00:04May mga item na nila lang sa ilalim ng lupa
00:10na ngayon yung naglalabasan
00:12muna rito sa ilalim ng panete tree.
00:18Ano yan?
00:20Nasa ilalim na sila ng lupa ng halos 3 taon
00:23kung saan ang tanging kinakain nila ugat ng halaman.
00:25Ito'y sasapit ng hunyo.
00:36Dito sa lawang Ilocos Norte,
00:38nakilala namin ang certified draketero na si Tatay Edmil.
00:42Bail version daw siya ng kuratsya na all year round, walang pahinga.
00:45Lahat katrabaho kaya ko sa lupa, sa dagat, sa bukid
00:50para masuportahan ang pamilya.
00:53Kwaying January hanggang March, nangingista siya sa dagat.
00:56Kapag April at May, sa ilog naman.
00:58Nagpa-farm din siya ng kamoteng kahoy tuwing July at August,
01:02habang mga gulay naman ang pananim tuwing permance.
01:06Pero teka, kulang yata ng isang buwan ang yearly schedule ni Edmil,
01:10ang June.
01:12Sa buong ito, naalangali ng kita sa tubig at bukid.
01:15Sa kadiliman daw siya kumakapit.
01:19Sakto naman na tuwing hunyo rin, nabubuhay itong puntirea niya.
01:23O, ito po yung balete na papagpagin natin, aakyatin natin.
01:30Wala, pagpag, pagpag, pagpag.
01:32Pero huwag matakot.
01:34Hindi naman zombie ang gigisingin niya.
01:36Pagpag, pagpag.
01:37Andi atin ito ng rayo.
01:38At pinot tayo.
01:39Kaya!
01:41Kundi insekto, nakotawagin, kay abal-abal.
01:45Mabilis babenta, may presyo pa.
01:48Pagdo nga kaya ang kitaan sa rakit na yan?
01:52Pagdo, pagdo, pagdo.
01:55Ang abal-abal o June Beetle sa Ingles ay kilala sa Katagalugan bilang Saragubang.
02:00Ang kadalasang kulay nito, reddish brown o dark brown, papunta sa kulay itim.
02:05Kunyo raw talagang meeting at feeding season nila.
02:08Kaya sa panahon ito lang natin sila makikita.
02:10At parang isalding mong pag-ibig din ang peg nila.
02:13At tinatagal lang kasi nila sa mundong ibabaw, linggo lang.
02:16Four life stages.
02:18Egg, larva, pupa, and adult.
02:20And then pagka nakapag-reproduce na sila, in a matter of time, mamamatay na rin sila.
02:27Pero alam niyo ba, na bukod sa June Beetle, tinatawag din itong May Beetle o July Beetle.
02:32Dahil sa ibang lugar, advance o delayed ang pagbago nila.
02:35O, depende sa buwan ng pangalan ha.
02:37Dahil pala, mga yakin.
02:39At dahil Father's Day naman, deserve niyong kasiyahan na may kapartner pang abal-abal, mga tatay.
02:45Kung gustong ulamin, bagay daw itong isahog sa classic Ilocano dish na balatong, o yung version nila ng ginisang munggo.
02:53Imbis kasi na bagnet, pwede daw pang substitute itong malutong na abal-abal.
03:00Manganta yun.
03:02Malinam nam talaga, sobrang lasa kapag naghalo na ang munggo at sa salagobang.
03:07Badaling lutuin, nakasaray ang kainin.
03:17Pero ang abal-abal, easy rin bang magpulihin?
03:20Pagpumaray!
03:21Sa Pilipinas, ang hudyat nalalabas ng abal-abal kapag gumuhos ng ulan sa buwan ng hunyo.
03:27Nababasa at lumalambot kasi ang nanuyong lupa.
03:29Kaya dumadali din ang pangingitlog at pagkahon nila muna sa ilalim ng lupa.
03:34Ngayong araw nga ang ikahuling araw ng paghuli.
03:37Kaya tara, sama tayo sa kanila.
03:39Huwag masyadong magsalita-salita.
03:43Pag may kumapit sa damit, huwag pupulutin, huwag tatanggalin.
03:50Nang makarating sa puno ng balete.
03:54Pagpagin natin, pagpagin natin yung dahon.
03:57Kapag nahulog ng mga abal-abal, hudyat yun nabuksan ang silaw.
04:04Ang mga nocturnal insecto na ng June Beetle
04:07ay nakakapag-navigate sa liwanag ng buwan at mga bituin.
04:11Kaya kapag nagkakaroon ng artificial light tulad itong ilaw na dalanin na Edmel,
04:16na-attract na daditis-orient na mga abal-abal hanggang sa matrap na sila sa liwanag.
04:24Tulong-tulong sa pagpulot.
04:25Ang mga nahuling abal-abal ay binibenta ni Edmel sa Isabela, Cagayan, Baguio
04:30at kung minsan, umaabot pa sa Amerika.
04:33Maraming nag-order sa akin para lang mapadalahan ang mga kamag-anak na sa ibang bansa.
04:39Dalawang piso ang bentahan kada piraso.
04:41Akala nyo maliit pero sa isang linggong raket na yan,
04:44kada taon, pumapalduro siya ng 10,000 piso.
04:47Malaking tulong sa pamilya ko ang kinikita ko sa Lagubang.
04:51Ang pangdagdag sa gastusin.
04:54Nagtatago man sa dilim, hindi naman kayo matatakot sa biyayang hatid.
04:58Nito once a year appearance ng mga abal-abal.
05:01Paldo, paldo, paldo!
05:03Dami mong alam, Kuya Kim!
05:46Dami mong alam, Kuya Kim!
05:54Dami mong alam, Kuya Kim!
Comments