00:05Bazı kadınlar vardır, adları tarihe yalnızca bir isim olarak değil, bir direniş biçimi olarak kazınır.
00:13Onlar sadece yaşamaz, mücadele eder, sadece hayatta kalmaz, dünyayı dönüştürür.
00:20Filipinlerin dağlık topraklarında, yoksul köy yollarında, yerli halkın ormanlarında yankılanan bir isimdir Mirna Sularte.
00:29Daha çok bilinen ismiyle Maria Malaya, yani özgür kadın.
00:421950'lerin başında Agusan del Sur eyaletine bağlı Bayugan şehrinde doğan Mirna'nın hikayesi sadece bir siyasi mücadele değil.
00:51Patriarkanın, sömürgeciliğin, militarizmin ve sınıf tahakkümün iç içe geçtiği bir düzende bir kadının kendi kaderini ve halkının geleceğini yeniden yazma
01:04cesaretidir.
01:04Onun yaşamı, Filipinler'de ulusal demokratik mücadelenin tarihe kazınmış bir kadın emeği, bir kadın iradesi ve bir kadın öfkesidir.
01:15Mirna, eğitimini agro-teknoloji alanında tamamladı.
01:19Bugün Karaga Eyalet Üniversitesi olarak bilinen Kuzey Mindanao Bilim ve Teknoloji Enstitüsü'nden mezun olduğunda önünde saygın, güvenli ve konforlu
01:30bir yaşam vardı.
01:31Ama Filipinler o yıllarda Ferdinand-Marcos diktatörlüğünün baskısı, yolsuzluğu ve şiddeti altındaydı.
01:39Topraklar şirketlere peşkeş çekiliyor, köylüler yerlerinden ediliyor, yerli halklar yok sayılıyor, kadınlar ise hem sınıfsal hem patriarkal şiddetin en ağır
01:50yükünü taşıyordu.
01:51Mirna Suler de bu düzende kendine biçilen makul hayatı reddetti.
01:56Çünkü o yalnızca kendi özgürlüğünü değil, halkının kurtuluşunu istiyordu.
02:021970'li yıllarda üniversite diplomasının sunduğu ayrıcalıkları bir kenara bırakarak devrimci harekete katıldı.
02:09Bu karar onun için bir kopuş değil, bir bütünleşmeydi.
02:14Kendi yaşamıyla halkının kaderi arasındaki bağı bilinçli olarak kurmanın adımıydı.
02:34Devrimci mücadelede hızla yükseldi.
02:36Filipinler Komünist Partisi'nin Merkez Komitesi ve Siyasi Bürosu'nda görev aldı.
02:43Yeni halk ordusunun Kuzeydoğu Mindanao Bölge Komitesi Sekreterliğini yürüttü.
02:48Ulusal Demokratik Cephenin bölge sözcüsü olarak yalnızca silahlı denen için değil, halkın taleplerinin, acılarının ve umutlarının sesi oldu.
02:59Onu tanıyanlar Mirna Suler deyi demir iradeli bir savaşçı olarak tanımladı.
03:04Ama bu demir soğuk değil, halk sevgisiyle, adalet arzusuyla ve eşitlik özlemiyle yoğrulmuş bir demirdi.
03:12Onun mücadelesi sadece devlete karşı değildi.
03:16Aynı zamanda erkek egemenliğine, ataerkil alışkanlıklara ve devrimci hareket içindeki cinsiyetçi yapılara karşı bir direnişti.
03:25Mirna bir kadın olarak yalnızca cephede değil, karar alma mekanizmalarında da yer aldı.
03:31Erkeklerin hakim olduğu alanlarda sözünü yükseltti, iradesini dayattı, liderliğini kabul ettirdi.
03:38Mirna köylülerin toprak hakkını savundu.
03:41Lumat halkının atalarından miras kalan topraklar üzerindeki kolektif mülkiyetini korumak için mücadele etti.
03:48Büyük maden şirketlerine, geniş plantasyonlara ve ekoturizm adı altında yürütülen yağma projelerine karşı yerel halkın direnişine öncülük etti.
03:58Doğayı sadece bir kaynak değil, yaşamın kendisi olarak gördü.
04:03Çünkü o biliyordu, doğa tahrip edildiğinde en önce kadınlar, çocuklar ve yoksullar zarar görür.
04:20Mirna Solarte'nin mücadelesinde çocuklar da merkezi bir yer tuttu.
04:25Hükümetle yürütülen barış görüşmelerinde çocuk haklarının gündeme alınması için ısrarla çalıştı.
04:31Devrimci topluluklar içinde çocuklara yönelik sosyal programların geliştirilmesini sağladı.
04:36Çünkü devrim onun gözünde sadece bugünün adaletsizliklerine karşı değil, geleceğin özgürlüğü içinde verilen bir mücadeleydi.
04:44Onun özel yaşamı da devrimle içeceğiydi.
04:47Filipinler devrim tarihinin en tanınmış figürlerinden biri olan Kaoris lakaplı George Madlos ile hayatını birleştirdi.
04:56Bu birliktelik yalnızca bir aşk değil, ortak bir dava, ortak bir mücadele ve ortak bir bedeldi.
05:03İkisi de yıllar boyunca dağlarda, ormanlarda, köylerde gerilla yaşamını sürdürdü.
05:101988 yapımı uluslararası ödüller alan Erasting of Leaves belgeselinde bu zorlu yaşamın bir kesti dünyayla paylaşıldı.
05:19Ama Mirna'nın hayatı sadece politik baskıyla değil, ağır kişisel kayıplarla da örselendi.
05:242021 yılında hayat arkadaşı George Madlos, 2022 yılında ise kızı ve damadı ordu operasyonlarında öldürüldü.
05:33Bu kayıplar yalnızca bir annenin ve bir eşin yüreğini değil, bir devrimcinin inancını da sınayan acılardı.
05:41Ancak o, yasını bir geri çekilme değil, bir direniş biçimi olarak yaşadı.
05:46Kederini öfkeye, öfkesini örgütlü mücadeleye dönüştürdü.
05:50Üstelik Mirna, 20 yılı aşkın bir süre boyunca kanserle mücadele etti.
05:55Ağır bir hastalıkla yaşarken bile liderlik görevini aksatmadı.
06:00Disiplinli bir tedavi programı sürdürdü.
06:02Ama asıl tedavisini halkla bağında, mücadelede ve dayanışmada buldu.
06:07Onun bedeni zayıflarken iradesi güçlendi.
06:10Çünkü onun için yaşam, biyolojik bir süreklilikten çok politik bir anlam taşıyordu.
06:2712 Şubat 2025 tarihinde dağlık Stio Tagullahi bölgesinde hükümet güçlerinin yürüttüğü bir askeri operasyon sırasında hayatını kaybetti.
06:38Eski gerillalar beyazlamış saçları ve eksik ön dişleri gibi belirgin özelliklerinden onu teşhis etti.
06:45Filipin ordusu ölümünü terör döneminin sonu ve stratejik bir zafer olarak ilan etti.
06:52Devlet her zamanki gibi bir kadının yaşamını, bir istatistik, bir bedenini, bir düşman figürü olarak gördü.
07:00Ama halk Mirna Sularte'yi böyle hatırlamayacaktı.
07:04Filipinler Komünist Partisi, onu Filipin halkının ulusal ve sosyal kurtuluş davasına her şeyini vermiş bir kadın olarak selamladı.
07:12Onu nadir bulunan orkidelerin güzelliğine sahip bir kahraman olarak andı ve mirasının yeni kuşak devrimciler tarafından der alınacağını duyurdu.
07:23Mirna Sularte'nin hikayesi bize bir kez daha şunu hatırlatıyor.
07:27Devrim sadece silahlarla değil, bedenle, emekle, duygularla, yasla ve umutla yazılır.
07:34Ve kadınlar bu tarihin yalnızca tanıkları değil, kurucularıdır.
07:39Bugün Mirna Sularte yok ama onun sesi hala dağlarda, ormanlarda yankılanıyor.
07:46Onun adımları hala köy yollarında hissediliyor.
07:49Onun inancı hala genç kadınların yüreğinde filizleniyor.
07:53Çünkü bazı insanlar ölmez.
07:55Onlar mücadeleye dönüşür.
07:57Ve Mirna Sularte yani Maria Malaya tam da böyle bir kadındır.
08:03Özgür bir kadın, direnen bir kadın.
08:06Tarihi yalnızca anlatan değil, yazan bir kadın.
08:22İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Comments