00:00When you eat seafood,
00:05the ordinary day is special.
00:08You have to take off, you have to crack,
00:11you have to eat it,
00:13and you have to eat it.
00:16If you eat it for a lot of people,
00:19it's starting a business plan.
00:22It's possible that we can do this business.
00:25We don't need to make a fund
00:27so we can do this.
00:29You need to do this business.
00:31Are you going to live in a family?
00:33Can you tap the other thing?
00:34I'm going to climb the next one.
00:36I'm going to climb the next one.
00:37I'm going to climb the next one.
00:40I'm going to climb the next one.
00:43I've been able to climb the next one.
00:52I think it's a little bit.
00:54Why are you doing this?
01:04Nagsimula ang lahat sa isang simpleng farm, ang kanilang inaalagaan alimango.
01:08Bata pa lang kasi kami yung nasa agriculture na yung line ng business ng family ng father ko.
01:13So nung bata kami nag-trade sila ng bigas, ng corn, mga pakain sa baboy.
01:18Usually yung mga pang ginagamit sa mga probinsya.
01:21Nang minsang lumawak siya sa isang backyard crab farming seminar sa Pampanga,
01:25nagsimula na raw gumapang sa kanyang isip ang isang business idea.
01:28Nakita nila na possible pala magawa namin dito yung business kahit wala kaming tubig.
01:35Hindi namin kailangan maraking pond para paglagan ng alimango.
01:39Ang paraan nila ng pag-aalaga ng alimango o crab, recirculating aquaculture system.
01:45Ibig sabihin nun, yung tubig na nalagay mo, nag-circulate lang from the boxes,
01:49pinifilter mo yun, tapos babalag ulit sa boxes.
01:51So wala kang tapon ng tubig, magdadagdag ka lang.
01:54So hindi siya maaksaya.
01:55Mayroon silang higit dalawang libong crab boxes.
01:58Halos isang libo na ang may lamang pinalalaki at pinatatabang alimango.
02:03Marami kang maalaga ang alimango doon sa space na maliit lang.
02:07So parang space saver din siya kasi patong-patong.
02:09Unlike sa pond na kailangan, malaking malay kailangan mo para makapag-house ng alimango.
02:14Exporters daw ang gumagamit ng ganitong paraan.
02:17Pero espesyal daw ang turing ni Napaolo sa kanilang customers kaya best quality crab ang inihahain nila.
02:23We decided to sell it local kasi nung nagtry nga kami ng alimang magbenta,
02:30is nauubos na ng local yung supplies namin.
02:33Sabi namin, sige, wag na tayo mag-export.
02:35Pero may hits and miss din daw sa ganitong negosyo.
02:38Siguro may nagsabi na wala silang mortality is medyo mahirap lang paniwalaan.
02:42Marami kang alimango kailangan bantayan.
02:44So sa transport na yung stress.
02:46Kasi ang number one na kumapatay sa alimango is yung stress.
02:50Ang kaibahan daw ng kanilang alimango sa mga nabibilis sa palengke ay ang kalidad.
02:54Alam mo paano pinalaki.
02:56Wala siyang mud.
02:57Pag binuksan mo yung hasang nun, halos white or gray siya.
03:01Hindi siya black.
03:02Ruan-walang amoy.
03:05Ang pangarap na negosyo.
03:07Nagsimula ang isang simpleng farm.
03:09Ang kanilang inaalagaan alimango.
03:11Ang paraan nila ng pag-aalaga ng alimango o crab.
03:14Recirculating aquaculture system.
03:17Isa sa kanilang ipinagmamalaki ay ang soft-shell crabs.
03:20Sila yung mga nagmumult na alimango.
03:22So parang ang alimango kasi parang siyang ahas, parang tahan tulad.
03:25Nagpapalit siya ng shell.
03:28Lumalabas siya doon sa lumang shell niya.
03:30Then paglabas niya, malambot siya.
03:32So yun yung ay na-harvest namin for soft shell.
03:35Silipin natin ang crab farm nila.
03:43Ang galing.
03:45Pinitingnan natin itong crab farm na ito.
03:47Kasi po ito, laman nyo niya na puro crab.
03:50Gumahili kayo sa crab.
03:51Alam niya na alimango.
03:52Ito ho, yung mga isda ang lawlaw.
03:54Ito na ginagawang tuyo.
04:16Tuyo.
04:17From pan po kasi, kailangan mga six months bago ma-harvest.
04:21Pero dito patabayin lang, one month to two months makulimang.
04:25Okay lang, mataba na yan.
04:26Huwag niya sa'yong matabaan.
04:27Yan may aligay.
04:27Six sec, ako.
04:28Meron silang filtration system.
04:31Kung saan nare-recycle ang tubig na ginagamit nila sa pag-aalaga sa mga alimango.
04:35Lahat po ng tubig dito, mga 90%, is nare-recycle namin.
04:39Plastic po yan, biofilter po tawag yan.
04:41Yan po yung tumutulong para maalis natin yung mga toxins.
04:44Ang alaga po dito, sa part na ito, is for soft-shell crab.
04:49Ang ginagamit po namin for soft-shell crab is maliliit lang na alimango.
04:53Nakatali ba yan?
04:54Nakatali po sila at kasi magkakasama po sila.
04:57Para hindi po sila magkainan.
04:59Magkagatan?
05:00Apo.
05:00Nauubos po nila yung alimango.
05:02Sino nang kaintindihan?
05:05Piling-piliraw ang alimangong pang soft-shell.
05:08Nasa 15 to 30 days lang daw ang binibilang bago ito magpalit ng shell.
05:12Ano yung sign?
05:13Either nagka-crack po yung gilid.
05:15Ito pong may line na to. May crack po yan.
05:18Yung iba po, medyo mas mahirap po. May red line po sa loob.
05:23Nakita naman po yun.
05:24Kaso, nga po, kung 5 pieces per box times 120, gano'n po kadami yung iniisa-isa.
05:31Isa-isa nila itong sinisilip kaya nakisilip na rin ako.
05:34Mahirap na, ano? Masipit ng alimango?
05:38Lumalaban?
05:39Tragel.
05:40Tragel?
05:41Alala!
05:43Ayan na!
05:44Nagaling na ikaw.
05:50Ayan! Ang laki, di ba?
05:53From farm to table nga ang atake nila.
05:58Soft-shell crab.
06:00So, ano ba ba? Ditikman na natin. Ito, uy.
06:05Mmm!
06:06Ito sa ano, pinaka-sipit.
06:09So, may shell to.
06:10Pero wala kang malalasa kang shell.
06:12Parang siyang laman lang talaga.
06:14Wala ka nang tatanggalin.
06:15Wala ka nang ikakrack dahil kakiinin mo na lang.
06:18Sasawsom mo na lang sa suka.
06:19And then ready to eat na siya.
06:22Mmm!
06:23Nagtayo na rin sila ng restaurant parang inaanin sa farm.
06:26Diretso nang inihahain.
06:31Yung restaurant is accidental restaurant nga.
06:33May mga nagpapasteam lang.
06:35So, wala naman talagang luto mo ko ng butter garlic.
06:37Ganyan.
06:38Wala naman ganun.
06:38Eh, dahil nga mahilig magluto yung mother ko naman.
06:42Sabi namin mag-try lang kami ng private restaurant nga.
06:44Sabi ko eh.
06:45Kasi one group lang kami per lunch.
06:48One group per dinner.
06:49Hanggang nagtuloy-tuloy na rin ang kanilang restaurant business.
06:54Mula sa simpleng steamed crab.
06:56Hanggang sa flavors gaya ng chili cereal, salted egg at black pepper.
07:01At iba pang seafood and meat dishes.
07:03Ang mismo produkto ng kanilang farm ang bida sa menu.
07:06Umaabot ng 30 kilos kada araw ang nailuluto nilang crab.
07:10So, may times na mahinak.
07:11May times na malakas.
07:12Pero hindi pa naman kami na zero.
07:15Sabi nga ng mga Chinese, parang yung tubig dun sa timba, patak-patak lang.
07:20Pero dating din yung araw mo, upuno din yung timba.
07:23Napakahalaga raw na bago pumasok ng anumang negosyo, mapag-aralan ito ng husto.
07:27Huwag kayong matakot na, sumugal.
07:30Pero susugal ka, dun sa medyo may alam-alam ka na.
07:33Lahat naman ng business may lugi.
07:34Pero, kumbaga, they look past that eh.
07:38Sa seafood business, bukod sa masasarap na luto,
07:41Malaking bentahe rin kung makikita ng customer ang mabusisi
07:45at netikulosong prosesong pinagdaraanan ng pagkain
07:48bago ito ihain sa kanilang hapag.
Comments