00:00Şöyle doğrudan tam anlamıyla etkisinin kaybolduğunu söylemek için çok erken ancak doların hegemonyasının hakikaten bu zamana kadar geldiğimiz en düşük
00:08seviyelerine indiğini söylememiz çok mümkün.
00:11Neden? Çünkü geçtiğimiz işte 2000'lerin başından aldığımızda %12'den fazlalık bir düşüş görüyoruz doların hakimiyetinde dünya çapında bütün işlemlerde kullanılan.
00:21Şimdi SWIFT sistemi var hepimizin bildiği işte bankacılık sistemleri birbirine çok entegre olmuş küresel, finansal ve ekonomik sistemler var ve
00:28bütün ticaretin dolar üzerinden yapıldığı bir dönem biliyoruz biz.
00:32Özellikle 44'tan sonra Bretton Woods sisteminin kurulması sonrasında altın standartından dolara geçilmesi ve doların hakimiyetinin tam anlamıyla piyasalara hakim olup
00:42hegemony para haline gelmesi aslında 10 yıllardır devam eden ve giderek de gücünü artıran bir yerde duruyordu.
00:48Ama bugün geldiğimiz noktada özellikle bu savaşla beraber bu hakimiyetin iyiden iyiye zayıfladığını görüyoruz.
00:552008 küresel finansal krizinden sonra özellikle 2022'de Rusya'ya yaptığı yaptırımlardan sonra, ambargalardan sonra doların silah olarak kullanılması durumunun oraya
01:07da dönmesi ABD'yi tedirgin etmiş ve daha doğrusu dünyadaki diğer ekonomileri tedirgin etmiş.
01:12ABD'nin bu yaptırımlarından çıkmak istemişlerdi.
01:15Bu yüzden de aslında şu anda gördüğümüz tabloyla karşı karşıyayız.
01:18Burada İran'ın artık geri adım atma emaresi verdiğini de görmekteyiz.
01:23Çünkü ekonomik savaş belki de İran'ın en çok istemeyeceği savaş.
01:26Ve zaten Trump'ın açıklamaları İran tamamen çöküşte.
01:30İşte yine İran yetkililer tarafından yapılan açıklama, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere sunulan hizmetler karşılığında ücret alınmasını öngören yasa maddesini
01:40kabul ettik şeklinde bir ifade.
01:42Burada peki şimdi Hürmüz Boğazı'nda da gemi trafiğini arkadaşlarımız canlı bir şekilde getiriyor reklamlara.
01:48Tabii ki savaş öncesine oranla çok daha düşük bir gemi trafiğinden bahsediyoruz.
01:52Ama bir gerçek var.
01:53O da Hürmüz hiç durmayan bir rota ve durduğu takdirde zaten gördük neler olacağını.
01:59Çok çok büyük krizlerin yaşanacağı bir rota.
02:02Ama işin bir de İran noktası var.
02:04Özellikle İran'la Çin arasında gerçekleşen o görünür görünmez ittifaktan bahsediyorum.
02:11Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a gerçekleştirdiği bu yaptırımlar sizce kapalı kapı arkasında Çin'e bir mesaj mı?
02:18Ya da Çin'le mücadelenin bir parçası mı?
02:21Şöyle Çin başta olmak üzere aslında bütün küresel güney ülkelerine Rusya gibi.
02:26Çünkü Çin'le İran'ın ve Rusya'nın ayrı ayrı stratejik işbirliği anlaşmaları var.
02:30Bunlar yani güvenlik anlaşmalarından ziyade ekonomik anlaşmalar.
02:34Ve hem Çin'le hem Rusya'yla yapıyorlar bu anlaşmaları.
02:37Ve İran'ın ucuza sattığı bir petrol stoğu var.
02:41Çin en büyük alıcılarından bir tanesi İran petrolünün ve doğal gazının.
02:46Rusya'yla da keza şu anda İran'ın Rusya'yla kapalı deniz olan Hazar Denizi üzerinden yaptığı ticaret var.
02:52Bunu biliyoruz.
02:53Bir de gölge filolar dediğimiz o Dark Fleet olayı var.
02:56Yani İran'ın kendi petrolünü ambargolar yüzünden satma konusunda belli bir ne diyeyim o ambargoları denmek için kullandığı yöntemleri biliyoruz.
03:06Şimdi bunların hepsini bir araya getirdiğimizde Çin'e hedef alıyor mu sorusu.
03:10Evet sadece Çin'e değil Rusya'yı da ya da gelişmekte olan diğer ülkeleri de bu bölgedeki ittifada hedef alıyor
03:16olduğunu söyleyebiliriz.
03:16Zaten ABD'nin göreve geldiğinde, ABD Başkanı Trump'ın göreve geldiğinde ilk yaptığı iş, ilk yaptığı uygulama Rusya'yla Ukrayna
03:26Savaşı'yla ilgili konuşmaydı.
03:27Ukrayna o şey vardı.
03:30İkinci olarak yaptığı en büyük ve en aslında ses getiren iş de geçtiğimiz yıl Nisan ayında Çin'e tarifeler koymaktı.
03:38Niye bunu yapmıştı?
03:39Geldiği günden itibaren o tarifeleri koymaktı.
03:41Aynen öyle geldiği günden itibaren koymaya çalıştım.
03:43Nisan ayında da hemen zaten uygulamaları başladı sonra artıra artıra artıra çok büyük yüksek dozdan vardı o tarifeleri.
03:50Şimdi Kanada'ya aynı bu açıklamanın olduğu gün Kanada'ya da tarifeleri yükselteceğini söyledi.
03:571 Ocak'tan itibaren koyacağını söylüyor.
03:59Aslında Trump'ın ve ABD'nin şu an yaptığı şey kendi dışındaki herkesin hayatını ekonomik anlamda cehenneme çekiyor.
04:10İzlediğiniz için teşekkür ederim.
