00:021,000,000 seafarers ngayon
00:05mula sa iba't ibang dako ng daigdig
00:08ang stranded at naiipit sa gyera sa Middle East
00:12kabilang na ang marami nating mga kababayan.
00:20Malalim na ang gabi, nito lang March 12
00:22nang ang kalangitan ng Iraq biglang nagliwanag.
00:27Naising ka sa sabog?
00:28Oo.
00:34Ito'y nang pasabugin ng Iran
00:36ang isang oil tanker na nakahimpil noon sa karagatan.
00:41Ang init.
00:42Ito'y nakaka-trauma nito eh.
00:44Huawei Macri.
00:45Ang nagliliyab na barko
00:47na kuhanan ng ilang mga Pinoy na marino.
00:50Pari dalawa na yung tanker na tinamaan ng drone.
00:52Kaya't ninyo ako sa dagat.
00:54Sa Iran naman.
00:56Sabog yung barko.
00:58Napamura na lang sa takot ang ilang Pinoy seafarer
01:03nung natanaw mula sa kanilang barko
01:05ang isa ring pinasabog na oil tanker.
01:08Welta naman ito ng Israel at Amerika.
01:11Naman sasabihin ni 19 na nakatahog.
01:14Ito ang kalbaryo ngayong inaabo ng nasa 7,000 Pinoy marino.
01:20Mga kababayan natin,
01:22nakasalukuyang naiipit sa gera sa Middle East.
01:28Mula kasi nang isinara ng Iran
01:31nitong March 2,
01:32ang Strait of Hormuz
01:34na siyang daanan ng 20%
01:36ng supply ng langis
01:38sa buong mundo.
01:39Tinatayang nasa 16
01:40na mga sasakyang pandagat
01:42na malapit dito
01:43o nasa Persian Gulf
01:45ang tinarget na pasabugin.
01:47It's full of fire and water.
01:49Matak mo ako sa taong.
01:50Hubig.
01:52Unang pinuntirya
01:53ng Operation Epic Fury
01:55ng Amerika at ng Israel
01:57ang naval ships ng Iran.
02:02Sa gera sa Middle East,
02:04inatake rin ang tatlong mga barko
02:07pati ang imbaka ng langis
02:09sa Salala Port sa Oman.
02:11Standby namin, standby.
02:12Baha namin nasa lip.
02:14Naaragos po pa na mo.
02:15Nito lang biyernes,
02:16Sabado rito sa Pilipinas,
02:19pinomba rin ng Amerika
02:20ang itinuturing na
02:22Crown Jewel ng Iran
02:24sa Persian Gulf,
02:25ang Card Island
02:27na siyang pinakamalaking
02:28oil terminal ng Iran.
02:31Sa palala ng palalang sigalot ngayon
02:34sa Middle East,
02:35paano na ang ating mga marinong Pinoy
02:38na naglalayag ngayon
02:40sa pagitan ng kabuhayan
02:42at kamatayan?
02:45Sabog yung barko.
02:49Isa sa mga naipit sa Strait of Hormuz
02:53ang magsasampung taon
02:54ng seafarer sa Dubai
02:56na si George.
02:57Tumangging magpa-interview
02:59ang kanyang misis,
03:00pero humarap sa aming kamera
03:01ang pinsan niyang si Roma,
03:03tito na si Tobias
03:04at ang tita niyang si Librada.
03:06Noong March 1,
03:07nagchat agad ako sa kanya.
03:09Ano na dyan,
03:09kamusta na dyan?
03:10Kasi may gera nga.
03:12Sabi niya naman sa akin,
03:14ayos naman kami dito,
03:15tuloy lang ang trabaho.
03:16Hanggang nitong March 5,
03:17si George,
03:18meron daw silang operasyon
03:20sa United Arab Emirates.
03:22Pagpatak ng alas 7 ng gabi,
03:24nakapag-abiso pa siya
03:26sa kanyang pamilya.
03:27Nang kanilang lokasyon,
03:28malapit sa Iran,
03:29lulan ng isang tugboat
03:31ang Muzaffa 2.
03:33Bago tuluyang nawala ng signal,
03:35si George nakapagpadala pa
03:37ng larawan.
03:38Ito yung sa sobrang alon,
03:41naghanda tabahan
03:42yung mga ref nila
03:43sa loob ng tugboat.
03:45Sa litratong ito
03:46na sinendi ni George,
03:48makikitang nasa loob siya
03:49ng tugboat
03:50kasama ang lima pang
03:51ibang seafarers.
03:53Nakailang baba-babaan siya eh,
03:55balik naman doon.
03:56Kaya kampante ka na ano.
03:57Alas 6,
03:58kinabukasan,
03:59March 6,
04:00ang pamilya ni George
04:01kinontak na
04:02ng pinagtatrabahuan niyang kumpanya.
04:04Yung asawa niya,
04:05nagsabi na nga sa kanya
04:07na si Kuya Enesie,
04:08na di pa akong makapaniwala.
04:10Lahat kami,
04:11ano,
04:11nabigla.
04:12Doon na lang din nila
04:13napagtanto
04:14na ang pangkat ni George
04:16pinadala raw
04:16ng kanilang kumpanya
04:17para tulungan
04:18ang container ship
04:20na Safin Prestige
04:22na tinamaan din
04:23ang missiles
04:23at na-stranded
04:25sa mismong
04:26Strait of Hormuz.
04:27Kahit pa nung mga oras na yun,
04:30napakadelikado
04:31dahil sa mga
04:32pinauulang missiles
04:34at drones.
04:41Hindi niya alam
04:42ganun na
04:44nasa
04:44warzone siya
04:45di destino.
04:46Siyempre,
04:47empleyado ka
04:48ng isang kumpanya,
04:49wala ka magawa.
04:50Isa sa bawat apat
04:52na marino ngayon
04:53sa buong mundo,
04:55Pilipino.
04:55Marami sa kanila
04:56na di destino
04:57sa Middle East
04:59at dumaraan
05:00sa napakakipo
05:01na Strait of Hormuz.
05:03Nasa pagitan ng Iran,
05:05sa Hilaga
05:05at Oman
05:06at United Arab Emirates
05:08naman,
05:09sa Timog,
05:10dito rin dumadaan
05:11ng mga barko
05:12galing ng Iraq,
05:13Kuwait,
05:14Qatar,
05:14Saudi Arabia
05:15at Bahrain.
05:16Pero kapag isinara,
05:18halos buong mundo
05:19mapaparalisa.
05:20Katulad ng nangyayari ngayon
05:22dahil kontrolado ng Iran
05:24ang Strait of Hormuz
05:26kung saan dumadaan
05:28ang malaking supply
05:29ng langis
05:30sa buong mundo.
05:33Bago ang gera
05:34sa Middle East,
05:35nasa 144 na mga barko
05:38ang dumadaan
05:39sa Strait of Hormuz
05:40araw-araw.
05:41Sakay
05:42ang libu-libu
05:43nating mga marino
05:45gaya ni Harold,
05:46hindi niya tunay na pangalan.
05:47Swerting nakatawid pa
05:49ang sinakyan niyang tanker
05:51sa Strait of Hormuz
05:52bago ang gera.
05:53Habang kami
05:54inagtatrabaho,
05:55hindi mawawala minsan
05:56na madaming nakakabulabog
05:58na mga tunog
05:59ang amin na didinig
06:00may mga missile attacks din
06:01na aming nakikita
06:03sa dikalayuan.
06:04Sa madami sa amin
06:05sa mga kasamahan ko
06:06ay nagkakalaon na
06:07ng mga panic attacks,
06:08anxiety,
06:09pinakakonseran din namin
06:10kung magtatagal pa
06:11ang pagulong ito
06:12ay hindi na maging sapat
06:13ang supply ng aming
06:14pagkain at tubig.
06:15Hindi lang daw kasi
06:16mga bumabiyahing barko ngayon
06:18ang pinupuntirya
06:19pati na mga pantalan.
06:21Standby namin, standby
06:22Baha namin nasa lift
06:23Laaragos po pa na mo.
06:25Ang tubong Agusan del Norte
06:27na si Jake
06:27hindi rin niya tunay na pangalan
06:29na saksihan mismo
06:30ang pag-atake
06:31sa Salala Port
06:32sa Oman.
06:33Sa mga puhan niyang video,
06:35makikita ang itin na usok
06:37mula sa inataking
06:38oil terminal.
06:40Kaya lupos
06:41ang pag-aalala ngayon
06:43ang kanyang pamilya,
06:44lalo na
06:44ang 71 anyos
06:46niyang ina.
06:55Kasasang pa lang daw ni Jake
06:57nitong Nobyembre
06:58para maging tripulante
07:00ng isang cargo ship.
07:02Dumadagdag pa
07:02sa pag-aalala ngayon
07:04ni Josephine
07:05na hirap siyang
07:06makompak
07:06ang kanyang anak.
07:08Meron daw kasi
07:08roong signal jammer.
07:18Mabuti na lang
07:19at sa huli rao
07:20nilang pag-uusap,
07:21ligtas si Jake.
07:22Ma, ayaw na kabala ka.
07:24Nag-drifting na me.
07:26Ang kwento ni na Harold
07:27at Greg,
07:28iilan lang
07:29sa halos isang
07:30libong mensaheng
07:31natanggap
07:32ng Marino PH,
07:33pribadong grupong
07:34nagsusulong
07:35ng karapatan
07:36at seguridad
07:37ng Pinoy seafarers.
07:39Our community,
07:40it's a platform
07:41for seafarer
07:42to raise voices
07:43para sa mga seaman.
07:45Tumutulong din
07:45ang kanilang grupo
07:46sa pakikipag-coordinate
07:48sa pag-rescue
07:49sa mga na-stranded
07:51na Pinoy Marino
07:52katuwang
07:52ang ating gobyerno.
07:54Ayon sa datos
07:55ng DMW
07:56o ng Department
07:57of Migrant Workers,
07:59nasa 7,000
08:00ang apektadong
08:01Pinoy seafarers
08:02ngayon
08:03sa Middle East
08:04tabilang na
08:05ang 38th
08:06na sakay
08:06ng ilan
08:07sa mga inataking barko.
08:10Ang good news,
08:10walang nasaktan.
08:11Bagamat may mga insentibo
08:13ang ating seafarer
08:14na lumayag
08:15sa high risk
08:15o kaya sa warlike,
08:17may bonus silang tatanggapin,
08:18double compensation,
08:19abay may risk assessment
08:20dapat na ginagawa
08:21ang isang ship owner.
08:23Pag sinatabi natin
08:24refuse to sail,
08:25ayokong sumama
08:26at gusto ko nang bumaba
08:27dahil delikado
08:28ang buhay ko,
08:29kikilalanin
08:30at i-rerecognize po yun.
08:32At siya po
08:32ay dapat i-repatrate
08:33sa isang ligtas,
08:35secure na port
08:36at tulungang makauwi.
08:39Kung titignan natin
08:40pagbabatayin natin
08:41yung mga nakaraang digmaan,
08:42tumatagal ito
08:43ng normally
08:44mga tatlo
08:44hanggang anim na linggo.
08:46Depende
08:47doon sa mga motibo
08:49kung ito ba
08:49ay na-reach na
08:50o hindi,
08:51o pwede pa talaga
08:52itong lumawig ba.
08:54Samantala,
08:55sa pagpapatuloy
08:56ng paghahanap
08:57sa nawawalang seafarer
08:58na si George,
08:59na pagalamang
09:00hindi siya na-irehistro
09:02ng may-ari ng barko
09:03sa opisyal na listahan
09:05ng mga tripulante.
09:06May kahihinatlan
09:07yung kanyang employer.
09:09Ibig sabihin,
09:09sasampahan natin
09:10ng isang aksyon yan
09:12at hahantong yan
09:13sa isang disiplinary sanction.
09:14Sinubukan ang aming programa
09:16na puhana ng pahayag
09:18ang kumpanya ni George
09:19na nakabase sa UAE
09:21pero hindi pa kami
09:22nakatanggap
09:22ng sagot mula sa kanila
09:24habang ginagawa
09:25ang ulat na ito.
09:26Daddy,
09:27sabi mo,
09:28tawag mo mo po.
09:29Hindi mo pa ako family.
09:31Hindi mo na tawag ni.
09:33Ay, sorry naman po.
09:34At busy lang si Dating
09:35maghapon.
09:36So dami ginawa ngayon
09:37si Daddy kasi,
09:38ha?
09:39Samantala,
09:40kung may apektado
09:41sa nangyari kay George,
09:43walang iba
09:43kundi ang 7 taong gulang
09:45niyang anak,
09:46si Georgie,
09:47na kinausap pa
09:48ng kanyang ama
09:49sa huli nitong
09:50video message.
09:52Sorry, Georgie.
09:53Ano mga katag
09:54si Daddy?
09:54Nalaki ng alon.
09:55Tinan mo yung buhok
09:56ni Daddy
09:56hindi mo nakapag-aayos.
09:58Hanggang nagsuro ka
09:58na sila lahat.
09:59Masakit na ulo.
10:00Nagigising ni Daddy,
10:01duty na naman huli.
10:02Hindi ba kami nakakating
10:03sa pupuntahan namin?
10:06Napasisya na ha.
10:08Nasa biyahe pa rin sila
10:09Daddy hanggang ngayon.
10:12Ang pangungulila ni Georgie
10:14sa kanyang Daddy George,
10:15idinadaan na lang niya
10:17ngayon
10:17sa pagdodrawing.
10:18May dalawang missile pa.
10:20May hindi na nun
10:21na may dinrawing na bar
10:22kung tapos yung
10:22pamilya sila.
10:24Tapos yung Daddy niya,
10:25nilagyan niya ng ex.
10:26Ibig sabihin na
10:27wala nga,
10:28nawawala si Daddy niya.
10:29Kung nasaan man siya,
10:30sana ginagabayan siya
10:31ng Panginoon
10:32at sana makita namin siya
10:34siyempre.
10:34Kasi babawi.
10:36Babawi kami
10:37ang pamilya niya sa kanya.
10:41Ayun na lang.
10:42Siyempre,
10:42mahal namin si Kuya.
10:43Sana si President
10:45Bongbong Marcos
10:46na mag-ano niyan,
10:48mag-desisyon
10:48kung ano ang
10:49ang magagawa niya
10:50na gusto ko lang
10:51na mapamabalik po.
11:11Ang ating mga marino
11:14o seafarers,
11:15mga tahimik na bayani
11:17ng karagatan,
11:18naharap ang mga unos
11:20ng dagat.
11:21Ngayon,
11:21ating ang panganib
11:23ng digmaan.
11:26Para sa pamilya,
11:28para sa kinabukasan,
11:30hanggat kailangan pa rin
11:31nilang maglayad
11:32para mabuhay
11:33at makahanap
11:34ng oportunidad
11:35para sa kanilang
11:36mga sarili
11:37at minamahal sa buhay,
11:39sana makabalik sila
11:41ng ligtas
11:42sa kanilang mga tahanan
11:44at pamilya.
11:46Nasa biyake pa rin sila
11:48dadi hanggang ngayon.
12:13Thank you for watching,
12:15mga kapuso.
12:15Kung nagustuhan niyo po
12:17ang videong ito,
12:18subscribe na
12:19sa GMA Public Affairs
12:21YouTube channel
12:22and don't forget
12:23to hit the bell button
12:25for our latest updates.
Comments