00:00Thank you very much.
00:30Ano kaya ang mga pag-iingat ang pwede natin gawin?
00:33Pag-usapan natin yan dahil the doctor is in dito sa UH Clinic.
00:39Ngayong umaga po, makasama natin Dr. Edmarvin Hilario, isang pulmonary medicine specialist.
00:45Doc?
00:46Good morning po.
00:47Welcome back, Doc.
00:48Salamat.
00:49Ano-ano nga ba, Doc, ang sakit na madalas nating makita kapag ganitong panahon at bakit madalas nating makuha yan
00:54kapag maulan?
00:55Okay po.
00:56Kapag ngayong maulan na panahon po, ang DOH actually nagpalabas siya sa webpage nila, ng mga sakit na kailangan natin
01:04tutukan.
01:05Katagang wild or W-I-L-N-D.
01:08Wild.
01:09So ano yung mga wild na yun?
01:10Yung wild is W is waterborne illnesses.
01:14Ito yung mga cholera, typhoid, amoebiasis, nakukuha sa pag-inom ng maraming tubig.
01:21Ang letter I is influenza-like sickness.
01:24Like for example, influenza, common colds, COVID.
01:27Ang L naman is leptospirosis.
01:29Dahil humuulan, so madalas nagbabaha, yung mga kababayan nating umusugod sa baha, no?
01:34Maaring makikaroon ng ganitong sakit.
01:36And last and foremost, huwag natin kalimutan yung dengue na sakit.
01:39Dahil naiipon yung tubig, maaring pagmugaran nito at pag-itlogan ng mga lamok, no?
01:44Tapos kakalat yung lamok at magkakadengge yung lamok.
01:47Although I heard mas mababa yata yung number of cases natin this year, Doc.
01:50Yes, mas mababa ang number of cases.
01:51Binawi naman daw sa COVID.
01:53Nagano'n lang sila eh.
01:54Doc, yung ubod sipon, common yan sa atin.
01:56Pero paano ba natin malalaman na ito ay dahil lamang sa panahon?
02:00O baka iba na yung cause niya pala?
02:02Okay.
02:02Kapag panahon lang ang dahilan kung nagkakasakit tayo,
02:06kadalasan nag-improve ito kaagad.
02:07So for example, nasa labas po tayo, nalamigan tayo,
02:11pumasok tayo ng lahat ng bahay, mainit na sa bahay.
02:13Dapat pagdating sa bahay, mas gumaganda yung pakiramdam natin.
02:16Pero kung sakali yung sakit po ninyo is tuloy-tuloy po,
02:19halos isang linggo na, dalawang linggo ka na nagkakasakit,
02:22maaring kayo ay tinamaan na ng sakit po.
02:25Ano yung virus or bacteria?
02:27Depende po.
02:28Pagka mga viral po, usually in one week's time,
02:31nag-improve na sila.
02:32Nag-i-resolve.
02:37Maaari pong may bacterial infection po.
02:39Ito nga Dok, marami yung gumagawa ng home remedies lang
02:42sa ubotsi po, tulad ng pag-inom ng salabat, oregano.
02:46Effective ba ba ito mga ganito?
02:47Effective naman in such a way na yung mga katulad ng salabat kasi,
02:51nababawasan niya yung pamamaga,
02:53especially yung salalamunan natin.
02:55So magandang relief.
02:56Ito, reliever.
02:57Opo, tama.
02:58Habang nagre-recover po yung immune system nyo.
03:00Pero ang ano lang natin dito,
03:02hindi po ito gamot.
03:04Kung for example, may sakit na at may infection na isang pasyente,
03:08kailangan pa rin niya uminom.
03:09Kung kailangan na antibiotic, mag-antibiotic tayo.
03:12Pero hindi layo, dapat mag-rely lang sa oregano at salabat.
03:15Baka ang ginagamot lang doon yung sintomas, no?
03:17Pero hindi mismo yung cause.
03:18Opo, mabawasan.
03:19So yung soothing ka lang ba?
03:20Yung parang naibsa ng konti.
03:22Okay.
03:23Yung mga nagsusuob,
03:24effective din ba yung Dok?
03:26At nakakatulong ba magpagaan ang ating pakiramdam?
03:28Ang pagsusuob, yung paggamit ng mainit na mainit na tubig.
03:32Nasubukan ko ito nung bata ako.
03:34Nasubukan ko ang bata ito.
03:36Tapos ano yan eh,
03:37mainit yung usok, inaamoy mo.
03:39Maari itong mapaluwag yung mga sa ilong natin,
03:42kung nagbabara yung ilong nyo.
03:44Pero hindi natin ito actually nire-recommenda.
03:47Kasi may mga ER cases tayo na napaso, nabanlian.
03:51Kasi napaka-init na ito.
03:52Oo nga naman.
03:53So, hindi rin po siya gamot for treatment.
03:56Maari lang makabawas ng sintomas,
03:59pero hindi talaga siya yung nire-recommend natin.
04:00Steam lang siguro.
04:01Huwag naman tayo mag-dive sa ano.
04:03Oo, correct.
04:04Steam lang po yung habol natin doon.
04:06Katalasan din Dok sa isang household,
04:08o kahit sa isang opisina.
04:09Halimbawa, kapag may isang nagkaubo, sipon,
04:13naku, hawa-hawa na yan.
04:14Oo nga.
04:14Paalalahanan po natin, mga kapuso natin,
04:16kung paano ba makakaiwas na magkahawahan.
04:19Absent.
04:20Absent.
04:21So, unang-una po,
04:22pag tayo ay nagkaroon ng sintomas
04:24o nagkasakit tayo,
04:25mas mabuti na mag-sick leave na lang.
04:28Kaysa yung papasok tayo sa opisina natin,
04:30tapos makakahawa tayo ng ibang kasamahan sa trabaho.
04:34Number two,
04:35kung hindi talaga maiwasan pumasok sa trabaho,
04:37mag-sot na lang ng mask.
04:38Yes.
04:39Sa loob.
04:39Kung ikaw yung may symptom,
04:40mag-mask na lang po kayo
04:41para hindi kayo makahawa.
04:43Kung uubuan kayo,
04:44gumamit ng tissue,
04:45gumamit ng panyo,
04:46takpan ng bibig
04:47o magtakip ng ganito.
04:48At ugaliin din po maghugas ng kamay.
04:51So, pag naguhugas tayong kamay,
04:52gumamit ng sabon,
04:54gumamit na ng happy birthday,
04:55hanggang sa matapos natin.
04:56Minsan iba,
04:57hugas lang,
04:58wisip,
04:58tapos-tapos na.
05:00O, panawagan din yan,
05:01Doc,
05:01sorry,
05:01kasi napapansin ko,
05:02marami ako nakasabay sa banyo,
05:03hindi sila nag-wash ng hands.
05:05Opo.
05:06Hindi sila nag-wash.
05:07Nagmata-tawa.
05:08Diba,
05:09parang yung mga natutunan sana natin
05:11ng pandemic,
05:12sana nag-stay din with us.
05:14Tama po kayo,
05:15expert na dapat tayo as of now.
05:17Sandaanan na natin ito
05:18ng 2020,
05:19diba?
05:19Oo nga.
05:20Ugas kamay,
05:21saot ng mask.
05:23Ganito, ganito.
05:23Umubu.
05:24Speaking of, Doc,
05:25ito,
05:26may balita na rin
05:26tungkol sa pagtaas ang kaso
05:28ng COVID-19
05:29dito sa Quezon City.
05:30Kailangan na bang
05:31magpatest ulit
05:32yung mga may sintomas?
05:33O ano ba kailangan natin
05:35bantayan dito sa COVID?
05:36Okay.
05:37Maraming natatakot
05:38kasi nung nilabas
05:39ng Quezon City ito.
05:40Sinabi niya,
05:40may increase pagtaas
05:41ng 265%
05:43na rate ng cases
05:45in the week's time.
05:46So sa akin,
05:47kung titignan mo
05:48yung numero neto,
05:49tumaas lang siya
05:50from June 10
05:51until July
05:53from 23 number of cases
05:55into 84.
05:56So ang nadagdag
05:57is actually 61.
05:58So pag kinumpit mo yan,
06:00yan ay 265%.
06:02So mukha siyang malaki.
06:03But if you look at
06:04the overall population
06:05ng Quezon City,
06:06maabot tayo
06:06ng 3.3 million
06:08based sa research ko
06:09po kapon.
06:10Malaki,
06:11napakalit lang
06:12yung number
06:12ng may kaso.
06:13So kung kayo
06:14ay nangangamba
06:15na may COVID,
06:15same pa rin naman
06:16yung precaution natin.
06:18Kung marunong kayo
06:19mag-imuiwas
06:21sa mga tao
06:21may sakit,
06:22maghugas parati
06:23ng kamay,
06:24of course,
06:24huwag niyong hawakan
06:25parati yung bibig ninyo,
06:26mukha ninyo,
06:27yung mata ninyo.
06:28Kasi maaari kung,
06:29pero may nahawakan po tayo
06:30dito,
06:31nahawakan natin
06:31yung ilong natin,
06:32maaari na po kayo
06:33makakuha ng ganun.
06:34So kung meron po
06:36kayong kasamahan
06:37na may sakit din,
06:37umiwas na din po
06:38kayo sa kanila.
06:39Wala naman
06:39bagong variant
06:40yung COVID,
06:41asok na wala pang
06:42binabalita
06:42na may bagong variant.
06:44And hindi pa rin
06:44naman natin
06:45dapat ika-bahala ito
06:47kasi lahat naman tayo
06:47halos bakunado
06:48for COVID.
06:50Maaari ka man
06:51magkaroon ng COVID,
06:52pero mild lang po ito.
06:54Karamihan po
06:54sa reported,
06:56hindi po admitted eh.
06:57Outpatient lang po,
06:58mga mild symptoms lang po.
06:59Mars,
07:00may tanong yata
07:01yung netizens natin.
07:02Go, go, go.
07:03Kay Julina,
07:04Tulio,
07:04Dok,
07:05totoo raw ba
07:05yung pag naambunan,
07:07iinom ng isang basong tubig
07:08pag uwi sa bahay?
07:10Napaka-exact
07:11yung isang basong tubig.
07:12Hindi ba?
07:12Hindi pwedeng kalahati lang
07:14o dalawa?
07:14Huwag din dalawa.
07:15Ma-overdose ka.
07:17Sa tubig.
07:18O, Dok.
07:19Wala mo po
07:20masama uminom ng tubig.
07:22Of course.
07:23Always a good thing.
07:24Pero hindi po siya,
07:25itingin ko po
07:25isa itong haka-haka lamang
07:27na pag naulanan
07:28kailang uminom ng tubig.
07:29Wala pong ganun eh.
07:31Pero narinig mo na ba yun?
07:33First time lang din po.
07:34Ang narinig ko
07:35is pag naambunan ka,
07:36dapat pag uwi mo,
07:37maligo ka.
07:38Correct.
07:38Magpatuyo.
07:39Maligo,
07:39tas magpatuyo ula.
07:41Yun yung mas alam ko.
07:42Hindi din po.
07:43Hindi din?
07:43Okay.
07:44So, out then.
07:45O, tanong naman ni MC
07:48Tulosa Dok,
07:49magkakasakit mo talaga
07:50kapag hindi nakakapagbanlaw
07:52kapag labasa sa ulan?
07:53Hindi po.
07:54Wala pong ganun po.
07:55Oh, alright.
07:57Maramang pasma yan eh.
07:58Yes.
07:58Ito po ang pasma.
07:59What?
08:01Ito, panghuli na lang Dok.
08:02Dahil tag-ulan sisyo na naman,
08:03paano ba makakaiwas
08:04sa mga sakit
08:05na nauuso kapag ganitong panahon?
08:07Okay.
08:08Ang pinakamalakas na
08:09ano natin is
08:12palakasin natin
08:12yung immune system natin,
08:14yung resistensya natin.
08:15Tama.
08:15So, kung tayo ay regular
08:16na nag-earsisyo,
08:18kumakain ng tama
08:19at natutulog sa tamang oras,
08:21lumalakas yung immune system natin.
08:22And huwag natin kalimutan.
08:24Yung tulog yata
08:25yung problema natin lahat, Parse.
08:26Huwag natin kalimutan
08:27yung updated dapat
08:28yung vaccine natin.
08:30So, especially ngayon,
08:31flu season na po.
08:32Ngayong June,
08:33July na po ngayon,
08:34dapat nakapag-bakuna na po
08:35kayo ng flu ninyo.
08:36Oo.
08:37Tama.
08:37Thanks for the reminder, Dok.
08:39Yung iba para libre lang natin
08:40flu vaccine, tama ba?
08:42Take advantage mga nanay.
08:43Or sa mga employers ninyo,
08:45baka may discounted na.
08:46Discounted.
08:47Yeah.
08:47Dr. Edmarvin Hilario,
08:49maraming salamat, Sir.
08:50Thank you, Dok.
08:51Isang pulmonary medicine specialist po
08:53na kausap natin.
08:54Mga kapuso,
08:54kayong tagulan
08:55para iwas sakit,
08:56ingatan ang pangatawan
08:58at ang kalusugan.
08:59Yeah.
09:00Thank you, Dok.
09:01Wait!
09:02Wait, wait, wait!
09:04Wait lang.
09:05Huwag mo muna i-close.
09:07Mag-subscribe ka na muna
09:08sa GMA Public Affairs
09:09YouTube channel
09:10para lagi kang una
09:11sa mga latest kweto
09:12at balita.
09:13I-follow mo na rin
09:14ang official social media pages
09:16ng unang hirit.
09:19O sige na.
Comments