00:02How do we use the communication of our culture?
00:07That's what we're trying to learn from Ivan.
00:14Five years ago, he was a tripulant on the other side of the world,
00:22the cargo ship.
00:24I am working on a bulk carrier vessel.
00:27So this is a specialized cargo vessel.
00:31Marami nang kaming kinakarga ng mga kargamento.
00:33Mga buldo-buldong products, grains, minerals like bauxite, iron ore.
00:39Nagkakarga din kami ng mga logs.
00:42Sa isang espesyal na barko muna, sasampa si Ivan.
00:50Ang replika ng Galleon Espiritu Santo
00:53o barkong pangkalakala noong panahon ng mga Kastila.
00:57Sobrang excited ako.
00:58Itong Manila-Acapulco Galleon Trade,
01:01naririnig ko lang ito dati sa mga asignatura natin.
01:04Way back high school,
01:05napakadalang na experience na makita mo siya sa personal
01:09at malaman mo yung history
01:11and of course, add additional knowledge rin
01:14sa mga kasalukuyang alam ko bilang seafarer in the modern age.
01:19Ang Galleon na ganito raw ang gamit noon ng mga mga ngalakal
01:22para magdala ng iba't ibang paninda gaya ng tela.
01:28Spices o mga pampalasa,
01:30babasaging gamit na ceramics at ginto.
01:34Karaniwan itong naglalayag mula Acapulco sa Mexico hanggang Maynila.
01:38May lulan din itong mga pasaherong dayuhan.
01:41Ito ay 250 years mula noong 1562 hanggang 1815
01:49na may dalawang biyahe kada taon.
01:54Ibig sabihin taga dala siya ng komersyo ng mga bagay
02:00mula sa timog silang ang Asia papuntang Mexico at sa Europa.
02:08Bago muling pumalaot ngayong buwan ni Ivan,
02:12gusto rin niya makita ang isa sa mga ninuno ng cargo ship
02:15na kanyang pinagtatrabahuhan
02:17at makapulot ng mga kaalamang makadaragdag sa kanyang pagiging mandaragat.
02:22I know for a fact na Philippines is really the basin of seafarers.
02:29So, a large percentage of seafarers are Filipino.
02:33Mabasa o marinig kaya ni Ivan ang mga mensahe sa kanyang galyon?
02:41Sa museyo, tampok ang ating mayamang kasaysayan sa paglalayag.
02:46Dahil nga dati sa 1593 Royal Decree,
02:49lahat ng mga galyon ay nililimitahan lang sa usually 300 tons, gross tons,
02:55na pwedeng ikarga na kargamento.
02:57Pero kung kung kukumpara mo sa kasalukuyan,
03:00yung mga modernong barko,
03:01katulad na lamang halimbawa ng mga ULCV
03:04o yung mga ultra-large container ship
03:06na pwede nang magkarga ng umigit 20,000 TEU.
03:10Mula sa mahigit 200 mandaragat na lulan ng galyon,
03:14nasa 20 hanggang 30 kataon na lang
03:17ang kailangan para mapatakbo ang isang cargo vessel.
03:21Isang celestial navigation o pagbasa
03:24sa posisyon ng mga bituin
03:25ang ginagamit sa paglalayag ng galyon.
03:30Sa modernong barko ngayon,
03:32electronic chart display information system na
03:35ang gamit para makapaglakbay sa karagatan.
03:39Dito sa galyon,
03:40para malaman kung nasaan nasa kasalukuyan
03:43yung barko nila,
03:43prominente pa rin yung paggamit ng paper chart
03:46o yung mapa.
03:47At kahit wala nang ginagamit
03:49na layag ang mga barko ngayon,
03:51manghang-mangha pa rin si Ivan,
03:53nasa pamamagitan lang ng tela at hangin
03:55na paaandar na ang galyon sa tubig.
03:59Sa naging experience ko dito sa Museo del Galyon,
04:01lubhang nakakamangha at nakakataba ng puso
04:04na muling mapalikan yung nakaraan
04:06given na I am a seafarer of this generation,
04:10nakakamanghang balikan kung saan talaga nagsimula
04:13ang maritime global trade.
04:15Ngunit, habang kinikilala at ginagalang natin
04:19ang connection natin sa kanila,
04:21kailangan natin ikuwento ang sarili nating kwento
04:24mula sa ating sariling pananaw.
04:26Yun ang kwento na nais namin ibahagi sa buong
04:29asambayanan at sa buong mundo.
04:32Mula libro, hanggang pelikula,
04:34at ngayon sa Museo.
04:37Maraming gustong sabihin ang ilang kultura
04:39ng ibang lahi na ating inangkop
04:41sa ating pamumuhay.
04:43Having a museum like this
04:45where people from all ages can learn
04:47is very helpful para mas mapalawak pa natin
04:51yung awareness ng future generations.
04:57Paano natin mamahalin at aalagaan
05:00ang ating mga dagat
05:01kung hindi natin alam ang lugar
05:05at kahalagaan nito sa ating kasaysayan
05:08at sa ating ekonomiya,
05:10sa ating pamumuhay at ating kultura.
05:13Sa makabagong paglalayag ng Galleon,
05:16sakay na at matuto.
05:18Sa maniwala kayo sa hindi,
05:20mga kawander,
05:21ang bankang ito na replika ng balangay,
05:23isang sinuunang banka
05:25ng ating mga ninuno.
05:27Nakapaglayag na raw sa buong Southeast Asia
05:29sa loob ng dalawang taon.
05:38Ang punong mandaragat ng paglalayag
05:41ng makabagong balangay
05:43na tinawag nilang diwata ng lahi,
05:45ang team leader din na kauna-unahang
05:47Philippine Mount Everest Expedition
05:49na si Art Valdez.
05:52Nakia namin ng Mount Everest.
05:54Ang tanong, anong sunod?
05:55Pinag-isipan namin,
05:57kung nga,
05:57bakit hindi kami gagawa
05:59ng sakayan,
05:59na snakyan ng ating mga ninuno.
06:02So, yun,
06:03na pag-isipan,
06:04gumawa ng balangay.
06:05So, kumuha ko ng panday
06:07na tagatawi-tawi
06:09at gumawa ko ng unang balangay
06:11doon sa Cultural Center of the Philippines.
06:15Pero hindi rin naging madali
06:16ang paglalayag nila
06:17sakay ng unang replika ng balangay
06:20na kanilang nagawa.
06:21Two years kami naglayag.
06:22Pag walang hangin,
06:24sagwan kami.
06:26Kaya noong 2024,
06:29isang mas modernong replika ng balangay
06:30ang kanilang binuo,
06:32ang BB,
06:33o Balangay Boat Florentino Das.
06:37Pinangalan sa isang mandaragat
06:39mula Samar
06:39na nagsagawa ng kauna-unahang
06:41naitalang solong paglalayag
06:43ng isang Filipino
06:44sa Pacific Ocean.
06:45Ito may comfort na ito.
06:47Bakit?
06:48Sawang-sawa na ako
06:49sa survival sa sakayan.
06:50Why don't I build a boat
06:52na I'll be comfortable
06:53paglayag?
06:56Yung unang sakayan namin,
06:57walang wala.
06:58Kung antukin kami,
06:59pagod kami,
07:00magsandig lang kami,
07:01lipod namin dyan,
07:02matulog ka din
07:03sa sobrang pagod.
07:06Ang BB Florentino Das,
07:08gawa sa Philippine firewood
07:10o matibay na kahoy
07:11na binalod pa ng fiber filament,
07:13may guhit ang iba't ibang kulay
07:16na layag.
07:17Itong balangay,
07:19makita ng ating mamayan
07:20kasi colorful ang kanyang layag,
07:23makita nila yung tinatawag
07:25na maritime heritage natin.
07:28Ma-remember nila
07:29kasi ginawa ng dayuhan,
07:30talagang in-erase nila
07:32sa ating memory
07:33na tayo ay taong dagat.
07:38Mula paggamit ng sagwan,
07:40dimakin na ng ngayon,
07:41may solar panel para sa kuryente.
07:44Natutuwa po ako
07:45na may ganitong efforts
07:46na gumagawa ng mga replika
07:48para sa balangay
07:48para magkaroon
07:50kahit papano ng glimpse,
07:51lalong-lalong na
07:52ang mga kabataan
07:53tungkol sa kanilang kasaysayan.
07:55Kasi po,
07:56kahit nag-aaral tayo ng kasaysayan,
07:58kailangan nating tanggapin
07:59na hindi tayo makakaiwas
08:01sa mga pagbabago.
08:03Dahil ang pagbabago
08:04ay dididikta din
08:05ng environment,
08:08ng mga pangangailangan
08:09sa kayo.
08:11Kaya raw magsakay
08:12ng Bibi Florentino
08:13das ng hanggang
08:14labing siyem
08:14na katao.
08:17Nakapaglayag na raw
08:18ang Bibi Florentino
08:19das
08:20noong 2024
08:20mula Butuan
08:22hanggang Palawan
08:23at pag-asa island
08:24sa West Philippine Sea.
08:26Pansamantala itong
08:27dumaong sa tagig
08:28para sa pagpapatibay
08:30at nito lamang hunyo
08:31muli itong naglayag
08:32sa Ilog Pasig
08:33at dumaong
08:34sa Pasig River Esplanade
08:36sa Intramuro
08:37sa Maynila.
08:38Sa kasalukuyang panahog
08:40meron kang mga
08:41modern balangay
08:42at isa do-doon pa rin
08:43yung ano nung
08:45sinuola ko.
08:46Diba, mapapakas mo pa rin.
08:48Hindi pa rin
08:48siya totally na wala.
08:59Filipine
08:59ì•Œat
09:14szakame
09:14gen
09:14tra
09:14pir
09:14at
09:14mat
Comments