00:01The first thing is that it's a small crab.
00:06But it's a crab.
00:09And it's a crab.
00:10And it's a crab.
00:16Oh my!
00:17This is a crab.
00:21And if it's a crab, it's not a crab.
00:37Ang mga lokal na ito sa Ilocos Norte,
00:40hindi nagpunta sa beach para magtampisaw,
00:42kundi para maghanap ng kanilang pananghalian.
00:47Walang iba kundi ang kusimay.
00:52Ang kusimay ay isang uri na maliit na sand crab
00:55na karaniwang matatagpuan sa mga sandy shore
00:58na bubuhay sila sa mga swash zone
01:00o yung parte ng dalampasigan
01:01kung saan humahampas ang alon.
01:06Ang nakilala namin na si Rose
01:07umabot ng tatlong oras para kumapa ng kusimay
01:10sa Pampang.
01:11Mahalaga po sa amin yung kusimay
01:13kasi yun po yung isang pagkukunan namin
01:17pag hahanap buhay po.
01:19Ang kinikita po namin sa kusimay
01:22umabot ng 9.50 po
01:25depende po kung marami pong kuha
01:28pero pagkunti po
01:29mga 3.50, 6.50 ganon po.
01:34Mas maraming kusimay ang nakakapahan nila
01:36tuwing low tide sa umaga o hapon.
01:40Kapag sinabuyan mo siya ng tubig
01:43makikita mo na magbukol siya
01:47tapos kapag kinuha mo siya
01:49dapat mabilis
01:51kasi kapag mabagal ka
01:53mas lumalalim kasi siya.
01:59Teka po ang mga kusimay
02:01ibig sabihin meron silang 10 paa
02:03kabilang ito sa parehong grupo
02:04ng mga alimango, hipon at lobster
02:06pero hindi tulad ng ibang alimango
02:08na patagilid ang lakad
02:09ang mga kusimay o sandcraft
02:11ay kayang umatras,
02:12mapasok o pabaon sa muhangin
02:14at kaya din nila lumanguy pa atras.
02:16Ang isang pang kakaiba sa kusimay
02:18ay ang kanilang buntot
02:19pero para saan nga ba ito?
02:24Bago natin sagutin,
02:25kain muna tayo.
02:27Pagkatapos tinisin ang kusimay.
02:30Mainit ng ating mantika
02:31ilagay na natin ang bawang.
02:34Igigisa ito sa bawang, sibuyas at kapatis.
02:38Ilagay na natin ang ating kusimay.
02:41Haluin natin ng mabuti.
02:46Hintayin natin maloto hanggang 5 minutes.
02:58Malinam-nam,
02:59tapos siyempre masarap parang crab.
03:02Grabe.
03:03Grabe, suabe.
03:05Malotong na malotong.
03:06Manamis-namis na malinam-nam.
03:10Maaaring kainin ang sand crabs
03:12ngunit dapat ang daan
03:13na kailangan natuin itong mabuti
03:15bago ito kainin
03:16upang maiwasan ng mga parasite at bakteriya
03:19na maaaring magdulot ang sakit sa ating sigmura.
03:22Ang kusimay o sand crabs
03:23ay nagtatagli ng mataas na protina,
03:26omega-3 fatty acid
03:28at iba pa mga mineral.
03:29Kung ang mga lokal sa Ilocos Norte
03:31nilalantaka ng mga kusimay,
03:32ang ilang scientist naman,
03:33ginagamit ang mga kusimay
03:35para matukoy kung may problema sa tumig.
03:37Filter feeder ang mga kusimay.
03:38Ibig sabihin,
03:39sinasala nila ang tubig
03:41para makakuha ng pagkain.
03:42Nagadote ang mong manong king!
03:45Itong mga crustacean na to,
03:48sila'y mga bio-indicator.
03:51When you say bio-indicator,
03:53sila'y yung kailangan
03:55madetermine natin
03:56kung healthy yung environment
03:58na tinitira nila.
03:59Yung population nila,
04:00akumokonti na,
04:01at yung status ng health
04:03ng karagatan doon
04:05sa paligid ng lugar
04:07na kung sa silanahan doon
04:08ay hindi na maganda.
04:09Pero bakit nga ba may buntot
04:11ang mga kusimay?
04:13Kailangan nilang bumaon
04:15sa ilalim ng lupa.
04:16Yung mga predator,
04:17yung mga mas malalaking hayop
04:19o mga isda,
04:20mga ibon
04:20na sila'y paborit rin kainin.
04:24So, kailangan nila
04:25maka-escape.
04:25And one way,
04:26yung adaptability nila
04:27dahil doon sa built
04:28ng kanilang katawan,
04:30yun ang ginagamit nilang
04:31flee or escape
04:32para sa mga predator din.
04:35Bukol sa hindi nakakaumay
04:37sa hapagkainan,
04:38malaking tulong din sila
04:40sa ating kalikasan.
04:41Kaya okay na okay
04:42ang kusimay.
04:45Nagado nga ang mom,
04:46Manong Kim.
04:47Kalo ga on.
04:48Kalo ga udig sex,
04:49Kalo ga jean e ba a natalieste.
04:54Yung!
05:06Kalohaft APLUcus
Comments