00:00Pampanga ang pinaka-flood-prone na probinsya sa buong bansa.
00:05Sa pag-aaral ng GMA Integrated News Research,
00:09293 flood control projects ang ipinatayo ng pamahalaan sa Pampanga
00:13mula 2022 hanggang 2025.
00:17Ang kabuang halaga, mahigit 14.5 billion pesos.
00:23Sa official website ng Sumbong sa Pangulo,
00:26nakalista bilang isa sa mga proyekto,
00:28ang Rehabilitation of Eroded Bank of Pampanga River sa kandating Arayat, Pampanga.
00:34Nagkakahalaga ng mahigit 91.6 million pesos.
00:39October 17, 2023, ang nakasaad na completion date.
00:43Pero wala pang isang taon, gumuho ang isang bahagi ng retaining wall.
00:49Kasi naya ka nito, bakit yung tangpulot?
00:51Nepong kalalam, may tuwag nepoyineng bakal gagawanda.
00:56Ayan, may muya pa pong crack.
00:58Balang kayo, mamakbong niya pa po, siguradong magtuwagya rin po yun.
01:05Halos babungkal na ang lupa sa paligid ng nasirang proyekto.
01:09Edmary Construction and Trading ang kontrakto ng project.
01:13Sa kabuuan, umabot sa labing dalawa ang nakuhang flood control project ng Edmary Construction.
01:22Mula 2022 hanggang 2025 sa buong bansa.
01:27Ayon sa sumbong sa Pangulo website.
01:28Ang kabuuan halaga, mahigit 885 million pesos.
01:35Nakapanayam noon ng reporter's notebook,
01:37ang kinatawa ng Edmary Construction and Trading,
01:40sa nasirang project nila sa kang dating.
01:43Bakit hindi ninyo alam?
01:45Bago po itayo itong retaining wall,
01:47almost 100 million pesos pa naman,
01:50bakit hindi ninyo alam na mangyayari yun?
01:53Di ba dapat na pag-aralan po yun?
01:54Hindi po namin, ano ba siya?
01:57So sayang, sayang po itong project, no?
02:01Kaya po, ginagawa na namin po ng ano.
02:04Restore po namin.
02:05Sa press statement na ipinadala ng DPWH Pampanga First District Engineering Office
02:10sa reporter's notebook,
02:12inaasahang matatapos daw ang rehabilitation sa September 15, 2025.
02:17Ayon pa sa DPWH, under warranty pa ang repair ng proyekto
02:21at walang bagong pondo na ilalabas.
02:24Bago maipatayo ang isang proyekto,
02:30ano ba ang pinagdaraanan itong proseso?
02:33Sa website ng DPWH,
02:35tinukoy ang apat na phase na sinusunod ng mga infrastructure project.
02:39Una ay ang project identification
02:41o pagtukoy sa proyekto sa iba't ibang distrito sa bansa.
02:44Yung palakasan at yung pagpapakita ng influence
02:47ay pumapasok dun sa pagsasabi na,
02:51oh, napasok ko yung isang infrastructure project natin.
02:55Nakadalasan, walang programa o walang pagpaplano
02:58at isinisingit yan sa budget.
03:01Ikalawa ang project preparation.
03:03Dito nakapaloob ang pagsasagawa ng pag-aaral
03:06o feasibility study at fund appropriation
03:08o paglalaan ng pondo.
03:10Problema minsan,
03:11nagiging bloated yung halaga ng proyekto
03:14kasi walang oversight.
03:15Sila sila lang ang nag-uusap,
03:17sila sila lang nakakakita ng dato,
03:19sila sila lang din ang nag-a-approve.
03:21Implementasyon ng proyekto.
03:24Dito ay nilalabas ang pondo.
03:25Nangyayari ang bidding ng mga contractor
03:27at construction.
03:29Ang corruption dyan ay ina-approve ng DPWH
03:32ng hindi man lang chire-check
03:33or physically nakikita
03:35kung nandun nga ba yung infrastructure project.
03:38Ang panghuli,
03:39ang operasyon at evaluation
03:41ng ipinatayong proyekto.
03:43It is now very obvious
03:45they begin at the district level.
03:48Ang sinasabing modus,
03:49mas luminaw nang humarap sa Senado
03:51ang ilan sa mga contractor
03:53ng flood control projects.
03:54Sa pag-amin ng mag-asawang
03:55Sara at Kaylidis Kaya.
03:57Paulit-ulit kami ginamit
03:58ng mga nasa pwesto sa sistema ito.
04:01Wala kami magawa
04:02dahil kung hindi kami makikisama,
04:04gagawa nila ng problema
04:05ang project na na-award sa amin
04:07sa pamamagitan ng mutual termination.
04:10Dito tinukoy nila
04:11ang labing-pitong mambabatas
04:13at isang former undersecretary
04:15na umano'y nakatanggap ng porsyento
04:17sa pondo ng mga flood control projects
04:19na nakuha nila.
04:21Paulit-ulit na binabanggit
04:22ang delivery ng pera
04:23ay para sa kaisalde ko
04:25na dapat at least 25%.
04:27Si Kong Marvin Rilyo naman
04:29ay ilang beses na binabanggit
04:30ang pangalan ni Speaker Martin Romualdez
04:32bilang kanyang malapit na kaibigan.
04:34Sinasabi yung panikong Rilyo
04:36na lahat ng kanyang request
04:38para sa pondo
04:39ay galing pa mismo
04:40sa unprogrammed funds
04:42at insertion
04:42na inaaprobahan ni Speaker.
04:44Pero mariinitong itinanggit nila.
04:47Marami sa mga mambabatas
04:48na tinukoy ng mag-asawang diskaya
04:50agad na naglabas ng pahayag
04:52at itinanggi ang aligasyon
04:53laban sa kanila.
04:55May pagkakataon din daw
04:57na umaabot sa 30%
04:59ang kickback
04:59na hinihingi ng mga sangkot
05:01sa katiwalian
05:02sa flood control project.
05:04Sinabihan ko na masyado namang mataas
05:06ngunit sinabi niya
05:07na walang magagawa dito
05:08dahil pondo ito
05:09galing sa unprogrammed funds
05:10at insertion galing sa taas.
05:12Sinabi rin ng mga diskaya
05:15na wala silang ghost
05:16at substandard
05:17ng mga proyekto.
05:18Taliwa sa mga lumalabas
05:20na may mga impormasyon
05:21sa publiko
05:22hindi kailaman kami
05:23gumawa ng ghost projects
05:25at masugid kami
05:27nag-i-inspect
05:28sa lahat ng aming
05:28mga natapos na projects.
05:33Pero sa post
05:34ng isang residente
05:35mula sa Eastern Samar
05:36isang flood control ghost project
05:38sa barangay Garawan
05:40Bayan ng Hernani
05:41ang nais niyang idulog sa Pangulo.
05:43DPWH Region 8
05:45ang implementing agency.
05:46April 2024 sinimulan
05:48at January 2025
05:49na tapos ang kontrata.
05:51Base sa website ng DPWH
05:5384.72%
05:55lang tapos ang proyekto
05:57na nilaala ng
05:58192 million pesos.
06:00Pero ayon sa ilang residente
06:02tila sinisimulan palang
06:03gawin ang flood control project.
06:05Amity's Horizon Builder
06:06and General Contractor
06:08and Development Corporation
06:09na pag-aari ng mga diskaya
06:10ang contractor
06:11ng flood control project.
06:13Sa opisyal na pahayag
06:15na inilabas
06:15ng DPWH Region 8
06:17itinanggi nilang
06:1880% ng pondo
06:20ang nailabas
06:20o naibayad
06:21para sa proyekto.
06:23Inamin din nilang
06:24may delay
06:24sa implementasyon
06:25ng mga proyekto.
06:27Paano po hinahandle
06:28nung mag-asawang diskaya
06:30yung pag-delabel
06:31sa kanila ngayon
06:32na sila
06:33ang muka
06:34ng korupsyon.
06:34Hindi na ho natin
06:35masisisi
06:37ang tao-bayan.
06:38Opinyon ho
06:38ng mga karamihan
06:39sa tao-bayan.
06:40Pero kami ho
06:42malinis ho
06:43ang konsensya
06:44ng mag-asawa.
06:45Dokumentado ho
06:46lahat
06:47ang sinilihan nilang
06:48mga proyekto.
06:51Ang dami pong
06:51nagdurusa
06:52dahil sa mga pagpahap.
06:54Tapos eto
06:54nakikita ng publiko
06:55yung pinabalandrang
06:57karangyaan
06:58ng mga klient.
06:59Lininawin ko lang,
07:00Sir,
07:00yung nyamang yun
07:02ay galing
07:03sa legal na bagay.
07:06Yes, Your Honor.
07:06Magkara bayad mo royalty?
07:09Actually po,
07:09Your Honor,
07:10hindi po ako
07:10nagbabayad noon.
07:11Humarap din sa pagdidig
07:13sa Senado
07:13nung luna
07:14si Sally Santos,
07:15ang owner
07:16ng SYMS
07:17Construction Trading.
07:18Ba tatandaang
07:19SYMS
07:20ang contractor
07:20ng di umanoy
07:21ghost project
07:22sa Baliwag, Bulacan
07:23na binisita
07:24pa mismo
07:25ni Pangulong
07:25Bongbong Marcos.
07:28Wala talaga
07:29220 meters,
07:3055 million.
07:32Completed ang record
07:33ng public works.
07:37Walang ginawa,
07:38kahit isang,
07:39wala,
07:40kahit isang araw
07:40hindi nagtrabaho,
07:41wala.
07:43Sa hearing
07:44inamin mismo
07:45ni Sally Santos
07:46na nagdeliver siya
07:47ng umabot sa
07:48245 million pesos
07:50sa opisina
07:51ni dating DPWH
07:52First District
07:53Assistant Engineer
07:54Bryce Hernandez.
07:56Magkano binibigay mo
07:57Miss Sally?
07:59Your Honor,
08:00marami po.
08:01Minsan po,
08:02245 million.
08:04In cash?
08:05Yes,
08:05Your Honor.
08:06Sino contact mo
08:07si DPWH?
08:08Actually po,
08:09si Engineer Bryce
08:09Erickson Hernandez po.
08:11Si Sally po,
08:12pagka nakakolekta,
08:13dinadala po sa
08:14office ko
08:15yung mga pera
08:16nakabaks po,
08:17nakasil po siya lahat.
08:19Hindi ko po
08:19ginagalaw dun yun
08:20at pinakukuha po
08:22ni boss
08:23sa opisina ko.
08:24Sino si boss?
08:25Boss Henry Alcantara po.
08:27Pero mariin itong
08:28itinanggi ni Alcantara.
08:29Wala ka talagang
08:30natanggap?
08:31Yes,
08:31Your Honor.
08:32It's your word
08:33against their word.
08:34Yes,
08:34Your Honor.
08:35Isinawala din ni Santos
08:37na mismo
08:37opisyal ng DPWH
08:39ang naguuto
08:40sa kanya
08:40namang hiram
08:41ng lisensya
08:42sa ibang contractor
08:43para gamitin ito
08:44ng mismo opisyal
08:45para makasali
08:46sa bidding.
08:48Si Engineer
08:48Bryce Erickson Hernandez,
08:50siya po
08:50ang naguuto sa akin
08:52ng humiram
08:52ng lisensya.
08:53So ako po,
08:56pinagpaalam ko naman po
08:57sa kanila
08:58nahihiramin po
09:00yung lisensya nila
09:01kasi po
09:02mayroon daw po siyang
09:02ibibid na mga proyekto
09:04para sa kanya.
09:06Sino po ang gumagawa?
09:08Sila po.
09:08Sila mismo?
09:09In-house nga?
09:10Sila po mismo.
Comments