00:08The resort in Palawan is not a check-in, but it's not a check-in, but it's not a check
00:14-in.
00:15It's not a check-in, but it's not a check-in.
00:18It's a breakfast, it's a restaurant, it's a pull-up factor.
00:24It's a pull-up factor, especially when it's first time we saw it.
00:27Bakit nga ba na dito mga bayawak na ito?
00:34Ang bayawak ay kanalasang matatagpuan malapit sa tubig, ilog, lawa at mangrove,
00:39dahil dito sila komportable at dito rin sila nanguhuli ng pagkain.
00:42Semi-aquatic kasi sila, sanay sila sa lupa at sa tubig,
00:46dahil dito mas madali silang makahanap ng prey at makaiwas sa panganip.
00:55Sa video na ito, nang naging guest ng resort na si Carla, ang Jayad Butiki,
01:00para naka-vacation mode na naghahanap ng mapupwestuan sa dining hall.
01:05Nung nakita ko yung mga bayawak na maghako,
01:10kasi hindi ko akalain na ganun pala siya kalaki sa personal.
01:14Pag sa videos, nakikita ko, akala ko mas maliit siya.
01:19Pero nung nakita ko, nung nagbe-breakfast kami,
01:22ang laki pala nila, mahaba din yung buntot niya,
01:27tapos yung dila niya din, mahaba din.
01:30Ang mga bayawak ay ectothermic o cold-blooded,
01:33kaya kailangan nila ng init ng araw para maging active.
01:36Carnivorous ang bayawak kumakain ng isda, daga, palaka, insekto at kahit itlog.
01:43Dami mong alam, Kuya Kim!
01:47Kwento ni Carla, tahimik at bukang maamo naman daw ang mga ito.
01:51Pero nakakatakot at nakakagulat pa rin daw na makasalubong sila.
01:54Never na-a-a-atake sila or ano.
01:57Para lang usual na naglalakay nila kanilang around the area.
02:02Nakukitan nga raw ang iba mga bisita,
02:04lalo pag nakikita nila labas-pasok ang dila ng mga bayawak.
02:07Ginagamit ng bayawak ang dila nila para tikman ang hangin.
02:10Kinokolekta nila mga chemical signals sa paligid
02:13at dinadala ito sa isang spesyal na organ
02:15na kong tawagin ay Jacobson's organ o vomeronasal organ.
02:19Kaya nalalaman nila kung may pagkain o panganib kahit hindi nakikita.
02:23Ito rin siguro ang dahilan kung bakit naspatan nila agad si Carla na nagwe-breakfast.
02:28Siguro baka na-attract lang sila sa pangkain sa breakfast.
02:33Sa mga pagkakataong ganito, maayos naman daw silang tinataboy ng resort staff.
02:37Pero mga bayawak na ito hindi raw talaga guest kundi welcoming committee sa resort.
02:42Sila kasi mga OG na residente sa isla.
02:45Ito ang Palawan monitor lizard na may scientific name na Varanus palawanensis.
02:50Ang mga bayawak na ito may matatalas ng ipin at matutulis sa kuko.
02:54Lumalaki din sila ng hanggang dalawang metro.
02:57Hindi po nila sinasaktan kaya po nagiging maamo yung mga bayawak.
03:02Binibigyan po ng importansya ng discovery ko rin yung bayawak doon sa kanilang resort.
03:07Meron po silang veterinaryan doon sa resort na kapag meron po sakit yung isang bayawak,
03:14hindi sila natunawan na medyo na sobrahan sa pagkain.
03:18Yun po ay ginagamot na nga ni kanilang veterinaryan.
03:21Yun na po ang pinakahayop na namulatan namin dito sa aming barangay.
03:28Kaya po pinapangalagaan din namin.
03:30May karapatan din sila mag-enjoy sa sarili nilang paraan.
03:33Sa lugar na sa totoo ay kandilang tirahan.
03:36Nahabituate na siya doon sa ganong sitwasyon na hindi sila kumikilos ng mga tao,
03:42hindi kumikilos ng mabibilis at hinahayaan lang siyang dumaan.
03:46Huwag tayong kikilos na masyadong mabilis na maaaring matreaten siya.
03:51Dahil ito ay napakalakas na hayop even to sabihin natin hindi siya ganong kalakihan.
03:58Ang jaw power niyan malakas, ang whip niyan malakas.
04:01Ang resort talagang equipped siya sa mga facilities.
04:04So, meron din silang standby na medical team.
04:09Hindi lang basta gumagala ang mga bayawak sa resort.
04:12May papel din silang ginagampanan sa kalikasan.
04:14Scavengers sila kumakain ang patay na hayop kaya nakakatulong maglinis ng paligid at mabawasan ang mga peste.
04:20Sa Palawan, I believe na kinategorize yan ang Palawan PCSD as an endangered species.
04:27Lagi natin tatandaan na irirespeto natin yung mga hayop na nauna doon sa lugar na yon.
04:34RA 9147 na nagpoprotekta ng mga hayop sa kanilang lugar at yung hayop mismo.
04:41Merong kaukulang parusa kung malabag natin yung batas na ito.
04:46Kaya kung mapasyalman kayo sa islang ito,
04:51huwag patakot o magulat kung ang sasanubong sa inyo,
04:56bayawak!
04:56Dabi mong alam kuyakim!
05:03Hey!
05:05Hey!
05:07Hey!
05:09Hey!
05:09Hey!
05:13Hey!
05:17Hey!
05:19You
