00:00Sa Samar, may kuweba kung saan may makipot na daan patungo sa kabilang isla.
00:13Sa bayan ng Daram, sa Samar, may maliit na isla na umaakit sa mga turista.
00:23Ang mga rock formation kasi na makikita rito, maihahalin tulad daw sa Coron at El Nido.
00:29Kaya binansagan ito, Little Palawan.
00:36Nakakaenkanto raw talaga ang ganda ng Kandiwata Rock Formation.
00:42Halos tatlong kilometro ang layo nito mula sa isa pang isla, ang Daram Island.
00:52Para marating ito,
00:54Kinakailangan munang maglayag ng lagpas limang minuto sakay ng bangka.
01:03Pero may kwento-kwento na hindi na raw kailangan pang tumawid ng dagat para lang marating ang isla ng Kandiwata.
01:12Sa barangay Mayabay raw kasi sa Daram Island, may isang kuweba na lagusan daw patungong Kandiwata.
01:23Simula doon sa may sinasabi ng kauburang hanggang Kandiwata, nga bahaba no, paano mangyayari yun?
01:29Para patunayan yan,
01:32ang grupo ng cave explorer mula Kalbayog na si Arnold,
01:36Lakas loob na sinuyod ang kuweba.
01:43Matuntun lang ang lagusan na di umano.
01:47Nagkokonekta sa dalawang magkalayong mga isla.
01:50Hanggang sa narating niya ang isang maliit na butas.
01:55Ito na yung nagkokonek ng Kandiwata.
02:00Yan lang yung pababa nito pagdating doon, patat na siya.
02:03Mapapatunayan na kaya ang kwento-kwento na sa cave capital ng Pilipinas,
02:09may lagusang nagdurugtong sa dalawang mga isla na pinaghihiwalay ng malalim na karagatan?
02:17Taong 2021, nung naimbitahan si Arnold na magsagawa ng cave exploration sa Durham Island.
02:30Dito raw niya unang narinig ang tungkol sa misteryosong lagusan.
02:35Na-excite ako doon kasi kakaiba to.
02:38Ang nagsisilbi raw pinto, ang bukana ng kuwebang ito sa barangay Mayabay,
02:43na ang kabilang dulo raw, di umano, nakadugtong sa kuwebang ito sa Kandiwata Rock Formation.
02:51Ang distansya sa pagitan ng dalawa, nasa halos tatlong kilometro na napapagitnaan pa ng dagat.
02:59Napag-isip-isip ko rin na medyo malayo po yung kinaruroonan ng kuweba.
03:03Para sa akin, imposible siya.
03:05Nagdadalawang isip man, itinuloy pa rin ni Arnold ang expedition.
03:10Nung malapit na kami sa kuweba, medyo kinakabahan ako, pero mas excited ako kasi gusto kong makita yung sinasabi nilang lagusan.
03:19Ang daan sa lagusan, pahirapan.
03:25Sir, exit din ni sir!
03:27O, arena.
03:29Gayunman, tunay raw na nakamamangha ang madadaanan ditong rock formations.
03:35Shark tip started formation here in the Ham Summer Cave.
03:40Maya-maya pa, narating na nila ang kanilang sadya.
03:44Ang maliit na butas na ito, si Arnold ang unang pumasok.
03:48Ikaw ang kakasya.
03:51Ito na yung nagkakunik ng Kandiwata.
03:54Hindi pa man ako nakakalayo, parang nagsosupukit na ako.
03:58Hanggang sa...
03:59Hindi rin ako natuloy dahil mayroon siyang mga palatandaan na wala ng cave system na malalim sa kabila.
04:08Pati si Jason, ang mag-anak mismo nung mi-ari, bigo rin daw na mapasok noon ang butas.
04:18Sinubukan namin bumaba.
04:19Hindi na kami tumuloy.
04:20Kasi delikado rin, baka umulan na malakas.
04:22Imposible talaga na may lagusan papunta ng Kandiwata.
04:27Pero, pinabulaanan ito ng mga tiga barangay mayabay.
04:30Totoo raw ang lagusan at ang tangi lang daw nakakapasok rito, mga albularyo.
04:37Mayroon sila, kami nakayang maylilipang mababa.
04:39Katunayan, ang ilan sa mga diumano, nakalusot, pakandiwata, nakasulat ang mga pangalan sa mga bato sa bukana ng kuweba.
04:48Araw makita sa mga tao, sila nakasudirin.
04:50Ang unang nakadaan daw sa lagusan na nagkokonekta sa dalawang mga isla,
04:56nagngangalang Aong.
04:58Mukini, ang unang nakasudirin. Sukad pa sa tabata ko.
05:02At dahil wala pang opisyal na pangalan ng kuweba,
05:05sa kanya muna isinunod ang pangalan nito, Aong Cave.
05:12Isa pa sa sinasabing nakalusot na raw sa kuweba,
05:15ang bayaw ni Lola Consor na nagngangalang Pablo Pait.
05:19At kung hindi pa rin daw kayo naniniwala,
05:27baka raw magbago ang isip nyo.
05:29Dahil si Pablo Pait, na isa sa mga diumano,
05:33matagumpay na nakalusot sa lagusan, pakandiwata,
05:38buhay na buhay pa!
05:41Ano ang mga ilalahad ni Pablo Pait tungkol sa mahiwagang lagusan?
05:47Nailang ba nga ako?
05:49Wala yun nga, naka-antigod niya pag-pagsan ako, kurang.
05:53Sasang-ayunan kaya siya ng mga kawani
05:56ng Municipal Environment and Natural Resources Office
05:59at ng Bureau of Fire Protection ng Darang.
06:02Posible, may huwi siya pa punta ng kandiwata.
06:05Sige, banan.
06:05Sige, nakatisara.
06:06Hila, hila, hila.
06:07Hila, hila, hila.
06:09Sige, pira, pira.
06:09Ano ang mga sikretong nagkukublik sa mahiwagang kuweba sa Daram?
06:16Dadaan.
06:16Sabay-sabay na nating pasukin ang lagusan sa aming pagbabalik.
06:22Anong nasa loob?
06:23Ano ang nasa loob?
06:24Sa Daram, Samar, may kwentong bayan.
06:28Na ang kuwebang ito sa barangay Mayabay na tinatawag na Aong Cave.
06:33May tatlong kilometrong haba raw ng lagusan na kumukonekta patungo sa kabilang isla
06:40kung saan makikita ang Kandiwata Rock Formation.
06:45Ang mga kawani ng Municipal Environment and Natural Resources Office
06:49at ang Bureau of Fire Protection ng Darang
06:52nagsagawa ng cave assessment sa Aong Cave.
06:56Narating ng grupo sa loob ang maliit na butas na pinasok noon ni Arnold.
07:06Sinuyod nila ito.
07:08Sige, nakatisara.
07:10Hila, hila, hila.
07:10Hila, hila, hila, hila.
07:12Sige, pira, pira.
07:13Oops, oops.
07:15Anong nasa loob?
07:15Maluwag na siya.
07:16Maluwag na?
07:18Tapos, mababa na naman.
07:20Hindi na kaya.
07:21Why?
07:22Bawal talaga.
07:23Hindi tayo ikpeter.
07:24Masyado talagang masukal yung cave.
07:27Hindi kayang pasukin.
07:28Yung nakuha naming distance from entrance ng Aong Cave
07:32hanggang doon sa ikalawang entrance ng isang cave
07:36ay aabot lang ng 300 meters.
07:41Sunod nilang pinuntahan ang kuweba naman sa Kandiwata
07:45na siya raw kabilang dulo ng Aong.
07:48May butas dyan.
07:49Papasok.
07:49Dito yung sinasabi na kuwan.
07:53Tagusan ang kuwan papunta sa kanaong.
07:55Pero katulad sa Aong,
07:57napaka-piligroso rin daw na suyo rin pa ang pusod ng kuweba.
08:02Trinay namin, lapitan.
08:03Kaso nga lang, masyadong umaalon na.
08:06So, hindi na namin pinagpatuloy.
08:07Masyado pa siyang piligroso
08:09pag hindi talaga ma-assess ng DNR.
08:11Ang tanging makapagpapatutuon na lang daw
08:14sa mga kwento-kwento
08:16ang di o mano albularyong nakatawid daw
08:19mula sa Aong Cave
08:21si Pablo Pait.
08:24Kailan nga si Pablo Pait?
08:26Nakaharap ng aming team
08:27ang matanda na ngayon 78 anyus na.
08:32Ito ang tatay ko.
08:33Hello, ta.
08:34Kwento ni tatay Pablo.
08:35Labas-masok raw talaga siya noon
08:37sa mga kuweba ng Aong at Kandiwata.
08:40Nailangong ba nga ako?
08:42Wala yun nga.
08:43Naka-antig ko niya pag-pagsanaw.
08:46Doon daw kasi siya nakapanghuhuli
08:48ng mga ibong balinsa sayaw
08:50at mga ugat para sa panggagamot.
08:53Nangis naman, may mga kahoy nga.
08:56Nakisanaman ng kwanlangong ba.
08:58Nagkama kayo ng langgap.
08:59Uyaw na riyaw.
09:00Magpatak-arabang tao po sa loob.
09:03May dagang mga hayop sa lagat.
09:05Ang kuweba kasi ay tinituring na
09:07tagpuan ng Diyos at ang tao.
09:10Kaya ang ginagawa ng mga alwalaryo
09:12o yung mga tao na papasok itong
09:14sa tinatawag na kahariyan ng spiritual,
09:17gumagawa sila ng paglilinis sa sarili nila.
09:21Pero si Pablo may isiniwala.
09:24Dilitin mo ng ilang historia
09:25nga dirito sa Kandiwata.
09:28Ako mora guwapa ko.
09:29Tanawagin niya.
09:31Dikan sa Kandiwata.
09:33Nga ito sa...
09:34Anya, hindi raw totoo
09:36ang mga kwento-kwento
09:37na may lagusan sa Aong Cave
09:40patungong Kandiwata.
09:41Ngayon yung langob mo,
09:42delikado mo yun eh.
09:44Gawas na lang po.
09:45Imposible talagang merong lagusan.
09:48From Aong Cave to Kandiwata.
09:50Undiscovered pa itong cave na ito.
09:52So, hindi pa ito nasali
09:53sa list ng DNR
09:55for inventory
09:56and for assessment.
09:58Punta muna kami ng barangay Mayabay.
10:00Mag-ipag-coordinate kami
10:01sa mga barangay official doon
10:03na ipagbawal muna.
10:04Pasukin yung kuweba
10:05kasi napakadelikado.
10:07Lalo na at wala pa tayong
10:08mga kagamitan
10:08sa pagpasok sa cave.
10:10Nabigyan man ng linaw
10:12ang maalamat na lagusan
10:14sa dara.
10:15Ito na yung
10:15nag-upulit ng Kandiwata.
10:18Hanggat hindi tuluyang
10:19nasusuyod
10:20ang bawat sulok ng kuweba,
10:23ang mga sikreto't misteryo nito
10:25patuloy na magkukubli
10:27sa dilin.
10:31Thank you for watching,
10:32mga kapuso.
10:33Kung nagustuhan niyo po
10:35ang video nito,
10:36subscribe na
10:37sa GMA Public Affairs
10:39YouTube channel.
10:40And don't forget
10:41to hit the bell button
10:43for our latest updates.
Comments