığını düşünüyorum.
14:54Ama esas odaklamamız gereken nokta bence bölgesel ittifaklar.
15:00Yani bugün Türkiye'nin izlediği politikalar Suudi Arabistan'ın Türkiye'ye yakınlaşması işte bu çok önemli kıymetli bir şey.
15:08Yine Pakistan'ın varlığı yine Akdeniz medeniyetiyiz biz biliyorsunuz.
15:12Akdeniz'de kurulacak ittifaklar ki Orta Doğu'yla Akdeniz arasında bize hep anlatılıyor ama çok aslında aynı bölgeler.
15:18Yani biliyorsunuz çoğraf bir anlayışta.
15:20Akdeniz'le Orta Doğu bir araya getirmemiz lazım.
15:24İspanya'yı da buraya katabiliriz.
15:25Yani en azından orta vadede.
15:27Ve burada gerçek anlamda bir dünyadaki egemenliği, uluslararası savunan ülkeleri...
15:32Yeni bir mimariden bahsediyorsunuz aslında hocam.
15:36Yani çok da kilitleri noktasına da baktığımızda biraz da o kilitlere yönlenmek istiyorum.
15:41Müsaadenizle enerji noktasında Rusya-Çin kilidini nasıl aşılabilir?
15:48Hürmüz kartı yeni bir pakta oluşumuna sebebiyet verebilir mi?
15:53Ve özellikle ve özellikle yeni alternatif rotalarda Doğu Akdeniz ve Türkiye etkisini sormak istiyorum.
16:00Tabii burada şunu görelim.
16:03Şimdi şunu görmemiz lazım.
16:05Havzalar çok önemli.
16:06Havzalar şimdi bu havzalar doğrudan bizi ilgilendiren, Türkiye'ye ilgilendiren bizim gönül coğrafyalarımız, zihin coğrafyalarımız da.
16:13İşte Hazar, yine Karadeniz, Akdeniz ve ötesinde Somali'deki varlığımız işte Kızıldeniz de buraya ekleyebiliriz.
16:21Cibuti'yi de ekleyebiliriz.
16:22Bakın bugün yani böyle dipnot olarak söylemek istiyorum.
16:26Cibuti şu anda gerçekten çok önemli bir ülke.
16:28Somali keza aynı şekilde.
16:29Yani bu havzalar arasındaki bu komünikasyonu, iletişimi bir şekilde sağlayan bir lidere ihtiyaç var.
16:36Bunu da yapabilecek en önemli ülke, en önemli adet Türkiye.
16:39Dolayısıyla bunun sağlanması lazım.
16:41Şimdi Rusya ve İran'a gelince ve aslında Trump başından itibaren Rusya ve Çin'i ayırmak istiyordu.
16:49Yani Alaska'da Putin'le Trump bir araya geldi ve aslında Çin'e karşı da adı konulmamış diyelim bir ittifaktı bu.
16:58Ama gerçekleşmedi.
17:00Ukrayna meselesinde Trump böyle bir inisiyatif kullanamadı.
17:03Bunun farklı sebepleri var.
17:05Şimdi Rusya ve Çin tekrar bir araya geliyor esasında.
17:09Yani Trump istemeden bu iki gücü bir araya getiriyor.
17:13İran meselesi.
17:13İran saldırısı zaten bunun kapısını açtı.
17:15Direkt açtı yani.
17:16Kesinlikle.
17:16Kesinlikle açtı ve daha ileriye götürüyor.
17:19Şimdi bakın sahada Rusya var net bir şekilde istihbaratıyla, işte uydusuyla, farklı uzayıyla falan hep var.
17:27Şimdi Çin farklı bir şekilde var.
17:29Yani İran'ı şu anda kim finans ediyor?
17:31Bakınız Ukrayna'ya kim finans ediyor?
17:33Avrupalılar finans etti Rusya'ya karşı.
17:35Şimdi İran'ın da Çin ve Rus bloğu finans ediyor.
17:38Yani bu böyledir.
17:39Rusya arası siyaset böyle bir şey.
17:41Ama bunu tabii aleni bir şekilde açık bir şekilde yapamıyorlar doğal olarak.
17:45Putin şuna inanıyor.
17:46Alaska'daki o Alaska ruhu hala devam ediyor.
17:50Havasında var yani Moskova'da.
17:52İşte en azından Trump'la anlaşabiliriz.
17:54Özellikle Ukrayna orada da Ruslar bir bataklığa girdi, sürüklendi.
17:58Onlar da oradan çıkmaya çalışıyor.
17:59Yani dolayısıyla bu bağlamda el aldığımızda aslında Rusya ve Çin arasındaki o ittifak derinleşiyor ki bunu gerçekten Trump istemiyor.
18:08Yani Trump yönetimi sadece Trump meselesi değil kimse istemiyor Amerika'da.
18:12Ve bunu sağlıyor işte ne yazık ki Trump politikalarıyla yani onların adına ne yazık ki.
18:18Dolayısıyla bu bağlamda el almamızda fayda var.
18:20Şimdi alternatif çok fazla projelerden bahsediyor.
18:24Aslında bakınız bu mesele ne rejim meselesi ne Orta Doğu meselesi doğrudan enerji koridorları, ulaşım koridorları meselesi, petro-dolar meselesi,
18:33yuan-dolar savaşı.
18:34Petro-yuan'ı kuramadılar ama.
18:37Evet kuramadılar.
18:39Yani yuan ve dolar arasındaki meseleyi anlamadan işte euro ile avro ile dolar biliyorsunuz.
18:44Kurumsal yapılaşmasını tam anlamadı herhalde değil mi hocam?
18:47Ondan mı böyle bir sıkıntı yaşandı?
18:50Aslında petro-yuan tüm ülkelerin özgürlüğü adına güzel bir atılım olarak kullanılabilirdi ama kurulamadı bir türlü.
18:57Kurulamadı.
18:58BRICS biliyorsunuz hep ulusal paralar üzerinden değerlendiriyor BRICS oluşumu.
19:03Hayata geçmedi.
19:04Yani orada esas Amerika'nın elindeki en büyük kos yani bir süper güç olarak bloklara ayırabiliyor.
19:11Yani bir sorun çıkarabiliyor.
19:12İşte Rusya'yla ve Çin arasında şimdi ne işliyor?
19:15İşte demografi diyor ki Çinliler şu anda Sibirya'yı filan işgal ediyor.
19:19İşte Çin nüfus, Rusya nüfuslar.
19:21Yani farklı şeyler işliyor uluslararası medyada.
19:24İşte Ruslar da bunu okuyor, bakıyor orada ve tedirgin oluyor Çin'de.
19:28Yani bu aslında dünya ülkelerinin bir blok çerçevesinde hareket etmesini gerektiren.
19:33Yani bu yoksa petro-yuan yani bunu sağlanması kolay bir hadise değil.
19:38Yani burada bir dayanışmanın olması gerekiyor.
19:41Artık Amerika'nın da güçünün azalması gerekiyor.
19:43Şu anda Trump eğer İran'da başarısız olursa en azından orta ve uzun vadede bu senaryo gerçekleşebilir.
19:51Yani dolarizasyona karşı güçlü bir mukavemet oluşabilir ziyaret.
19:55Ama bunun için bazı şartlar, ön koşullar var.
19:58Onu İran'da göreceğiz.
19:59Bakın İran meselesi Vietnam meselesinin ötesinde bir mesele.
20:02Yani Vietnam'ın bir şeydi aslında.
20:05Yani kara saldırısında Amerika, Vietnam'ın yaklaşık 10-15 katı belki 20 katı kayıpla dönmez mi hocam?
20:13Kesinlikle ve Vietnam'daki o efektten daha fazla bir efekt yani bir etken olabilir.
20:19Yani dediğim gibi mesela şimdi tartışılıyor ama Hark Adası'nı ya da Çeşme Adası'nı işgal etmek en az 100
20:25binlik bir ordu gerektiriyor.
20:27Yani 5-10 bin piyade ile evet girersin işgal edersin Amerikan bayrağını oraya tamam orada mesele yok.
20:33Ama sonrası yani tabutlar işte Amerika'ya gittikçe falan yani Amerikalılar isyan eder.
20:38Yani Amerikalıların öyle bir yani askeri şeyleri de yok yani böyle Ruslar gibi değil mesela.
20:44Yani ya da bir aidiyet yok her şeyden önce.
20:47Aidiyet de yok.
20:48Yani varsa bile biraz daha sati yani onu da söyleyelim.
20:52Dolayısıyla bütün bunlar aslında bir domino yepekte yaratıyor.
20:55Ama burada tabii kırılma anı şu yani esas kötü senaryo İran'ın bölge ülkeleriyle sorunları yani potansiyel sorunları.
21:05Pakt oluşturuyor Hakan Bey'in önemli bir uyarısı vardı bu iletişim zirvesinde.
21:10Özellikle İran'ın bu kendini savunma haklı olarak kendini savunma adına yaptığı saldırılarda İran'a karşı Orta Doğu ülkelerinde yeni
21:19bir pakt oluşabilir, yeni bir blok oluşabilir uyarısı vardı.
21:23Dediğiniz konu çok önemli bunu biraz açmanızı rica edeceğim hocam.
21:26Şimdi burada net bir şekilde Ziya Bey şöyle bir durum var yani bunu işliyor zaten İsrail aslında tam 2023 Ekim'den
21:35beri 7 Ekim'den beri aslında bir fay hattı oluşturmaya çalışıyor.
21:39Aynen.
21:40Bu fay hatları zaten vardı bu arada ne yazık ki bölgemizde böyle fay hatları var potansiyel fay hatları.
21:45İsrail onu işledi işte Mossad bir şekilde böyle projeksiyon yaptı.
21:49Şimdi ona doğru evrilen bazı meseleler var.
21:51Mesela Birleşik Arap Emirlikleri net bir şekilde İran'a karşı bir pozisyonda yani bunu da ifade edelim.
21:57İran bakınız İran körfez ülkelerine çok fazla hedef alıyor.
22:01Evet haklı gerekseler olabilir ama İran'da da bir Arap karşıtı.
22:06Ne bu gerçeklik bunu konuşmamız lazım.
22:09Konuşmaması gerekiyor tabii ki.
22:10Yani bunlar var ama var ama şu anda bunları aşmak için bir kamu diplomasisine ihtiyaç var.
22:16Yani bugün Türk kamuoyu gerçekten İslam dünyasını gerçekten temsil ediyor.
22:21Bakınız bugün İran'ın her ne kadar ekoller farklı olsa da İran'ın teokratik dünya görüşü perspektifi bizimle farklı.
22:30Evet ama ne yapıyor Türk kamuoyu İran'ı destekliyor esasında.
22:34Yani en azından İran'ı orada Amerikalıların İsrail'in özellikle dayak yemesini arzu ediyor.
22:39Bunu görüyoruz yani Türk kamuoyuna gerçekten İranların teşekkür olması gerekiyor.
22:44Ki bence bunu hissediyorlar ve algılıyorlar.
22:47Bunu ama bütün coğrafyada yapmamız gerekiyor.
22:50Mısır mesela Orta Doğu'nun kalbi çok önemli bir ülke.
22:53Önemli bir medeniyet.
22:54Pakistan samimi bir şekilde Türkiye'nin ortağı yani soğuk savaştan beri.
22:59Aynen.
22:59Ya bunlarla beraber yeni bir atmosfer yeni bir hava yaratmamız gerekiyor.
23:04Çünkü Türkiye Cumhuriyeti zaten bunları yapıyor.
23:06Yani şu anda devlet aklı bunu gerçekleştirmeye çalışıyor.
23:09Ama bakıyoruz mesela İran'dan da farklı açıklamalar giriyor.
23:13İşte Irak'la İran tek devlet olsun mantığı.
23:16Yani İran'dan bu gerçekten bu yani bir imkansız olan bir şeyden bahsediyorlar.
23:21İlizyon ama bu savaş ortamında bunun söylenmesi.
23:24Tabii onlara da diyor ki işte Irak'taki haçlı şabileri işte farklı milis gruplarını bir araya getirme falan.
23:30Ama bu doğrudan Irak'ın egemenliğine uygun olmayan aykırı bir durum.
23:35Yani bu söylemler de zarar veriyor.
23:37Körfez'in de söylemleri bazı işte Birleşik Arap Emirlik, Abu Dhabi'nin söylemleri.
23:42Ama bakınız Ziya Bey şuna vurgu yapmak istiyorum.
23:46Katar gerçekten çok iyi bu şekilde dengeli politika izledi bu dönemde.
23:50Katar'ı izlememiz gerekiyor.
23:51Katar İran'la da geleneksel olarak tradisyonel olarak çok iyi ilişkilere sahip biliyoruz.
23:57Ve bu bağlamda önemli bir şu anda sınav veriyor.
24:00Yani çok bunu kıymetli buluyorum ben Katar'ın pozisyonunu.
24:04Ama diğerlerini özellikle Birleşik Arap Emirlikleri'nin burada ne yapacağı belli olmaz.
24:08Bunu ifade edeyim.
24:09Suudi Arabistan da şu anda Türkiye ile beraber, Türkiye'nin de buradaki stratejik aklıyla beraber
24:14şu anda en azından Mısır, Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında böyle bir barış ittifakı kuruluyor.
24:23Ve aslında bu barış ittifakı İran'ı da savunmaya çalışıyor.
24:27Bakınız İran'ın da toprak bütünlüğünün önemli olduğuna vurgu yapıyor.
24:32Zaten Türkiye'nin pozisyonu net bir şekilde ortada.
24:34Türkiye'nin tutumu ortada.
24:36Ve bütün bu manzara bence Trump'ı da rahatsız ediyor.
24:40Bakın Trump'ın ya da Amerikalıların şöyle bir, İsrail'in keza aynı şekilde şu arzusu var.
24:46Yani en büyük arzular aslında iyi bölge ülkelerinin savaşması.
24:51Yani Arap, Arap işte Fars satışması.
24:54İşte ne en önemli fayatta olan ne yazık ki Sünni, işte Şia satışması.
25:00Yani bunları zaten işlemlere çalışıyor ama biz bölge ülkeleri olarak zaten buna müsaade etmeyiz.
25:05Yani şu anda ne mezhep tartışmasının ne de etnik tartışmaların şu anda kıymeti harbiyesi yok.
25:13Yani biz kendi içimizde evet bunu tartışabiliriz.
25:17Bunu bir akide olarak, bir perspektif olarak yani dini bir ekol olarak ama mezhepsel ekoller olarak ama bu şu anda
25:25öyle bir satışma ihtimaline zaten Türkiye izin vermez.
25:27Bunu net bir şekilde Türkiye Sayın Cumhurbaşkanımız, Sayın Dışişleri Bakanımız ifade etti.
25:32Yani bizim için zaten Türkiye böyle mezhep üstü bir ülke.
25:36Yani bunu da ifade edelim.
25:37Gücüyle, elindeki potansiyeliyle, devlet aklıyla, kadim devlet geleneğiyle.
25:41Yani bütün bunu hamaset olarak söylemiyorum.
25:44Türkiye gerçekten önemli şu anda.
25:45Yani Sayın Cumhurbaşkanı'nın toplantılardaki açıklamalarına baktığınızda onu anlamayacak olanı zaten bu masada işi yok.
25:53Yani çok net söyleyeyim.
25:54Bu masada gerçekten işi yok.
25:56Gerek muhalefet olsun, hangi siyasi parti olsa olsun oradaki söylemlerin derinliğini görmemek elde değil zaten.
26:03Bir diğer önemli nokta İran'ın iç yapısı.
26:05Hocam özür dilerim, İran'ın iç yapısına baktığımızda Türklerin yoğunluğunu görmemek mümkün değil.
26:12Ve orada bu noktadan sonra zaten yönlenmede ve yapılanmada, bundan sonraki mimaride Türkiye'nin ağırlığının olmamasını düşünemiyorum.
26:21Siz ne düşünüyorsunuz bu konuda?
26:23Kesinlikle aynı görüşleri paylaşıyorum Ziya Bey.
26:26Biz bahsettik Akdeniz, Karadeniz ve Hazar.
26:31Yani Türkiye'nin stratejik vizyonu, Havza vizyonu burada çok önemli.
26:35Yani burada dostluklar inşa etmemiz gerekiyor.
26:37Burada bağlantısallığı, işte connectivity dediğimiz çok fazlaca kullanılıyor bu terminoloji.
26:43O bağlantısallığı sağlamamız lazım.
26:45Havzalar arası ilişki.
26:46Bu aslında sadece bu arada şunu ifade edeyim bir enerji, jeopolitiği değil.
26:52Ya da salt, real politik bir vizyon değil.
26:55Bu aslında medeniyet projesi.
26:57Türkiye'nin medeniyet projesi.
26:58Ve burada kimler var?
27:00İşte burada aslında Müslüman, İslam coğrafyası var.
27:03Burada Türk dünyası var.
27:04Yani çok geniş katmanlı bir kesimler yer alıyor ve ülkeler ve halklar var.
27:09Bu yol, yani bu Havzalar politikası, Havza stratejisi aslında bölgemize refah ve istikrar vadediyor.
27:18Bunu sağlamaya çalışıyoruz.
27:19Yani bunu ifade edelim.
27:21Bir de İran, gerçekten İran'ı çok doğru vurguladınız.
27:24Yani 30 milyona yakın orada Türk yaşıyor.
27:26Tebriz bir Türk şehridir.
27:28İsfahan bir Türk şehridir.
27:29Bugün Tebriz'e biliyorsunuz fazla şey yapıl, saldırı oldu bugün.
27:34Tebriz'e ne yazık ki.
27:35Tebriz gerçekten önemli bir şehir.
27:37Yani İran şöyle şeyden bağımsız olarak yani izlediği evet ahtapot kolları vardı bir ara.
27:46İşte biliyorsunuz Suriye devriminden önce, Esad devrimeden önce kesildi.
27:51Ama ahtapot kolları nasıl yani o kurduğu stratejiden ziyade İran köklü bir medeniyet.
27:57Yani Türkiye'de büyük bir katkı sağlamış.
27:59Türk uygarlığının gelişimine, İslam uygarlığının gelişimine çok katkı sağlamış bir ülke.
28:04Yani bunu da göz ardı etmeyelim.
28:06Yani bu bağlamda İspahan'ın varlığı, Tebriz'in varlığı gerçekten önemli.
28:11Bunun Türkiye farkında ama burada esas mesele şu.
28:15İran'ın da gerçekten farkında olması gerekiyor.
28:17Şunu da hatırlatmak istiyorum hocam, İngiltere'de bir gazeteci arkadaşımla dün değil, evvelsi gün yaptığım bir bağlantıda
28:24bir İngiliz gazetecinin görmesi gerçekten beni onurlandırdı, göğsümü kabarttı.
28:30Şu anda İsrail'in dedi, İran'a tedirgin yaklaşmasının altında sadece oradaki Türkler var dedi.
28:37Bunu bir İngiliz gazeteci görebiliyor.
28:39Ama bizim Türkiye'deki gazeteler maalesef bazıları özellikle görmek istememek için acaba gözleri.
28:45Görgeyi bilmiyorlar.
28:46Şimdi İran'ın ne olduğunu bilmiyorlar.
28:48Kadın hakları üzerinden, tabii ki önemli kavramlar bunlar ama İran'daki, yani mesele kadın, evet bunlar önemli.
28:56Kadın kalmayacak yani, şu an konuşmanın anlamı yok şu anda onu.
28:59Yok, buradaki, evet kesinlikle yani ama onu üzerinden değerlendiriyorlar.
29:03İşte sekülerizm kavramı üzerinden değerlendiriyorlar.
29:06Alakası yok.
29:07Yani İran sadece kim bu kadın ve sekülerizmin üzerinden değerlendirecek ya da bu savaş öyle bir niteliğe sahip değil.
29:13Yani aslında 3. Dünya Savaşı hep Ukrayna meselesini biz analiz ederken diyorlardı ki, işte 3. Dünya Savaşı'na giden bir
29:21savaş olarak nitelendiriyorlardı.
29:23Ama İran daha, İran Savaşı daha geniş boyutlu, daha çok boyutlu bir mesele.
29:28Bakın Hürmüz şu anda neredeyse felç etti bütün şey, enerji piyasasını, altın piyasasını, işte borsayı.
29:34Yani çok fazla böyle spillover var.
29:37Yani yayılma yetkisi var burada.
29:38Yani bu yayılma yetkisini görüyoruz.
29:39Ukrayna meselesinin ötesinde mi mesele?
29:42İran meselesi.
29:43Bir de Ukrayna Savaşı'na bakmakla, İran Savaşı'na bakmak arasındaki açıyı göremeyenler herhalde coğrafyadan da bir haber.
29:50Ve bununla beraber bir diğer önemli noktada hocam, hala petrolü, Brent petrolü baktığımızda bugün bile %2'nin üzerinde bir artış
30:00var.
30:00113 dolarları geçmiş noktada.
30:03Enerjideki boyut sizce nereye evrilecek?
30:06Pakistan üzerinden Türkiye'nin yönlendirmesiyle bazı çabalar var Amerika-İran arasında ama Trump hala baskı altında ne gibi bir karar
30:15verebilir?
30:16Şimdi Trump Hürmüz'ü gerçekten böyle önemsiyor diyelim.
30:20Yani Hürmüz meselesinde Trump'ın geri adım artmasını ben beklemiyorum.
30:24Atacağını da beklemiyorum.
30:25Çünkü bakın dediğim gibi Tahran, İsfahan Trump'ı ilgilendirmiyor.
30:30Yani ya da işte Kirman Şah ya da işte Mahabat odaklandığı konu tamamıyla petrol kokusu.
30:36Yani petrol işte enerji.
30:38Yani Trump'ın böyle bir stratejisi var.
30:39Hürmüz meselesi çözülmeden İran'da bir barış atmosferinin oluşması ya da öyle bir mekanizmanın oluşması mümkün değil.
30:47Burada enerji piyasalarını alt üst ediyor.
30:50Şimdi bakın en fazla etkilenen ülkeler Filipin'der.
30:52Yani Asya ülkeleri.
30:54Japonya, Kore, Tayvan, Tayland gibi Malezya gibi yine Müslüman memleketi olan önemli bir İslam dünyası çok önemli bir ülke Malezya.
31:03Onlar etkileniyor.
31:04Ya da Endonezya işte etkilenebilir.
31:06Yani böyle potansiyel taşıyor.
31:07Oradaki İslam ülkeleri de Müslüman ülkeler de etkilenebilir.
31:10Yani bu bunu aşmak yani onların da baskı kurması gerekiyor.
31:14Bugün Japonya Başbakanı biliyorsunuz birkaç gün önce Washington'a gitti dans etti.
31:19Yani halbuki Japonların da tedirgin olması gerekiyor.
31:23Yani bu konularda.
31:24Yani bu sorunun çözümü Hürmüz Boğazı'nda bir konsensus oluşması lazım.
31:29Bu konsensus nasıl al ver meselesi yani bir alışverişin olması gerekiyor.
31:34Trump İran bence açabilir yani orada Amerikan gemilerine, İsrail gemilerine ama bunun karşılığında ne ister?
31:41Buna bakmamız lazım.
31:42Bence bir şeyler isteyecek mutlaka.
31:45Bu isteği, bu öneriyi, bu arzuyu Trump karşılar mı?
31:48İşte orada bir muamma var.
31:50Mesele ne isteyebilir İran?
31:52Net bir şey.
31:52Bu mesele baktığımızda işte bir tazminattan bahsediliyor.
31:56İşte bir saldırmamazlık baktığından bahsediliyor.
31:59Yani İran'ın da talepleri var.
32:02Bunları karşılayın.
32:02Hürmüz'ün yönetimine karışılmaması boyutu var bir de.
32:05Karışılmaması.
32:05Egemenlik meselesi haline getiriyor.
32:07Hukuk normatik bir mesele haline getiriyor Hürmüz meselesini.
32:11Ama bence Trump orada geri adım atmaz.
32:14Özellikle Hürmüz'ün.
32:15Hürmüz de İran'ın egemenliği tam anlamıyla tanımaz.
32:18İran bu arada şu açılımla sizce ne yapmak istedi hocam?
32:22O da iyi bir merak konusu aslında.
32:25Pakistan bandıralı gemilere izin verdi.
32:29İşte günde iki gemi noktasında.
32:31Farklı ülkeleri kullanarak bu boyutta yeni bir güç teşkilatı mı kuruyor?
32:39Ya da bir konsensüs mü oluşturacak sizce?
32:41Yani Amerika'ya baskı boyutu olduğu aşikar.
32:45Ama bu ne kadar daha piyasaları rahatlatabilir ki?
32:49Yani şöyle Pakistan meselesinde şöyle bir şey vurgulamak istiyorum.
32:56Pakistan sıranın kendisine geleceğini biliyor.
32:58Yani bunu da ifade edelim.
33:00İran'dan sonra.
33:01Çünkü Çin'in en önemli müttefiği.
33:02Evet ABD ile olağanüstü ilişkileri var.
33:05Soğuk savaştan beri.
33:05Ama Pakistan da İran'a benzemez hocam.
33:07Benzemez yani benzemez.
33:10Kesinlikle benzemez.
33:11Ama böyle bir projeksiyon da var yani.
33:14Şimdi bu Netanyahu Hindistan'la görüşüyor.
33:17Modi ile görüşüyor.
33:18Kime karşı?
33:19Pakistan ile Hindistan arasında keşfer meselesi var.
33:22Yani yıllardır süre gelen.
33:24Yani burada enerji piyasalarını kısmen rahatlatır.
33:27Ama burada İran'ın yapması gereken eğer bir pozisyon almak istiyorsa.
33:31Körfez ülkelerinin özellikle oradaki petrol tesislerini hedef almayacak.
33:35Yani bu da etkiliyor.
33:36Ama bunu da yapmak zorunda.
33:37Tamam bunu anlayabiliyoruz.
33:39Ama bu da çok etkiliyor.
33:40Hürmüz'ün ötesinde.
33:41Orada Suudi Arabistan'ın petrol tesislerine yönelik.
33:45Ya da diğer Katar'ın.
33:47Bu da etkiliyor bütün durumu.
33:49Yani bunu aşmak şöyle.
33:50Şu anda herkes Rusya'ya gidiyor.
33:52Moskova'ya gidiyor.
33:53İşte alternatif güzergah olarak işte.
33:55Artı netler kapılarını açabilmek için büyük destek veriyor.
33:59Bütün ülkeler.
34:00Evet bunlar şu anda alternatif olarak oraya yöneldiler.
34:04Ama Zelenski ne yapıyor?
34:05Şu anda Rusya'daki petrol tesislerini hedef alıyor.
34:08Yani şimdi Avrupalılar da kızıyor tabii Ziya Bey.
34:12Ne yapıyorsun diye?
34:12Ne yapıyorsun?
34:13Yani şu anda bu kıtlıkta işte enerji kıtlığında sen de bir de Rusya'daki o enerji tesislerini hedef alıyorsun diye.
34:20Tabii Zelenski de kendi ekmeğinin peşinde haklı olarak işte Ukrayna bir sonuçta bir bağımsızlık mücadelesi veriyor.
34:26Onların da hakkını vermek lazım.
34:28Ama bütün bu hep alt üst ediyor.
34:30Yani buradan tabii ki yüzde yirmi bir rakam, yüzde yirmilik bir rakamdan bahsediyoruz.
34:35Önemli bir rakam.
34:36Önemli bir rakam.
34:38Önemli bir rakam yani sıradan bir rakam değil.
34:39Ama burada tabii Birleşik Arap Emirlikleri'nin de alternatif biliyorsunuz şeyleri, güzergahı var.
34:44Ama bu tabii karşılayamaz.
34:46Şimdi bir ay sonra...
34:48İtti kilometre farkı var ama.
34:50Tabii ki.
34:51Bir ay sonra artık farklı şeylerden bahsedebiliriz.
34:53Bakın, bakınız Trump bu enflasyondan işte enerji, benzinin işte fiyatının yükselmesine çok rahatsız.
35:00Dediğim gibi burada belki İsrail'deki seçimler ertelenebilir ama Ziya Bey Eylül'deki İsrail'de.
35:08Ama Amerika'da ertelenmez.
35:10Orada iştahı kabaran demokratlar var.
35:14Yani Trump topal ördek biliyorsunuz.
35:16İşte impeachment falandan bahsediliyor.
35:18Topal ördek konumuna da gelebilir.
35:21Yani bu ekonomik sorunlardan da ötürü.
35:23Yani bütün denkleme baktığımızda bunun Hürmüz gerçekten bir önemli bir boğaz.
35:30Yani enerji meselesi bağlamında.
35:32Bunu alternatif olarak oluşturmak.
35:35Tabii Rusya ay hazır.
35:36Ama Rusya'nın da güçlenmesi işte bütün Batı Biloğunun, özellikle Avrupalıların işine gelmez.
35:43Buradan bir çıkış yolu tabii ki burada yine Türkiye'nin inisiyatifiyle bence bir Hürmüz konferansı yapılması gerekiyor.
35:50Yani burada maslahat, müzakere mekanizmasının ve münazara mekanizmasının oluşturulması gerekiyor.
35:57Bunu bence o zaten yapılıyor ama burada Amerika, İsrail'in ikna edilmesi gerekiyor bir kere.
36:03Washington, İsrail'i ikna edecek yani bu konularda.
36:06Orada bir konsensus sağlanabilir.
36:08Yani İranlılar da pragmatik ziyade.
36:11Valla bu konuda kilit ülkeler belli zaten ama en başta da bu konunun İngiltere üzerinden neticelenmesi de muhtemel.
36:22Çünkü çok ciddi anlamda artık Pakistan devrede olduğu için.
36:27Çünkü herkes dünyanın çılgın ülkesini sorar.
36:30Ben Pakistan derim.
36:32Bir canları yandığı zaman ülkeler direkt devrede olur.
36:35Yani bu açıdan şaka yapılmayacak ülkelerden bir tanesi Pakistan.
36:40Kesinlikle.
36:41Kesinlikle burada bir de bu Pakistan'ın dediğim gibi Çin'le ilişkileri ortada.
36:46Hindistan'a yaşadığı sorunlar ortada.
36:48Şimdi Pakistan şunu çok iyi görüyor.
36:50Yani idrak ediyor.
36:51Tel Aviv ile Hindistan arasında yani Modi ile Netanyahu arasında bir şey var.
36:55Yani burada bu arkadaşlar bir şeyler planlıyor.
36:58Şimdi tek kuşak ve tek yol projesi var.
37:00Orada Pakistan kritik öneme sahip ama bu arkadaşlar ne diyor?
37:05İşte İsrail ile Hindistan.
37:07IMEG projesinden bahsediyorlar.
37:09Yani Pakistan'ı bypass eden Hindistan'ın Mumbai limanından İsrail'in Haifa limanına kadar
37:15oradan da Yunanistan'a ve Avrupa'ya ulaşan bir alternatif güzergâhtan bahsediyorlar.
37:20Yani bunu Pakistan çok iyi biliyor ki onların da bir devlet geleneği var.
37:24Bunu da ifade edelim.
37:24Orası gerçekten Türk İslam medeniyetinin önemli parsası.
37:27Hindistan, Herat, Pakistan'ı attı.
37:31Oradaki Türk İslam'ı attı.
37:33Yani burada onlar da görüyor.
37:35Yani o yüzden herkes şu anda elini taşın altına koymaya hazır.
37:39Ben en azından bölgedeki eğilimi o yönde görüyorum.
37:43Şimdi Prens Selman birkaç gün önce işte Amerika, İran yok olsun.
37:48İşte İran saldırın diye Trump'ı teşvik etmeye çalışıyordu.
37:52Şimdi Trump ne diyor?
37:53Çok farklı bir açıklama yaptı.
37:54Yani aslında Suudileri de zor durumda bırakacak.
37:57Prens Selman'ı zor durumda bırakacak.
37:59Hakaretvari şeyler söyledi.
38:01Şimdi bu onlar ikna olur mu?
38:02Yani burada biraz da körfezin de orada kamu diplomasinin körfez üzerine de şekillenmesi gerekiyor.
38:09Yani Mısır da bunu yapabilir, Türkiye de yapabilir, Pakistan da yapabilir.
38:12Ama buradaki atmosferin net bir şekilde ortada ziyade bir Hürmüz üzerinden bir konsorsiyum mu olur?
38:20Veyahut da hukuksal anlamda bir konsensus mu olur?
38:23Bunların teyit edilmesi lazım.
38:25Ama öncelikle Trump'ı, Trump üzerinde kimin etkisi var?
38:29Ona bakmak gerekiyor.
38:31Ona bakmak lazım.
38:31Yani burada...
39:01Burada biz ya oyun kurucuyuz ya da oyun bozucuyuz.
39:06Yani yeri geldiğinde farklı noktada şu anda bir oyun kurucu niteliğe sahip bir Türkiye'den bahsediyoruz.
39:11Bakınız bunlar soğukkanlı analizler.
39:15Yanlış anlaşılmasın.
39:16Yani bu havasiyet kavramı hiç sevmem.
39:18Bu Türkiye'nin önemini gösteriyor.
39:20Bugün Ukrayna Savaşı'nda Türkiye'ye biliyorsunuz 2022'de tarafsız bir pozisyon aldı ve kazanımları var.
39:27Moskova'yla da görüşebiliyor, Kiyev'le de görüşebiliyor.
39:30Şu anda İran'da da aynı şekilde.
39:32Şimdi biz İran'a karşı Amerika'yı da net bir şekilde karşımıza almamız mümkün değiliz.
39:35Şunu asla atlamayalım hocam.
39:37Müsaadeniz de Gazze'deki sonuçta olmayan ateşkese rağmen ufak da olsa rahatlamalarla
39:45orada birçok şeyin akışını da sağlanmasında Türkiye'nin katkısını görmemek hakikaten körlük olur.
39:51Kesinlikle orada biz insani yardım, ilaç yardım ya farklı beşeri yardımlar bağlamında
39:57Türkiye orada inisiyatif yoruladı.
39:59Şimdi mesela orada işte istikrar gücünden bahsedildi.
40:04Türkiye dedi ki ben olmayabilirim tamam mesele ben değilim ama orada bir istikrar sağlansın.
40:09Mesela Endonezya olsun dünyanın en kalabalık, tabi popülasyona, Müslüman popülasyona sahibi ülkesi olarak Endonezya yer alsın.
40:17Yani Türkiye'ye o kadar yapıcı ki ısrarla ben işte istikrar gücünde yer alayım orada askeri bir şey güç bulundurayım
40:24falan öyle bir derdi yok Türkiye'nin.
40:25Yani Türkiye'ye Filistin halkının istikrara kavuşmasını istiyor.
40:29Yani temel ihtiyaçların, temel gereksinilmenin karşılanmasını istiyor.
40:32Yani çok insani bakıyor Türkiye'ye.
40:35Zaten bu merhamette gerçekten insanlara lazım hocam çünkü gerek enerji krizi olsun yok küresel politikalar olsun yeni mimariler olsun tamam
40:46bunlar ülkelerin gerçekleri ama bunlar oluşurken masum insanlar gerçekten çok ciddi anlamda canları yanıyor.
40:54Çocuklar hala taşlarda çamurlu zeminlerde uyuyor Gazze'de olduğu gibi Filistin'de olduğu gibi.
41:00Ve küçücük çocuklar okullarında bombalanıyor ve işte Sayın Cumhurbaşkanı'nın biz gerçekten hamaset için söylemiyoruz bunları.
41:09Dünyanın gerçeği sakladığı noktada gerçek sesi çıkarabilmek adına konuşuyoruz aslında.
41:14İnsanların vicdanları için konuşuyoruz.
41:17İşte bu noktada da siz bilim adamlarının, siz akademisyenlerin çok ciddi çalışmaları var.
41:22Bunların gündeme gelmesi ve konuşulması da çok çok büyük önem arz etmekte.
41:26Şimdi son olarak şunu soracağım hocam özellikle gerek İran'da gerek Gazze'de bu kilidi kıracak olan Amerika'nın İsrail'le ayrışabilmesi
41:41adına ki ayrışmayacağı gerçeğini de bilerek söylüyorum bunu.
41:44En azından politikalardaki ayrışmayı faydaya boyutuna taşıyabilmek adına STK'ların özellikle lobi faaliyetlerini yürütebilmesi için neleri yapması gerekir?
41:58Uluslararası iletişimci olarak bu konuda neler tavsiye edersiniz?
42:02Yani şimdi iletişimden ziyade şunu da ifade edeyim enerjiyi yani biz Amerikalılara kazan kazanı sunabiliriz.
42:12Yani stratejik anlamda söylüyorum Ziya Bey.
42:16Yani mesela ekonomik bütünleşmeler, ekonomik projeksiyonlar çerçevesinde yapılabilir.
42:21Yani şimdi Amerikalılar bu kadar angajı olmadılar yani tarihteyiz biz ama İsrail'e.
42:26İsrail'den nefret eden bir kesim de var Amerika'da.
42:29Bunu da unutmayalım. Yani özellikle bu arkadaşlar yani bu kesim müesses nizamın önemli bir parçası.
42:35Yani o Amerika'daki müesses nizamı aslında yürütenler bir kısmı.
42:39Şimdi burada yapılması gereken aslında Amerika üzerinde Türkiye'nin büyük bir etkisi var.
42:43Yani hep insanlar şeyi tartışır ama işte Washington, Ankara üzerindeki etkisini ama tam tersine.
42:49Bir kere şunu çok farkında Amerikalılar. Türkiye'nin öneminin farkında.
42:53Ve Türkiye'de, Amerika'da çok fazla STK'mız var. Onların yapılması gereken eylemler var.
43:00Kamu diploması faaliyetleri var.
43:01Burada yapmamız gereken aslında şu.
43:04Amerikalılara şunu hatırlatmamız lazım.
43:06Yani İslam dünyası önemli bir coğrafya.
43:09Yani bir İsrail için aldığı 7-8 milyonluk işte İsrail devleti için.
43:13Yani Yahudileri kastetmiyorum yanlış anlaşılmasın.
43:16İsrail devleti kastediyorum.
43:18Onlar için yani bu buraları yakmaya, yıkmaya gerek yok.
43:21Yani bunun anlatılması gerekiyor.
43:23Yani İsrail'deki yerleşimcilerin haricinde dünyadaki Yahudiler konuşulabilir.
43:28Yani bir antisemitizm noktası boyutu değil.
43:30Biz Siyonizmin vahşetine karşıyız.
43:34Kesinlikle.
43:35Bu Siyonistlerin vahşeti.
43:37İsrail'deki Yahudileri ayırt ediyorum. Neden? Çünkü onlar hırsız.
43:42Kesinlikle.
43:43Onlar hırsız.
43:43Evet. Yani onlar şimdi Osmanlı'dan gelen bir Osmanlı barışını inşa eden nesillerin devamıyız.
43:52Şimdi o yüzden dediğiniz gibi orada bizim Yahudilerle herhangi bir Yahudilerle veyahut da farklı gruplarla hiç bir sorunumuz olamaz.
43:58Ama burada yapması gereken çok iyi bir iletişim sağlanması lazım.
44:02Mesela çok fazla konferanslar yapılabilir.
44:05Amerika'lılarla zaten bunlar yapılabilir.
44:08Karşılıklı bir şekilde diyaloglarının geliştirmesinin, farklı faksiyonlar, sosyal medya kullanılabilir.
44:13Yani biz aslında Amerika bakınız Amerika halkı aslında bir sok konudan bir haber.
44:19Yani Amerikan kamuoyunu.
44:20Çünkü karartılmış bir medyalıları var.
44:22Karartılmış bir aynen orada ana akım medyanın yaptıklarını biliyoruz.
44:25Şimdi bu bunun aşılması sosyal medya olabilir Ziya Bey.
44:29Yani sosyal medyanın daha efektif, daha etkin bir şekilde yönetilmesi ve yürütülmesi olabilir.
44:34Yani elimizde çok fazla koz var.
44:36Yani sadece bizim de değil.
44:37Bütün İslam dünyasındaki aktörlerim var ki bu körfez başta olmak üzere.
44:41Körfez'in de finans gücü de Amerika üzerinde var sermaye bağlamında.
44:45Yani bunlar sağlanabilir Ziya Bey.
44:47Bunlar imkansız şeyler değil.
44:49Doğru.
44:49Çok teşekkür ediyoruz hocam katılımınız.
44:51Ben teşekkür ederim.
44:52Katılımınız için ki Türkiye'nin finans açısından da güzel çalışmaları var.
44:55Onu da hatırlatalım.
44:56BlackRock'ın yöneticisinin gelmesi gibi mesela.
44:58Evet.
44:59Görüşmek dileğiyle.
44:59Olumlu geçenler.
45:00İnşallah güzel sonuçlar.
45:02Teşekkür ederim.
45:03Tekrar görüşeceğiz hocam.
45:04Çok sağ olun katılımınız ve değerli katkılarınız.
45:06İyi yayınlar.
45:06Çok sağ olun.
Yorumlar