00:03Puntapot ng Mamasyal at mag-swimming sa Dalampasigan.
00:10Destination Under the Sea naman ang subukan sa Batangas.
00:15Isang oras na biyahe sa bangka mula Tabangoport, mararating ang Isla Verde.
00:22Namatatagpuan sa dulong bahagi ng Batangas City at norte ng Mindoro.
00:28Gaano mang ka-verde ang mga lubain sa isla, hindi raw ito ang dahilan kaya pinangalanan itong Isla Verde.
00:35Ang totoo niyan, ipinangalan daw ito kay Kapitan Juan Verde na siya nakatukla sa isla noong 1570s
00:42at pinaniniwalaan sila ang nagdala ng Kristyanismo sa lugar.
00:49Bukod sa baybayin, ang dinarayro talaga sa isla ay ang kailaliman ng dagat.
01:13Ang Isla Verde Casina sa gitna ng Verde Island Passage na bahagi ng Coral Triangle
01:19na siyang sentro ng Marine Biodiversity sa Indomalay Philippines Archipelago.
01:25Paraniwan nga ang nagiging misconception yun na ang Isla Verde ay equivalent din sa Verde Island Passage
01:33when in fact, yung Verde Island Passage, maraming nakapaloob dito na mga probinsya
01:40kabilang na ang Matangas, ang Oriental Mindoro, ang Occidental Mindoro, ang Romblon at saka ang Marindulque.
01:47Kaya noong 2005, ay dineklara ito ng marine biologist na sina Kent Carpenter at Victor Springer
01:53bilang center of the Center of Marine Biodiversity.
02:01Nasa higit 1,700 na species ng isda at 300 klase ng corals ang matatagpuan dito.
02:14Hindi man pwedeng makapangisda.
02:16Welcome naman ang mga turista na mag-sightseeing at mag-snorkeling.
02:22Gaya naka-wonder natin na si Danielle
02:29na ang goals daw ngayon tag-init to beat the heat underwater.
02:36Kaya ang exciting water adventure sa Isla Verde, umpisahan agad natin sa snorkeling.
02:45Para ma-enjoy ang snorkeling, sasamahan tayo ng local tourist guide na si Jason.
03:03Kaya mo yan, Danielle?
03:08Mukha na-enjoy mo na, Danielle?
03:14Nung nag-snorkeling po kami, madami po kami nakitang corals.
03:20Super worth it po.
03:21Kasi po, ang dami po makikita na isda na hindi po kayo familiar,
03:25tapos super makukulay po.
03:28Pero kung mas gusto ng extreme water adventure
03:30para mas ma-appreciate ang ganda ng underwater world,
03:34libre ang free diving dito.
03:37Pagkating naman po sa,
03:39kaya tawag natin ng mga free diving,
03:41po pwede naman po sila mag-free dive dito sa atin.
03:44Basta lang po meron silang extractor.
03:48Sa ganda ng ilalim ng dagat.
03:52Mapapastrike a pose talaga kasama
03:54ang mga coral at mga isda.
03:59Biruin nyo,
04:00sa Pilipinas matatagpuan ang
04:01center of the center of marine biodiversity.
04:06Maliit mo ng isla sa inyong paningin.
04:08May ganda at yaman itong
04:10di pwedeng maliitin.
04:20Ang 76 taong gulang nating kahwander na si Nanay Crescencia,
04:25kalos walong dekada ng katuwang ang putik sa pagbuo ng pangarap.
04:30Sa murang edad kasing labindalawa,
04:32sa halip na lapis at papel ang hawak,
04:35mga palayok ang tanga ng kanyang mga kamay.
05:06Kino po ang nagturo?
05:07Sa ating kasaysayan,
05:08ang paggawa ng palayok ay hindi lamang isang sining.
05:11Ito ay isang gawaing nakagisna na itoka sa mga babae
05:15bilang bahagi ng tinatawag nating division of labor.
05:19Di tulad ng makabagong palayok,
05:21ang bawat palayok na gawa ni Nanay Crescencia,
05:24dumadaan daw sa mabusising proseso
05:27at tradisyonal na pamamaraan.
05:30Wala sa putik,
05:31mamasahin ang luwad na parang tinapay.
05:34Ang minasang luwad,
05:36sunod na ilalagay sa potter's wheel
05:38o kung tawagin, gulong.
05:41Ihuhulma ang putik sa korteng mangkok
05:43at saka ito ibibilad sa loob ng mahigit na isang oras
05:46para tubigas.
05:47Pinapatuyo siya, mam,
05:48para kumbaga po mapukpuk siya ng ayos
05:51kasi hindi po siya mapupukpuk
05:53kapag kayong malambot pa.
05:55Kailangan po talaga siyang ibibilad sa arawan.
06:00Kapag sakto na ang tigas ng luwad,
06:03mano-mano na itong huhulmahin sa korte ng palayok
06:05gamit ang mga bato na may iba't ibang sukat.
06:08At tablang pamukpuk.
06:12Pupukpukin ang luwad ng paikot hanggang bumilog at lumalim.
06:16Patuloy pang pupukpukin para kuminis.
06:20Sa pagpukpuk ng palayok,
06:22nasasubok daw ang galing ng isang magpapalayok.
06:28Ang pagawa ng palayok hindi raw basta natatapos sa paghuhulma nito.
06:32Dahil ang mga nahulmang palayok,
06:35muli itatabi sa loob ng ilang araw para mas lalong tumigas
06:38at di mawala sa hulma.
06:40Sunod itong isasalang sa pugon na gawa sa kawayan
06:43hanggang sa tuluyan itong maging palayok.
06:46Ang sining ng pagpapalayok na patuloy na itinataguyod ni Nanay Crescencia
06:51sa loob ng walong dekada.
06:53Gagamitin ko naman sa pagluluto ng isa
06:56sa mga pinagmamalaking pagkain ng mga batanggenyo,
06:59ang malasa at malapot na lomi ng Batangas.
07:03Usually, ang palayok, ginagamit po yan sa pagluluto ng isda.
07:06Lalo na yung produktong Batangas din,
07:09yung sinaing na tulinga,
07:10dito po nila niluluto sa palayok.
07:12Pero sabi, mas masarap daw po ang lasa ng lomi
07:15kapag niluto sa palayok.
07:19Sa pagluluto ng lomi,
07:20unang magigisa sa mainit na palayok.
07:23So pag naluto-luto na po ito,
07:26pwede na po natin ilagay ang karne ng baka.
07:33Kapag luto na ang karne at atay ng baboy,
07:35sasabawan at ahayaang kumulo.
07:39Sunod na ilalagay ang lomi noodles.
07:42Lagyan natin ng kaunting pampalapot.
07:46Corn starch.
07:49Haluin ito para hindi mamuo.
07:52Matapos ang ilang halo rito at halo roon,
07:55ihalo ang beet, este i-beat ang mga itlog
07:57at dahan-dahang ibuhos sa sabaw.
07:59Mix it.
08:02Talagang kakaiba luto sa palayok.
08:06And there you have it.
08:08Ang mainit, malapot at siksik sa sarap na lomi Batangas
08:11made with love sa OG Palayok ng Batangas.
08:16So eto na mga kawander.
08:18Tikman na natin ang niluto kong lomi sa palayok.
08:22Lagyan natin ng konting kalamansi.
08:25Di ba? Normally, ganyan yung pagkinakain siya.
08:27Lagyan natin ng kalamansi para mas maalasahan natin ang lomi.
08:35Mmm! Sarap!
09:00Malapag
Comments