TWO VALID IDs, BAWAL DAW?!  | Unang Hirit - video Dailymotion

GMA Public Affairs

Aired (November 6, 2026):  TWO VALID IDs, BAWAL DAW?!    ON RECORD SA UNANG HIRIT na pinag-usapan ang mga reklamo sa government transactions. Nakapanayam natin si Anti-Red Tape Authority Director General Sec. Ernesto V. Perez tungkol d’yan at binigyang-diin niya na bawal ang paghingi ng two valid IDs sa gobyerno. Panoorin ang buong interview   Hosted by the country’s top anchors and hosts, 'Unang Hirit' is a weekday morning show that provides its viewers with a daily dose of news and practical feature stories.    Watch it from Monday to Friday, 5:30 AM on GMA Network! Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes.    #GMAPublicAffairs #GMANetwork    GMA Network promotes healthy debate and conversation online. Any abusive language that does not facilitate productive discourse will be blocked from this post.    GMA Network upholds ethical standards of fairness, objectivity, accuracy, transparency, balance, and independence.  Walang Kinikilingan, Walang Pinoprotektahan, Serbisyong totoo lamang.    #GMAPublicAffairs #KapusoStream #GMANetwork    Subscribe to the GMA Public Affairs channel: https://www.youtube.com/user/gmapublicaffairs  Visit the GMA News and Public Affairs Portal: http://www.gmanews.tv    Connect with us on:  Facebook: http://www.facebook.com/gmapublicaffairs/  Twitter: http://www.twitter.com/gma_pa

Transcript

00:00The fixing is not a problem, it's not a crime.

00:03Only one valid ID is required and it is sufficient.

00:07Mabilis, maayos at bawal ang maamang pila.

00:10Let us demand more from our government.

00:18Pilipinas, gising na! Sentimiento po ng marami ngayon.

00:22Mahirap na nga raw ang buhay, pero parang lalo pang pinapahirap.

00:26Usap-usapan kasi ngayon online ang mga reklamo na naranasan ng mga Pinoy sa government transactions.

00:33Karamihan po dyan, ako, hindi magaganda.

00:37Yan ang ating pag-uusapan, lilinawin at hihimayin.

00:41On record, sa unang hirin.

00:45At mga kapanayan po natin ngayong umaga, Sekretary Ernesto Perez,

00:49General Director ng Anti-Red Tape Authority o ARTA.

00:52Sekretary Perez, good morning sir.

00:55Good morning Ivan, good morning mga kababayan sa mga nakikinig at nanonood sa inyong program.

01:00Ayan, marami ho tayong paksang pag-uusapan.

01:04We are on record now.

01:05Para po sa kaalaman ng ating mga kapuso,

01:07ang ARTA ho, ito ho yung ahensya ng gobyerno

01:10na nagbabantay sa ibang ahensya ng gobyerno

01:12para tiyakin na mabilis at efficient ang servisyo

01:15at basically, padaliin ang pagkikipag-transaksyon sa gobyerno.

01:19Tama po ba?

01:20Tama po yan Ivan.

01:21How actively is ARTA monitoring and acting on these posts sa social media?

01:26Kailangan ho ba may magreklamo o kayo na mismo nakabantay sa mga ganitong puna ng ating mga mamamayan?

01:33Nakabantay kami sa mga social media posts

01:35at meron tayong dedicated pin dyan from our information and public relations division

01:40na kung saan pag may mga reklamo ganyan patungkol sa mabagal na servisyo ng gobyerno

01:46kahit hindi po magreklamo sa amin, sinasagot namin yan

01:50at pinapatawag natin yung ahensya na involved.

01:54Kaya napakahalaga po ang ating mga babayang

01:57ay magreklamo para mabigyan natin ng solusyon

01:59kanyang mga hinahing at mareklamo patungkol sa servisyo publiko.

02:04Ito, Sekretary, isa-isahin po natin ay lang sa concerns ng mga tao na ipinarating nila sa social media

02:09at bibigyan namin kayo ng pagkakataong saguti ng mga ito.

02:12May nag-suggest po, baka pwede raw bukas din ang mga opisina kapag weekends

02:18kasi yun lang daw libre araw ng mga tao eh.

02:21Ano hong tingin nyo dito? Is this even possible or is it even being considered?

02:25Ang tingin ko dyan, iyan ay sakop ng rules ng Civil Service Commission.

02:30Meron tayong mga government agencies na hospitals,

02:34expanding to emergencies, dapat ito open 24-7.

02:37Pero pag hindi naman po ma-involve really directly to health issues or public service requiring 24-7,

02:49in-encourage po natin yung mga ahensya.

02:51Meron tayong website eh, at meron tayong portal na required yung bawat ahensya ng gobyerno,

02:58even local government units.

03:00Kung may reklamo yung ating taong bayan, even on weekends,

03:04they can address them using the website or portal ng ahensya ng gobyerno.

03:10I can speak for our website or portal dito po sa anti-retipatory.

03:15Open po ito 24 hours.

03:17Kung hindi po silang magreklamo during office hours,

03:21tumatanggap po tayo ng reklamo even on weekends 24-7

03:25using our electronic complaints management system.

03:29At meron po din tayo na develop na artificial intelligence powered virtual assistant we call TALA.

03:38Transparency, accountability and law in action.

03:41They can, our citizen, mga kababayan natin, they can talk to TALA.

03:46Mag-login lang sila sa ego PH ng DICT and then they can click talk to TALA.

03:52And si TALA po can respond, can talk to anyone in 17 dialects including English and Filipino.

04:01Pero sec, may ano pa rin ano?

04:03May, how do I say it?

04:06May resistance pa rin yata yung ilan sa mga kababayan natin

04:08sa paggamit ng mga digital means para magreklamo.

04:14Ako personally, for example, medyo ayoko yung kausap ko AI eh.

04:18Gusto ko sana tao yung kausap ko.

04:20Meron pa rin po bang, kumuso ba ang pagtanggap ng ating mga kababayan

04:24sa mga ganitong paraan ng pagreklamo at pagtugon sa kanilang mga reklamo?

04:28Kung ganun po, pwede naman mag-email doon sa complaints at arta.gov.page.

04:34But you know what, Ivan, no?

04:38Kahapon na doon ako sa session.

04:39Talagang yung use of artificial intelligence is the current, no?

04:44It's no longer the future generation.

04:46We have to use it.

04:48Mayroon po tayo si Tala na in-launch natin last year.

04:52Version 1 po ito.

04:54Noong isang araw, nagkaroon kami ng demo.

04:57Version 3 na yun, si Tala can adjust.

04:59Yung intonation niya before,

05:01pag sumasagot niya talagang maanata mo na AI.

05:04Pero yun po, pag sumagot siya, akala mo tunay na tao eh.

05:08Nakakapag-adjust.

05:09So ano po, madali lang na may click sa Tala.

05:13Masubukan kausabi sa Tala.

05:15Napakaganda Ivan.

05:16I encourage everyone to use it.

05:18Sige po, sige po.

05:19Ito, may mga reklamo rin online tungkol sa mga photocopy machine naman

05:23sa mga ahensya ng gobyerno.

05:25May mga naniningil pangaraw.

05:27Ang mahal daw ng mga photocopy.

05:29May mga pinapabili ng papel sa labas.

05:31Tapos yun ang gagamitin sa printing.

05:33May isang suggestion pa.

05:34Bakit daw hindi mag-invest sa photocopy machine

05:37para hindi na lumabas yung mga tao?

05:39May nakikita po bang solusyon para sa problema

05:41sa something as basic as a photocopy machine?

05:46Now, kung kasama po yan sa servisyo ng government agency

05:50ang magkaroon ng photocopy machine doon

05:53para for convenience.

05:55Kapag i-declare nila yun sa kanilang citizen charter

05:57at dapat nakafix doon yung magkano yung charge.

06:00Kung about 1 peso, 2 peso, 5 pesos per copy.

06:04Pwede po yun.

06:05Pero pag hindi po yun nakaligay sa kanilang citizen charter,

06:08bawal po yun.

06:09Ngayon, kung mag-charge sila ng talagang sorbitant amount,

06:13pwede nila ni-reclame kasi bawal po yun.

06:15Ngayon, kung para naman for convenience,

06:18pwede naman sila mag-ano.

06:20May mga government agencies.

06:22Anticipated naman po yun.

06:23Pero we really encourage our citizens.

06:26Kung meron po silang transaksyon sa anong mga ahinsa ng gobyerno,

06:30una-una po nila titignan yung citizen charter.

06:32Kasi nakaligay doon kung yung requirement ay how many copies.

06:36Sana po pagdating nila doon sa,

06:37pagpunta nila sa ahinsa ng gobyerno,

06:39lalo kung may appointment sila.

06:41Dala-dala na na yung number of copies.

06:43Para hindi na sila pagdating doon,

06:45saka lang lang malaman na kailangan pala yung additional copies.

06:50Ito naman, isang mga reklamo,

06:51mainit daw sa mga hintayan.

06:53O yung mahaba yung pila,

06:56wala man lang masilungan.

06:57Bakit daw kaya yung mga mamamaya

06:59na nagtitiis sa init

07:00habang naka-aircon yung mga nasa loob?

07:03Ano naman hong tugon nyo rito?

07:04Naglabas na po tayo ng circular dyan

07:06as early as 2020

07:08sa ating Compliance Monitoring Evaluation Office

07:11kasi nagkakaroon tayo ng ating regular

07:14at on-the-spot inspection.

07:15Una-una po tinitignan yung facilities,

07:17yung mga waiting area na yan.

07:19Dapat comfortable at maayos.

07:22At meron din pong requirement tayo nilabas ng 2022.

07:25Dapat meron public assistance and complaints desk.

07:28Doon po pwede nilang reklamo.

07:30Ngayon, for our senior citizens at PWDs,

07:35meron din dapat po green lanes

07:37or special lanes for senior citizens.

07:39At yun po, kailangan po ang ating mga kababayan

07:43pag naka-experience sila ng ganito

07:45na mainit at hindi maayos

07:47kung hindi po na i-report nila sa ARTA

07:50ay hindi namin nalaman

07:52na monitor during our inspection.

07:55Hinikayan din ating mga kababayan

07:57i-report po nila, i-ARTA po nila.

08:00Ito, isang common na reklamo na kukuha natin.

08:03Sek, yung attitude daw in general

08:05ng mga humaharap sa mga tao, mga frontliners.

08:07Hindi naman po natin nila lahat, of course.

08:09Pero may mga masusungit daw,

08:11para bang utang na loob mo sa kanila

08:13na pagsilbihan ka.

08:14Ano naman ang ginagawa aksyon

08:16sa mga report na ito?

08:17Bawat po yun under our Code of Conduct

08:20and Ethical Standards for Public Officials and Employees.

08:23Bawat po yun.

08:25Dapat under sa ating konstitusyo

08:27ng ating mga mamayan,

08:28yung servisyo publiko ay karapatan

08:31ng bawat mamayan.

08:33At ang ating gobyerno ay obligado

08:35na magbigay ng tamang servisyo sa ating mga kababayan.

08:39Kaya tinatawag nga po natin na

08:40changemaker law,

08:41yung ease of doing business law that we implement.

08:43Kasi before that,

08:45parang treatment eh,

08:46parang may kailangan ba?

08:47But now, everybody should be treated equally

08:49at VIP.

08:52Pero may parusa po yan.

08:54Pag nireklamo halimbawa

08:55na isang napakasungit

08:56o medyo bastos pa nga,

08:58pwede ho i-reklamo at may parusa?

09:01O, considered light offense yan.

09:02Pag ganyan po,

09:03i-reprimand mo na,

09:04wawarningan.

09:05Pero pag second offense at ano na,

09:08pwede na yung suspension

09:08at eventually,

09:09dismissal.

09:11Pag-usapan natin yung mga fixers,

09:13gano'n pa rin ba katalamak ang mga ito

09:15at bakit hindi sila mahuli-huli?

09:18Well, in fairness,

09:20kagaya palagi natin nireklamo

09:22yung mga fixers dyan sa LTO,

09:24nabawasan na rin kasi may kampanya na rin

09:26ng LTO against fixers.

09:27At tayo po may ugnayan sa CIDG

09:29sa NBI,

09:31nakakaroon tayo ng entrapment

09:32operations against fixers.

09:34In fairness po,

09:35nabawasan na yung mga reklamo

09:37na against fixers.

09:38Pero,

09:39akin din pong ulit,

09:41nahinikaya natin,

09:42kung kayo po'y biktima

09:43at nakikita kayo ng

09:45evidence against fixers,

09:47i-report po ninyo ulit

09:48at gagawa natin kagad ito

09:50ng action

09:50para mabigyan natin ng lasting solution

09:53at talagang totally

09:54ma-eliminate natin ang fixing sa gobyerno.

09:56At mabigat po ang penalty dyan.

09:58Iban,

09:59gusto ko lang paalam sa ating mga kababayan

10:01na ang fixing ay bawal.

10:03Isa pong krimen ito.

10:05Kahit pag involving a public officer

10:07employee,

10:08ang first offense po dyan

10:09ay dismissal from service already.

10:11Meron pang 500,000 to 2 million.

10:14May imprisonment pa na 1 to 5 years.

10:16Ngayon yung fixer na civilian

10:19dahil consider ito sa criminal offense,

10:22ang penalty po dun is

10:231 to 5 years imprisonment

10:25at penalty,

10:27a fine of

10:28500,000 to 2 million pesos.

10:31Pero ang existence po

10:32ng mga fixer

10:33ay dahil din sa,

10:35I guess,

10:36failure

10:37ng gobyerno

10:38na makapagbigay ng tamang servisyo

10:40at yung mga tao,

10:41they resort

10:41to the fixers

10:43para mapabilis,

10:44mapagaan

10:44yung kanilang pakikipag-transaksyon.

10:46Ano po?

10:47Ang sagot ko po dyan

10:49ay kung may naranasan kayo

10:50na ganyan,

10:50specific cases,

10:52i-report po nila,

10:53i-arta nila,

10:54tumawag po sa ating hotline,

10:551 to 7 a 2,

10:57mag-complain po

10:58using our email,

11:00complaints at arta.gov.ph

11:02o kaya

11:03talk to Tala

11:03at we're open 24-7.

11:05Kasi hindi naman siguro

11:07fair na we generalize na

11:08talamak pa rin yung fixer.

11:11Kasi ang aking response,

11:12always ang response natin dyan,

11:14ang mga insya ng gobyerno,

11:16ginagawa po naman lahat ng paraan

11:18na i-streamline at i-digitalize

11:20yung panlalang proseso

11:22pero on a case-to-case basis,

11:24exceptionally,

11:25pero pag meron pa rin ganyan,

11:27wag po tayong mga tubili

11:28na i-reklamo nila,

11:30i-arta po nila

11:31at bibigyan po natin ito

11:33ng mabilis

11:34at maayos na aksyon.

11:36Sek, ano-ano ba yung mga madalas

11:38sa reklamo

11:38na tatanggap ninyo

11:39at baka may top-notch

11:41agency kayo

11:42na lagi nire-reklamo?

11:43Pwede ba natin pangalanan?

11:46Oh,

11:47well,

11:47ang kadalasan po reklamo dito

11:49ay,

11:50of course,

11:51yung requiring

11:52not acting on the application

11:54within the standard processing time

11:56of 3-7-20,

11:57requiring

11:58ng additional document

12:00at mabagal na servisyo.

12:03Ito po ay karamihan

12:04ng ating natatanggap.

12:05At also naman,

12:06I'm proud also to report

12:08that out of

12:0942,661 complaints

12:12that we received,

12:13almost 99% po ito

12:15ay na-resolve natin

12:16dahil

12:17nagkakaroon lang po tayo

12:18ng, ano-ano,

12:18na muntang

12:20password na pag

12:22i-arta nila

12:23at

12:24require natin

12:25ang ahensya

12:26na mag-explain

12:28action na ito.

12:29Mabilis po

12:29ang kanilang action dito.

12:31Kaya,

12:3199% po

12:32yung ating

12:33resolution rate dito.

12:35Well,

12:36gaya po na nga,

12:37pag nag-umaten tayo sa kongreso,

12:39require tayo na mag-submit

12:40ng

12:41most complaint agencies, no?

12:43As of

12:44August,

12:452026,

12:46but of course,

12:46ang number one dyan palagi,

12:48yung LTO,

12:49tapos sumunod dyan yung

12:51Bureau of Internal Revenue,

12:52tapos FDA,

12:53top 3, no?

12:54Pero,

12:55ang maganda naman po dito,

12:56out of those number of complaints,

12:58ang active ay,

13:00ano na lang,

13:01mga less than 10%

13:02kasi,

13:03once na

13:04kinomplain po to

13:05sa ARCA,

13:06at ipinatawag natin yung

13:08in-action na nila,

13:09nasusunod po kaagad,

13:10kaya,

13:11ulit po po sinasabi,

13:12na kung meron kayong reklamo,

13:15i-reklamo po nyo sa ARCA

13:16para mabilis na ma-action na nito.

13:18Okay.

13:19Ang mga problemang ito,

13:21Sekretary,

13:22hindi naman ho bago,

13:23in fact,

13:24naging topic na ito

13:25sa iba't ibang platforms recently,

13:26naging topic ito

13:27sa isang pelikula

13:28na tinangkilik na marami,

13:29dahil marami yata

13:31yung nakarelate.

13:31Sana nga ho ba

13:32nag-uugat yung problema

13:33at bakit hanggang ngayon

13:34hindi ito totally

13:35mawala

13:36sa ating gobyerno?

13:39Ang ARTA ho ba mismo?

13:41Ano kaya mga hamon

13:41ang kinakaharap ninyo

13:42sa pag-cita

13:44o pag-cone-out

13:44sa mga mga hensak?

13:45Requiring two valid IDs.

13:47Bawal na po yun.

13:48One valid ID

13:50is already sufficient,

13:51lalo na po yung ating national ID.

13:53It's already considered

13:54a valid ID.

13:55Ngayon,

13:56kung meron pa rin po kayong ganyan

13:57na experience,

13:58mga kababayan,

13:59any government agency,

14:01even banks,

14:01requiring two valid IDs,

14:04ireklamo po ninyo

14:05at mga kaasa po kayo

14:07na ma-resolve ba natin ito?

14:09O yan, malinawa.

14:10Bawal na.

14:11Maybe it's a thing of the past already.

14:13Experience ito ng ating kababayan.

14:14Many years ago,

14:16it may not be current,

14:17pero kung current po ito,

14:19binag-remind natin

14:21yung ating mahahensya ng gobyerno,

14:22mga kababayan natin,

14:23na only one valid ID is required,

14:26and it is sufficient.

14:27Second challenge naman ng ARTA,

14:29yung halimbawa,

14:30meron kayong kino-call out

14:31na ibang government agency.

14:33Kumusta naman ho ang reaction sa inyo?

14:35Hindi ba para...

14:44Even big companies,

14:47nagre-re-recah mo,

14:48halimbawa,

14:48mabagal yung action

14:49tungkol sa pag-process ng permit

14:51for a year.

14:52At nung nireklamo sa amin,

14:54ay simple email lang,

14:56pinatawag lang po natin yung

14:57local government unit na involved.

14:59After two clarificatory meetings,

15:01in two weeks,

15:02nire-release po nila yung permit.

15:04At dahil po doon,

15:05gumalat po yun,

15:06dahil sabihin nila,

15:07mabilis sumaksyon ng ARTA,

15:10dumadami na po,

15:11even big companies coming to us

15:13pag naka-experience na rin

15:15itong klaseng na red tape

15:16o mabagal na servisyo.

15:18Right.

15:19Sek, as a final point,

15:20sa ilang post po,

15:21may mga nagsasabi na hindi naman

15:22kailangan ng mga Pilipino

15:23ng VIP treatment.

15:25Kailangan lang nila

15:25mabilis,

15:26epesyente,

15:27makataong servisyo,

15:28lalo pat galing sa buwis

15:29ng mga Pilipinong

15:30nagpapatakbo sa gobyerno.

15:32Ano ho masasabi ng ARTA rito?

15:34Tama po kayo,

15:35because under our constitution,

15:36public service,

15:38is a public trust.

15:39Ang ating mga kababayan,

15:42sa angayon sa ating eksperyensya,

15:45pag nagreklamo sila,

15:46at pag ito po,

15:47inactionan kaagad,

15:48hindi na nila tinutuloy

15:49yung kanilang reklamo.

15:51Ang kailangan lang po

15:52ng ating kababayan

15:53ay maramdaman nila

15:54na ang gobyerno

15:55ay kakampi nila

15:56at ang gobyerno

15:57ay nandang tubulo sa kanila.

15:59Makakaasa po ating gobyerno

16:00na meron po tayong

16:01anti-rentive authority

16:03under the office of the president.

16:05May kipit po ang bilin,

16:07direktiba ng ating mahal na Pangulo,

16:09na dapat lahat

16:10ng servisyo publiko

16:11ay streamlined

16:12at digitalized

16:13mabilis,

16:14maayos,

16:15at bawal

16:16ang maamang pila.

16:17Ayan mga kapuso,

16:19pinaflash po namin ngayon

16:20yung hotline,

16:218888.

16:22Tama ho ba ito?

16:23Tama po yan.

16:24Saka yung email,

16:25finlash din po namin kanina.

16:28Ayan.

16:28Saka yung talk to Tala, Ivan.

16:29Talk to Tala.

16:30Ina-promote natin yan

16:31sa virtual assistant natin.

16:33Ayan.

16:33Let us demand more

16:34from our government.

16:36Nandiyan pong arta.

16:37Padalan nyo yung inyong mga reklamo.

16:39Secretary Ernesto Perez sir,

16:40thank you very much

16:41for joining us.

16:42Thank you, Ivan.

16:44Ang mga issue pinag-uusapan,

16:47lilinawin at hihimayin.

16:48On record

16:49sa unang hirit.

16:53Wait!

16:54Bago ka umalis dyan,

16:55mag-subscribe ka muna

16:56sa GMA Public Affairs

16:57YouTube channel

16:58para sa latest happenings

17:00ng unang hirit.

17:01Bye bye!

TWO VALID IDs, BAWAL DAW?! | Unang Hirit

Category

Transcript

Recommended