- 1 yıl önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Merhaba ben Mert Başaran, tasarruf ve yatırım danışmanıyım.
00:08Tasarruf bu ülke için çok önemli çünkü çok ciddi bir tasarruf açığımız var.
00:13Dolayısıyla ben de tasarrufu geliştirmek için burada bazı sorulara cevap verdim.
00:17Öyleyse ilk sorumuz gelsin.
00:21Borsada ilk yatırımda nelere dikkat etmeliyiz?
00:26Borsa ilk kez girenler nelere dikkat etmeli?
00:28Değerli arkadaşlar bu çok çok önemli bir konu.
00:31Çünkü son yıllarda yaklaşık 7 yıl insan hiçbir şey bilmeden, teknik analiz, temel analiz bilmeden borsaya girdi.
00:38Ve bu insanlar piyasaların iyi olduğu dönemlerde paralar da kazandı.
00:41Ama sonra piyasalar kötü olunca tabii insanların çoğu para kaybederek mutsuz olmaya başladı.
00:46Bu her zaman olan bir şey, sürekli olan bir şey.
00:49Dolayısıyla da insanların biraz borsayla ilgili bilinçlenmesi lazım.
00:53Borsa sürekli düzenli olarak dümdüz böyle sürekli artış gösteren bir yatırım aracı değildir.
00:58Borsaların özelliği belli dönemler çok artar.
01:02O dönemde çok fazla katılımcı olur.
01:04Herkes haberlerde borsanın uçtuğunu duyar.
01:07İnternette, sosyal medyada, gazetelerde bunu duyarsınız.
01:10Dolayısıyla da o zaman borsaya yönelirsiniz.
01:13Aslında o tam yönelilecek zaman değildir.
01:15Aslında orası doğru zaman değil.
01:17Hatta bazen çıkma zamandır.
01:18Ama küçük yatırımcı genelde o dönemlerde gelir.
01:20Sonra bunun sonunda da borsada düşüşler olur.
01:24O düşler olduğunda da borsada insanlar çok para kaybeder.
01:27Aslında borsa uzun vadeli bakıldığında çok karlı, özellikle iyi şirketlere yatırım yapması,
01:32çok karlı bir yatırım aracı olmakla beraber borsayla ilgili yıllardan beri hep insanlarla ilgili çok olumsuz şeyler duyarsınız, sözler duyarsınız.
01:41Bunun nedeni kayıplar olduğuna dair.
01:43Bunun nedeni insanların bu giriş çıkış zamanlarını bilmemesi.
01:45Birinci soru, yani doğru zamanda girmek lazım, doğru zamanda girmiyorlar, doğru zamanda çıkamıyorlar.
01:52Bu birinci sorun.
01:52İkincisi de hisse seçimlerini yanlış yapmaları.
01:55Peki ilk önce doğru zaman nedir onu konuşalım.
01:57Doğru zaman herkesin girmediği, kimsenin çok konuşmadığı, etrafımızdaki insanların borsayla ilgilenmediği zamanlardır.
02:04Yanlış zaman ise herkesin çok konuştuğu, gazetelerde haberler olduğu, rekorların kırıldığı zamanlardır.
02:09Dolayısıyla da bir kez buna çok dikkat etmek lazım.
02:12İkincisi doğru zaman fiyatların düşük olduğu zamandır.
02:14Fiyatlar zirvede değil, yataydayken.
02:17Yani bir endeks 10 bine gelmiş, sonra 5 bine düşmüş.
02:20O 5 binde 6 aydır, 8 aydır yatayda gidiyorsa bu doğru zamandır, biriktirme zamandır.
02:26Küçük küçük toplama zamandır.
02:28Ama o 5 binden endeks her gün artarak 10 bin, 12 bini gördüyse, tüm zamanların rekorundaysa da
02:34orada da almama, hatta bazen satma zamandır.
02:37Ama küçük yatırımcı ne yapar?
02:385 binken, 6 ay yatay dururken ilgilenmez, borsa gitmiyor, ben sıkıldım der, satar.
02:45Bırakır gider.
02:47Tam tersine de 12 binken, 13 binken de herkes alıp zirvedeyken de herkes konuşuyor diye alır ve zarar eder.
02:52Dolayısıyla bir kez zamanlama çok önemli.
02:54Bu bir.
02:55İkincisi seçim, hisse seçimi.
02:56Yine küçük yatırımcının en yaptığı büyük hata,
02:58arkadaştan, etraftan duyduğu sözlerle hisse senedi almak.
03:04Buna tüyo diyoruz, buna ben tüyo tuzağı diyorum.
03:06Bu tüyoların çoğunuzu onu da zarar edersiniz.
03:08Çünkü tüyoyu veren insan size bunu bedavadan vermez.
03:10Bunun bir amacı vardır.
03:11Genelde tüyolar malı çıkmak için, malı boşaltmak için yapılır.
03:14Sistem şöyle işler, 100 liralık bir hisse senedi varsa piyasada,
03:1795'ini ilk önce seküratör veya tahtacı toplar.
03:21Sonra yavaş yavaş yükseltir 2 liradan 10 liralara.
03:25Sonra 10 lirayken etrafa bu sözler yayılır.
03:27Bu Twitter'dan, sosyal medyadan, gazeteden.
03:29Bazen gerçek haberlerle, bu arada gerçek haberlerle,
03:31şirketin müthiş bir arıtma tesisi veya müthiş bir ihaleye almıştır.
03:35O ihale haberi düşmeye başlar.
03:36Her yerde gazete, büyük bir medyada görüyorsunuz ki çok güzel bir haber geldi.
03:41Siz de duyum da almışsınız o hisseyle ilgili, biri söylemiş.
03:44Gidip almaya başlıyorsunuz.
03:46Dolayısıyla sonra biraz daha da yukarı gider.
03:482 liralık hisse olur, 15-20.
03:49Sonra bir anda çöküş olur ve siz sonra niye çöktüğüne şaşırırsınız.
03:54Çünkü kuvvetle muhtemel evvelden toplanmış bir hissedir.
03:57Yukarı doğru gitmiştir.
03:59Sizin aldığınızda da yavaş yavaş mal boşaltımı başlamaya başlamıştır.
04:02Çünkü haberler ona göre gelmiştir.
04:04Dolayısıyla mümkün olduğu kadar böyle kulaktan duyma bilgilerle zirvelere gelmiş şirketleri almayacaksınız.
04:13Nasıl alacaksınız peki şirket alırken?
04:15Temel analiz ve teknik analiz yapmanız lazım.
04:17Temel analiz nedir?
04:18Bir şirketin bilançosuna bakmanız lazım.
04:20İyi onu öğrenmiş olmanız lazım.
04:22Bununla ilgili ciddi bir eğitiminiz olması lazım.
04:23Bir şirketin varlığı ne kadar, karlığı ne kadar, bundan sonraki yıllarda ne gelebilir karlığı.
04:28Onu görebilecek bilginiz olması lazım.
04:30Bu bir.
04:31İkincisi şirket süper bir şirket.
04:33Türkiye'nin en büyük şirketi diyelim.
04:34Ama fiyatı çok zirvede.
04:372 liradan 30 liralara çıkmış.
04:39Bunu alırsanız da zarar edersiniz.
04:40Dolayısıyla bunun için de teknik analizini iyi bilmeniz lazım.
04:43Teknik analiz nedir?
04:44Bir şirketin fiyatı nereden nereye gelmiş ya da tam tersine nereden nereye düşmüş bunları görebilmenizdir.
04:50Dolayısıyla birinci kural iyi bir şirketi alacaksınız bilançosuna bakarak ikinci kural o iyi şirketi iyi fiyattan alacaksınız.
04:58İyi şirketi kötü fiyattan alırsanız zarar edersiniz.
05:01Kötü bir şirketi de iyi fiyattan alırsanız yine zarar edersiniz.
05:04Dolayısıyla tüm bunlara baktığınızda deminden beri anlattığım şeyler çok zor değil mi?
05:08Evet çok zor.
05:09Dolayısıyla borsada her zaman küçük yatırımcı, bilmeyen yatırımcı para kaybeder.
05:13Bunun yöntemi nedir peki?
05:14Bir yöntemi var.
05:15Borsayı uzun vadeli olarak bakacaksınız.
05:17Bir, ikincisi de mümkün olduğu kadar kendisi hisse senedi seçmeyeceksiniz.
05:22Hisse senedi fonları vardır.
05:24Türkiye'nin büyük bankalarının, büyük kurumlarının çıkardığı.
05:27Onları araştıracaksınız.
05:28Bunlar endekse bağlıdır ve endeksin içindeki iyi şirketleri genelde koyarlar.
05:32Bunları araştıracaksınız.
05:33Türkiye'nin en büyük holdinglerinin, en büyük bankalarının, işte temettü fonları var,
05:37temettü veren şirketler fonu var, bankalar fonu var, büyük holdinglerin fonları var.
05:41Bunlar içine öyle büyük şirketleri koyuyorlar ki sizin yanlış bir hisse seçme riskinden kurtarıyor sizi.
05:49Dolayısıyla mümkün olduğu kadar bu tip fonları alırsanız ve bunu da uzun vadeli alırsanız uzun vadeli de çok kazandırıyor.
05:53Şöyle bir istatistik vereyim.
05:55Son 20 yılda, 22 yılda dolar 22 kat artmış ama bu tip hisse senetine bağlı fonlar 120-130 kat artmış.
06:03Dolayısıyla doları yaklaşık dolar bazı 7'ye katlamış.
06:06Bu müthiş bir oran ama insanların çoğu bu kadar çok kazandıran bir yatırım aracı olmasına rağmen borsada para kaybetmiştir.
06:14Aynı şekilde dolar da uzun vadeli çok para kaybettirir.
06:17Dolar tuttuğunuzda da paranız erir.
06:19Doların enflasyonu vardır ama vatandaş çoğunlukla bunu bilmez, dolar tutar.
06:22Dolayısıyla buna da çok dikkat etmeniz lazım.
06:25Dolar tuttuğunuzda aslında eğer doları dolar olarak tutarsanız ama.
06:28Doları bankada Eurobond veya faizle koyarsanız bir şekilde kendinizi koruyabilirsiniz.
06:32Ama doları dolar olarak tutarsanız doların yıllık %5'le duruma göre 10 arasında bazı yıllar %3 enflasyonu vardır.
06:40Dolayısıyla siz 100 doları koyduğunuzda paranız çok artmış olsa bile aslında enflasyonun altında kalır.
06:45Şöyle bir örnek vereyim.
06:462002 yılında dolar yaklaşık 1,5 liraydı ya da 1,3 liraydı.
06:51Bugün 32 lira neredeyse 20 kat arttı.
06:5422 kat arttı.
06:55Bu müthiş bir oran değil mi baktığınızda?
06:56Evet ama ekmek, simit, benzin, altın neye bakarsanız bakın 100 kat 150 kat arttı.
07:05İstatistiklere bakabilirsiniz.
07:06Dolayısıyla 150 kat artan varlıkların olduğu bir yerde 20 kat arttığında siz aslında para kazanmıyorsunuz.
07:11Dolayısıyla dolar tutarak para kazanamazsınız.
07:13Ama dolar tuttuğunda para kazandığını zanneden ama borsaya yatırım yaptığında zarar ettiğini düşünen bir toplumuz.
07:17Bunun nedeni demin anlattığım gibi kendimiz hisse seçiyoruz.
07:21Dünyanın hiçbir yerinde bir berber, bir kuaför, bir manav, bir kasap, bir galerici, bir emlakçı gün içinde oturup tam saç keserken
07:312 dakika durun hanımefendi şu hisseyi alacağım veya satacağım demez.
07:34Oralarda bak Norveç Varlık Fonu vardır.
07:37Korkunç hisseler alır Türkiye'den.
07:38Norveç Varlık Fonu.
07:39Amerikan büyük fonları alır ama onlar hep uzun vadede alırlar ve oradaki yatırımcı günlük alsatlar yapmaz.
07:44Günlük alsat yaparsanız da para kaybedersiniz.
07:47Al yat yapacaksınız, iyi şirketlere ortak olacaksınız.
07:49Türkiye'nin en büyük holdingi, en büyük havayolları, en büyük bankası benim hisse oluşursa ve bunu uzun vadede tutarsanız
07:56istatistikler gösteriyor ki doğru seçimler yaptığınızda para kazanıyorsunuz.
08:01Lütfen işi ehline verin.
08:03Riyakat her konuda olduğu gibi buradan önemli.
08:05Bunu yapan büyük bankalar, büyük aracı kurumların fonlarını tercih ederek kendiniz seçmeyin.
08:11Özellikle küçük yatırımcı.
08:12Sonra çok canınız yanıyor.
08:13Tiyolarla hareket etmeyeceksiniz.
08:14Kasap amcamdan, manavam yeğenimden duydum bu hisse uçacakmış diye hisse almayacaksınız.
08:21Çok önemli.
08:22Borsaya giren, özellikle ilk kez giren küçük yatırımcının nelere dikkat etmesi gerektiğini konuştuk.
08:28Umarım faydası olmuştur.
08:30Lütfen dikkatli olun canlar yanmasın.
08:32İzlediğiniz için teşekkür ederim.