00:00Herkese merhaba. Bugün hep birlikte Orta Doğu'da yaşanan son savaşın ortaya çıkardığı 7 önemli gerçeği masaya yatırıyoruz.
00:06Hazırsanız başlayalım.
00:08Biliyor musunuz, bazen tek bir olay küresel güç dengeleri hakkında bildiğimiz her şeyi altüst edebilir.
00:15Peki, Orta Doğu'da yaşanan son çatışmada bunlardan biri olabilir mi?
00:19İşte bugün bu sorunun peşinden gideceğiz.
00:22Bu soruyu cevaplamak için avukat Mehmet Bacaksız'ın çok dikkat çeken bir analizine odaklanacağız.
00:27Bacaksız'a göre son ABD-İsrail-İran çatışması bildiğimiz oyunun kurallarını tamamen değiştiren 7 gerçeği ortaya çıkardı.
00:37Oldukça iddialı değil mi? Gelin neymiş bu gerçekler hep birlikte bakalım.
00:41Haydi o zaman hiç vakit kaybetmeden başlayalım.
00:44Analizin ilk bölümü yıkılan mitler. Yani bu savaşla birlikte hangi ezberlerimiz bozuldu?
00:50Şimdi analize göre bu çatışmayla birlikte iki tane kocaman efsane resmen tarihe karıştı.
00:56Birincisi, Amerika yenilmez bir süper güçtür efsanesi.
01:00Neden mi? Çünkü bütün o askeri gücüne rağmen İran'a diz çöktüremedi.
01:05İkincisi de hepimizin bildiği o meşhur İsrail'in hava savunması delinmez miti.
01:11Gördük ki İran füzeleri o kalkanı delip geçti ve hiç de azımsanmayacak bir hasar verdi.
01:16Peki bu yıkılan mit İsrail'de somut olarak ne anlama geldi?
01:20Analizdeki detaylar gerçekten çarpıcı.
01:23İran'ın hipersonik balistik füzeleri savunmaya aşmış.
01:26Şehirler ciddi şekilde hasar almış.
01:28Düşünsenize insanlar 28 Şubat'tan beri sığınaklarda yaşıyor.
01:32Ve daha da önemlisi parası olan yüz binlerce insan ülkeyi terk etmiş.
01:36Yani bu sadece askeri bir durum değil toplumsal bir krize dönüşmüş durumda.
01:40Peki yıkılan mitlerden sonra sıra geldi çıkarılan derslere.
01:46Yani bu savaşla birlikte savunma anlayışının kuralları nasıl yeniden yazılıyor?
01:51Yazara göre bu çatışma bir ülkenin ayakta kalabilmesi için adeta 3 altın kural ortaya koymuş.
01:581. Modern bir ulusal hava savunmasına öncelik vereceksin.
02:022. Vatan savunmasının o inanılmaz gücünü asla hafife almayacaksın.
02:073. Güvenlikte tam bağımsız olacaksın. Başkasına güvenmek yok.
02:12Şimdi gelin bu 3 maddeyi biraz daha deşelim.
02:15İlk madde neydi? Ulusal hava savunması.
02:18Bacaksız burada İran'ın durumunu acı bir örnek olarak gösteriyor.
02:22İran'ın modern bir sistemi olmadığı için ABD ve İsrail öyle bir hasar vermiş ki
02:27onarımı 10 yıllar sürecek ve trilyonlarca dolara mal olacak.
02:31Yani yazar diyor ki bakın güçlü bir hava savunması lüks değil,
02:35hayati bir zorunluluktur işte kanıtı.
02:38İkinci kurala geldik vatan savunması.
02:41Bu çok önemli.
02:42Analiz diyor ki tarafların motivasyonları arasında siyahla beyaz kadar fark vardı.
02:46Bir tarafta ABD'nin petrol kaynaklarını ele geçirme,
02:50İsrail'in de bölgesel bir rakibi yok etme isteği,
02:53diğer tarafta ise ne var?
02:54Vatanını savunan bir halk.
02:56Milyonlarca İranlının ülkem için ölürüm demesi,
02:59işte bu analize göre İran'ın direnişinin arkasındaki gerçek motor gücü.
03:04Ve işte bu nokta bizi üçüncü ve belki de en kritik kurala getiriyor.
03:09Yazarın kendi cümleleriyle durumu özetleyelim,
03:11çünkü çok net bu savaş gösterdi ki
03:13latan savunması başka devletlerle ittifak yaparak değil,
03:17ancak milli kuvvet ve imkanlarla yapılabilir.
03:21Yani kısacası kendi göbeğini kendin keseceksin.
03:24Peki bu söz pratikte ne demek?
03:26İşte analiz burada okları doğrudan körfez ülkelerine çeviriyor.
03:30Suudi Arabistan, BAE, Katar gibi ülkeler adeta güvenliklerini parayla ABD'ye devretmişlerdi.
03:36Bizi İran'dan sen koru dediler.
03:38Ama ne oldu?
03:40Savaş patlak verince analiz diyor ki
03:42ABD onları korumayı bırakın,
03:44kendi askerini bile oralardan apar topar çekmek zorunda kaldı.
03:47Yazar için bu,
03:49güvenlik başkasından satın alınmaz dersinin en acı örneği.
03:52Pekala, askeri dersleri bir kenara koyalım,
03:54şimdi işin siyaset boyutuna,
03:56yani bölgenin geleceğine bakalım.
03:58Analizin üçüncü ve son bölümü de zaten bunun üzerine.
04:01Peki, bölgedeki bu bitmek bilmeyen kaosun,
04:04bu gerilimin kökeninde ne var?
04:06Yazar bütün sorunların kaynağı olarak tek bir şeyi işaret ediyor.
04:10Kulağa basit gelebilir ama çok derin.
04:12Mezhep siyaseti.
04:14Yazar bu teşhisi koyduktan sonra
04:16adeta bir domino etkisini anlatıyor bize.
04:19Her şey diyor, 1979'da İran rejiminin
04:22Şii ilkeleri üzerine kurulmasıyla başladı.
04:25Sonra ne oldu?
04:26İran bu rejimi dışarıya yaymaya,
04:28başka ülkelerdeki Şii grupları silahlandırmaya çalıştı.
04:32Bu da doğal olarak diğer İslam ülkeleriyle
04:34bir gerilim, bir düşmanlık yarattı.
04:37Eee peki bu ülkeler ne yaptı?
04:39Kendilerini tehdit altında hissedince
04:41koştular Amerika'ya sığındılar.
04:43Ülkelerine Amerikan üsleri kurdular,
04:45trilyonlarca doları Amerikan silahlarına harcadılar.
04:48Yani analize göre,
04:50bugünkü tablonun ilk fırça darbesi
04:52İran'ın o politikasıyla atılmış.
04:54Peki, teşhis bu.
04:55Çözüm ne?
04:56Yazarın önerisi oldukça net ve iddialı.
04:59Bölgedeki bu emperyalist yayılmacılığa karşı durmanın
05:01tek yolu var,
05:02o da yepyeni bir bölgesel işbirliği dönemini başlatmak.
05:05İşte yazarın kafasındaki plan da tam olarak bu.
05:08Bir tür bölgesel ittifak taslağı.
05:11Amaç belli,
05:12bölgeye istikrar ve ortak güvenlik getirmek.
05:15Temelini de Türkiye, Pakistan, Mısır ve Suudi Arabistan arasındaki işbirliğinin üzerine inşa etmeyi öneriyor.
05:23Hatta diyor,
05:24İran bile bu güçlü bloğun bir parçası olabilir.
05:27Ama işte burada büyük bir ama var.
05:29Tek bir şartla,
05:31İran'ın mezhep merkezli dış politikasını terk etmesi gerekiyor.
05:34Ve işte tüm bu analiz bizi gelip tam da bu can alıcı soruya kilitliyor.
05:38Eğer bu tespitler doğruysa,
05:40bölge ülkeleri o köklü rekabetlerini,
05:43o eski düşmanlıklarını aşıp gerçekten de yeni bir gelecek kurabilirler mi?
05:47İşte bu sadece bir soru değil,
05:49aynı zamanda analizin ortaya koyduğu en büyük meydan okuma.
05:53Cevabıysa sanırım hep birlikte zamanla göreceğiz.
05:58Çeviri ve Altyazı M.K.
Yorumlar