- 33 dakika önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00Efendim herkese merhaba, Beyaz Sır Ekranları'na hoş geldiniz.
00:03Bir Can Bari ve Mevlüt Öztürk'le yeni adrestesiniz.
00:07Harika bir program. Merhabalar efendim.
00:09Merhabalar.
00:10Nasılsınız bu hafta?
00:11Teşekkür ediyoruz sizler.
00:12Bakın ben sizin için ne yaptım biliyor musunuz?
00:15Ne yaptınız?
00:15Kız kardeşinizin çok kıymetli hocasını buldum.
00:18Evet.
00:18Ve kendisini davet ettik.
00:21Bizim davetimizi kırmadı.
00:23Takdim etmek isterim.
00:25Öyle bir title ki.
00:26Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Mimari Restorasyon Program Başkanı Öğretim Görevlisi Sibel Çolak Boncukcuğuk.
00:34Hoş geldiniz.
00:34Hoş bulduk.
00:35Nazik davetiniz için öncelikle ben çok teşekkür ederim.
00:38Çok sağ olun.
00:40Sibel Hacama hoş geldiniz tekrardan.
00:43Bir Can Hanım çok güzel bir açılış yaptı.
00:45Evet.
00:45Soruları da Bir Can Hanım'dan aynen alalım isterseniz.
00:48Görüyorsunuz partner'i mi?
00:49Gerçekten çok düşünüyor.
00:50Şimdi hocam biz restorasyonda aslında neyi koruyoruz?
00:55Şöyle ki aslında restorasyon denildiği zaman aklı hemen tarihi bir yapının yenilensi ve yeniden bir yapı oluşturulması gelebiliyor.
01:04Fakat bu bizim ilk düşünmemiz gereken husus değil.
01:07Restorasyon dediğimizde toplumların kültür ve sanatını aslında çok net şekilde okuyabildiğimiz mimari eserler var.
01:15Biz bu mimari eserlerde restorasyonu yaparken sadece mimari yapının malzemesini taşsa ahşapsa bunları korumakla kalmıyoruz.
01:25Yani fiziksel bir korumanın ötesinde yapının ait olduğu döneme ait kültürü aslında korumuş oluyoruz.
01:32Yani bir nevi doku ve toplumsal hafızayı da korumuş oluyoruz.
01:37Günümüze taşıyoruz diyebilir miyiz aslında?
01:39Günümüze taşıyoruz.
01:40Aslında amacımız sadece gününde taşınmakla sınırlı kalmıyor.
01:43Bizden sonraki nesillere de aktarılabilmesi adına yapının yine sağlam kalabilmesini amaçlıyoruz.
01:50Peki.
01:52O zaman şöyle yapalım hocam.
01:53Bir yapıyı tarihi ve değerli yapan nedir?
01:58Bir yapının tarihi olması demek aslında gerçekten değerli olduğu anlamına gelmiyor.
02:04Yani ikisini birbirine muadil kavramlar olarak kullanamıyoruz.
02:08Tarihi özelliklerinin yanı sıra yani ait olduğu dönemin sanat zevkini yansıtıyor mu?
02:15Mimari özelliklerini yansıtıyor mu?
02:17Ya da o dönemin mimari teknolojisini yansıtıyor mu?
02:20Bunlar bizim için çok önemli kriterler.
02:22Fakat diyelim ki yapı ait olduğu döneme dair kendine benzeyen birçok yapıdan herhangi birisi.
02:31O zaman sadece eski olduğu için çok eski çok tarihi zamanlardan geldiği için değerli diyebilir miyiz?
02:37Diyemiyoruz burada da.
02:39Acaba yapı tarihi bir olaya tanıklık etti mi?
02:42Bir anlaşma imzalandı mı?
02:43Ya da tarihi çok önemli bir karakter belki orada konakladı, belki orayı ziyaret etti gibi unsurlar da aslında işin içine
02:51girmiş oluyor.
02:52Kim yaşadı.
02:53Aynen öyle, aynen öyle.
02:54Bir de hangi olaya tanıklık etti mi?
02:55Tabii tabii.
02:56Aslında bu sorunun cevabını biliyorum ama sizden tabii duymak daha kıymetli.
03:00Eski bina demek güvensiz bina demek.
03:03Değil, hiç değil.
03:07Ülkemiz evet bu konuda çok güzel bir örnek ama daha küçük ölçekte İstanbul çok çok güzel ve kıymetli bir örnek.
03:13Kafamızı nereye çevirsek zaten tarihi yapılarla karşılaşıyoruz.
03:16Ayasofya mesela baktığımızda yapım tarihinden günümüze kadar ayakta kalmış bir yapı.
03:21Muazzam.
03:22Süleymaniye, Sultanahmet Cami, Mihri, Mahsultan Cami gibi çok fazla örneğimiz var.
03:27Bir yapının tarihi olması ya da eski olması amiyane tabiriyle o yapının güvensiz olduğu anlamına gelmiyor.
03:36Burada dikkat edilmesi gereken hususlar şunlar.
03:39Yapı inşa edildiği dönem nasıl bir teknoloji kullanıldı, zemin nasıldı, ustalık nasıldı, hangi malzeme kullanıldı ve yapı inşa edildiği dönemden
03:49günümüze gelene kadar yine ara ara müdahaleler bulunulduysa yapıya acaba nasıl müdahaleler bulunuldu gibi unsurlar da var.
03:56Bunun çünkü tam tersi bir durumu da söz konusu yani eski yapıya güvenli sadece eski diye güvensiz demek çok doğru
04:05değil.
04:06Bir tersi de yeni bir yapıya da yeni olduğu için hani buna da güvenli diyelim demek çok doğru değil.
04:11Aslında tek bir kriter üzerinden gidilmiyor güvenli olup olmama hali.
04:15Ben de tam oraya girecektim. Siz girmiş oldunuz.
04:20Yani yeni binada da aslında güncel teknolojilerimiz doğru kullanılmadığı zaman sağlıklı bir yapı elde edememiş oluyoruz yani.
04:29Eski yeni kavramından ziyade nasıl yapıldı, ne şekilde yapıldı daha önem arzu ediyor bizim için diyebiliriz yani hocam.
04:36Tabii tabii.
04:37Peki hocam eski binalarda hangi işaretlerle biz...
04:42Endişelenmeliyiz değil mi?
04:43Endişelenmeliyiz evet.
04:46Şöyle şimdi yapı eski olduğu için psikolojik olarak bir tedirginlik hali hissettirebilir zaten.
04:52Fakat en çok gözle görülebilen çatlaklar bizim için çok önemlidir.
04:58Ama özellikle çarpı şeklindeki çatlaklar kapı ya da pencere üzerindeyse bu çatlaklar bulunduğu yer açısından da önemlidir.
05:05Bunun dışında yapının donatılarında eğer ki kopmalar görüyorsak ya da paslanmalar görüyorsak metal bir donatı varsa yapının bodrumundan özellikle rutubet
05:18ve rutubet kokusu alıyorsak ve su birikintisi oluşmuşsa yani yalıtımla ilgili problemler görüyorsak buralarda dikkat etmemiz gerekiyor.
05:27Ya da kapı ve pencerelerde bu çok göz ardı edilebiliyor.
05:32Eğer ahşap malzeme dışında bir malzeme diyelim ki arada tekrar bir güncelleme yapıldı.
05:37Fakat kapı ve pencereler açılır kapanırken sıkışmalar yaşıyorsa olması gereken ölçeklerde değilse artık bunlar bizim için problem.
05:46Yani dikkat edilmesi gereken.
05:49Bir restorasyon alanına değindiği için hocam bazı yapılarda böyle silindirler vardır.
05:58İşte kiliseler, camiler, eski tarih alanlar hani yapıda herhangi bir oturma var mı yok mu gösteren ve de hani insanın
06:06tuzaklarını uçuklatacak derecede şaşırtıyor insanı.
06:10Bir yapı yapılmış 2-3 asır belki 5 asır önce.
06:14İnanılmaz ya orada duruyor.
06:16Avrupa'da da denk geliyoruz ama bizim ülkemizde bir muazzam şeyler var.
06:20Muazzam.
06:211400'lü yıllarda oraya nasıl çıktı? Hangi teknolojiyle ne yaptın? Duayla mı yaptın?
06:25Diyeceğim olmayacak yani hani şey inanç olarak da duayla da yapamazlar yani acayip bir yapılar var çok haklısınız.
06:30Mükemmel mükemmel.
06:31Sonradan yapılan tadilatlar yapıya nasıl etkiliyor?
06:36Tadilatın aslında niteliğiyle alakalı.
06:39Her tadilat yapıya fayda verir diyemiyoruz.
06:43Yani aksine yapıya zarar verebilecek durumlar da söz konusu.
06:46Bahsettiğimiz yapılar eğer tarihi eser niteliği olan yapılarsa öncelikle bakılması gereken husus malzemelerin birbiriyle konuşabilir olup olmadığıdır.
06:56Örneğin taş yığma bir yapıda kendi özel harcı varken üzerine çimento bazlı bir harçla kapattığınız zaman ve bunu ben evet
07:06burayı sağlamlaştırıyorum mantığıyla yaptığınız zaman aslında yapıya iyilikten çok kötülük yapmış oluyorsunuz.
07:12Çünkü orada o yapının nefes almasını artık engellemiş oluyorsunuz.
07:16Orada su tutmaya başlıyor ve uzun vadede yapıyı içten çürütmeye mahkum etmiş oluyorsunuz.
07:23Bunlara çok dikkat edilmesi gerekiyor.
07:26Bunun dışında güncel yapılar için konuşacak olsak eğer yine önemli olan husus şu yapıya tadilat neden yapıldı?
07:34Acaba deprem gördü ve depremden zarar mı gördü ya da malzeme yorgunluğunu var ya da yangın geçirdi gibi yapının başına
07:42ne geldi ve yapılan onarım ne kadar doğruydu?
07:45Çünkü şu çok karıştırılabiliyor.
07:48Faydalı bir iş yapıyoruz mantığıyla yola çıkılıp eğer ki gerçekten bilimsel analizler yapılmadan çok üstün körü şekilde müdahaleler yapılıyorsa maalesef
07:57niyetten çok ayrı bir yere doğru gitmiş oluyoruz.
08:01Peki hocam kolon ve duvarların müdahale ne kadar riskli sizce?
08:07Hayati riskli çok riskli yani göz göre göre yapılmasına asla anlam veremediğimiz hususlardan biri kolon dediğimiz unsurlar yapının taşıyıcı sistemi
08:19olduğu için özellikle binalarda alt kat eğer daire değil de dükkan olarak kullanılıyorsa
08:26Tabii hadi burayı daha da genişletelim mantığıyla yola çıkılıyorsa kolonu kesmek değil kolonu tıraşlamak dahi bütün binanın aslında sorumluluğunu ve
08:35vebalini almak anlamına geliyor.
08:37Yani neler duyuyorduk hatırlasanız da kolon kesip araba koymalar o galerilere falan.
08:42Maalesef bu şekilde yapılan bir uygulamadan dolayı İstanbul Anadolu yakasında Kartal bölgesinde bir binamızda yıkılmıştı.
08:48Yıkılmıştı tabii. Ne kadar kıymetli bir şey olduğunu söylüyorum hocamız tekrar. Peki bir ev alırken binanın geçmişine niye bakarız?
08:56Binanın geçmişine bakmak aslında şöyle düşünülebilir. Bir kişinin sağlık raporunu incelediğinizi düşünün.
09:04Nasıl hastalıkları varmış? Nasıl tahlilleri varmış? Bununla ilgili hangi ilaçları kullanmış?
09:09Tam yola çıkarak kişi benzetmesini bina üzerinden de okuyabilirsiniz.
09:14Bu biraz önce bahsettiğimiz aslında deprem geçirdi mi? Yangın gördü mü? Bununla ilgili hangi müdahaleler yapıldığı kısmı burada karşınıza çıkmış
09:23oluyor.
09:23Nasıl hikaye bu? Evet evet. Peki.
09:26Peki hocam güçlendirme ile yeniden yapmak arasında nasıl bir karar verebiliyoruz?
09:34Güçlendirme ve yeniden yapım arasındaki karar verirken muhakkak bilimsel analizlerin sonucuna göre karar vermek gerekiyor.
09:42Yani burada çok duygusal ya da tabii ki bunu göz ardı edemeyiz ama çok ekonomik sebepleri ön plana almaktan ziyade
09:50gerçekten yapının neye ihtiyacı var?
09:52Yapıyı güçlendirmenin sonucunda eğer ki harcanılacak olan meblağ yapının yeniden yıkılıp yapılmasıyla eşdeğer oluyorsa ve önemli olan yıkılıp yeniden yapılması
10:05ise
10:06mesela yapıda kullanılan beton kalitesi gerçekten çok kötüyse çok düşükse güçlendirmek çok da bir şey ifade etmeyecekse böyle durumlarda yeni
10:15yapılar için konuşuyorum bu arada.
10:16Elbette yeniden yapılması çok daha sağlıklı olacaktır.
10:21Tarihi yapılar depreme karşı güçlendirilebilir mi?
10:24Elbette.
10:25Hatta önceliği güçlendirilmektir.
10:27Tarihi yapılarda diğer yapı gruplarından ayrı olarak öncelik asla ve asla yıkıp yeniden yapmak değildir, olmamalıdır.
10:36Zira bu ilk konuştuğumuz şeyle de biraz alakalı aslında biz orada sadece bir binayı korumakla kalmıyoruz, toplumsal hafızayı da korumuş
10:46oluyoruz.
10:47O yüzden mümkün mertebe yapılabilecek tüm güçlendirme uygulamalarının tarihi binalarda gerçekleştirilmesi gerekir.
10:55Evet, arda arda hocamıza bence devam edelim.
10:59Çok değerli güzel bilgiler geliyor kendisinden.
11:01Her eski bina kentsel dönüşümle yıkılmalı mı sizce?
11:06Hayır, bunu da yine tabi güncel binalar ve tarihi binalar olarak iki gruba ayırırsak, yeni binalarda aslında şöyle düşünmek lazım.
11:18Kentsel dönüşümün amacı güvenlik önceliğini ortaya çıkarmaktır.
11:22Yapının mevcut durumu, analizleri eğer ki yapının gerçekten yıkılıp yeniden yapılmasını öngörüyorsa elbette yıkılıp yeniden yapılması gerekir.
11:31Ama değilse ve yapının bulunduğu bölge, bulunduğu semt ki yine İstanbul özelinden örnek veriyor gibi olacağım ama
11:38tarihi yarımada işte Boğaz baktığımız zaman kıyıları ve yine karakteristik özellikleriyle öne çıkan semtlerimiz var.
11:46Bunlardan biri ise eğer ki bahsettiğimiz yapı,
11:49yeniden kentsel dönüşümle birlikte yapıldığı vakitte kendi ölçeğine uygun şekilde olabilecek,
11:57osiliyeti bozmayacak kriterlerin göz önüne alınarak yapılmış olması gerekiyor.
12:02Tarihi yapılardaysa yine aynı şeyi söylemiş olacağım ama yıkıp yeniden yapmak asla ilk seçenek değil.
12:07Olmalı.
12:08Peki kentsel dönüşümdeki en büyük hatayı sorsam çok da burun hareketle zaten cevabı vermiş gibi oldunuz ama
12:14sizden tekrar dinleyin.
12:16Yani kentsel dönüşüm şu demek değil aslında.
12:21O topyekun yıkalım yeniden yapalım değil.
12:23Çünkü bazı örneklerini görüyoruz ve çok içler acısı.
12:26Bulunduğu semte ait olmayan dokuda birbirine benzeyen ama o semtin karakteriyle hiç alakası olmayan
12:33yapı grupları görmeye başlıyoruz.
12:36Silüeti bozduğu gibi yapıları yaşatan aslında insanlar olduğu için
12:41o semtin insanlarına da artık biz nerede yaşıyoruz duygusuyla bir yabancılık hissiyatı katmış oluyorlar.
12:48Ve yine aslında hep restorasyonda da dönüp dolaştığımız yer toplumsal hafızanın aslında
12:55kaybolmasıyla yüz yüze gelme durumunu ortaya çıkarıyor.
12:59Aslında bazı ilçe belediyeleri bunlarla ilgili hocamın dediği konuya aslında tam parmak basmış oluyor.
13:06Neden diyeceksiniz?
13:08Cephe cephelerle ilgili cephe şartları getiriliyor.
13:11Hani daha sürekli olan veya atıyorum bölgede mesela bazı cephe standartları belirleniyor.
13:18Bu şekilde uygulamanız olacak şekilde.
13:21Bununla ilgili çalışmalar da var demiş olalım bu arada.
13:25Peki hocam dönüşürken mahallerin hafızasını nasıl koruyabiliriz?
13:30Şöyle ilk aşamada mevcut durumun belgelenmesi gerekiyor.
13:34Bu belgeleme fotoğrafik çalışmalarla yapılıyor.
13:37Onun akabinde röleve çalışmaları yapılıyor.
13:39Röleve dediğimiz şey zaten yapının mevcut durumunun ölçekli bir şekilde çizime dökülmüş hali.
13:45Bunun dışında birazcık böyle sözlü görüşmelerle orada yaşayan halkın da yorumlarıyla birlikte
13:54aslında bir paket program gibi bir çalışma söz konusu.
13:58Ya da o bölgede bulunan sadece bina grupları değil yeşil alanlar, ağaçlar özellikle.
14:05Belki 100 yıllık çınar ağaçları var, toplanma alanları nedir ya da sadece bina olarak da değil.
14:11Belki yine o semtin simgesi olan bir çeşmesi var.
14:16Yani aslında baktığım zaman her semt özelinde kendi karakteristik özelliklerini taşıdığı için
14:21onlara özel aslında çalışmalar yapılmış olması gerekiyor.
14:25Çok tarih kokan bir şehir İstanbul'dan gidelim örneklerimize madem öyle başladık.
14:31Bir yandan da dönüşmesi de lazım.
14:33Evet.
14:33Bu dengeyi nasıl kuracağız?
14:35Aslında dönüşüm ve restorasyon bir arada eğer kullanacaksak bunu bunlar birbirine rakip olan kavramlar değil.
14:44Aslında her ikisi de aynı hedef için ortaya çıkmış olan kavramlar baktığımız zaman.
14:50Bir şeyi dönüştürmek demek kendi kimliğinden koparıp çok bambaşka bir yere evirmek değil.
14:57Ya da öyle olmamalı.
14:58Olmamalı tabii tabii tabii.
14:59Çünkü olduktan sonra Mevlüt Bey'in bahsettiği belediye örneği öncesinde
15:03çünkü bu sorunlar çok fazla yaşandığı için ortaya çıktı.
15:08Ben buraya ait değilim diyen yapılar görmeye başlıyoruz bir yerden sonra.
15:13Her firma kendi kimliğini içeren yapılar inşa etmeye başlıyor ama bu tarz çalışmalar bence güzel çalışmalar.
15:20Hani bunun devamlılığını...
15:22Bekliyoruz istiyoruz tabii ki hep beraber.
15:25Peki hocam eski bir binayı korumak gayrimenkul değerini arttırabilir mi?
15:30Elbette arttırabilir.
15:32Ama bu sorun aslında iki cevabı var.
15:34Yapılmış olan restorasyonun niteliğiyle doğru orantılıdır.
15:38Eğer olması gereken bir restorasyon yapılmışsa elbette gayrimenkul olarak değeri çok artmış olur.
15:45Bu yapı özel bir kişiye aitse ve kişinin kendi gayrimenkul değerinin dışında baktığımızda toplum olarak da turizm açısından, kültür turizm
15:57açısından da aslında değerini arttırmış oluyor.
16:00Bu anlamda da yapıları aslında doğru işlevin verilmiş olması gerekiyor.
16:05Yani yapı vakti zamanında bir ailenin konağı iken, onların barınma alanı iken günümüzde aynı şekilde kullanılamayabilir.
16:13Ama buna uygun bir işlev verilmesiyle birlikte yapılar yaşamaya devam etmiş oluyor.
16:18Haliyle değeri de artmış oluyor.
16:21Sizi yorduk ama sorunlarınızla rica ederim.
16:24Minik minik ben çaktırmadan kıydan kıydan sorun.
16:26Şimdi bir bina tamamen yenilendi denildi bize.
16:30Biz ne sormalıyız?
16:32Nesi yenilendi demeliyiz?
16:34Yani taşıyıcı sistem mi yenilendi?
16:37Sadece cephede mi yenilik yapıldı?
16:38Tesisatta yenilik var mı?
16:40Bu yapılan yenilik ne zaman yapıldı?
16:43Ne amaçla yapıldı?
16:44Başına bir sorun mu geldi bu binanın?
16:47Olumsuz durum mu yaşandı acaba?
16:49Bunun sonrası bir yenilik mi?
16:50Ve bu yenilik projelendirildi mi?
16:53Kim tarafından yapıldı?
16:55İzinleri alındı mı gibi.
16:56Aslında sorular silsilesi var.
16:58Ama dönüp dolaşıp projeye bağlanıyor.
17:00Peki.
17:03En sevdiğim soru size geldi ya.
17:07Şık bir tadilat güvenli bina anlamına gelir mi?
17:11Bana hep öyle gibi geliyor.
17:13Evet hepimize.
17:14İnsan psikolojisi hepimiz öyle geliyor.
17:16Çok yepyeni gıcır gıcır binayı gördüğümüz zaman harika çok sağlam diyebiliyoruz.
17:20Ama bu bazen şu olabiliyor.
17:23Sadece yapının cephesi makyajlanmış olabiliyor.
17:26Ve biz o yapıya baktığımızda ne kadar hoş ne kadar sağlam bir binadır diyerek haliyle düşünüyoruz.
17:32Ama bu iki kavram kesinlikle birbiri yerine geçebilecek kavramlar değil.
17:38Ama bu şu demek de değil.
17:39Tüm sağlam yapılar hep çirkin yapılardır da diyemeyiz.
17:43Estetik yoksun yapılardır da diyemeyiz.
17:45Ama güzel olduğu için de evet ne kadar güvenli bir bina demek çok yanlış bir yere gider.
17:50Peki tarihi bir bina satın alır ki inşallah.
17:53İnşallah.
17:54Nereye dikkat etmeliyiz?
17:56Amin diyelim önce.
17:58Hocam diyelim.
17:59Manifest yollayalım.
18:00Yollayalım.
18:00Yani şöyle ilk önce hukuki durumunu bilmeniz gerekiyor.
18:06Yapı tescilli bir yapımı ki muhtemelen tescillidir.
18:09Acaba hangi derecede tescilli?
18:11Bu sizin yapıya yapabileceğiniz müdahalenin sınırlarını çizer.
18:16Her yapıya istediğiniz her tarihi yapılar için her şeyi yapamazsınız.
18:20Her düzenlemeyi yapamazsınız.
18:22Sit kavramı var zaten.
18:23Bir derece, ikinci, üçüncü bir derece.
18:26Bir han aldım diyelim ben.
18:28Bak şimdi benim havaya girdim ben.
18:30Bir han aldım.
18:30Yapıştır.
18:30Ne hoş.
18:31Şöyle güzel için şöyle istediğim rengi boyayamaz mıyım şöyle?
18:34Hangi grupta olduğuna bağlıdır.
18:36Bununla ilgili de 2863 sayılı kanunumuz var bizim.
18:41Yapıların hangi gruba dahil olacağının kararının verildiği.
18:44Eğer ki herhangi bir gruba dahil değilse onu tescilleriniz adına yapılması gerekenlerin açıklandığı.
18:50yapı grubunun hangi alana giriyorsa siz onun belirlediği ölçüde tabii ki müdahalelerde bulunabilirsiniz.
18:56En dokunulmazı dördüncü grup mu?
18:58Bir.
18:58Bir.
18:58Birinci grupta anladım.
19:00En tehlikeli sanırım.
19:01Ben onu bir han alacağım da onu.
19:02Size de bir dipnot vermiş olayım.
19:04Topu harcı yok.
19:06Yok mu?
19:06Tabii.
19:07Bak en azından.
19:08Harbimiz olsun.
19:08Peki tamam.
19:10Hocam biz isteyelim de belki Evren bizi duyuyordur.
19:13Peki hocam koruma altındaki bir yapıda istediğimiz tadilatı yapabilir miyiz?
19:17Hayır.
19:18Neden?
19:19Yapı koruma altında ama hangi grup?
19:22Yine biraz önce aslında Bircan'ımın konuştuğu söylemiş olduğu konuya geliyor.
19:26Hangi grupta olduğunu bilmemiz gerekiyor.
19:29Bu grupların kendi içinde müdahale sınırları var.
19:32Onları bilerek müdahalede bulunabiliyoruz.
19:36Peki restorasyonla yapının ilk hali mi korunmalı?
19:38Yeni bir yorum?
19:39Bu çok tartışmalı bir konu aslında.
19:43Mantık aslında daha doğrusu genel görüş hep şuna çok kaymaya meyillidir.
19:46Evet ilk inşa edildiği tarihte neye benziyorsa bu yapı aynısını yeniden ona döndürmeliyiz.
19:52Eğer ona benzemiyorsa artık.
19:54Fakat şimdi yapının ilk inşa edildiği tarihle alakalı olarak biz yapıyı gerçekten belgeleyebiliyor muyuz?
20:00Diyelim ki yapı yapıldığı zaman fotoğraf makinesi icat edilmişti ve yapının fotoğrafları var.
20:05Elimizde belge var.
20:06Ama yok çok daha eski bir yapı diyelim ki minyatürlerde yer almış mı?
20:10Ya da gravürlerde var mı?
20:11Ya da biz yapıyla ilgili gerçekten yapının inşa edildiği tarihteki özellikleriyle ilgili güvenilir ve sağlam verilere ulaşabiliyor muyuz?
20:20Tahmine dayalı yorumla birlikte burada böyledir galiba bu dönem özellikleri çünkü böyleydi diyerek sonuca varmak çok yanlış ki Venedik tüzüğü
20:31zaten yine bu alanlarla alakalı olarak der ki tahmine dayalı müdahale yapamazsınız.
20:37Yapılan müdahalelerde durdurulur.
20:39Peki hocam zaman içinde oluşan değişiklikler de günümüzde korunmalı mıdır?
20:47Değişikliğin niteliğiyle alakalıdır aslında.
20:49Ne olabilir ki mesela?
20:50Şu olabiliyor diyelim ki yapı 16. yüzyıl yapısı inşa edildiği tarih fakat işte 17'nin sonlarına geldik yapıda müdahaleler var.
20:5919'a geldik 19. yüzyıldayız yapıya yeniden müdahaleler yapılmış.
21:0317. yüzyıla göre mi yapacağız 18. yüzyıla yoksa karmasını mı yapacağız?
21:07Mesela biz 2026 yılından geriye dönerek baktığımız zaman tüm bu yüzyıllar bizim için tarihi eser niteliği belge niteliği taşıdığı için
21:14aslında hepsini korumalıyız gibi bir düşünce ortaya çıkıyor.
21:18Fakat burada şöyle bir ayrım var yapılmış olan müdahaleler kendi dönemlerinin teknik ve estetik zevkini yansıtan müdahaleler mi ve yapı
21:28için gerekli müdahaleler mi?
21:29Çünkü bazı müdahaleler ilgili dönemlerde restorasyon kuramları diye bir kavram olmadığı için biraz onarıma dayalı ya da keyfi olabiliyor.
21:39Bu yüzden eğer ki yapıda yapının orijinaline bir faydası olmayan yapıya herhangi bir ayrıcalık kazandırmayan bir unsurdan bahsediyorsak korumak zorunda
21:52değiliz.
21:52Ama bunun kararını da tek bir kişi olarak vermiyoruz zaten. İlgili kurullar toplanarak değerlendirme sonucunda kalmalı ya da hayır gerek
22:01yok bundan bir önceki döneme dönmeliyiz şeklinde kararlar verebiliyor.
22:05Yani ne bileyim Bizans'tan kaldı ama bizim günümüze işte geldi orada bir değişiklik oldu uyarlandı. Restorasyonunu neye göre yapacağız? Yine
22:13belgelere göre bence.
22:14Yani o gördüğümüz mesela fotoğraflanmış mı ya da işte bazı yerlerde var mı? Peki restorasyonun iyi olduğunu nasıl anlarız? Vatandaş
22:24nasıl anlayacak?
22:26Şöyle restorasyon demek yapının hani yenilendiği yepyeni bir yapı olduğu anlamına gelmeyen bir kavram aslında.
22:35Vatandaş olarak biz baktık bir yapıya yapıda eklentiler yapılan yenilemeler ya da tümlemeler ben buradayım beni gördünüz mü gibi bağırmamalı
22:47aslında.
22:49Yapıyla konuşmalı. Elbette ki baktığımızda yapıya yaklaştığımızda belki de hangi parçanın hangi kısmın orijinal yapıya ait olduğunu hangi kısmın sonrasında
23:00eklenmiş olduğunu
23:01çok pardon ton farkından anlayabiliriz malzeme farkından yine anlayabiliriz ama belirli bir mesafede yapıyı incelediğimiz zaman asla bu kısım yeni
23:10yapılmış şurası evet şu tarihte eklenmiş gibi yorumları açık değildir.
23:16Peki hocam İstanbul'u mimari kimliğini bugün en çok tehdit ne ediyor sizce?
23:25Ölçeksiz yapılaşma diyebiliriz buna yapılan yanlış restorasyonlar demek artık çok istemiyorum çünkü bir dönem evet bu çok fazla göz önündeydi
23:36ama artık gayet bilinçli bir şekilde yapılabiliyor.
23:40Bir de İstanbul çok katmanlı ve muazzam bir şehir yani muadili olmayan bir şehirde yaşıyoruz.
23:47Bu çok kıymetli ve bu kıymeti belki de her şeyi çok fazla gördüğümüz için çok alıştık ve bize çok normal
23:55geliyor diye göz ardı edebiliyoruz.
23:59Restorasyonlarda hala restore edilmeye bekleyen aslında çok fazla tarihi eserimiz yapımız da var.
24:03Bir yandan deprem gerçeği var ve kentsel dönüşüm yine olması gerektiği şekilde çok hızlı aslında ilerliyor.
24:12Bununla ilgili belki biraz daha farkındalık oluşması çok güzel olur.
24:18Peki güvenli bir yapı için vatandaş nereden başlamalı?
24:24Yapıyı incelemesi gerekiyor aslında.
24:26Yani kendi hayatı ve sevdiklerin hayatını geçirdiği bir yerden bahsediyorsak konutundan bahsediyorsak eğer ve yapıyla ilgili şüpheleri varsa taşıyıcı sistemle
24:37alakalı bir problem olabilir.
24:39Belki donatılarda beton ufalanmaya işte içerisindeki o metal aksamlarda paslanma görmeye başlamış olabilir.
24:48Çatlaklar görmeye başlamış olabilir.
24:50Bu tarz eğer şüpheleri var kendi kendine yetemiyorsa anlamlandıramıyorsa ya da içine şüphe düşüyorsa mutlaka uzmanla görüşmesi gerekiyor.
24:59Belediyelerde proje arşivlerine bakabilir, başvurabilir.
25:03Hiçbir şey içine silmiyorsa bununla ilgili firmalar var hizmet veren.
25:07Onlardan davet ederek onlardan incelemesini isteyebilir yapısına herhangi bir problem var mı yok mu?
25:15Çok da göz ardı edilmemesi gereken hususlar aslında biraz şeye gidebiliyoruz orada.
25:22Yani bir şey yok devam ediyoruz biz nasıl olsa diyebiliyoruz ama öyle de olamıyor.
25:28Evet hocam çok kısıtlı bir vaktimiz kaldı ama bunun cevabını da sizden duymak istiyoruz.
25:34İstanbul'un geleceğinde eski yapılar nasıl yaşatılmalı?
25:39İstanbul aslında tamamen bir açık hava müzesi gibi.
25:42Ya ne güzel söylediniz bu. Gerçekten öyle.
25:45Ve eski yapıları aslında kaderine terk etmek, yıkılmasını beklemekten ziyade eski yapılara yeniden işlevererek muhakkak yapının yapıldığı dönemki işleviyle şu
25:57an günümüzde karşılığı yoksa kullanamayacağız.
25:59Fakat bir han düşünelim mesela.
26:02Ay bak bu hanı.
26:03Ben size söyleyeyim hadi bakalım.
26:04Atölyeler aktif olarak çalışabilir.
26:08Medreseler örneğin medreselerde çok güzel örnekler var.
26:12Kütüphane olarak tekrar kullanılabiliyor.
26:14Tarihi eserlerin hani şey değil bu olumsuz anlamda söylemiyorum.
26:19Müzedeki bir esermiş gibi fanusların içerisinde tutulmasından ziyade yapılar yaşama aynen öyle yaşadıkça var olan unsurlar.
26:29O yüzden mümkün mertebe hayata katılmaları gerekiyor. Aktif olarak içinde yaşayan, nefes alan yapılar olması gerekiyor.
26:37Hocam değerli bilgileriniz için çok teşekkür ediyoruz.
26:40İyi ki geldiniz.
26:41İyi ki geldiniz gerçekten. Çok teşekkür ediyoruz.
26:43Kıymetli konuğumuz hocamız Sibel Çolak Boncuk Söyü.
26:46Ben teşekkür ederim.
26:47Yeni adreste çok kıymetli bilgiler verdi. Sizleri uğurluyor. Biz yeni adresimize devam ediyoruz.
26:57Efendim Bircan Bali ve Mevlüt Öztürk ile yeni adresimiz devam ediyor.
27:01Çok kıymetli bir konuğumuz var. Sohbeti çok eğlencelidir.
27:04Çok kıymetlidir. Siz yıllar sonra birbirinizi buldunuz ama Öztürk Soyatları.
27:08Evet. Akraba mıyız diye düşünceler içerisine girmişken o sırada biri ağrı biri nevşeri olarak olsun hani ikimiz de Türk vatandaşıyız.
27:16Türkiye Cumhuriyeti devleti sınırları içindeki o muhabbeti paylaştık.
27:19Kardeşizm o zaman başvuruyor.
27:20Efendim radyo programcısı ve iletişimci Umut Öztürk. Hoş geldiniz.
27:24Hoş bulduk. Nasılsınız? Her zaman çok zarif. Hep güzel ama en önemlisi o samimi enerji.
27:29Çok kıymetli.
27:29Çok teşekkür ediyorum.
27:30Ben şeyi çok önemsiyorum. Hani başlangıcında söyleyeceğiz. Sizin hikayenizin başarı metaforlarından bir tanesi de bu samimiyet.
27:35Evet. Yani bir anlam yükleyeceksek eğer belki de şifre kelime bu.
27:39Ya çok teşekkür ederim. Sevmediğim konuklara çok samimi olmuyorum. Bunu da söyleyeyim.
27:43Biz de hep samimiyetle söylüyorum. Çok teşekkür ediyorum.
27:45Yok yok hepsi benim canım bebeklerim ya.
27:47O zaman Umut Bey'e nasıl bakarsanız öyle görürsünüz.
27:50Aa evet ya.
27:51Muhabbet nazarıyla bakmak önemli herhalde değil mi?
27:53O güzel bakışınız.
27:54Ha benim enerjim kötü yani.
27:55Hayır. Güzel bakarsan güzel olur yani.
27:58Ama enerjiyi de güzel alırsın. Bakışı da güzel alırsın.
28:01Bu arada çok doğru. Doğru.
28:02Kesinlikle.
28:02Sorularımız var.
28:03Evet. Umut Bey'e ilk 99 depreminde radyo neden bu kadar önemliydi?
28:09Bunu sorarak başlayalım.
28:10Yani aslında radyo her zaman çok önemli.
28:12Beli bir zaman dilimine sıkıştırmamak lazım ama şimdi iletişim metotları, tarzları, yöntemleri gitgide artmaya başladı.
28:20Dijitalleşen dünyayla beraber radyo o dönemli 90'lı yıllarda hikayemizin tamamı da vardı.
28:25Yani nerede vardı radyo? Acımızda vardı. Nerede vardı? Aşkımızda vardı. Bir şarkıda eşlik ediyorduk. Nerede vardı? En sevinçli anımızda vardı.
28:35Yalnızlığımızda vardı. Gece bizimleydi, günüz bizimleydi. Her ne kadar günümüze bu kadar yoğun olmasa da yine radyo hikayemizin tamamı da
28:42var.
28:42Radyo çok önemli. 99 döneminde çok önemli. Çünkü insanların zaman diliminde hayatın en önemli paydaşlarından bir tanesi. Trafikte, yolda, evde,
28:51her yerde radyo vardı. Bunun için çok kıymetli ve değerli.
28:54Peki o gece tam olarak radyoların üstlendiği görev neydi?
28:57Çok önemli bir görev üstlendi. Radyo her zaman aslında hayatımızın önemli bir noktasında ama böylesine kriz dönemlerinde, Allah uzak etsin,
29:05böylesine felaket ve ahlet dönemlerinde çok önemli misyonu var.
29:09Belki ilerleyen dakikalarda konuşuruz. Radyonun sadece bir mecrada birine ulaşma tarafı değil, size bir ses olarak ulaşmasından ziyade ne söylediği,
29:18o dönemdeki operasyonu ya da krizi anlası yönettiği de çok önemli.
29:22Çünkü insanların birbirine ulaşamadığı bir mecraki. Hala bir şey itiraf edelim. Birçok iletişim metotları anında kopabiliyor günümüzde de değil mi?
29:30Ufak bir...
29:31Hemen telefon var.
29:32Hemen hepimiz. Çünkü bu yoğunluğu kaldıramıyor.
29:34Doğru.
29:34Maalesef hala iletişim metotlarında bu sıkıntıyı yaşıyoruz. Radyo orada insanların birbirine ulaşmasıydı. Ben 99 yılında evet radyoya yeni başladım. Genç
29:43bir radyo programcısıydım.
29:44Ve o radyonun ertesi gününde de teyzem, hiç unutmuyorum, teyzemler benim Adapazarı Hendek'te yaşıyorlardı.
29:51Dayımla beraber yola çıkıp oradaki bütün bir hikayede gözlememiştik. Oradan bağlantılara ulaşmaya çalışıp bilgiler aktarmaya çalışıyorduk ama o kadar kolay
29:59değildi tabii.
30:00Yalnız oradaki nokta şu insanların küçücük bir pilli radyoyla ulaşabildikleri ve bilgi akışını sağlayabildikleri nokta.
30:08En önemli şey şu deyimdir o bilgi akışını doğru iletmek. Günümüzün en büyük problemlerinden bir tanesi son dönemde de yaşadık.
30:14İşte maalesef dijitalleşen dünyayla beraber herkes bir bilgiyi aktarmaya çalışıyor ama bu bilgi doğru mu?
30:19Gerçek mi? Ya da orada işte krizi yönetirken herkes alelade bunu konuşmalı mı?
30:24Temiz mi?
30:25Temiz mi? Şimdi bizim şöyle bir durumumuz var. Sonuçta denetlenen bir kurum radyo.
30:29Ve söyleminin ifadesini insanlar tarafından ki şunu net söylüyorum. Televizyon ekranda bunu söylemek ne kadar doğru bilmiyorum ama bütün medya
30:37organları içerisinde en güvenilir, insanların en çok güvendiği mecra radyo.
30:42Radyo programcılarına insanlar çok güveniyor çünkü hala öyle.
30:46Hala öyle ve orada o bilginin onlardan gidiyor olması hem bir güvenirlilik ad ediyor.
30:50Şimdi ben alelade dikkatsiz bir şekilde sosyal medyada herhangi bir şey paylaşabiliyorum ve bir kontrol yok ama radyoda ben ne
30:56söyleyeyim mi dikkat etmem lazım.
30:58Radyo programcılarının bir özelliği var. Radyo programcısı ağzından çıkanı sadece kulağa değil kalbide ve bütün organları da duyan ve bunu
31:05duyduğunu hisseden bir insan.
31:06Ben tam 26 yıl radyo programcılığı yaptım.
31:09Konuşmanın nasıl büyük bir sorumluluk olduğunun farkındayım. O ifadeyle büyük bir kaosa sebep olabileceğimizin, bir savaş çıkarabileceğimizin, kavga çıkarabileceğizin ya
31:17da insanları barıştırabileceğimizin,
31:19insanları bu sosyal get dolaşmanın içerisinden sıyırıp birliktelik içerisine oluşturabileceğinizin de farkındayız.
31:24Sadece bir kriz ya da deprem anında da değil. Her zaman buna dikkat etmek lazım ama 99 depremi dediğim gibi
31:30o anda herkesin paniklediği,
31:32herkesin büyük sıkıntıda olduğu ve herkesin can telaşına düştüğü yerde siz şunu yapmalısınız.
31:39İtidarlı olmak. Sakin, krizi yöneten, kontrollü, ne söylediğini bilen.
31:45Bunu sağladığınızda o sosyal sorumluluk üzerinize nasıl bir ifadeyle yapıştığını bildiğinizde ona göre konuşup ona göre hareket ediyorsunuz.
31:54Radyoların şöyle güzel tarafı var ki bugünlerde onu söylüyorum daha fazla denetlenmeli dijital dünyada.
31:59Çok daha fazla denetlenmeli çünkü herkes her şeyi paylaşmamalı artık.
32:03Bizim bir sosyal disipline ihtiyacımız var.
32:05Radyo sosyal disiplini sağlayan o koordinasyonu sağlayan bir araçtır.
32:09O zaman şöyle diyebilir miyiz? Samimiyet eşittir radyo.
32:13Kesinlikle çok güzel bir ifade.
32:15Peki Umut Bey internet yokken insanlar bilgiyi nasıl alıyordu radyo kanalıydı?
32:19Yani yazılı mecralar çok daha etkindi. Sabahın erken saatlerinde gazetelerden alıyorduk.
32:25Geceden basılan gazeteler. O ilk haberi yakalardık.
32:29Bütün bir gazeteleri alıp saatlerce okurduk ve doğru analizleri raporlamaları yapardık.
32:34Aslında bizim için de araştırmacı kimliğimizi arttıran ve devam ettiren bir nokta.
32:37Belki de bir entelektüel birikim vardı.
32:39Çünkü şu anda yapay zeka sorduğunuzda hiçbir şey araştırmanıza gerek yok.
32:43Günümüzün iletişim çağında en büyük sorunlardan bir tanesi sizi araştırmadan da uzaklaştıran bir tarz.
32:48Ama radyo öyle değildir. Radyo araştırıyorduk.
32:52Her konuda bilgi sahibi olmalıydınız ve insanlar sizi açtığında az ya da çok tam bir uzman olmasanıza bir bilgi ulaştırmalıydınız.
32:58Bu konuda araştırma noktanızı tetikleyen ve yönlendiren bir noktaydı.
33:02Radyonun böyle güzel ve kıymetli bir tarafı var.
33:04Ve dediğim gibi yazılı mecradan ya da daha çok okuyarak daha çok araştırarak daha fazla donanımlı bir halde karşı tarafa
33:12aktarmalıydınız.
33:13Böyle bir sorumluluk tarafı vardı radyonun.
33:15Yine o kara günlere gideceğiz.
33:17Radyo deprem zedeler için bir köprü müydü iletişim açısından?
33:21Bir köprüydü hem iletişim aydı ama şunu unutmamak lazım.
33:24O kriz anında evet devletimizin her kademesi ki o günlerde maalesef sıkıntılı çok şey yaşadık.
33:29Günlerce ulaşılamayan insan vardı.
33:31İnsanları en çok ayak tuttan nedir sizce?
33:33Umut.
33:34Çok güzel.
33:36Umudu ayakta tutmak.
33:38İnsanların enerjisini ayakta tutmak.
33:41Ben bunun binlerce öneğini biraz evvel içeride kulisli arkadaşlarımızla konuştum.
33:45Sadece kriz anında değil.
33:46Ülke çok zorlu dönemlerden geçti.
33:48Bu imtihan anlarının tamamında operasyona giden askerlerimiz beni dinliyordu mesela.
33:52Bir telefon bağlantısında alakalı çok önemliydi.
33:55Şurnak'ta bir üst teminimiz bana yayına bağlandı.
33:58O dönem operasyona giderken askerlerimiz bir tek seni dinliyor ve bir şey söyle.
34:02Nasıl bir devletin askeri olduğunuzu hatırlatmak, nasıl bir milletin sizin arkanızda olduğunu bilmek ve o hissiyatla o güçle gitmek.
34:10İşte onun için o kullandığınız kelimeler o kadar önemli ki.
34:12O ifadeyle o gücü, o enerji, umudu yansıtmak.
34:15Depremzeli arkadaşlar için oradaki komşularımız, hepimizin akrabaları vardı.
34:20Oradaki insanların o yıkımın altından, ruhsal yıkımın altından yıkmasını sağlamak.
34:24Bir de panik ortamı var ya.
34:26Sizin ihtidar dediğiniz kelime burada çok büyük bir rol oynuyor.
34:29Belki de bizim birçok programda, organizasyonda bunu sağlıyoruz.
34:33Dikkat ettiğimiz bir nokta var.
34:35O mikrofon size büyük bir sorumluluk atfediyor.
34:38Ve buna göre de hareket edilmelisiniz.
34:39İnsanlara şunu söylüyoruz.
34:40Evet, tamam, buradayız, sakin.
34:42Bizim belki de şu anda izleyen dostlarımız için de söylüyorum.
34:45Önümüzdeki günlerde başka bir sıkıntıyla da karşılaşabiliriz.
34:48Toplumsal problemlerde, sıkıntılarda ya da felaketlerde bizim yapmamız gereken ilk eylem şu.
34:53Sakinlik, dinginlik ve devletimize güvenmek.
34:56Bu çok önemli.
34:57Peki Umut Bey, dönemin radyocularıyla bugünün, bu dönemin daha doğrusu radyocuların arasındaki fark sizce neler?
35:05Yani uzun yıllar radyoda program yapan çok fazla arkadaşımız kalmadı.
35:09Her bir arkadaşımızın emeğine sağlıklı.
35:11Radyoda artık eskisi gibi programcı arkadaşlarımız podcast'ten, farklı mecralardan ulaşıp oradan yayınlar yapan çok fazla arkadaşımız var.
35:18Radyo programcıları o kadar yoğun bu mesleğe teveccüh göstermiyor.
35:22Ama geçmiş dönemde şöyle nokta vardı.
35:24Biraz evvel söylediğim gibi.
35:25Kolaycılık, çabuk ulaşmak, dijital medyanın bize sağladığı avantajlar.
35:32Ama biz eskiden daha zor ulaştığımız bilgileri daha fazla aktarabiliyorduk.
35:36Radyo programcılığının şöyle bir sorununu var.
35:38Donanımlı olmalısınız.
35:40Kendinizi yetiştirmelisiniz ve söylediğiniz ifadeler çok önemli.
35:43Önceden daha çok konuşan ve sözü tesir eden insanlara ulaşan programcılar çok daha fazlaydı.
35:50Şimdi daha az kısa anonslar, şarkılar.
35:53Evet belki insanlar şeyi çok fazla sevmiyorlar.
35:56Uzun uzun diye konuşan radyo programcılarını sevmiyorlar.
35:58Mesela konuşma sevilirdi.
35:59Ama programı geçiyor.
36:00Artık ilişkide de konuşan adam sevilmese.
36:02Çok bravo.
36:02Siz radyoya gelene kadar adamın da konuşulması yani.
36:06Ama şunu yapmamız lazım.
36:08İşte ne konuştuğu çok önemli.
36:09Bak çok konuşmak değil, boş konuşmak değil.
36:12Gerçekten size bir şey aktarabiliyorsa, gönül dünyasını sunabiliyorsa bırakın konuşun.
36:16Çünkü günümüzdeki en büyük eksikliklerden bir tanesi nedir dostlar?
36:19Ne azaldı sizce?
36:21Samimiyet.
36:21Başka?
36:22İletişim.
36:23Muhabbet.
36:24Bak ne güzel bir kelime.
36:25Muhabbet denen bir kelime vardı.
36:26Bu coğrafyanın tam da merkezinde.
36:28Bu Türk edebiyatının merkezinde olan, hissiyatında olan bir kelime.
36:32Muhabbet ehli olmak.
36:33Her şeyi kısa mesajla halleder hale geldi.
36:35Kısa mesaj.
36:35Muhabbet ehli dediğiniz kavram nedir?
36:37Dosttur, arkadaştır, aşıktır, sevdadır, yoldaştır, derttaştır, ülküdaştır neyse.
36:43Gerçekten şu anda CRT radyosu dinliyor gibi.
36:45Birbir modem değiliz.
36:46İşte bu muhabbet o kadar güzel ki kıymetli.
36:49Bizim muhabbetimiz azaldı birbirimize.
36:52Tamamen yapaylaştı.
36:53Çıkarı odaklı oldu her şeye.
36:54Çıkarı ilişki.
36:55Beyefendiyle bir ticari münasebetim var mı?
36:57Sizle başka bir çıkarım var mı?
36:58Ya döndü maalesef.
37:00Bu aramızda toplumsal bağda zedeleyen ve uzaklaştıran bir şey.
37:04Radyo bizi birbirimize bağlayan bir unsur.
37:06Eskiden ne yapıyorduk?
37:08Sevdiğimize şarkılar var mı?
37:09Ay bir de şey sevip de kavuşamayanlara gidiyoruz.
37:11Ne hikayeler var?
37:12Değil mi?
37:12Neler vardı?
37:13Çünkü herkesin kursanında kalmış bir sevdası var değil mi?
37:15Ne güzel şarkıları.
37:1690'lı yıllar.
37:17Evet.
37:18O dönemin şarkıları.
37:19Bilmiyorum bana mı öyle geliyor?
37:21Daha derin duygular içeren.
37:22Olması şımbıklar kavru yapılır mı?
37:46Değil mi?
37:47Efendim bunu kurguluyum yoksa tamamen doğaçlama mı gidiyor?
37:51Aslında hayat bize bunu öğretiyor.
37:52Ben anaokulundan beri mikrofonda olan bir birey olarak artık o piye seslendirmeyle çocukli yıllarından başladım.
37:58Ve akademik eğitim de bu takvimde.
38:00Aynı zamanda psikolojim eğitimi almış olman bana büyük bir antar sağlıyor tabii alanımla ilgili ama.
38:05Şunu biliyorum artık neyi kodladığınızı biliyorsunuz.
38:08Bu ezberlenmiş bir hikaye değildir.
38:10Ezberleyerek bir şey başaramazsınız.
38:12İçselleştirerek yaşarsınız.
38:14Radyo programcıların ya da o sorumlu taşıyan insanların en büyük hikayesi içselleştirmek.
38:19Mutluyor aslında sizin döneminizde hep akıllarda kalan insanlar da var.
38:23Afrikalı Ali mesela hala.
38:24Ay Ali abici.
38:25Ne güzel.
38:26Buradan selam yollamışalım Ali.
38:27Hop dedik Ayhan, Cem Aslan, Afrikalı Ali, 05 Mustafa.
38:31Her sizin de bölgedendir biliyorum.
38:33Mustafa abiye de selam olsun.
38:34Çok kıymetli isimler var.
38:36Ve her birinin o kadar büyük hikayeleri var ki izleri.
38:39Şu çok güzel bir şey değil mi?
38:41İnsanların hayatına dokunmuşuz.
38:43Evet.
38:44Ve sesinizle bu acayip bir şey.
38:45Sesle dokunmuşuz.
38:46Bir arkadaşımız biraz böyle esmirli bir şey olsun.
38:48Bir arkadaşım bir gün geldi dedi ki abi dedi ben dedi şu anda 3 çocuk babasıyım senin yüzünden.
38:54Niye dedim?
38:55Dedi ki bir gün yayına bağladım.
38:56Kız arkadaşım vardı.
38:57Sen olayı öyle bir bağladın ki kıza yayında mecburen evlenme teklif ettim.
39:00Ve evlendik 3 tane çocuk sahip oldum.
39:02Gerçekten ya.
39:02Yani bazen insanların evlenmesinden işte bir mesleki kariyer planlamasına hayata tutunmasına kadar o kadar çok şeye dokunuyorsunuz ki.
39:10Bunun için radyo bambaşka güzel.
39:11Bu kadar dijitalleşmiş bir ortamda metalaşmış, maneviyatsızlaşmış bir ortamda sesinizle birilerine vesile olmak ne kadar güzel bir şey.
39:18Çok güzel ama hafızada böyle değil mi?
39:20Uzun belliğe ne atılır?
39:21En çok ne unutulmaz mesela?
39:23Der ki şair ne sesini ne kokunu unutamadın.
39:26Koku diyecektim ben de.
39:27Evet doğru.
39:28Sesle koku.
39:28İki argüman unutulmaz.
39:30Sesle koku hatırlar.
39:32İnsan hatırlasın.
39:32Yayıncısı seslenmeler oldu bana karşı.
39:35Dikkatinizi çektirme bilmiyorum.
39:3710 kişi sesleniyordu ama bir kişinin sadece sesini algılayabildim orada.
39:40Orada önemli.
39:41Seni hiç unutamıyor Mehmet Hoca.
39:44Kardeşimiz var burada Mehmet Hoca'ya vermesin.
39:46Seçildir onu hiç unutmuyor.
39:48O algıda bir seçicilik tabii ama yani hafızaya bırakılanlar tabii bir de ne söylediğimiz çok önemli.
39:52Belki bir radyo programlısı ya da bir iletişimci olarak en önemli ve en önemsediğim şeylerden bir tanesi ne olur ya?
39:58Şu kelimeler inceliğine de dikkat edelim.
40:01Kelimeler çok önemli.
40:02Birbirimize bu gönülsel yıkımları, yaraları inşa eden şeydir kelimeler.
40:06Çok az söylüyoruz güzel kelimeleri birbirimize.
40:09Belki biraz iletişim metaforunda da buna değinmek ve dokunmak lazım.
40:13Peki Umut Bey, yanlış bilginin yayılmasını önlemek o zaman nasıl oluyordu?
40:20Çünkü zaten şu noktadayız.
40:23Bizi denetleyen bir kurum var.
40:24Vicdani sorumluluğumuz var.
40:27Ve maalesef günümüzdeki en büyük problemlerden bir tanesi şu.
40:31Sosyal medya sayfamda da bunu paylaştım.
40:36Maalesef sosyal otorite ilizyonu denen bir şey var.
40:39Şöyle bir noktamız var.
40:40İnsanlar sosyal medya algoritması yüksek sesle konuşan kesin içerikler ve bilgiler sunan içerikleri daha fazla ön plana çıkarıyor.
40:48Çünkü etkileşim almak adına.
40:50Eskiden etkileşim alma kaygımız yoktu.
40:52Şu anda insanlar daha fazla izlenmek adına sansasyonel ifadelerde bulunuyorlar.
40:56Bu çok sıkıntılı ve problemli bir durum.
40:58Ama biz orada radyoda konuşurken denetlenen bir kurum içerisindesiniz ve biraz evvel de söylediğim gibi ne söylediğinizi bilmelisiniz.
41:05Sadece etkileşim almak, daha fazla takipçi kazanmak adına değil kendi çizgimizden, duruşumuzdan uzaklaşmadan hangi değerleri taşıdığımızı bilerek.
41:14Bakın hep şunu söylüyorum.
41:16Sizin bir denetlenme mekanizmanıza da ihtiyacınız yok.
41:19Benim için bu böyle.
41:20Ben artık hangi kurallara uygulamam gerektiğini biliyorum.
41:23Bu aslında bireyin kendi sosyal disipline sağlanan çok güzel ve kıymetli bir şey.
41:27O anlamda çok önemli ve değerliydi.
41:29Ne söylediğimizi bilerek biraz evvel bahsettiğin isimlerden bir tanesi.
41:32Afrikalı Aliop dedik Ayhan Cem Aslan isimleri verdik kıymetli isimler.
41:36Yıllardır mikrofonlarda bu arkadaşlarımızın bir tane olumsuz argümanı var mı sizin hafızanızda?
41:42Hep güzel izler var.
41:43Hayatın içerisine kadar güzel ve kıymetli.
41:45O gece yayında mıydın?
41:46O gece yayındaydım.
41:48Daha doğrusu akşam saatlerinde ben yayındaydım.
41:49İşte artık deprem olduktan sonra.
41:51İşte ben orayı soracağım.
41:51Bu deprem olduktan sonra tabi bambaşka bir kaos an.
41:54Hepimiz yayınlara bağlandık.
41:56Katıldık dışarıda olan arkadaşlarımız.
41:57Yardım çağrılarını soracağım.
41:58Size yardım çağrıları geliyordu.
42:00Geliyor tabi.
42:01Yani oradaki ama büyük kriz anında tabi insanın da şu noktası var.
42:05Çok önemli bir pozisyon.
42:06Oraya gelen çağrılara ulaşılmaya çalışılıyor.
42:08Hep beraber.
42:09O anda yapabileceğiniz tek şey dediğim gibi biraz evvel söylediğim nokta insanları
42:13daha çok sakinliğe sevk etmek, sükunete sevk etmek, bunun bir kaos anı olduğunu
42:20hatırlatmak ama bir taraftan da o dinginliği sağlamaya çalışmak.
42:24Birinin o çok da kolay değildi.
42:26Bunu darbe döneminde de yaşadık.
42:28Darbe esnasında ben yayındaydım mesela.
42:30Bir anda tabi tam o saatlerde 22'de benim yayınım başladı.
42:33En son darbede o darbe mi oldu?
42:37Yayına başladım ve sonrası bir anda tabi bize medyada olduğunu biraz daha erken
42:42geliyor bilgiler.
42:43Haber merkezinden düşen bilgiler bir şeyler oluyor.
42:45Ekstra bir gelişme var gibi ve o anda bir taraftan siz yayına devam ederken diğer
42:50taraftan da doğru şekilde yönlendirmelisiniz.
42:53O süreçleri de yaşadık.
42:55Peki o gece radyoda olmak nasıl bir sorumluluktu sizin için?
42:59Yani biraz evvel söyledim ya.
43:02Düşünsenize tek bir kelimeyle bir insanı hayata tutundurabilirsiniz.
43:05Ya da tam tersine.
43:06Tam tersine yapabilirsiniz.
43:07Ki benim üç kitabım var ya.
43:08İlki gerçek yaşanmış bir hayat hikayesi.
43:11Bunu hep söylerim.
43:12Bir gün yayına bir hanımefendinin geldiğini anlattım.
43:16İçinlikmeye gittiğini söylüyordu hanımefendi ve benim yayına ziyarete geldi ve yayında
43:19benim söylediklerimden dönüşerek stüdyoya geliyor.
43:24İçinlikten vazgeçti hanımefendi.
43:25Aslında baktığın zaman bizim için AB Plas dinleyici dediğimiz aslında entelektüel
43:30birikimi olan akademik eğitimini almış bir şirkette yönetici bir hanımefendi.
43:34Ama onun da bir kriz anı var.
43:36Kendisinden koptuğu zamanlar var.
43:38İşte o akşam da böyleydi.
43:39Söylediğiniz tek bir ifade insanları hayata tutundurabiliyor.
43:42Öyle bir sorumluluk ve öyle bir önemi var.
43:45Hem o gecenin hem bundan sonrasında.
43:46Aslında çok özür dilerim şunu eklemem lazım.
43:49Bu sadece bizim radyo programcılığı için söylememiz gereken bir nokta değil.
43:53Günümüzde de şunu paylaşmak lazım.
43:55Sosyal medyada bir şeyi paylaşırken dijital dünyada ya da sokakta yolda izle
43:58akrabanızla arkadaşınızla konuşurken ne olur daha dikkatli olun.
44:02Tek bir kelime o insanı ipten alabilir diyoruz.
44:05Tek bir kelime o insanı hayata tutundurabilir.
44:07Birçok insan var kendini o kadar yalnız hisseden, zorda hisseden, sıkıntıda hisseden.
44:11Birbirimizin yanında olduğunu, iyi olduğunu, birbirimizi desteklememiz gerektiğini hissettireceğimiz bir nokta.
44:16Benim hep ifade ettiğim bir şey var.
44:18Biz birbirimize emanetiz.
44:20Stüdyoda şu anda onlarca arkadaşımız var.
44:22Çünkü yayın esnasında herhangi bir sıkıntı anda biz birbirimize emanetiz.
44:26Hanımefendi bize emanetiz.
44:27Siz öyle.
44:27Birbirimize o bağımızı bu hissiyatla yansıtırsak işte iletişimin en güzel hissiyatını buradan yakalıyoruz.
44:33Sonra sesimizle birbirimize tutulmaya başlıyoruz.
44:35İyi duyguları kaybetmememiz gerektiğini.
44:37Kesinlikle.
44:38İnsanlar neden krizi anında radyoya sarılıyor?
44:41Güvendiği için.
44:42Rahat ulaşabildiği için.
44:43Bak çok önemli.
44:44Siz en büyük sıkıntı anda kimi ararsınız?
44:46Çok daraldığınızda anne, baba, kardeş, kanka gibi değil mi?
44:49Kimi ararsınız?
44:50En zengin aramazsınız size.
44:52Ben de şey ambulans diyecektim burada.
44:54Güzel bak kime güvendim?
44:55Devletimize güveniyoruz.
44:56Allah devletimize de evvel vermiş.
44:58Amin amin.
44:59Emniyet teşkilatımıza da selamlar.
45:00Demek ki güvendiğim ve ilk çarım.
45:02Tabii çok güzel bak.
45:03İlk güvendiğine ulaşıyorsun.
45:04Evet evet.
45:05Ben bir haberin doğruluğunu da en güvendiğim siteden almak isterim.
45:08Direkt onu tıklarım mesela.
45:10Bravo.
45:10Dikkat etmek lazım.
45:11Buna da özellikle size çok yoğun takipçiniz var.
45:13Size de dikkat ediyorum.
45:14Benden de doğru haberi alabilir Ertan'ın.
45:16Yani kesin.
45:17Yani sadece magazin için değil.
45:19Sizin de ifadelerinizi her zaman takdirle takip ediyorum.
45:21Yani o sorumlulukta olmak çok kıymetli ve değerli.
45:23Estağfurullah.
45:24Teşekkür ediyorum.
45:24Peki Umut Bey sadece bir ses insana güven verebilir mi?
45:29Sizce?
45:29Ben de verebilirim.
45:31Nasılsın?
45:31İyi misin?
45:33Konuşmak insanın aklını kullanma sanasıdır der.
45:36Eflatun.
45:37Sesin şöyle bir hissiyatı vardır.
45:39Ruhun yansımasıdır ses.
45:40O ses sana o samimiyeti verir.
45:43Tonundan bahsetmiyorum.
45:44Tınısından bahsetmiyorum.
45:45Ağız ya da şiveden bahsetmiyorum.
45:48Öyle bir şey var ki biraz evvel bahsettiğim gibi.
45:50O ses hissiyatı bir ruhu var.
45:52Anlaşılmaz yaşanır bence.
45:54Bravo.
45:54Yani işte Nevşehir'deki bir teyzemizin de o güzel şivesiyle işte Ağrı'da, Erzurum'da,
46:00Trabzon'da, Adana'da.
46:02Fark etmiyor.
46:03Ağzı şivesi ne olursa o samimiyeti hissediyorsunuz değil mi?
46:05Tabii canım.
46:06Ve insanların en çok etkilendiği yer o ses.
46:08Çok kıymetli.
46:09Bu yüzden mi radyocuların sesi bu kadar güçlü?
46:12Yani bir de o sizin argümanınız.
46:15Onun üzerine gidiyorsunuz.
46:16Artık hikayeniz öyle.
46:17Sizin ön plan çıktığınız noktalar.
46:18Başka bir aksesuar da yok ki radyoda.
46:19Yok.
46:20Sesi var.
46:20Radyo sadece böyle ve onunla ulaşıyoruz.
46:22Düşünün işte bu kadar hızlı ve akıcı konuşma sebebi ne?
46:25Ekrana göre kopmaması lazım.
46:27Bağı koparmıyorsun.
46:28İnsanlar sizden gitmesin, uzaklaşmasın, kalsın.
46:31Ve o ruhu da yansın.
46:33Sürükleceği olması gerekiyor.
46:33Sesin bir ruhu var.
46:34Bunu unutmamak lazım.
46:35Belki biraz bununla çalışmak gerekiyor insanlar için de.
46:37Tüm meslek grupları için söylüyorum.
46:39Alın böyle kendi sesinizi kaydedin, bol bol dinleyin.
46:43Öyle mi?
46:44Kesinlikle bakın.
46:45Sesli iletişim için çok önemli bir noktada.
46:46Whatsapp'a kaydedin ya da kendi kendinize sesli mesaj atın.
46:49Ses ne kadar güçlü?
46:50Kesinlikle sesinizle beraber dinleyin.
46:53Vurgu nerede?
46:53Bir kere en önemlisi sen kendi sesinden etkileniyor musun?
46:56İnanıyor musun?
46:56Sen kendine inanıyor musun?
46:57Hikayesi sesli iletişimde.
46:59Ve psikolojide çok önemli bir metor vardır.
47:01Geçin ayna karşısında, uzun uzun kendinizle konuş.
47:03Ama şimdi mesela ayna karşısı da yine sizden daha avantajlı bir şey.
47:07Sizde aynada yok ve sizi görende yok.
47:09Yok ama bu güzel tarafı o.
47:10Sesin özgürlüğü.
47:12Çok acayip bir şey.
47:13Ses öyle bir nokta ki desibeli hangi alanda ulaştığı sınırsızlığı var.
47:17Böyle bir noktasını yakalayabilmek lazım.
47:19Şeyde güzeldi dünyanın her tarafından insanlar takip ediyorlar.
47:22Böyle güzel bir şey.
47:23Mükemmel bir şey.
47:24Mükemmel bir şey.
47:25Peki Umut Bey kriz anında müzik mi konuşmamız sizce?
47:29Kesinlikle konuşmak.
47:30Kesinlikle konuşmak.
47:32Ama tabii kimin konuştuğu çok önemli.
47:34Yine paylaştığım bir nokta vardı.
47:36Maalesef günümüzün en büyük sorunu dijital dünyada da şunu yapıyoruz.
47:40Her konuda uzmanmış gibi yorum yapanlar var.
47:42Devletin en derin bilgilere sahipmiş gibi konuşanlardan, sağlıktan, spora, sanattan, futbola her konuda otorite gibi yorum yapan birçok insan var.
47:50Lütfen kimi izlediğinize dikkat edin.
47:52Kimin konuştuğuna dikkat edin.
47:53Eğer bu konuda gerçekten uzmansa o insanın söylediklerini önemseyin.
47:57Orada da işte bilgiye gerçekten vakıf insanın konuşması çok önemli.
48:01Müzik evet biraz kafa dağıtabilir, biraz size iyi gelebilir, biraz farklı bir ambiyansa oluşturabilir ama kriz anında kesinlikle konuşmak.
48:11Şarkı zamanı değil konuşmak.
48:13Peki radyocu bazen psikolojik destek veren kişiye dönüşür mü?
48:17Kesinlikle.
48:18Ben dediğim gibi psikoloji eğitimi alma sebeplerinden bir tanesi bu.
48:21Benim iktisat ve sosyolojide alanlarım yüksek lisansını psikoloji üzerine yaptım.
48:24Sırf bu mesleki sorumluluktan dolayı yaptım.
48:27Sebebi şu çünkü bazen siz de bu sıkıntıyı yaşıyorsunuz.
48:30Ben işte anneannem acildeyken alelacele yayına koştum.
48:36Babam yoğun bakımdayken öyle rahmetli eşim hastanedeyken onu bırakıp yayına geldim.
48:41Hayat içerisinde önce siz kendinizi yönetmelisiniz.
48:44Yani eşini kaybetmiş bir adam olarak söylüyorum.
48:47Orada hastanedeyken yoğun bakımda eşiniz ama siz gelip yayında da konuştunuz, konuşmak zorundaydınız.
48:53Ve aslında orada siz eşiniz kanser tedavisi görürken bir başka kanser hastasına umut olmaya çalıştınız.
49:00Başka bir insana bir sıkıntısı vardı.
49:01Aslında biraz evvel aynı problemi siz yaşadınız ama siz bunu hissettirmemeliydiniz.
49:06Güçlü olmak zorundayız.
49:07Belki de bizim yaşadığımız coğrafyanın güzel tarafı bu.
49:09Radyo programımız şunun da hakkında.
49:11Ben güçlü bir coğrafyanın, güçlü bir medeniyetin evladıyım ve bizi güçlü kılan şey de bu.
49:15Onun için konuşmak önemli.
49:17Malazgirt meydanında Alparslan'ın ilk konuştuğu anı hep söylerim.
49:20Savaş meydanlarında öyle değil midir?
49:21Komutanlar çıkarlardı ve meydanlarda konuşur ve kitleleri arkasından sürüklerlerdi.
49:25Radyo programcılarının böyle bir sorumluluğu da var.
49:28Biz bu gücü sağlamak zorundayız.
49:29Bugünlerde bazı şeyler biraz olumsuz gidebilir.
49:32Canımız çıkan şeyler olabilir.
49:33Evet problemler var, sıkıntılar var ama bir dakika.
49:35Evet.
49:36Çözeceğiz.
49:37Tam da Umut Bey bir dakika demişken çok ufak bir reklamımız olacak.
49:41Reklamdan sonra devam edelim.
49:43Evet.
49:45O kısa bir aranın ardından devam ediyor programımız.
49:49Kıymetli konuğumuz, radyo programcısı ve iletişimci Umut Öztürk'le.
49:53Sorularımız çok güzel ve istenlikle.
49:54Çok keyifli, çok güzel ama arada reklamlarda olması lazım.
49:57Evet arada reklamlarda lazım.
49:58Peki sosyal medya diyelim hazır reklamlar demişken.
50:02İletişimimizi güçlendirdi mi, zayıflattı mı?
50:04Kritik bir soru.
50:04Yani aslında iletişimin çeşitleri arttı ama bağımız koddu.
50:09İletişimin neye göre tanımladığımızla alakalı bir nokta.
50:11İletişimin anlayışımız değişti.
50:12Bravo.
50:13Yani içselleştirme hikayemiz tamamen uzaklar.
50:15Çünkü birbirimize tahammülümüz yok.
50:17Reis'te paylaşımları böyle saniye saniye geçiyoruz değil mi?
50:19İki saniye, bir saniye hızlı hızlı geçişler var.
50:22Sanki ekranımıza düşmüş gibi ama aslında hikayenin derinliğini kaçırıyoruz.
50:27Derin iletişimi kaybettik.
50:29Duyguyu kaybettik.
50:31Gerçekliği kaybettik.
50:32İnsanlar eskiden dediğim gibi samimi duyguların çok daha yoğun olduğu bir dönemdeydi.
50:36Onun için insanlar bu kadar yalnız.
50:38Takipçisine bakıyorsun.
50:39Milyonlarca takipçisi olan arkadaşlarım var.
50:41Ben kendimi yalnız hissediyorum diyor.
50:42Herkes ona hayran, herkes peşinde ama ben yalnızım diyor.
50:45Çünkü ruhuna dokunan yok.
50:46Niye?
50:47Çünkü ruha ayrılacak vakit yok.
50:48Kimse kimseye zaman da ayırmıyor.
50:50Çünkü hiçbir şeye yetişemiyoruz.
50:51Her şeye yetişmeye çalışırken kendimize de en sevdiklerimize de geç kalıyoruz.
50:56Evet.
50:56Böyle bir sıkıntısı var ve dijital dünyada dediğim gibi bu hızlı akış bizi hep bir yere yetiştirmek zorunda değiliz.
51:04Her şeyi takip etmek zorunda da değiliz.
51:06Bırakın, oturun, sakin ve dingin bir şekilde anlayarak, hissederek yaşayın.
51:11Tenden cana geçişte olmalı insan.
51:14Hep biz tende kaldık nedense maalesef.
51:15Oysa biten bir hikayeyiz hepimiz.
51:19Peki Umut Bey.
51:20Tam buraya parmak basmışken sizce günümüzün en büyük iletişim problemi ne?
51:26Dinlemiyoruz.
51:28Vaktimiz yok.
51:29Vaktimiz yok ve şunu anlatmaya çalışıyorum.
51:32Karşınızdaki insan konuşurken bir an evvel cümle bitsin de ben konuşmaya çalışayım diyoruz.
51:37Siyasette böyle.
51:39Sosyaliyatta böyle.
51:40Aile içi iletişimde böyle.
51:42Kime sorsam işte anne, baba, ebeveynlerde, çocuklarda, dışarıdaki insanlarda bir bitsin cümlesi bir dinle ama bak.
51:51Ne anlatmak istediğini bir anlarsan belki bir yol haritası çizebiliriz.
51:54İnsanlar birbirini dinlemiyor.
51:55En büyük problem bu.
51:57Peki bugün Allah korusun büyük bir deprem olsa radyolar ne yapmalı?
52:01Radyo her zaman acil kodda ve çantamızda olan argümanlardan bir tanesi hala radyo.
52:06Pildir radyonuz mutlaka olsun deniyor değil mi?
52:08Ziliniz olsun, çantanıza acil durum çantanıza mutlaka radyo olsun.
52:13Demek ki hala hikayede radyo var.
52:15Radyolar ne yapmalı?
52:17Donanımlı programcıları hep hayatta olmalı.
52:19Sadece şarkıyla olmamalı.
52:21Mikrofonda olmalı.
52:21Bırakın konuşan programcılar olsun.
52:23Bırakın insanlar hikayelerini aktarabilsin.
52:25Ben 26 yılı radyo programları dedim.
52:28Binlerce, on binlerce insan hayatına dokunmuşluk var.
52:31Bu bir tecrübe.
52:32Ve o günde ne yapacağımızı biliyor olmak lazım.
52:35Tecrübeyi asla es geçmemek gerekiyor.
52:38Bu değere de sahip çıkmamız gerekiyor.
52:39Kesinlikle ve radyo kıymetli bence radyo aşkınız daim olsun.
52:43Çok güzel.
52:44Peki son sorumuz geliyor Mehmet Bey'den.
52:46Peki Umut Bey, dinleyici radyodan bugün ne bekliyor?
52:51Gerçekten radyo dinleyen aslında ruhuna dokunulmasını bekliyor.
52:54Belki de biraz o ve biraz evvel bahsettiğimiz gibi samimiyeti bekliyor.
52:57Bizim kendi değerlerimizin hatırlatılmasını bekliyor.
53:00Bizim medeniyet kodlarımızın tekrar o gömülü topraklardan çıkarılıp yeniden yaşartilmesini bekliyor.
53:07Çok teşekkür ediyoruz kıymetli sohbetiniz için.
53:10Bitti mi süremiz?
53:12Birlikte kapatalım programı.
53:13Beraber.
53:14Bence siz kapatın.
53:15Yani her hikayenin bir sonu olacak hepimiz adına.
53:18Mutlaka bir gün sona ereceğiz.
53:19Çok kıymetli isimlerle beraberdik.
53:21Bu hikaye tamamlanırken nasıl edildiğiniz çok önemli.
53:24Onun için güzel yaşayın.
53:24Umudunuzu asla kaybetmeyin.
53:26Bir gün hepimiz cennette buluşacağız.
53:28Merak etmeyin.
53:29Haftaya yine aynı saatte yeni adreste görüşürüz.
53:31Hoşçakalın.