00:00Hürmüz meselesi görüşmelerin seyrini etkileyebilecek olan ve bugün pazar günü müzakereler devam edecek mi etmeyecek mi bu konuda da ihtilaflı
00:08görüşler söz konusu.
00:09Yani henüz J.D. ve Amerika heyeti geriye dönmüş değiller.
00:14İranlılar onlara bir yeni teklif sunma ihtimali var bugün.
00:18Aynı zamanda Pakistan'ın alternatifler üzerinde duruyor.
00:21Örneğin Hürmüz'de ortak bir güvenlik gücünün de süreci yönetmesi yani İran'ın güvenebileceği Mısır'ın ve Pakistan'ın ve Suudi
00:31Arabistan'ın da içinde olmuş olduğu ortak bir güvenlik gücünün Hürmüz'de İran'la beraber bir güvenlik kontrolü meydana getirmesi noktasında
00:38dün bir not vermişti her iki tarafa da.
00:41Bu tabii net bir şekilde kabul edilmiyor.
00:43Dediğiniz gibi bu Hürmüz'deki statü 2 milyon dolar önemli bir rakam.
00:48Yani bunu enerji uzmanları, enerji analistleri çok yüksek bir rayış olarak belirtiyorlar.
00:53Bu Hürmüz'ün kapalı kanması kadar endişe verici, tehlikeli bir husus.
00:57Yani Hürmüz'ün hiç kullanılmaması kadar yüksek bir oran.
01:01Tabii ki bunu verebilecek olan tankerler ve uluslararası petrol firmaları vardır ama bunun bir yol haline gelmesi, bunun bir gayrimeşru,
01:08gayrı resmi bir usul haline gelmesini ABD'nin kabul etmesi mümkün değil.
01:12Aksi takdirde bu 40 günden fazla süren savaşı icra etmesinin bir anlamı yok.
01:18Yani Hürmüz'de bugün yeni bir statünün doğması, böyle bir ateşkesin imzalanması halinde hem körfez ülkeleri eş zamanlı olarak kaybetmiş olacak
01:29hem de ABD'nin muazzam bir prestij kaybı.
01:32Yani savaşı Hürmüz konusunda bir anlamıyla yeniden kaybetmiş.
01:3727 Şubat'tan daha da ötede İran'ın elini Hürmüz konusunda daha da güçlendirmiş.
01:42Sadece İran'ı askeri olarak yıpratmış, kısmı olarak ekonomik olarak bir yıkıma sürüklemiş olan bir ABD ama Hürmüz konusunda İran
01:51'ın eline kabul edilsin ya da edilmesin, uzun vadede tahakkuk etsin ya da etmesin bir statü vermiş.
01:57Yani geçmişte olmayan bir statüyü vermiş olan bir ülke haline gelecek.
02:01Tabii her boğazın kullanım hususunda yine farklı farklı protokoller, farklı farklı süreçler söz konusu.
02:08Örneğin Hürmüz'deki durum ile Montre Anlaşması yani Türk boğazlarının icrası ve kullanılması konusunda elbette ki farklı hükümler söz konusu.
02:17Farklı farklı anlaşmaların burada varlığını görmekteyiz.
02:21Hürmüz biraz daha amorf bir anlaşma, Hürmüz biraz daha farklı anlaşmalar bütününü burada ifade etmiş oluyor.
02:28İran elindeki kozu, jeopolitik etki alanını artık yeni bir hukuki statüye oturtmak niyetinde.
02:35Bugün ne çıkacağını elbette ki görmek mümkün ama bu tip buğuzlaşmaya ABD'nin rıza göstermesinin kolay olmadığını anlıyoruz.
02:43Ve ben İran tarafının da ellerindeki bu on maddelik hükmü özellikle değiştirilmesi istenmeyecek olan dört ana madde hususunda da bir
02:53takım değişiklikler yapmasını ve Pakistan'ın elinde bulunan farklı alternatifleri,
02:57farklı notları ve eskizleri bu anlamıyla bugün gündeme getireceklerini görüyorum.
03:02Ve dün gece itibariyle devrim muhafızlarının kritik komutanları da İslamabad'a intikal ettiler.
03:07Yani görüşmelerin daha askeri eksende ve daha Hürmüz'ün statüsü ve askeri kontrolü konusunda yoğunlaşabileceğini anlıyoruz.
03:15Yani İran heyeti ABD'lere göre daha tahkim edilmiş.
03:19Yani içerisinde ekonomik kurmaylarının, içerisinde diplomatların, devrim muhafızı generallerin ve istihbaratçıların da bulunmuş olduğu neredeyse 40 kişilik çok daha etkili
03:29bir ve yetkili bir heyet haline gelmiş oldu.
03:32Bu anlamıyla hem direniyorlar hem de farklı alternatifleri onlarca simülasyon üzerinden ellerinde bulundurarak Pakistan'la beraber daha yoğun bir diplomasi
03:43yürütüyorlar.
03:43Bugün ne çıkacağını elbette ki yakinen izlemek gerekiyor ama Hürmüz konusu meselenin kilididir, kalbidir.
03:50İran'ın uluslararası varlıkları, İran'ın uluslararası mali kaynakları meselenin kilididir.
03:55Anar hocamın da ifade ettiği gibi özellikle Lübnan meselesi İsrail'in yürütmüş olduğu açık bir provokasyon alındadır.
04:01Yani İsrail Oval Ofisi'nin içerisinde, Erhan Bey hep bunu konuşuyoruz sizinle, yalnızca medya yoluyla ya da diplomasi yoluyla Beyaz
04:12Saray'ı etkilemiyor.
04:13Biz biliyoruz ki GD Vence ve HET, Steve Bitkov'a çok net bir şekilde İsrail mesajları teravirden ulaştırılıyor.
04:20Yani masayı, notları ile masayı, sözleri ve söylemleriyle, yapılan açıklamalarla, bakanların yapmış olduğu sert ve ciddetli söylemlerle ve Lübnan saldırısını
04:30daha da arttırarak yönlendiriyor, manipüle ediyor ve sabot etmek istiyor.
04:34O bakımdan en büyük mesele Hürmüz meselesi ve daha sonra İsrail'in Lübnan saldırganlığı.
04:39Bugün hangi teklifler görüşülecek, müzakere esnasının ne olduğunu göreceğiz.
04:44Biz tabii ki GD Vence'in geriye dönüyoruz açıklaması, pazar günkü müzakerelere yönelik bir yönlendirme ve aynı zamanda bir el
04:53gösterme de olabilir Erhan Bey.
04:54Bazen biliyorsunuz bu rester yapılır, yani masayı terk ediyoruz, hiçbir şey çıkmadı denilerek bir müzakereye daha, bir oturma daha, bir
05:03yüz yüze görüşmeye daha imkan tanımak söz konusu olabilir.
05:06Sabah saatlerinden itibaren bunu yakinen takip etmek gerekiyor.
Yorumlar