Skip to playerSkip to main content
Bakara 282-284: Ey iman edenler! Belirli bir süre için borçlandığınızda onu yazın. Bir katip adaletle yazsın; kimse yazmaktan kaçınmasın. Borçlu da yazdırsın ve Rabbi’nden korksun. Şahitler çağrıldıklarında şahitlikten kaçınmasınlar. Eğer seferdeyseniz ve katip bulamazsanız, rehin alın. Birbirinize güvenirseniz yazmaya, şahit tutmaya veya rehin almaya gerek yoktur; emaneti ödesin ve Allah’tan korksun. Göklerde ve yerde ne varsa Allah’ındır. İçinizdekileri açığa vursanız da gizleseniz de Allah sizi onunla hesaba çekecektir; dilediğini bağışlar, dilediğine azap eder. Allah her şeye kadirdir.

Borçlanmalarda adalet, yazı ve şahitlik esastır; peşin alışverişte yazma mecburiyeti yoktur ama şahit tutulmalıdır. Allah kalplerde gizlenenleri bilir ve hesaba çeker; iman ve takva ile hareket etmek kurtuluş yoludur.

#AliKüçük #BakaraTefsiri #Borç #Şahitlik #Rehin #Takva #Kur'an #SesliTefsir

Category

📚
Learning
Transcript
00:02İzlediğiniz için teşekkür ederim.
00:36İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:08İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:21İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:31İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:41İzlediğiniz için teşekkür ederim.
02:50Geçen dersimizde boşlanma konularını anlatan Bakara suresinin 282. ayetine kadar gelmiştik.
03:00Rabbimiz bu ayet-i kerimesinde muayyen bir vade ile borçlandığınız zaman onu yazın.
03:10Alacaklı da borçlu da yazsınlar.
03:14Bir de ikisinin de adaletine güvendikleri bir adil katip de adaletle onu yazsın buyurmuştu.
03:23Bu versimizde de inşallah kaldığımız yerden ayet-i kerimeyi tanımaya devam edeceğiz.
03:30Aynı konunun anlatıldığı ayetin devamında Rabbimiz bakın şöyle buyurur.
03:43Borçlu olan kişi borcunu adil bir katibe imla ettirip yazdırsın ve de
04:06Yani borçlu olan kimse bunu yazdırırken de Allah'tan korksun.
04:12Yani hem onu yazdırmaktan çekinmesin hem de tarafların üzerinde anlaştıkları bir konuda
04:20Herhangi bir şey eksiltmek gibi ya da fazlalaştırmak gibi bir yanlışlık yapmaya kalkışmasın diyor Allah.
04:29Yani ifadede bir değişiklik ileride ihtilaflara ve yanlış anlamalara sebebiyet verecek bozuk bir cümle yazdırarak
04:40gelecekte borcun hukuki şeklini bozacak veya bu borcun tahsilini zorlaştıracak bir yamukluğa tevessül etmeye kalkışmasın.
04:51Bu konuda müttaki davransın buyurarak Rabbimiz burada bu borçlanmayı yazacak kişileri kendi ismi ve sıfatlarıyla korkutmaktadır.
05:03Rabbinden korksun buyurarak bu konuda yazan ve yazdıran kişilerin müttaki davranmalarını Allah huzurunda olduklarını unutmamalarını öğütlemektedir.
05:27Eğer borçlu kimse sefihse yahut zayıf birisiyse yahut yazdırmaya gücü yetmeyen bir kimse ise
05:38onun yerine velisi adaletle onu yazdırsın diyor Allah.
05:43Yani eğer borçlu kişi yani borç alan kişi sefihse yani parasını çarçur edecek aklı kıt, savurgan, israfcı birisi ise
05:56ya da zayıf birisi çocuksa deli, cahil veya bunaklık derecesinde yaşlı birisi ise yahut da yazdırmaya gücü yetmeyen dilsiz kekeme
06:10veya yazılacak biri bilmeyen bir yabancı ise
06:13yazdıracak kimsesi bulunmayan birisi ise o zaman velisinin onun aldığı borcu adaletle yazdırması gerekmektedir diyor Allah.
06:24وَسْتَشْهِدُوا شَهِدَيْنِ مِرْرِجَالِكُمْ
06:58Olmuş iki kişi olmalıdır.
07:03Çocukların ve gayri müslümlerin müminler üzerine şehadetleri geçerli değildir.
07:08Çünkü Rabbimiz burada erkeklerden iki kişi demiyor da erkeklerinizden yani sizden olan, sizin gibi olan, sizin içinizden olan, Müslüman olan
07:22erkeklerinizden buyurmuştur.
07:24Öyleyse gayri müslümlerin müslümanlar üzerine şehadetleri geçerli değildir.
07:31Ama gayri müslümlerin kendi aralarında şehadetlerinin geçerli kabul edildiğini de biliyoruz.
07:39Devam ediyor Rabbimiz.
07:40فَاِنْ لَمْ يَكُونَ رَجُلَيْنِ فَا رَجُلُونَ وَمْرَأَتَانِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَاءَ
07:48اَنْ تَظِلَّ اِحْدَاهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدَاهُمَا الْاُخْرَانِ
07:53Eğer iki erkek bulunmazsa, şahitlerden razı olacağınız bir erkek ve iki kadın olabilir.
08:05Böylece bunlardan, bu kadınlardan birisi unuttuğu zaman diğeri ona hatırlatacaktır.
08:14Bu ayeti kelimeden, ayetin bu bölümünden anlıyoruz ki,
08:19eğer bu konuda şahitlik yapabilecek iki erkek bulunmazsa,
08:23sizin kendinizden, sizin kendi içinizden, sizden iki erkek bulunmazsa,
08:29o zaman razı olacağınız bir erkek ve iki kadın şahitlik etsin diyor Allah.
08:35Buradaki razı olacağınız ifadesinden kasıt,
08:40dinini, adaletini, dürüstlüğünü kabul ettiğiniz kimseler manasına gelmektedir.
08:46İmam Azam, Ebu Hanife Hazretlerine göre,
08:51şahitlerin zahiren Müslüman olmaları,
08:54büyük günah işlememiş olmaları ve farzları yerine getiren kimseler olmaları şart koşulmaktadır.
09:03Ancak, tabi demin de ifade ettim,
09:06kafirlerin kendi aralarındaki muamelelerinde,
09:10birbirlerine şahitlikleri makbul kabul edilmiştir.
09:13Burada, bir yanlış anlaşılmaya mahal bırakmamak için,
09:19bir açıklamada bulunmak istiyorum.
09:23Burada, dikkat ederseniz, iki kadının şehadetinin,
09:27bir erkeğin şehadetine eşit tutulması,
09:30bu kadınlara hakaret,
09:33ya da onları küçük düşürmek için değil,
09:35o kadınların haklarının korunması,
09:40bir de alacaklı-verecekli arasındaki hakların kaybolmamasını sağlamak içindir.
09:47Bunu şöyle kısaca maddileştireyim inşallah.
09:51Evvela,
09:53kadının fıtratında duygusallık daha ağır basmaktadır.
09:57Bu yüzden de,
09:59yaratılışları gereği,
10:01kadınlarda aşırı heyecan ve etkilenme söz konusudur.
10:06Aşırı heyecan ve etkilenmeler de,
10:09hafızayı zayıflatıp unutkanlığı arttırır.
10:13Nitekim,
10:14pek çok erkeğin de,
10:16aşırı heyecan ve etkilenmelerinden ötürü,
10:19hafızalarına güvenilmemektedir.
10:21Dikkat ederseniz,
10:23her erkek değil,
10:24kendisine güvenebileceğiniz adil erkek deniyor ayeti kerimede.
10:29Yani bütün erkeklerin de,
10:31şehadetlerine, adaletlerine güvenilmemektedir.
10:35Kendilerine güvenebileceğiniz adil erkekleri şahit tutun deniyor.
10:40İkincisi,
10:42dışarıda olup bitecek ticaret,
10:44alışveriş,
10:45borçlanma gibi konulara,
10:48kadınlar meşgul edilmemelidir.
10:49Bu gibi işler esasında erkeklerin işidir.
10:54Yani Müslüman bir kadının,
10:56öyle olup bitenlere şahit olacak bir biçimde,
10:59onu orta,
11:00yanında hiç kimse olmadan dolaşması,
11:02zaten mümkün değildir.
11:05Kadının dışarıda olup biten olaylara karşı,
11:08hafızasını kapalı tutması,
11:11kadınlığının gereği mükemmelliktir.
11:14Bu yüzden kadın,
11:16şahit olduğu bir konuyu unutabilir.
11:18İşte tek kadın unuttuğu zaman,
11:22ona unuttuğunu hatırlatacak,
11:24ikinci bir kadının olması daha iyidir.
11:27Şahitlik için kadının oraya buraya götürülmesi,
11:31olur olmaz insanlarla konuşmaya zorlanması,
11:35veya unuttuğu konuyu başka erkeklerin ona hatırlatmaya çalışması,
11:40bunlar gerçekten hoş şeyler değildir.
11:42Ama en azından yanında o konuya şehadet eden bir kadın olursa,
11:49birisinin unuttuğunu öbürü hatırlatır,
11:52ve böylece bir hakkın yenmesine fırsat verilmemiş olur.
11:57Evet, özetlersek,
12:00sorumluluğu üzerine yüklenmemiş olan ticaret konusunu,
12:04kadınların kendilerine dert edinmemelerinden ötürü,
12:07önemsememiş olabilirler.
12:09Yani bu onların ilgi alanlarının genellikle dışındadır.
12:14Çünkü Allah onları ticaretle sorumlu tutmamıştır.
12:18Yani ev halkının,
12:21çoluk çocuğunun geçimiyle Allah onları sorumlu tutmamıştır.
12:26Onun için sorumlu tutulmadıkları bu konuyu,
12:29bu kadınlar önemsememiş olabilirler.
12:33Bu, onların ilgi alanlarının dışında kalmış olabilir.
12:37Ve bu yüzden, onların bu konuda yanılmaları daha çok mümkündür.
12:43Ama eğer iki kadın olursa,
12:46birisi unutmuş bile olsa,
12:48ötekisinin hatırlatması sonucunda,
12:51birilerinin hakkının yenmesinin önüne geçilmiş olacaktır.
12:56Bir de esasen, bu bir iman konusudur.
13:00Çünkü Allah böyle demiştir.
13:03Aksini düşünmek ve iddia etmek,
13:05ayetin hükmünü reddetmek olacağından,
13:08Allah korusun,
13:09kesinlikle küfürdür.
13:11Allah böyle demişse,
13:13böyledir.
13:14Evet,
13:15devam ediyor Rabbimiz.
13:17Ve la ye'beşşühedeu izâ mâ du'u.
13:20Şahitler, şahitlik için çağrıldıkları zaman da çekilmesinler.
13:26Şahitler, şahadete çağrıldıkları zaman da bundan çekilmesinler.
13:32Bildikleri konuda, şahadette bulunsunlar ki,
13:35insanların hakları kaybolmasın, diyor Rabbimiz.
13:39Ayetin ifadesinden anlıyoruz ki,
13:42çağrıldıkları zaman,
13:44şahitlerin şehadete icabet etmeleri üzerlerine vaciptir.
13:49Hatta,
13:50âlimlerimiz,
13:51bu şahitlerin çağrılmadan da gelip,
13:55şehadette bulunmaları gerektiğini iddia etmişlerdir.
13:59Çünkü,
14:00insanların mallarının ve haklarının kaybolmaması,
14:03gerçekten çok önemlidir.
14:05Bakın,
14:07Rabbimiz bir başka ayeti kerimesinde,
14:10Talak suresindeki bir ayeti kerimesinde,
14:13bu hususu anlatırken,
14:14yine şöyle buyurur.
14:16وَاَقِيمُ الشَّهَادَةَ لِلّٰهِ
14:18Allah için şahitliği ikame edin.
14:22Allah için şahitliği yerine getirin.
14:25Allah'ın Resulü de,
14:27bir hadislerinde bakın,
14:28bu hususu anlatırken,
14:29şöyle buyurur.
14:31Zalim de olsa,
14:32mazlum da olsa,
14:34kardeşine yardım et.
14:36Zalim de olsa,
14:38mazlum da olsa,
14:39kardeşinin yardımına koş.
14:41Hadis-i şeriften anlıyoruz ki,
14:44bir Müslümanın zulme uğraması,
14:46hakkının gasp edilmesi,
14:48söz konusu olduğu zaman,
14:50çağrılmasa da,
14:52yanında bilgi olan,
14:53yani o konuda bilgi sahibi olan bir Müslümanın,
14:56hemen onun yardımına koşması gerekmektedir.
14:59Nitekim Allah'ın Resulü,
15:02Allah'ın Resulü yine Müslümanın rivayet ettiği bir hadislerinde şöyle buyurur.
15:07Şahitlerin en hayırlısı,
15:10kendisinden şahitliği istenmeden şahitlik edendir.
15:15Müslüman,
15:16Tirmizi ve İbn-i Mace,
15:17Peygamberimizin bu hadisi şerifini bize naklediyor.
15:21Evet,
15:23Allah'ın hakkı söz konusu olduğu zaman,
15:26kendilerinden şahitlik istenmeden,
15:28şahitlerin,
15:29şehadetlerini yerine getirmeleri gerekmektedir.
15:33Peygamber Efendimiz bu hadislerinde,
15:35işte bize bunu anlatıyor.
15:38وَلَا تَسْأَمُوا اَن تَكْتُبُوهُ سَغِيرًا اَوْ كَب۪يرًا اِلَى اَجَلِهِ
15:44Ayetin devamında diyor ki Allah,
15:47borç ister büyük olsun,
15:50ister küçük olsun,
15:51onu süresiyle birlikte yazmaktan üşenmeyin.
15:56İster büyük olsun,
15:58ister küçük olsun,
15:59süresiyle birlikte borçlanmalarınızı
16:01yazmaktan üşenmeyin.
16:04Çünkü bu,
16:06Allah katında daha adaletli,
16:09şehadetin doğru olmasına
16:11ve şüphelerin ortadan kalkmasına yardımcıdır diyor Allah.
16:16Rabbimiz,
16:18insanların haklarının kaybolmaması,
16:22kalplere şek ve şüphe girmemesi,
16:26adaletin ikame edilebilmesi
16:28ve iki tarafın da,
16:30yani alacaklının da borçlunun da kalplerinin mutmain olması için,
16:35borçların miktarları az da olsa,
16:38çok da olsa yazılmasını emretmektedir Allah.
16:41Yani borçlar son taksidine kadar,
16:45son kuruşuna kadar bütün ayrıntılarıyla birlikte yazılmalıdır.
16:51Ve yazılanlar da açık ve net olmalıdır.
16:55Yani anlaşılır olmalıdır.
16:57Unutmayalım,
16:58az da olsa,
16:59çok da olsa,
17:01tüm borçlar yazılmalıdır.
17:03Zaten azdır canım,
17:05ne kıymeti var?
17:07Yani bu kadarcık şeyde yazılır mı?
17:09diyerek,
17:10baştan savmayın diyor Allah.
17:13Müslümanların bu konuda gevşeklik göstermemelerini,
17:18ihmalkar davranmamalarını istiyor Rabbimiz.
17:21Çünkü günümüzde de çokça görüyoruz ki,
17:25kimi arkadaşlar,
17:27kimi akrabalar,
17:29bir ihmal ve gevşeklik sonucu,
17:31aralarındaki alacak vereceklerini,
17:34resmi bir yazı haline getirmezler.
17:37Çünkü,
17:39sanki bunların açık açık yazılması,
17:42onların, o kişilerin birbirlerine güvensizliği gibi anlaşılmaktadır.
17:47Halbuki Rabbimiz,
17:49bunun tamamen aksine,
17:51her şeyin açık ve net bir biçimde yazılmasını emretmektedir.
17:55Tabi sonunda da yazılmadığı için,
17:58gevşeklik gösterildiği için,
18:00unutmalar ya da haillikler sebebiyle,
18:03insanların başlarına çok kötü şeyler gelmektedir.
18:07İşte görüyoruz.
18:09Unutmayalım,
18:10Müslümanlar arasında meydana gelen ihtilafların pek çoğu,
18:14işte buradan gelmektedir.
18:16İhmalden ve gevşeklikten kaynaklanmaktadır.
18:19Öyleyse,
18:21bu ihtilaflara sebebiyet vermemek için,
18:24Rabbimizin buyurduğu biçimde,
18:26aramızdaki borçlar az da olsa,
18:29çok da olsa onu hemen yazmak zorundayız.
18:32Zaten genellikle borçlar az olduğu zaman yazılmayıp ihmal edilmektedir.
18:39Halbuki Rabbimiz az da olsa,
18:42çok da olsa yazılması gerektiğini anlatıyor.
18:45Bakın Allah'ın Resulü bir hadislerinde bu hususu açıklayarak,
18:52üç tür kimsenin Allah'a dua ettiğini,
18:56fakat bunların dualarına icabet edilmediğini,
19:01bunların dualarının Allah tarafından hüsnü kabul görmediğini anlatıyor Peygamberimiz.
19:06Bunlardan birincisinin karısı yoldan çıkmış olduğu halde onu boşamayan kimse,
19:16ikincisinin kendisine yetim malı emanet edilen ama henüz bu yetim olgunlaşmadan malını kendisine teslim eden kimse,
19:26bunu Bakara suresinin önceki ayetlerinde anlatmıştı Rabbimiz,
19:32yetimlerin malları onlar büyüyüp de o mallarına sahip çıkacakları zamana kadar bizim yedi eminimizde olmalı,
19:41biz onları korumalıyız ve çoğaltmalıyız.
19:43Bunu anlatmıştı Rabbimiz.
19:45Bakın burada diyor ki Peygamberimiz,
19:47kendisine yetim malı teslim edilen,
19:50fakat henüz bu yetim olgunlaşmadan,
19:53yani o malına sahip çıkacak çağa gelmeden malını o yetime teslim eden kimse,
19:59üçüncüsünün de hiçbir yazılı belge ve delil olmaksızın başkalarına borç veren kimse olduğunu anlatıyor Peygamberimiz.
20:09Öyleyse az olsun, çok olsun, tüm borçlarımızı yazmak zorundayız.
20:15Tüm borçlarınızı yazın.
20:18Çünkü bakın ayetin devamında diyor ki Rabbimiz,
20:21demin de söyledim,
20:22ذَلِكُمْ اَقْسَتُ عِنْدَ اللّٰهِ
20:25وَاَقْوَمُ لِشْشَهَادَةِ
20:27وَاَدْنَا أَلَّا تَرْتَابُ
20:29Böylece ayrıntılarıyla birlikte,
20:33az olsun, çok olsun,
20:35borçlarınızın yazılması,
20:37Allah katında takvaya en uygun olanıdır.
20:41ve de şahitliğin yerine getirilmesini en iyi şekilde sağlayan ve
20:47وَاَدْنَا أَلَّا تَرْتَابُ
20:49ve kuşkuyu yani şüpheye düşmemenize de en büyük sebeptir.
20:56Yani böylece kuşkuya düşmezsiniz, şüphelenmezsiniz,
21:00birbiriniz hakkında kötü düşünmezsiniz diyor Allah.
21:03Ama ayetin devamında Rabbimiz bakın bir istisnadan söz ediyor.
21:08اِلَّا اَنْ تَكُونَ تِجَارَةً حَاذَرَةً تُد۪يرُونَهَا بَيْنَكُمْ
21:14فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوهَا
21:17Ancak aranızda peşin alışveriş olursa,
21:22o zaman onu yazmamanızda size bir günah yoktur.
21:27Aynı mecliste ve peşin parayla alışveriş yapıldığı zaman,
21:32bunun yazılmamasında bir mahzur yoktur.
21:36Ayet-i kerimeden bunu anlıyoruz.
21:38Ama bu yine de yazmayın anlamına değildir.
21:42Yazmayın diye bir emir vermiyor Rabbimiz.
21:45Yani yine de yazmanız daha iyidir ama yazmayabilirsiniz demektir bunun manası.
21:52Zira böyle peşin para ve peşin mal teslimine dayanan alışverişlerde,
21:57borç işleminde söz konusu olan endişeler yoktur.
22:01Yani mal hemen teslim edilmiş,
22:04para da anında ödenmiştir.
22:06Bu durumda onu yazmayabilirsiniz ama,
22:16Alışveriş yaptığınızda da şahit tutun.
22:21Alışveriş yaptığınızda şahit tutun.
22:24ve la yudhârra katibun ve la şehid yazana da şehadet edene de zarar verilmesin.
22:32Bakın az evvel okuduğum ayetin bölümünde peşin alışverişlerde yazmamaya ruhsat veren Rabbimiz,
22:41yani yazmayabilirsiniz diyen Rabbimiz,
22:43ayetin hemen devamında diyor ki,
22:47Alışverişlerde şahit tutun diyor.
22:50Alışverişlerde şahit tutmayı emrediyor Allah.
22:53Yani ister veresiye,
22:55ister peşin bir alışveriş de yapmış olsanız,
22:59onu yazmasanız bile şahit tutun diyor Allah.
23:04Buradaki şahit tutma emri,
23:06ister peşin olsun,
23:08ister veresiye olsun,
23:09mutlak olarak bütün alışverişleri kapsamaktadır.
23:13Yani,
23:14ister peşin,
23:16isterse veresiye olsun,
23:18bütün alışverişlerinizde şahit tutun diyor Allah.
23:22Çünkü,
23:23böylesi daha ihtiyatlı
23:24ve aranızda çıkabilecek anlaşmazlıkları
23:28daha çok önleyicidir diyor Allah.
23:30وَلَا يُذَارَّ كَاتِبٌ وَلَا
23:34Şehit,
23:36yazana da,
23:37şahitlik edene de,
23:39zarar verilmesin,
23:41ifadesini de şöyle anlamaya çalışıyoruz.
23:45Birincisi,
23:46yazanın da,
23:48kendisinden şahitlik istenenin de,
23:51kendilerinden isteneni kabul etmemeleri konusunda,
23:54Rabbimiz nehide bulunuyor.
23:57Yani,
23:58yazan kişi,
23:59ya da,
24:00bu borçlanma olayına,
24:03şahit olan kişi,
24:05kendilerinden şahadet istendiği zaman,
24:07bunu kabul etmemelerinden,
24:09Rabbimiz nehyediyor.
24:11Yani,
24:12yazan kişi de,
24:13şahit olan kişi de,
24:14bildikleri konuyu ortaya koymak zorundadır.
24:17Kendilerinden bu konuda,
24:19şahitlik istendiği zaman,
24:20bundan geri durmamalı,
24:22ve görevini hemen icra etmelidirler.
24:24İkincisi,
24:27veya yazarken de,
24:29şahitlik ederken de,
24:31herhangi bir tahriften,
24:32herhangi bir eksiltmeden,
24:34veya çoğaltmaktan,
24:36sakınmalarını emrediyor Rabbimiz.
24:39Üçüncüsü,
24:40veya onlara ısrar edilerek,
24:43daha önemli bir işlerinden,
24:45onları alıkoymak suretiyle,
24:48katibe ve şahide,
24:50zarar vermekten sakındırıyor Rabbimiz.
24:53Yani,
24:54onlara ısrar edip,
24:55çok önemli bir işleri varken,
24:57o işlerini engellemeye kalkmayın.
24:59O işleri bittikten sonra,
25:01onlardan şahitlik isteyin,
25:03kendi işinize gelmelerini bekleyin,
25:06diyor Allah.
25:08Dördüncüsü,
25:09ya da,
25:10yazma işi eğer bir ücretle yapılıyorsa,
25:13o zaman,
25:14yazma ücretini vermemekle,
25:17veya eğer bir beldeden,
25:19bir beldeye şahitlik için,
25:20gidip gelmeleri,
25:21söz konusu ise,
25:23şahit ve katibin masraflarının,
25:26ödenmemesi biçiminde,
25:28onlara zarar verilmemesi,
25:30gerektiğini emrediyor Rabbimiz.
25:32Yani,
25:33şahide de,
25:34katibe de,
25:35bu konuda,
25:36herhangi bir zarar verilmesin,
25:38buyuruyor.
25:39وَاِمْ تَفْعَلُوا فَاِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْ
25:42وَاتَّقُ اللّٰهُ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ
25:45وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَل۪يمٍ
25:47Eğer,
25:48böyle yaparsanız,
25:50o zaman,
25:51kendinize bir kötülük olur.
25:54وَاتَّقُ اللّٰهُ
25:55Allah'tan korkun,
25:57Allah konusunda takvalı olun,
25:59Allah'ın dediği biçimde davranın,
26:02Allah size öğretiyor,
26:03وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ
26:05Allah size öğretiyor,
26:06وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَل۪يمٍ
26:08Bilesiniz ki,
26:09Allah her şeyin alimidir,
26:12her şeyi bilendir.
26:14Yani,
26:14eğer yazana ve şahitlik edene,
26:16bir zarar verirseniz,
26:18bu Allah'ın emrine isyandır,
26:21bu fısktır,
26:23bu günahtır,
26:23bilesiniz.
26:24Böyle yapanlar,
26:26Allah'ın emirlerine ters düştüklerinden,
26:28günahkar olmuşlardır.
26:31Öyleyse ey Müslümanlar,
26:33Allah'tan korkun,
26:35onun emirlerini yerine getirme,
26:37ve yasaklarından kaçınma konusunda,
26:39müttaki davranın,
26:41yolunuzu Allah'la bulun,
26:43Allah'ın gösterdiği biçimde hareket edin,
26:46o zaman Allah size bilmediğiniz,
26:48şer'i hükümleri öğretecek,
26:51ve size yol gösterecek,
26:53size basiret ve anlayış lütfedecektir.
26:56Kimilerinin iddia etmeye çalıştıkları gibi,
27:00bu ayetten şunu kesinlikle anlayamayız.
27:04İnsan Allah'tan korktu mu,
27:06bu yeterlidir.
27:09Hiç uğraşmadan,
27:10çaba göstermeden,
27:12ilim yoluna girmeden,
27:13Allah onu alim yapacaktır.
27:15Bakın ayeti kerimede,
27:17siz yeter ki Allah'tan korkun,
27:20o size bilmediklerinizi kesinlikle öğretecek,
27:23ve sizi alim yapacak buyurmaktadır.
27:27Kimileri böyle diyorlar.
27:28Bu anlayış,
27:30pek çoklarının okumadan alim olduğunu iddia ederek,
27:34ortaya çıkmalarına sebep olmuş,
27:36ve bu okumadan alim olmuş insanların,
27:40Kur'an, hadis ve fıkıh konularında söyledikleri sözler,
27:45cahilleri kandırıp,
27:47türlü türlü yollara sevk etmiştir.
27:49Halbuki Rabbimiz bu ayeti kerimesinde bunu anlatmıyor.
27:55Bakın diyor ki,
27:56وَتَّقُ اللّٰهُ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ
27:59Allah'tan korkun,
28:00Allah size öğretiyor.
28:02Ayetinin anlamı böyle değildir.
28:05Bu anlayış,
28:06takvanın katledilmesi,
28:08takvanın öldürülmesidir,
28:10Allah korusun.
28:11Yani çaba göstermeden,
28:13uğraşmadan,
28:14okuyup öğrenmeye çalışmadan,
28:16ilim yoluna girmeden,
28:18وَتَّقُ اللّٰهُ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ
28:21Yani Allah'tan korkun,
28:23Allah size öğretiyor demek olacaktır mana.
28:26Ama böyle değil de,
28:28eğer Allah'tan korkarsanız,
28:31sonra da Vav değil de,
28:33Fe olsaydı,
28:35yani Vav yerine,
28:37Fa takıbiye olsaydı,
28:39yani Allah'tan korkarsanız,
28:41Allah size öğretir olsaydı,
28:44veya hiç edat kullanılmasaydı,
28:46o zaman bu anlayışa delil olurdu.
28:49Halbuki,
28:50ifade hiç de öyle değildir.
28:53Kaldı ki,
28:54ilim takvayı doğurur.
28:56Biz biliyoruz ki,
28:58ilim takvayı doğurur,
28:59ve ilimsiz takvadan da söz edilemez.
29:03İlim asıl,
29:05takva ise feridir.
29:07Bakın Allah'ın Resulü,
29:08bu hususu anlatırken,
29:10Taberani'nin rivayet ettiği,
29:12bir hadislerinde şöyle buyurur,
29:14ilim öğrenmekle olur.
29:17İlme,
29:18ilim yoluna giren kişi ulaşabilir.
29:21İlim,
29:22ancak öğrenmekle,
29:23ilmi talep etmekle elde edilir,
29:26buyurmakta,
29:26Allah Resulü,
29:27Hz. Muhammed Aleyhisselam.
29:30Öyleyse,
29:31eğer Allah'tan korkarsanız,
29:33eğer müttaki davranırsanız,
29:35Allah size bilmediklerinizi öğretir değil de,
29:38mana,
29:39Allah'tan korkun,
29:41Allah size bilmediklerinizi öğretmektedir.
29:44şeklinde olacaktır.
29:46Evet,
29:46bundan sonra,
29:47yine,
29:48boşlanma,
29:49yine,
29:49yazma konularını,
29:51gündeme getiren,
29:52bir ayeti kerime ile,
29:53karşı karşıyayız.
29:54Bakara suresi,
29:55ayet 283,
29:57bakın Rabbimiz,
29:58şöyle buyuruyor.
30:211-
30:24وإن كنتم على سفر
30:54وَلَمْ تَجِدُوا كَاتِبًا
30:55veya rehin almanız gerekmez.
30:59Kendisine görülen kimse,
31:01emanetini,
31:02borcunu ödesin,
31:04ve,
31:04Rabb'i olan Allah'tan da korksun.
31:06وَلَا تَجْتُمُ الشَّهَادَةَ
31:09Şahitliği de gizlemesin,
31:12وَمَنْ يَجْتُمْهَا
31:14Her kim o şahitliği gizlerse,
31:17فَإِنَّهُ آثِمُنْ قَلْبُهُمْ
31:20Muhakkak ki o,
31:21kalbi günahkar olan bir kimsedir,
31:24وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَل۪يمُ
31:27Şüphesiz ki Allah'a her yaptığınızı
31:29hakkıyla bilendir,
31:31hakkıyla ona mutali olandır.
31:34Ayet-i kerimeye göre,
31:36yolculukta olup da,
31:37vadeli alışveriş yapılmışsa,
31:40veya,
31:40borç alınmış, verilmişse,
31:43bunu yazacak,
31:45belgeleyecek bir kimse bulunmadığı zaman da,
31:47kişinin alacağına mukabil,
31:50rehin alabileceği anlatılıyor.
31:53Yani,
31:53kişinin bu durumda,
31:55malını koruması konusunda,
31:57rehin alarak,
31:58işi sağlama bağlaması isteniyor.
32:02Ancak bu rehin alma konusu,
32:03hem seferde,
32:05hem de yolculuk dışında,
32:06yazacak kimse bulunmadığı takdirde olabilir.
32:11Allah'ın Resulü'nün,
32:12bir Yahudi'den,
32:14aldığı,
32:15ekmeklik un karşılığında,
32:18ona,
32:19zırhını rehin olarak verdiğini biliyoruz.
32:22Bukhari ve Müslim bize bu hususu anlatıyor.
32:25Ama,
32:27eğer,
32:27birbirinize güvenirseniz,
32:29o zaman,
32:31yazmanız,
32:32şahit tutmanız,
32:34veya rehin almanız gerekmez.
32:36Yani,
32:37bazen,
32:38alacaklı borçluya güvendiği için,
32:40bu alacağı konusunda,
32:42ona hüsnüzan beslediği için,
32:44onu yazmak,
32:46şahit tutmak,
32:47ya da rehin alarak,
32:48bu işi belgelemeyi düşünmeyebilir.
32:50Bu durumda da,
32:53kendisine güvenilen ve emin tanınan kimse,
32:56emanetini,
32:57yani borcunu ödesin,
32:59ve Rabb'i olan Allah'tan korksun,
33:02diyor Rabb'imiz.
33:03burada,
33:05borca emanet denmesi,
33:07borç verenin,
33:09borç verdiği kişiye güvenmesi sebebiyle,
33:11ondan rehin almasını anlatır.
33:16Evet,
33:16Rabb'imiz,
33:17karşılıklı,
33:18birbirlerine güvenleri olduğu zaman,
33:21bunlara izin vermektedir,
33:23ve de,
33:23borçluya borcunu tas tamam ödemesini,
33:26ve onun bu samimiyetini istismar etmemesini tavsiye etmektedir.
33:32Bundan sonra,
33:34ayet 284,
33:36bakın Allah şöyle diyor,
33:39لله ما في السماوات
33:41وما في الأرض
33:43وإن تبدو ما في أنفسكم
33:46أو تخفوه
33:47يحاسبكم به الله
33:49فيغفر لمن يشاء
33:51ويعذب من يشاء
33:53والله على كل شيء قدير
33:57لله ما في السماوات
33:59وما في الأرض
34:00göklerde ve yerde ne varsa,
34:02hepsi Allah'ındır.
34:05وإن تبدو ما في أنفسكم
34:07أو تخفوه
34:09يحاسبكم به الله
34:12İçinizdekileri,
34:13içinizden geçirdiklerinizi,
34:15açığa vursanız da,
34:17gizleseniz de,
34:18Allah sizi,
34:20onunla sorguya çekecektir.
34:22O konuda,
34:23Allah sizi sorguya çekecektir.
34:26Ama فيغفر لمن يشاء
34:28ويعذب من يشاء
34:30O Allah dilediğini bağışlar,
34:33dilediğini de o konuda azaplandırır.
34:36وَاللّٰهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٍ
34:39O Allah her şeye güç getirendir,
34:42her şeye kadir olandır
34:44ve her şeyi takdir edendir.
34:48Evet, bu konu
34:50daha önceki ayetlerde de
34:52demeye çalışmıştık.
34:54Allah mülkün sahibidir.
34:57göklerde ve yerde ne varsa
35:00hepsi Allah'ın mülküdür.
35:02Göklerde ve yerde ne varsa
35:04hepsi mülktür
35:06ve malik olan da Allah'tır.
35:09Göklerde ve yerde ne varsa
35:11hepsi Allah'ın kuludur.
35:14Her şey ve herkes
35:16O'nun tasarrufu ve tedbiri altındadır.
35:19Tüm varlıklar üzerinde
35:22tek hakim ve tek kayyum olan Allah'tır.
35:26Göklerde ve yerde ne varsa
35:28hepsinin üzerinde egemen olan,
35:31hepsinin üzerinde otorite olan
35:33sadece Allah'tır.
35:36Her varlığın
35:37boynundaki kulluk ipinin ucu
35:39Allah'ın elindedir.
35:42Sadece O'na ibadet edilir
35:44ve sadece O'na teslim olunur.
35:47Sadece O'na kulluk yapılır
35:49ve sadece O'nun çektiği yere gidilir.
35:53Yaratıcının muradı gereği
35:55kainatta iradeli yaratılmış olan
35:57insan ve cinlerin dışında
35:59hiçbir varlık
36:00O'nun emirlerinin
36:02ve yasalarının dışına çıkamaz.
36:04İnsan ve cinlerin dışında
36:07kainatta ne kadar varlık varsa
36:09onların
36:11doğuştan
36:12kulluk iplerinin ucu
36:14Allah'ın elindedir.
36:16O varlıkların hiçbirisi
36:18Allah'ın yasalarının
36:19Allah'ın nizamının
36:21Allah'ın arzularının dışına çıkamaz
36:24Allah'a kafa tutamaz
36:26Allah'a isyan edemez.
36:28Hiçbir varlık O'na karşı gelemez.
36:31Eğer
36:32insan ve cinlerin dışında
36:35kainatta
36:36doğuştan
36:37boyunlarındaki
36:38kulluk iplerinin ucu
36:40Allah'ın elinde olan
36:41yani iradesiz olan
36:42varlıklardan herhangi biri
36:45Allah yasalarının dışına çıkarsa
36:47Allah'ın emirlerinin dışında
36:50hareket etmeye başlarsa
36:51şüphesiz ki
36:53anında yok olur
36:55anında mahvolur.
36:57Çünkü
36:57onların iradeleri yoktur.
37:00Çünkü
37:01onların boyunlarındaki
37:02kulluk ipinin
37:03ucu
37:04Allah'ın elindedir.
37:05Onlar
37:06Allah'ın iradesinin
37:07Allah'ın arzularının
37:09dışına çıktığı anda
37:10Allah onları
37:11mahveder.
37:12Allah onları
37:13helak eder.
37:16Allah
37:16hikmeti gereği
37:18kainatta
37:18sadece
37:19insan ve
37:20cinlere
37:21irade vermiştir.
37:22Yani onların
37:24boyunlarındaki
37:25ipin ucunu
37:26doğuştan
37:27kendi ellerinde
37:28yaratmıştır
37:29Allah.
37:30Bu yüzden
37:31Allah'ın
37:32kendilerine
37:33verdiği
37:33iradeleri
37:34sebebiyle
37:35insan ve
37:36cinler
37:36Allah'ın
37:37koyduğu
37:38yasaların
37:39dışına
37:39çıkabilme
37:40Allah'ın
37:41koyduğu
37:42sistemin
37:42dışında
37:43hareket edebilme
37:44yani
37:44Allah'a
37:45kafa tutabilme
37:46imkanına
37:47sahiptirler.
37:48Böyle
37:49yaptıkları
37:50zaman da
37:51yani
37:51insan ve
37:53cinler
37:53iradeleri
37:54sebebiyle
37:55Allah'ın
37:55yasalarının
37:56dışında
37:56hareket
37:57ettikleri
37:58Allah'a
37:59kafa
37:59tuttukları
38:00zaman da
38:00onlar
38:01hem
38:01dünyalarını
38:02mahvetmiş
38:03hem de
38:04ahirette
38:05büyük
38:05azaplara
38:06uğramış
38:06olacaklardır.
38:08Ama
38:09eğer
38:10insanlar ve
38:11cinler
38:11dünyada
38:12mutlu
38:13olmak
38:13ahirette
38:14de
38:15Allah'ın
38:15mükafatlarına
38:16nail olmak
38:17istiyorlarsa
38:18o zaman
38:19Allah
38:20yasalarına
38:20uygun
38:21hareket etmek
38:22zorundadırlar.
38:23Bunun
38:24dışında
38:24başka
38:25bir
38:25seçenekleri
38:26de
38:26yoktur.
38:28Evet
38:29bu bir
38:29tercih
38:30meselesidir.
38:31Bu
38:32bir
38:32iman
38:32ve
38:33teslimiyet
38:33meselesidir.
38:35Göklerin
38:36ve
38:36yerin
38:36sahibinin
38:37Allah
38:38olduğuna
38:38göklerde
38:40ve yerde
38:40yegane
38:41egemen
38:41varlığın
38:42Allah
38:43olduğuna
38:43iman
38:44eden
38:44kişi
38:44elbette ki
38:46tüm
38:46hayatında
38:47Allah'a
38:48ve
38:48onun
38:48kanunlarına
38:49tabi
38:50olacaktır.
38:51Buna
38:52iman
38:52eden
38:54Allah'tan
38:54başkalarına
38:55tabi
38:56olmaktan
38:56Allah'tan
38:58başkalarının
38:58kanunlarına
38:59teslim
39:00olmaktan
39:00Allah'tan
39:01başkalarının
39:01çektiği yere
39:02gitmekten
39:03Allah'tan
39:04başkalarına
39:04kulluk
39:05yapmaktan
39:05ve
39:06Allah'tan
39:07başkalarını
39:07memnun
39:08etmeye
39:08çalışmaktan
39:09vazgeçecektir.
39:11Bu
39:11işle
39:12ilgisini
39:12alakasını
39:13kesecektir.
39:15Evet
39:16göklerin
39:17ve yerin
39:17mülkünün
39:18sahibi
39:19Allah'tır.
39:20Göklerde
39:21ve yerde
39:22ne varsa
39:22hepsi
39:23konusunda
39:24söz
39:24sahibi
39:24Allah'tır.
39:26Önceki
39:27derslerimizde
39:28de ifade
39:28ettik.
39:29Mülkün
39:30sahibi
39:30Allah'tır
39:31demek
39:32o
39:32mülkte
39:33söz
39:34sahibi
39:34Allah'tır
39:35demektir.
39:37Öyleyse
39:38madem ki
39:38göklerin
39:39ve yerin
39:40mülkünün
39:40sahibi
39:41Allah'tır
39:42öyleyse
39:43göklerde
39:43ve yerde
39:44ne varsa
39:45hepsi
39:46konusunda
39:46söz
39:47sahibi
39:48Allah'tır.
39:49O her şeyi
39:51bilmektedir.
39:52Onun
39:53ilminin
39:53ve haberinin
39:54dışında
39:55hiçbir şey
39:55gerçekleşemez.
39:57İlmiyle
39:58sizi
39:59kuşatan
40:00Allah
40:00sizin
40:01içinizde
40:02dışınızda
40:03ne varsa
40:04hepsini
40:04bilmektedir.
40:06Yani
40:07içinizde
40:08bulunanları
40:09kalplerinizden
40:11geçirdiklerinizi
40:12gizleseniz de
40:13açığa
40:14vursanız da
40:14Allah
40:15onu bilmektedir
40:16ve sizi
40:17bilesiniz ki
40:19onunla
40:19hesaba
40:20çekecektir.
40:21İçinizden
40:22geçirdiğiniz
40:23şeyler
40:23konusunda
40:24Allah
40:24sizi
40:25hesaba
40:25çekecektir.
40:28Bundan dolayı
40:29ey
40:29Müslümanlar
40:30ne
40:31yanınızdaki
40:32şehadeti
40:33gizleme gibi
40:34bir yanlışlık
40:35yapmadığınız gibi
40:36ne de
40:38insanların
40:39haklarını
40:39eksiltme
40:40veya
40:41artırma gibi
40:42bir eylemde de
40:43bulunmayın
40:44diyor
40:44bu ayetiyle
40:45Rabbimiz.
40:46ayeti kerimede
40:48kalplerinizden
40:50geçirdiklerinizi
40:51ister
40:52açığa vurup
40:53eyleme
40:53dönüştürün
40:54isterse
40:55açığa vurmayıp
40:56gizli tutun
40:57bunların
40:58tamamını
40:59Allah
40:59bilmektedir
41:00ve bunların
41:01tamamından
41:02Allah
41:03sizi
41:03hesaba
41:04çekecektir
41:05buyurulduğuna
41:06göre
41:07bakın
41:08ayetle alakalı
41:09inşallah
41:09şunları
41:10söyleyelim.
41:12Ayeti kerimede
41:13deniyor ki
41:13ma fi enfusikum
41:15içinizde
41:17kalbinizde
41:18ne varsa
41:20kalbinizde
41:21içinizde
41:21ne varsa
41:22onu
41:23Allah
41:23bilmektedir
41:24ve o konuda
41:26Allah sizi
41:26hesaba
41:27çekecektir
41:28ifadesi
41:29mutlak
41:30bir ifade
41:30olduğuna göre
41:31acaba
41:33kalplerimizden
41:34geçirdiğimiz
41:36her tür
41:37düşünceden
41:38her tür
41:38vesveseden
41:39her tür
41:40hayalden
41:40ve
41:41şüphelerden
41:42de
41:42sorumlu
41:43muyuz?
41:44Acaba
41:45bunların
41:45tamamından
41:46da
41:46hesaba
41:47çekilecek
41:47miyiz?
41:48Bu
41:49kalplerimizden
41:50geçenler
41:51ihtiyari
41:52yani
41:53kendi
41:53elimizde
41:54olanlar
41:55mıdır?
41:56Yoksa
41:56gayri
41:57ihtiyari
41:57ya da
41:58ızdırarı
41:59dediğimiz
41:59yani
42:00kendi
42:01elimizde
42:01olmadan
42:02kalplerimizden
42:03geçenlerden
42:03de
42:04sorunlu
42:04tutulacak
42:05mıyız?
42:06Veya
42:07acaba
42:07sürekli
42:09kalbimizde
42:09tuttuğumuz
42:10kalbimizde
42:11beslediğimiz
42:12düşüncelerden
42:14mi
42:15sorulacağız?
42:16Yoksa
42:16bir anlık
42:17bir gaflet
42:18sonucu
42:18kalplerimizden
42:19gelip
42:20geçiveren
42:20düşüncelerden
42:22hayallerden
42:23de mi
42:23sorunlu
42:24tutulacağız?
42:25Acaba
42:26kalplerimizden
42:27geçen
42:28düşüncelerin
42:28tümünden
42:29mi
42:29hesaba
42:30çekileceğiz?
42:31Yoksa
42:31sadece
42:32kötülerinden
42:33mi
42:33hesaba
42:34çekileceğiz?
42:35Yani
42:35acaba
42:36kalplerimizden
42:37geçirdiğimiz
42:37iyi
42:38düşüncelerden
42:39de
42:39hesaba
42:40çekilecek
42:40miyiz?
42:41Yoksa
42:41sadece
42:42kalplerimizden
42:43geçirdiğimiz
42:44günah
42:44düşüncelerden
42:45mi
42:45hesaba
42:46çekileceğiz?
42:48Ayetin
42:49ifadesi
42:50mutlak
42:50olunca
42:51sahabe-i kiram
42:52bunların
42:53tamamından
42:54hesaba
42:54çekilmeyi
42:55anladılar
42:56ve bu
42:57ayeti
42:57kerime
42:58gelince
42:58gerçekten
42:59perişan
43:00oldular.
43:01Ayeti
43:01kerimenin
43:02hükmü
43:03sahabeye
43:03çok
43:04ağır
43:04geldi.
43:05Sahabe-i kiram
43:06bu
43:07ayeti
43:07kerimenin
43:08gelişinden
43:08sonra
43:09üzüntülerinden
43:10mahvoldular,
43:11perişan
43:11oldular.
43:14Sahabeden
43:15bazılarının
43:16iddiasına göre
43:17ayetin
43:18bu bölümü
43:19yani
43:19kalplerinizden
43:21geçenlerden
43:22de hesaba
43:23çekileceksiniz
43:24konusunu
43:25anlatan
43:26bölümün
43:26nuzulünden
43:27takriben
43:28bir yıl
43:29sonra
43:29Bakara'nın
43:31son bölümünde
43:32bir ayeti
43:33kerime
43:33geldi.
43:34İnşallah
43:35gelecek dersimizde
43:36o ayetler
43:36grubunu
43:37birlikte
43:37tanımaya
43:38çalışacağız.
43:39Bakın
43:40işte bu
43:41kalplerimizden
43:42geçirdiklerimizin
43:43tümünden
43:44hesaba
43:45çekileceğimizi
43:45anlatan
43:46ayetin
43:46nuzulünden
43:47sonra
43:47Bakara'nın
43:49son bölümünde
43:50gelen
43:50ayeti kerime
43:51şöyleydi.
43:53La yükellifullahu
43:54nefsem
43:55illa
43:55vus'aha
43:56Allah
43:57hiç kimseye
43:58gücünün yetmeyeceği
43:59bir şey yüklemez.
44:01Allah
44:02hiç kimseye
44:03üstesinden
44:04gelemeyeceği
44:05altından
44:06kalkamayacağı
44:07takatinin
44:08çekmeyeceği
44:09bir yükü
44:10yüklemez
44:10ayetiyle
44:11işte bu
44:12önceki
44:13ayet
44:13nesh edilmiştir
44:14deniyor.
44:16Ebu Hureyre
44:17Efendimizin
44:18bu konuda
44:18şöyle dediği
44:19rivayet edilmiştir.
44:21Allah'ın
44:22Resulüne
44:22bu
44:23ayeti kerime
44:24nazil olduğu
44:25zaman
44:25ayetin
44:26hükmü
44:27sahabeye
44:27çok ağır
44:28geldi.
44:30Sahabe-i
44:30kiram
44:31bu
44:32ayetle
44:32mahvoldular
44:33kahroldular
44:35sonra
44:35Resul-i Ekrem'in
44:36yanına
44:37gelerek
44:37dediler ki
44:38Ey Allah'ın
44:39Resulü
44:40namaz
44:41oruç
44:42haç
44:42gibi
44:43gücümüzün
44:43yeteceği
44:44amellerle
44:45sorumlu
44:45tutulduk.
44:47Bunları
44:47ifa ettik.
44:48şimdi
44:49Rabbimiz
44:50bize bu
44:51ayetini
44:51indirdi.
44:52Ey Allah'ın
44:53Resulü
44:53bu
44:54ayetin
44:54hükmü
44:55gerçekten
44:55bize
44:56çok
44:56ağır
44:56geldi.
44:57Bunun
44:58yükünü
44:59kaldıramıyoruz
44:59dediler.
45:00Bakın
45:01bunun
45:01üzerine
45:02Allah'ın
45:03Resulü
45:03de
45:03onlara
45:04şöyle
45:04buyurdu.
45:06Yoksa
45:06sizler
45:07daha önceki
45:08ehli kitabın
45:09dediği gibi
45:10işittik ve
45:11isyanettik mi
45:12demek
45:13istiyorsunuz?
45:14Öyle
45:14yapmayın.
45:15Bilakis
45:16işittik ve
45:17itaat ettik.
45:18Senin
45:18affını
45:19dileriz
45:20ya Rabbi.
45:20Senin
45:21mağfiretini
45:22talep
45:22ederiz
45:22ya Rabbi.
45:23Dönüs
45:24sanadır
45:24deyin
45:25dedi
45:25Allah Resulü
45:26Hz.
45:27Muhammed
45:27aleyhisselam
45:28ve işte
45:28bundan sonra da
45:29Bakara
45:30suresinin
45:31sonundaki
45:31bu
45:32ayeti
45:32kerime
45:33geldi.
45:34La
45:34yükellifullahu
45:35nefsen
45:35illa
45:36vus'aha
45:36Allah
45:37hiç kimseye
45:38gücünün
45:39yetmediğini
45:39yüklemez.
45:41İşte
45:41bu
45:42ayeti
45:43kerime
45:44ile
45:44önceki
45:45ayeti
45:46kerime
45:47yani
45:47kalplerinizden
45:49geçirdiklerinizi de
45:50Allah
45:50bilmektedir
45:51ve onların
45:52tümünden
45:53Allah sizi
45:54hesaba
45:55çekecektir
45:55ayeti
45:56işte bu
45:57ayetle
45:57nes olmuştur
45:58deniyor.
45:59Bazı
46:01alimlere göre
46:01bu ayet
46:02mensuh
46:03değildir
46:04ancak
46:04hükmü
46:05özeldir.
46:07Ayetin
46:07siyakına
46:08bakılırsa
46:09burada
46:09kast edilen
46:10şahitliği
46:12gizlemek
46:12ve kalpte
46:14olan
46:14bilgiyi
46:15söylememektir.
46:17Yani
46:17şahitliği
46:18gizleyen
46:19herkes
46:19Allah
46:21indinde
46:21kalbin
46:22eylemi
46:23olan bu
46:23amelinden
46:24sorumlu
46:24tutulacaktır.
46:26İşte
46:26bu
46:27ayeti
46:27kerimede
46:28anlatılan
46:28konu
46:29şahitliği
46:30gizleyen
46:31kişi
46:32hakkındadır
46:33denmiş.
46:35Bazı
46:35alimler
46:36da
46:36bu
46:37ayetin
46:37mensuh
46:38olmayıp
46:40manasının
46:41kalplerinizden
46:42geçirip de
46:43kaldırabilme
46:44imkanına
46:45sahip olup
46:46kaldırmadığınız
46:47düşüncelerinizden
46:48hesaba
46:49çekileceksiniz
46:50anlamına
46:51gelmektedir
46:52demişler.
46:53Yani
46:54kalbinizden
46:55bir düşünceyi
46:56geçiriyorsunuz
46:57o düşünceyi
46:58kalbinizden
46:59söküp
46:59atma imkanı
47:00elinizdeyken
47:01buna rağmen
47:02o düşünceyi
47:03hala kalbinizde
47:04barındırmaya
47:05kalkarsanız
47:06işte
47:07bunlardan
47:08hesaba
47:08çekileceksiniz
47:09anlamına
47:09gelmektedir
47:10ayetin
47:11bu bölümü
47:11demişler.
47:13Çünkü
47:14fi
47:14zarf-ı
47:15mustakar
47:16olduğuna
47:16göre
47:17öyle
47:17gelip
47:18geçici
47:18bir anlık
47:19düşüncelerden
47:20değil de
47:20içinizde
47:21iyice
47:22karar
47:22kılmış
47:23kalplerinizde
47:24yerleşmiş
47:25yani
47:26kalplerinizin
47:27sahiplendiği
47:28kalplerinizin
47:29kabullendiği
47:30duygu ve
47:31düşüncelerinizden
47:32niyetlerinizden
47:34hesaba
47:34çekileceksiniz
47:35işte bu
47:36ayeti kerimede
47:37Allah bunu
47:38anlatıyor
47:38demişler.
47:40Bir de
47:41insanın
47:42içinden
47:43kendi
47:44iradesiyle
47:45def edemeyeceği
47:46kendi
47:47isteğiyle
47:47kendi
47:48iradesiyle
47:49söküp
47:49atamayacağı
47:50bir kısım
47:51düşünceler de
47:52geçebilir.
47:53Yani
47:53kendi
47:54iradesinin
47:55dışında
47:55elinde olmadan
47:56insanın
47:57kalbinden
47:58gelip
47:58geçen
47:58düşünceler
47:59vesveseler
48:00ve
48:01hayaller de
48:02bunun dışındadır.
48:04çünkü
48:05bunlardan
48:06kurtulmak
48:06insan için
48:07her zaman
48:08mümkün
48:08olmayabilir.
48:10Ayet
48:11bunları
48:11kapsamamaktadır.
48:13Demin ki
48:14hadiste de
48:15ifade ettiğim gibi
48:16sahabe-i kiram
48:17efendilerimiz
48:18ayetin
48:20bunu da
48:20kapsadığını
48:21zannederek
48:22çok korkmuşlar
48:23ve
48:23Rabbımız da
48:25bunun üzerine
48:26kaldıramayacakları
48:27yükü
48:28onların üzerine
48:29yüklemeyeceğini
48:30ifade ediverdi.
48:32dolayısıyla
48:33insanın
48:34kendi
48:35iradesiyle
48:36def edemeyeceği
48:37kaldırıp
48:38atamayacağı
48:39bir kısım
48:39düşüncelerin
48:40kalpten
48:41geçirilmesi
48:42buna
48:42dahil
48:43değildir
48:44diyoruz.
48:45Evet
48:45insan
48:46kalpten
48:47geçen
48:48ve
48:48önüne
48:49geçemeyeceği
48:50vesvese
48:51gibi
48:51düşüncelerden
48:52dolayı
48:53hesaba
48:53çekilmeyecektir.
48:54ancak
48:56kalpten
48:57geçirilen
48:57bu
48:57düşünceler
48:58kalpte
48:59kökleşir
49:00ve
49:01buna göre
49:02amel etmeye
49:03de
49:03niyetlenilirse
49:05o zaman
49:06bunlardan da
49:07hesaba çekilmemiz
49:08söz konusu
49:09olacaktır.
49:10Ama
49:11günah işlemeye
49:12karar verip
49:13bunu
49:13kalbinden
49:14geçirmekle
49:15beraber
49:15sonradan
49:17bu kararından
49:18dolayı
49:18pişman olur
49:19ve tövbe ederek
49:20vazgeçerse
49:21kişi
49:22işte bu da
49:23bağışlanacaktır.
49:24Ama
49:25mesela bir kişi
49:26günah olan
49:27bir eylemi
49:28yapmayı
49:29kalbinden
49:30geçirse
49:30ve hemen
49:32ondan vazgeçmeyip
49:33onu düşünmeye
49:34devam ederse
49:35o düşünceyi
49:36kalbinde
49:37barındırmaya
49:38devam ederse
49:39işte bu kişi
49:40günaha
49:41girmiştir
49:42diyoruz.
49:44İşte
49:44yarın
49:45Allah katında
49:46bundan dolayı
49:47hesaba çekilecektir
49:48bütün insanlar.
49:50Aynen
49:51bunun gibi
49:52mesela
49:52küfür
49:53olan bir fiili
49:54işlemeyi
49:55düşünen
49:56bir kimse de
49:56bu düşüncesinden
49:58hemen vazgeçmez
50:00ve bu
50:01ameli
50:01gerçekleştirmeyi
50:03düşünmeye
50:03devam ederse
50:04yani bu
50:05düşünceyi
50:06kalbinde
50:06barındırmaya
50:07devam ederse
50:08Allah korusun
50:09bu kişi
50:10kafir
50:10olacaktır.
50:12Veya
50:13böyle
50:14kötü amelleri
50:15işlemeyi
50:16kalbinden
50:17geçiren
50:17sürekli
50:18düşünen
50:19ve fakat
50:20fırsatını
50:21bulamadığı için
50:22onu
50:22gerçekleştiremeyen
50:24insanlar da
50:24bu
50:25düşüncelerinden
50:26ötürü
50:27hesaba
50:28çekileceklerdir
50:29anlıyoruz.
50:30Allah'ın
50:31Resulü
50:32bakın bir
50:33hadislerinde
50:33şöyle buyuruyor
50:35Bukhari
50:36Müslim ve
50:36Ebu Davud
50:37bunu bize naklediyor
50:38Allah
50:40ümmetimin
50:41içinden
50:42geçirdiği
50:43şeyleri
50:43konuşup
50:45onunla
50:46amel
50:46etmedikleri
50:47müddetçe
50:48bağışlayacaktır.
50:50Yani
50:51içinizden
50:51geçirdiğiniz
50:52şeyleri
50:53konuşmaya
50:54dökmedikçe
50:55ya da
50:55amele
50:56dökmedikçe
50:57Allah
50:58onları
50:59bağışlayacaktır
51:00diyor
51:00Efendimiz
51:01Hazreti
51:02Muhammed
51:02Aleyhisselam.
51:03Evet
51:04demek ki
51:05kalplerinde
51:06niyet
51:07olarak
51:07sürekli
51:09taşıdığınız
51:10şeyler
51:10açığa
51:12çıksa da
51:12çıkmasa da
51:13onları
51:15açığa
51:15vursanız da
51:16kalplerinizde
51:18gizleseniz de
51:19Allah
51:19onları
51:20bilmektedir.
51:22Bunların
51:22tamamı
51:23Allah için
51:23malumdur.
51:25Hiçbir şey
51:26Allah'a
51:26gizli kalmaz
51:27kalamaz.
51:29Bundan dolayı
51:30insanların
51:31onu
51:31açığa
51:32vurmaları da
51:32gizli
51:33tutmaları da
51:34hiçbir
51:34mana
51:35taşımaz.
51:36Allah
51:37bunların
51:38hepsinden
51:38sizi
51:39hesaba
51:39çekecektir
51:40ama
51:41feyagfiru
51:42limen
51:42yeşe'u
51:43ve
51:43yu'azibu
51:44men
51:44yeşe'u
51:45ve
51:45allahu
51:46ala
51:46kulli
51:46şey'in
51:47kadir.
51:48Şüphesiz ki
51:49Allah
51:49dilediğini
51:50bağışlar,
51:52dilediğine de
51:52azap eder.
51:53Yani
51:54sorumluluk
51:55gerçekleştikten
51:56sonra
51:57dilediğini
51:58bağışlar
51:58Allah
51:59dilediği
52:00için
52:00bunları
52:01siliverir,
52:02görmezden
52:03geliverir,
52:04yok farz
52:04ediverir,
52:05dilediğini de
52:06hesaba katarak,
52:07silmeyerek
52:08azap ediverir.
52:10Bu
52:10ona kalmış
52:11bir şeydir.
52:12Yani
52:12kime
52:13azap edeceğini,
52:14kime
52:14mağfiret
52:15edeceğini
52:15Allah'tan
52:16başka da
52:17hiç kimse
52:17bilemez.
52:19Sadece
52:20diyoruz ki
52:20Rabbimiz
52:21insanların
52:22gerek
52:23işledikleri
52:24ve gerekse
52:25kalplerinden
52:26geçirdikleri
52:26günah
52:27amellerinden
52:28dolayı
52:29şirk koşmadan
52:30ölen
52:30kullarını
52:31affedebilir.
52:33Fakat
52:34küfür
52:35ve nifak
52:36ehlini de
52:37hem
52:37işlediklerinden
52:38ötürü
52:39hem de
52:40kalplerinden
52:41geçirdiklerinden
52:42ötürü
52:42Rabbimiz
52:43hesaba
52:44çekecektir.
52:45Allah-u Alem
52:45ben bu
52:46ayetin
52:47bu bölümünden
52:48bu kadar
52:49anladım.
52:50Bundan sonra
52:51Bakara suresinin
52:53âmeme
52:53rasulü
52:54diye
52:54başlayan
52:55son bölümüne
52:57geldik.
52:58Bakara suresinin
52:59son iki
53:00ayetine
53:01geldik.
53:01İbn-i Abbas
53:04efendimizden
53:04bize intikal
53:06eden
53:06bir rivayete
53:07göre
53:07Ayman
53:08rasulü
53:09diye
53:09başlayan
53:10bu
53:10son iki
53:11ayet
53:12Allah'ın
53:13rasulüne
53:13cibril
53:14vasıtasıyla
53:15nazil
53:16olmamış.
53:18Allah'ın
53:18rasulü
53:19miraç
53:20gecesi
53:20vasıtasız
53:21olarak
53:22bu
53:22ayetleri
53:23Rabbinden
53:24telakki
53:24etmiştir.
53:25Rabbinden
53:26almıştır.
53:28Bakara
53:29suresi
53:30Medine'li
53:31bir
53:31sure
53:31olduğuna
53:32göre
53:32Miraç
53:33da
53:33Mekke'de
53:34vaki
53:35olduğuna
53:35göre
53:35o zaman
53:37önceden
53:38nazil
53:38olan
53:39bu
53:39iki
53:39ayet
53:40Medine'de
53:41nazil
53:41olan
53:42surenin
53:42bu
53:43bölümüne
53:43yerleştirilmiştir
53:44demenin
53:45dışında
53:46başka bir
53:47şey de
53:47bilmiyorum.
53:47Yine
53:49Müslim
53:50ve
53:50Nese'yi
53:51İbni
53:51Abbas'tan
53:52şunu
53:52naklederler
53:53Resul-i Ekrem
53:55Efendimizin
53:56yanında
53:56Cebrail'in
53:57olduğu bir
53:58sırada
53:59gökten
53:59bir ses
54:00işitildi.
54:01Cebrail
54:02başını
54:03gökyüzüne
54:04doğru
54:04kaldırdı
54:05ve
54:05şu anda
54:06gökte
54:07açılan
54:07bu kapı
54:08şu ana
54:09kadar
54:09hiç
54:10açılmamıştır
54:11dedi.
54:12İbni
54:12Abbas
54:13Efendimiz
54:13devamla
54:14şunları
54:14söylüyor.
54:15O
54:16kapıdan
54:17iki
54:18melek
54:18indi
54:19ve
54:19Peygamber
54:20Aleyhisselam'ın
54:21yanına
54:21gelerek
54:22şöyle
54:22dedi.
54:23Ey
54:24Muhammed
54:24senden
54:25önce
54:26hiçbir
54:26peygambere
54:27verilmemiş
54:28ve
54:28sadece
54:29sana
54:30verilmiş
54:30olan
54:31iki
54:31nur
54:32dolayısıyla
54:33bu
54:33iki
54:34ayet
54:34dolayısıyla
54:35sana
54:36müjdeler
54:37olsun
54:37dedi.
54:38Bu
54:39iki
54:39nurdan
54:40birisi
54:40Fatiha
54:41suresi
54:42ötekisi
54:43de
54:43Bakara
54:43suresinin
54:44son iki
54:45ayetidir.
54:47Bunlarda
54:48okuyup da
54:49sana karşılığı
54:50verilmeyecek
54:51hiçbir
54:52harf yoktur
54:53buyrulmuştur.
54:56Yine
54:56Bukhari
54:57ve
54:57Müslim'de
54:58Allah
54:59Resulü
55:00Hazreti
55:00Muhammed
55:01Aleyhisselam'ın
55:01şöyle
55:02buyurduğu
55:02rivayet edilir.
55:04Bakara
55:05suresinin
55:06son iki
55:07ayetini
55:08bir gecede
55:09okuyan
55:09kişiye
55:10bu
55:11iki
55:11ayet
55:12yeterli
55:12gelir.
55:12veya
55:14kötülüklere
55:15karşı
55:15işte
55:16onu
55:16koramaya
55:17yeterlidir
55:17buyurdu
55:18Allah
55:18Resulü
55:18Hazreti
55:19Muhammed
55:19Aleyhisselam.
55:21Hazreti
55:22Ali
55:22Efendimiz de
55:23ayetel
55:24kürsiyi
55:24ve
55:25Bakara
55:25suresinin
55:26sonlarını
55:27okumadan
55:27yatan
55:28kişinin
55:28İslam'ı
55:29gereği
55:30gibi
55:30kavradığı
55:31görüşünde
55:31değilim
55:32buyuruyor.
55:33Çünkü
55:34bunlar
55:35öyle bir
55:36hazinedirler
55:36ki
55:37sizin
55:37peygamberinize
55:38arşın
55:39altından
55:40verilmiştir
55:41buyurdu
55:41Hazreti
55:42Ali
55:42Efendimiz.
55:43Bu
55:44iki
55:44ayeti
55:45inşallah
55:45tanıyacağız.
55:46Vaktimiz
55:47yine
55:47doldu
55:48inşallah
55:48burada
55:49kalalım.
55:50Gelecek
55:50dersimizde
55:51yine bir şeyler
55:52söyledikten sonra
55:53Rabbimiz'in
55:54öteki
55:54ayetlerini
55:55hep birlikte
55:56tanımaya
55:56geçmek
55:56üzere
55:57walhamdülillahi
55:58rabbil
55:58alemin

Recommended