- 4 saat önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00Herkese mutlu hafta sonları. Bugün 14 Mart tıp bayramı. Öncelikle programımıza başlamadan önce tüm sağlık çalışanlarının ve emekçilerinin tıp bayramını
00:10kutlamak istiyorum.
00:12Her cumartesi olduğu gibi yine bir saat boyunca Beyaz TV ekranlarında Doktor Eviniz'de programıyla beraber olacağız.
00:18Yine çok değerli konuklarımız var ve yayın esnasında konuklarımıza WhatsApp hattımızdan sorular sorabilirsiniz.
00:25Hepsine yanıt vermeye çalışacağız fakat bazen yoğunluk olabiliyor.
00:28Program sonrası tekrardan doktorlarımız size geri dönmeye çalışacaklar.
00:33Şimdi kısa bir tanıtım alalım ve ilk konumuzu buraya davet edelim.
00:39Genel cerrahi uzmanı Prof. Dr. Şükrü Çolak'la beslenmenin bağırsak sağlığına etkilerini, bağırsak hastalıklarını ve korunma yollarını konuşacağız. Az sonra.
00:51İlk konuğumuz Prof. Dr. Şükrü Çolak sağ olsun kendisi bizi kırmadı.
00:56Kuralara kadar geldi zahmet etti.
00:58Aslında kendisi genel cerrah uzmanı ve aslında çok önemli bir konuya değinecek bugün.
01:06Aslında biz ondan daha farklı şeyleri de yani farklı ameliyat çeşitlerini en güzel şekliyle, en iyi haliyle yaptığını biliyoruz.
01:13Ama bugün biraz daha böyle halka seslenecek yani halka bağırsaklarla ilgili özellikle yemeyle, içmeyle bu bağırsak sağlığı arasındaki ilişkiyi ve
01:24hatta şunu da biliyoruz biz.
01:26Bağırsaklara her zaman ikinci beynimiz deniyor değil mi Şükrü Hocam?
01:30Yani bunu niye söylüyoruz biz böyle?
01:33Öncelikle Volkan Hocam senin gibi bir sosyal yönü güçlü ve aynı zamanda iyi bir tıp insanıyla birlikte olmakta 14 Baht
01:42günü özellikle benim açımdan çok önemli ve çok gurur verici bir şey.
01:46Söylediğiniz şeye gelince bağırsaklar evet yaşadığı hayatları yaşıyorsak bağırsaklar aslında bunu en çok etkilenen ve bu etkiyle de en çok
01:59tepkisini ortaya koyan organlarla karşımıza çıkıyor.
02:02Yani bizim vücut sağlığımız açısından bağırsak sağlığımız da çok önemli.
02:09Bu yaşadıklarımız eğer çok stresli ve çok sıkıntılı şeylerse bağırsaklarımız ona göre de tepkiler...
02:16Verebiliyor.
02:17Peki yiyecek ve içecekler nasıl etki gösteriyor bağırsak üzerinde?
02:22Yiyecekler içecekler şimdi şöyle iki şekilde ya akut bir etki ya da kronik bir etki.
02:29Eğer aldığımız şeyler bakteriler ya da virüsler bozulmuş bir gıda il ise bu direktmen akut olarak bize etki olarak karşı
02:38çıkıyor.
02:39Kulağın tukusma karında şişkinlik şikayetleri şeklinde olabiliyor.
02:43Ya da yediğimiz yiyeceklerin miktarı fazla ya da içerisindeki baharatlar fazla ise o zaman bize yine belirti, alarm belirtileri, karın
02:53arası, karın şişkinliği gibi belirtilerle karşımıza çıkabiliyor.
02:57Bir de kronik etkiler...
02:58Kronik uzun süreli.
02:59Uzun süreli etkiler.
03:00Bu kronik etkiler de genelde şöyle oluyor.
03:04Yani tekrarlayan, sık sık aralıklarla tekrarlayan.
03:08Aslında biz bunu arada bir yapsak belki bağırsak üzerine çok etkisi olmayacak ama biz bunu sürekli ısrarla sürdürdüğümüz için...
03:15Peki nasıl arada bir?
03:16Yani mesela haftada bir bir kaçak yapabilir miyiz?
03:18Yani bir şey olur mu?
03:18O düzeyde bir hafta, on günde bir, ayda bir ya da tadımlık düzeyinde yaptığımızda aslında çok böyle sıkıntı yaşamayacağımız şeyler.
03:27Ama biz bunu dönüp de günün her gün bunu yapmaya çalıştığımızda o zaman bize bu başka bir faturayla ya da
03:35başka bir etkiyle ortaya çıkabiliyor.
03:38Biz buna kronik etkiler diye isimlendiriyoruz.
03:41Bu kronik etkiler de nasıl oluyor?
03:44İşte hastanın ya hücresel değişiklikler olarak kansere dönebiliyor ya da bağsan fonksiyonunda bozukluklar oluşarak divertikülük dediğimiz hastalıklara sebep oluyor.
03:55Ya da bizim hemorrit dediğimiz halk arasında da basür olarak bilinen bir sıkıntıya yol açabiliyor.
04:04Yani cerrahi açısından baktığımızda yiyecekler içeceklerin bağırsaklar üzerindeki etkisi bu şekilde isimlendirebiliriz, sınıflandırabiliriz.
04:14Peki şimdi Türkiye'de hakikaten bölgesel olarak baktığımızda zaten hani Ege bölgesi biraz daha böyle Akdeniz diyeti dediğimiz sebze ağırlıklı.
04:22Doğu bölgesinde biraz daha et, süt ürünleri ağırlıklı.
04:26Buradaki o zaman hastalık düzeyleri yani hastalık nasıl şey yapılıyor?
04:30Yani hastalar doğu bölgesinde daha mı çok kalp krizi oluyor mesela kolesterol ağırlıklı olduğu için ya da Akdeniz, devamlı Akdeniz
04:38diyetiyle beslenmek bağırsaklara yeterli mi?
04:41Hiç hani ekstradan burada doğu diyetinin de kombin edilmesi gerekiyor mu belli başlı koşullarda?
04:47Şimdi bağırsak hastalıklarının ortaya çıkması bir tek etkenlerle birlikte değil.
04:53Yani stres faktoru yaşadığımız ortam bunun yanında da yiyecekler bir de genetik olarak getirdiğimiz atalarımızda miras da çok önemli.
05:03Burada genetik miras ve dücesel değişiklikler oluşumu yaklaşık %50'ye sebep olurken bağırsaklardaki özellikle kanser durumuna %50 hastada da çevresel
05:16etkenler ve yediğimiz içtiğimizden kaynaklanan durumlar söz konusu olabiliyor.
05:20Bizim açımızdan önemli olan durum şu %50 hasta grubu açısındaydı ya da hastalıkta korunma açısından yapacaklarımız.
05:30Biliyorsunuz bizim mutfağımız Osmanlı mutfağı, Türk mutfağı ve bu mutfak sürekli geçiş bölgesi olmasından dolayı Anadolu'nun bir kültür mirası
05:42olmasından dolayı
05:43Kıbrıs'tan tutun, Halep'ten tutun, Yunanistan'a kadar ve geniş bir coğrafyada aynı isimlerle aynı yiyecekleri görebiliyoruz.
05:52Bu bizim yiyecek kültürümüzün, mutfağımızın ne kadar zengin olduğunu gösteriyor.
05:57Sizin de söylediğiniz gibi bu yiyecek içeceklerimiz bizim coğrafi bölgeleri farklı görülüyor.
06:03Bu farklılıklar da farklı hastalıkların görülmesine daha fazla görülmesine sebep oluyor.
06:10Özellikle kolon ve bağırsak hastalıkları bizim Güneydoğu'da et tüketiminin yüksek olmasından dolayı
06:19belin hastalıklar orada yani belin dediğim hemoroid ve daha divertik hastalıkları kısmen orada fazlaysa da
06:26kolon tümörü hastalığı ülkenin genel olarak yaygın bir problemi olarak karşımıza çıkıyor.
06:33Peki hasta geldiğinde mesela biz hangi tetkikleri isteyelim?
06:36Yani hasta geldi diyelim ki hocam benim bağırsak hareketlerimde sıkıntı var ya da büyük abdeste düzenli çıkamıyorum
06:43ya da çok ishal oluyorum ya da bulantılara eşlik ediyor.
06:46Tabii bunun süresi de önemli.
06:47Akut dönem değil de bunu kronik olarak düşündüğümüzde biz bu hastalara nasıl yaklaşalım?
06:52Şimdi bu hastalar genelde bize eğer kolon tümörüyle ilgili bir durum söz konusuysa
07:00ilk başlangıç yaşamasında büyük abdest yapmada değişikliklerle hasta bize bu şikayetlerle gelir.
07:08Bu şikayetler ama genelde de akut dönemler bir hafta 10 günlük değil de 2-3 aylık süren bir süredir.
07:14Bu da hastanın söylediği bize şey sudur.
07:17Bu büyük abdest değişikliği oluyor amcak hasta bunun önlemini alıyor.
07:21Kabızsa diyetini değiştiriyor.
07:24İşte cıvık olarak çıkıyorsa biraz daha katı olarak yapacak şeyler yapıyor.
07:29Bu da hastalığın bize daha geç dönemde gelmesine sebep olabiliyor.
07:34İlerleyen dönemlerde tabii ki kilo kaybı söz konusu olabiliyor.
07:38Halsizlik söz konusu olabiliyor.
07:39Düver tüküler hastalıklarda ise düver tükül kalın bağışsağın dışarı doğru cöpçükleşmesi olarak tanımladığımız bir hastalık.
07:47Bu da kabızlık sonucunda yediğimiz yiyeceklerin daha çok lifsiz katı gıdalar yemek özellikle etin içerisinde bulunan bazı maddeler var.
07:57Bunlar bize kanserle çok bağlantılı olan maddeler.
08:00Özellikle etin çok fazla pişirildiği ve közde çok fazla kaldığı sürelerde ortaya çıkan etkisi sonucunda bağışsaklarda değişikliğe sebep olur ve
08:10bunlar kansere sebep olurlar.
08:12Aynı zamanda bu besinleri çok fazla tüketmek, yeşil gıdalardan elde geldiğince uzak durmak bize düver tükül hastalığının sebeplerinden biridir.
08:22Düver tükül genelde sessiz olarak hasta biz tesadüfen hesaplarız ama düver tükül olan hastalığın %15'i bize acile gider ve
08:31acilde ani karın ağrılarıyla bizim karşımıza gelirler.
08:35O zaman da ya hastada bir perforasyon söz konusu ya da çevre organlarda bir itaplanma söz konusudur.
08:42Hemorrit hastalığı da zaten hastanın ya makatta ağrısı ya da kanama şikayeti vardır.
08:47Bu şikayetler hastayı bize getiren şikayetler olarak karşımıza çıkarlar.
08:53Peki daha üst düzeydeki lezyonlarda mesela hani basur değil de daha üst düzeydeki lezyonlarda da büyük abdeste kanama tarzı bir
09:00şey gözükebiliyor mu?
09:01Özellikle rektum tümörlerinde tabii ki kalın bağsağın son kısmı kalın bağsağı biz kabataslak 5 kısımda inceliyoruz.
09:10Ama son iki kısmı rektum ve son kısmı da bir lezyon olduğunda büyük abdest değişiklikleri yanında makatta kanama ve büyük
09:20abdest sırasında kanama şikayetleriyle çok bize başvururlar.
09:24Bunlar bizim açımızdan hastanın yaşı da burada önemli.
09:28Hasta ileri yaşlarda ve bu şikayetleri söz konusuysa mutlaka üzerine gitmemiz gereken, mutlaka araştırmamız gereken bir durum olduğunu bize ifade
09:38eder.
09:38Aslında hani B semptomları diyorlar böyle gece terlemeleri, zayıflama bunlar böyle eğer kanser tanısı alacaksa bu hasta ileride yani daha
09:49mı ileri evrede geliyor bu hastalar?
09:50Evet bu hastalar yani başlangıç evresinde hastada dışkılama alışkanlığında değişiklik, karında şişkinlik, bir hazımsızlık, bir huzursuzluk varken
10:00sizin söylediğiniz hastanın artık iyice halsiz olduğu, kilosunu verdiği, derisinin cilde yaklaşacak kadar kilo kaybettiği dönem bu artık bize ileri
10:11bir hastalık olduğu anlamına gelir.
10:13Anladım. Peki hasta polikline geldiğinde biz hangi testleri istiyoruz bu hastalara?
10:18Gastrointestinal sistem yani mide bağışsak hastalıkları sisteminde bizim açımızdan en önemli tetkik yöntemleri endoskopik incelemelerdir.
10:28Niye endoskopik incelemeler?
10:30Çünkü biz lezyonu direkt gözümüzde görebiliyoruz.
10:33Gerektiğinde bu lezyonun kötü bir hastalığa dönüşüme erken evrelerinde alarak hastalığın oluşmasını engelleyerek yok edebiliyoruz.
10:44Ya da biyopsi olarak biyopsi alarak bu kitlelerden tanı koyup bu şekilde tanı açısından önemli bir durum olarak karşımızda yer
10:53alıyor.
10:53Bunun yanında tabii ki tomografi de bu hastalığın taklarının tanısı ve evrelemesi açısından da önemli olarak karşımıza çıkabiliyor.
11:03Evet Şükrü Hocamıza sorularınız varsa lütfen WhatsApp numaramıza iletin.
11:07Şükrü Hocam hepsini tek tek yanıtlayacaktır.
11:10Eğer sizin de bağırsaklarınızla ilgili bir sorunuz varsa, sindirim sistemiyle ilgili bir sorunuz varsa ya da beslenmeyle ilgili sorular sormak
11:15istiyorsanız mutlaka sorularınızı bekliyoruz.
11:18Hocam peki artık sona geliyoruz konuşmamızın da tedavi olarak ne yapıyoruz biz bu hastalığa?
11:24Tedavisinde tabii ki biz bu hastaların evresine göre davranıyoruz.
11:27Size de bir söyledim bazı durumlarda erken evre kanserlerde bağırsak duvarını 3 katmana ayırdığımızda en iç katmanlığı tutmuş hastalarda biz
11:37endoskopik olarak sadece o kitleyi çıkartarak tedavi edebiliyoruz.
11:40Günübirlik mi oluyor?
11:41Bu günübirlik hastalığı endoskopik işlemler olarak geçiyor.
11:45Hastanda yatma falan yok.
11:46Yok olmuyor genelde bir problem olursa yatıyor.
11:48Biraz ilerlemiş hastalarda yine cerrahi ya kapalı cerrahi açık cerrahi daha ilerlemiş hastalarda ilk önce kemoterapi radyoterapi devreye girip arkasından
11:59ameliyat söz konusu olabiliyor.
12:01Demin ki bahsettiğimiz çok ilerlemiş hastalarda da sadece kemoterapi ve radyoterapi ile hastaları takip edebiliyoruz.
12:07Aslında şöyle radyoterapi dediğiniz için söylüyorum eğer hasta yaşı gençse radyoterapi için hem rahim ve yumurtalıkları da korumak lazım diye
12:15ben de ekleyeyim o zaman.
12:16Çünkü o bölgeye olacak bir radyoterapi yumurtalık rezervini de azaltıyor.
12:21Rahimin rahim içi katmanına da zarar veriyor.
12:23Gebeliklere de maalesef düşüklere ve erken doğumlara neden oluyor.
12:26Ondan bunun da korumasını hani ben tamamlamış olayım.
12:30Son olarak biz halka ne önerelim?
12:33Ne yapsınlar?
12:33Biz şöyle biz şunu önereceğiz hastaya kilolarını korumalarını yüksek kiloya ulaşmamalar.
12:41Bütün çünkü kanserlerin etnolojisinde artık yüksek kilonun olduğunu biliyoruz.
12:46Ağır yiyeceklerden uzak durup yeşil sebze ve taze gıdalarla beslenmesi gerektiğini ifade ediyoruz.
12:53Bunun yanında da mutlaka günlük aktivite günlük yürüyüşlerini eksik etmemeleri gerektiğini özellikle önemli.
13:01Bir de 50 yaşın üzerine geçmişse Sağlık Bakanlığımız çok güzel bir uygulaması var.
13:05Ketem dediğimiz merkezler aracılığıyla Gaytada gizli kan testleri ve kolonoskopi tetkikleriyle birlikte erken tanı teşhis açısından da mutlaka bu gerekli
13:18yerlere gidip bu işlemleri yaptırmamızı öneriyoruz.
13:21Şükrü Hocam aslında son anda güzel bir soru geldi.
13:24Hemen aradan onu da sorayım.
13:26Tam bitirecektim ama alemde benim kolon kanseri var diyor.
13:31Ben ne zaman tetkiklere başlayayım? Hiçbir şikayetim yok diyor.
13:34Evet. Şimdi biz kolon kanserlerini şöyle sınıflandırıyoruz.
13:39Bir genetik geçişli olanlar, ikinci mutasyonlu olanlar, üç çevresel faktörler.
13:44Genetik geçişli olanlar daha erken yaşlarda ortaya çıkıyor.
13:48Yani 30-40 ile 50 yaşlarda kolon kanseri ölümlerin birinci sırasını oluşturuyor.
13:54O kadar.
13:54Evet. Bunlar da bu dönemde oluşmuşsa eğer daha öncesinde mutlaka tanı konulduğunda çocuklarının da 20 yaş üstündeyse mutlaka bu tetkikleri
14:075 yılda bir yaptırmalarını öneriyoruz.
14:10Çünkü kanserin ortaya çıkması ve başlangıç arasında ortalama 1-5-6 yıl gibi bir süre gerekiyor.
14:17Bu yaş, tanı konulduğu yaş ve öncesi mutlaka bunu değerlendirmek gerektiğini düşünüyorum.
14:23Evet. Çok teşekkür ediyorum. Çok güzel bilgiler verdiniz.
14:26Gerçekten benim de bilmediğim aslında birçok şeye de değindiniz.
14:31Hakikaten buralara kadar zahmet ettiniz.
14:34Ben size ileriki hayatınıza da bu şekilde başarılı bir şekilde ilerlemenizi diliyorum.
14:40Kendinize çok iyi bakın.
14:41Şimdi yeni konuğumuz için kısa bir tanıtımımız var.
14:44Sonra tekrardan birlikteyiz.
14:49Kadın hastalıkları, doğum ve perinatoloji uzmanı Prof. Dr. Resul Arısoy'la riskli gebelikler, detaylı ultrason, Down sendromu taramaları ve gebelikte
15:00önemli testleri konuşacağız.
15:02Az sonra.
15:04Evet. Şimdi ikinci konuğumuz Prof. Dr. Resul Arısoy bizlerle.
15:08Kendisi kadın hastalıkları ve doğum doktoru ama aynı zamanda da perinatoloji uzmanı.
15:14Öncelikle nasılsınız?
15:15İyiyim. Teşekkür ederim Volkan. Davetin için de teşekkür ederim.
15:18Estağfurullah.
15:18Sizinle beraber olmak çok keyifli olacak.
15:20Çok teşekkür ediyorum.
15:22Şimdi aslında sen çok özellikli bir iş yapıyorsun.
15:24Bunu da halkımız bazıları bilmeyebilir.
15:27Çünkü hakikaten riskli gebelik yönetimi çok önemli.
15:31Aslında tam olarak perinatoloji nedir?
15:33Bunu bize bir önce söyler misin?
15:35Perinatoloji aslında bir yandan yeni bir yandan eski bir şey.
15:39Kanı doğumun yan dalı.
15:40Yani bir endokrin gibi bir gastroenteroloji gibi bizim en çok bildiklerimiz.
15:44Kadın doğum uzmanlığını yaptıktan sonra üstüne 3 yıl artı bir ihtisas yapıp o vakalara yönelik, o olgulara yönelik onlarla deneyim
15:51kazandıktan sonra ayrı bir uzmanlık daha kazanmak.
15:55Perinatoloji neyi içeriyor?
15:57Perinatoloji aslında kısaca riskli gebelik diyebiliriz ama aslında tüm obsetriği yani tüm gebeliği içeriyor.
16:04Hem gebelik öncesi hem gebelik anı hem de gebelik sonrasını içeriyor.
16:09Ama hangi yani riskli gebelik deyince ama hangi gebelikler bunlar?
16:11E tabi bunlar neler?
16:13Annede bir hastalık varsa, tansiyon hastalığı var, şeker hastalığı var, kronik bir hastalığı var, romatizması var.
16:19Sonra bebeğin eşinde bir hastalık var, bebeğin eşi önde veya eşinde bir anomali var veya bebeğin kendisinde bir problem var,
16:27bir hastalık var.
16:28Veya genetik hastalık şüphesi var veya ailesinde genetik hastalık var.
16:32Veya bebeğin suyu az veya çok.
16:35Bu gebeliklerin hepsi aslında riskli gebelik.
16:37Ama sen şimdi hepsini saydın yani aslında o zaman riskli olmayan ne diye soracağım nasıl?
16:41Riskli olmayan gebelik var mıdır sorusu?
16:43Çünkü ben korkarım gebe, gebe gebedir yani.
16:45Riskli olmayan gebelik hangi gebenin ne zaman riskli olacağını bilmiyoruz.
16:49Evet bilmiyoruz.
16:50Bu önemli bir şey.
16:50Tabi bu durumda ne oluyor?
16:53Kadın doğum uzmanları gerekli durumlarda size riskli gördükleri gebelikleri danışıyorlar veya konsülte ediyorlar.
16:59O şekilde bir iletişimimiz oluyor.
17:01Evet.
17:02Şimdi aslında tabi ki riskli olmayan bile daha sonradan üstüne risk binen haftalar ilerledikçe var gebelikler.
17:08Ama şöyle de var aslında bizim halkımızın en büyük korkusu hani çocuk anormal mi?
17:13Yani tamam erken doğum bizim bir korkumuz erken doğmasın çoğu gebeliklerden korkuyoruz işte diğer nedenlerden korkuyoruz erken doğuma yol açan
17:22ama özellikle Down sendromu çok da yaygın zamanı da geliyor.
17:26Galiba 21 Mart'tı Down sendromu öyle hatırlıyorum ben ama burada biz bu Down sendromlu çocukları ya da farklı hani diğer
17:34trizomiler olsun nasıl ayırt edebiliriz?
17:37Şimdi aslında biz rutinde dünyada ne oluyor?
17:40Aslında biz rutinde her gebenin 12. 22. ve 32. haftalarında fetal muayene olmasını istiyoruz.
17:47Yani halkımız buna detaylı ultrason, renkli ultrason gibi tanımlandırabiliyor.
17:52Burada önemli olan şey şu ilk 12-13 haftada bebeğin anatomik muayenesini yapıp genetik bir belirteç var mı diye bebeği
18:00muayene ediyoruz.
18:01Bununla beraber bebeğin gebeliğin plezantasını veya anneyi de muayene ediyoruz aynı zamanda.
18:08Bu muayene eğer bir özellik yoksa annenin önüne ikili test veya kombine test ve fetal DNA var artık günümüzde fetal
18:16DNA seçenekleri geliyor.
18:18Eğer bu muayene bir problem varsa aslında direkt tanı testi yapıyoruz.
18:22Direkt yani koryomülüs biyopsi tarzı.
18:25Eğer bebekte bir anomali varsa tarama testi önerilmiyor artık o bebek için tanı testi yapmak lazım.
18:31Bu muayenenin aslında en önemli özelliği bu.
18:33Bu muayeneden sonra eğer normalse önümüze kombine test veya NIPT geliyor.
18:38NIPT en iyi Down sendromu tarama testi.
18:42Hala tarama, tanı değil.
18:44Hala tarama testi. Tanı testi de olmayacak.
18:46Çünkü plezantanın hücreleri bunlar.
18:48Bebeğe ait olan hücreler değil.
18:5110. haftadan sonra yapabiliyoruz.
18:52Ama 10. haftadan sonra yapmayalım hemen bunu.
18:55İlk önce muayenemiz olalım.
18:56Daha sonrasında bu testi bir seçenek olarak kullanalım.
19:00Peki çoğul gebeliklerde de işe yarıyor mu?
19:02İkiz gebelikler için de artık neredeyse rutin artık önerimiz.
19:07Ama teknikler değişiyor.
19:09Yani fetal DNA, fetal hücre veya NIPT'nin firmaların farklı teknikleri var.
19:15İkiz gebeliklerde bazı firmalar daha öncelikli oluyor.
19:17Tamam. Peki şu ense kalınlığı benim sınırımdır.
19:21Ya da şu yaş benim sınırımdır.
19:23Ben bunlara direkt fetal DNA yaparım dediğin şey oluyor mu?
19:26Yok. Her gebe fetal DNA'yı bilmeli.
19:29NIPT'yi bilmeli.
19:30Çünkü daha yüksek bir şey oluyor.
19:31En iyi tarama testi bu testi.
19:33Bilmeli. Seçenek olarak bunu kabul ediyorsa da yaptırmalı.
19:36Tabii biraz masraf açısından biraz şey yapıyorlar.
19:39Artık maliyetleri çok ucuzladı Volkan.
19:41Bence de değil mi?
19:41Çok ucuzladı. Yani kabul edilebilir maliyetlerdi.
19:45Ama hastanın ensesi işte 3 mm'den daha fazla kalınsa veya bebeğin organlarında bir problem varsa o zaman direkt tanı test
19:51ediyoruz.
19:52Direkt tanı test ediyoruz.
19:53Peki demin detaylı ultrasonu dedin. Bu ne demek?
19:55Yani detaylı ultrasonunda neleri bakıyoruz?
19:57Artı neleri tanıyabilip neleri halen bir bilgimiz olmuyor?
20:01Şimdi bu da çok ilginç.
20:02Yani bize gelen hastaların çoğu her şeyi bileceğimizi zannediyor veya düşünüyor.
20:07Aslında böyle bir şey yok.
20:09Ulusal ve uluslararası birçok kılavuz var ve bunların gösterdiği bizim görebildiğimiz yapıların değerlendirilmesi kısası bu.
20:16Bu yapılar bebeğin beyin yapılarından yüz yapıları, göğüs kafesi, kalbi, karın içi organları, elleri, ayakları, omurgasını oluşturuyor aslında.
20:24Biz bütün organları görmüyoruz bir kere veya bütün fonksiyonları tanımıyoruz bebekte.
20:29Bununla beraber de işte bebeğin plezantası, eşinin muayenesi, annenin damarlarını, bebeği besleyen damarlar çok önemli bunların muayenesi.
20:37Bunlar bize gebelik zehirlenmesi için fikir veriyor.
20:39Buna göre biz önlem alıyoruz, ilaç kullanıyoruz öncesinde veya rahim ağzı uzunluğunu ölçüyoruz, erken doğumu tahmin edebiliyoruz bir şekilde.
20:47Aslında en önemli muayeneler bunlar.
20:48Aynen öyle.
20:49Ama bence de en çok aldığın soru, yani benim o mesela, hocam her şey normal değil mi?
20:54Hiçbir zaman öyle demiyorum Hulkan.
20:55Aynen.
20:56Olması gerekenler normal, gördüğüm yapılar normal.
20:58Benim bugün eve gideceğimim bile garansi yok.
21:00Tabii ki.
21:01Aynen böyle.
21:01O zaman şunu da soralım ben, yani tanı koyduğumuz zaman tanıya göre ne tedaviler var?
21:06Çok önemli bir şey.
21:08Şimdi biz bunu yaparken sanki her şey sonlandırmaya gelecek gibi geliyor.
21:12Aslında bütün tarama testleri, bütün muayeneler de böyle.
21:14Bizim amacımız bebeği en iyi şekilde aileye teslim etmek ve en iyi şekilde de karşılamak.
21:20Biz bebek doğduğunda her şeyimiz hazırmış gibi düşünüyoruz ve en iyi doktor onu karşılıyormuş gibi.
21:26Ama öyle değil bu iş.
21:28Buradaki birinci amaç, bir grup hastalığı biz anne karnında tedavi edebiliyoruz.
21:33En basitten fetel anemi.
21:34Bebekte kansızlık saptadık.
21:35O bebeği anne karnındayken kan verip bebeğin hayatını kurtarıyorsun.
21:39Veya bebekte kocaman bir kist var akciğerinde.
21:44Bası yapıyor.
21:45Bası yapıyor, kalp yetmezliği yapıyor.
21:46Bıraksan bebeği kaybedeceksin ama ona bir tüp takıp veya aspire edip o bebeği hayatta tutuyorsun.
21:53Evet, şantlar yine.
21:54Şantlar yine aynı şekilde.
21:57Başka ne olur?
21:58Bebekte konjentel guatr var.
22:00Kocaman.
22:01Ve bu bebekte doğduğundan sonra birçok problemle kalıyor.
22:04Bunu tedavi edebiliyoruz.
22:05Anne karnındayken.
22:07Tiroit ilacı ile.
22:08Sonra ne yapıyoruz?
22:09Bebekte aritmi var.
22:11Çarpıntı oluyor.
22:12Kalp yetmezliği.
22:13Bıraksan bebeği kaybedeceksin.
22:15Çok basit bir tedavi ile bebeği tedavi edebiliyorsun.
22:18Gibi birçok tedavi metodumuz da var.
22:21Bazı durumlarda da bebek doğar doğmaz tedaviye ihtiyacı var.
22:26Bunu da ayırt etmek lazım.
22:27Bu grubu da ayırt etmek lazım ki.
22:29Ona göre yeni doğan cerrahisi, çocuk cerrahisi, kardiyolog, kalp damar cerrahisi hazırda olup bu planlamayı yapmak gerekiyor.
22:37Evet.
22:38Şimdi gerçekten illa solunlandırılacak diye bir şey yok.
22:42Tedavisi olan da bir sürü hastalık var.
22:44Ama anlayamadığımızda bir sürü hastalık var.
22:46Doğduktan sonra ortaya çıkacak.
22:47Biz problemlerin %5-7'sini her gün baksak bile tanımıyoruz.
22:51Evet.
22:51Her tanınabilen anomini de her zaman tanıyamaya biliyoruz.
22:55Çünkü bebek göstermedi.
22:56Bebeğin pozisyonlu bağımlı bir şey.
22:58Fonksiyonları bilmiyoruz.
22:59Aynen öyle.
22:59Yani genetik bile bana soruyorlar mesela.
23:02Hocam genetik her şey normal.
23:03E bende motizm var.
23:04Genetikte alakası yok.
23:06Bak halen olabilirsin gibi.
23:07İleri yaşlarda bile olacak.
23:09Peki benim en çok korktuğum şeylerden biri preklemse.
23:12Evet.
23:12Şimdi bu preklemse'yi biz ne kadar erken tanı koyabiliriz?
23:15Hangi hastalar risk altında?
23:16Şimdi preklemse'yi önce tanımlayalım.
23:18Yani annenin tansiyonu yükselecek.
23:20Ve bunun da idrarında protein kaçağı olacak.
23:22Veya bir kısım hastalığı protein kaçağı olmayabiliyor %20'sinde.
23:26Karaciğer böbrek fonksiyonları veya kan sayımı ile ilgili bozukluklar oluyor.
23:31Preklemse açısından aslında şanslıyız.
23:33Dünya bir yere geldi.
23:34Biz öngörebiliyoruz.
23:36Ve bir kısmını da ya geciktiriyoruz ya da önlüyoruz.
23:40Bunun için önemli bir şey şu.
23:42Gebeliğin ilk muayenesi, ilk trimestr muayenesinde.
23:45Yani o 11-14 Down sendrom tarama muayenesinde, fetal muayene esnasında.
23:49Annenin damarlarına bakarak, annenin ortalama kan basıncına bakarak biz bunu tahmin edebiliyoruz.
23:55Yaklaşık %85-90'larda tahmin ediyoruz.
23:58Onları yakalayabiliyoruz.
24:00Eğer annen hiçbir şey yok.
24:04Biz anneyi preklemse olarak karşımızda tanı almışsa da bunları hafif preklemse'leri 37 haftaya kadar takip ediyoruz.
24:13Ağır preklemse'leri de 34. haftadan sonra doğurtuyoruz.
24:17Bunların takipleri mutlaka perinatoloji kliniklerinde ve multidispliner kliniklerde olmak zorunda.
24:22Mutlaka bakın doktorumuzu bulmuşuz.
24:24Sorularınızı sorun diyorum seyircilere.
24:26Çünkü gerçekten bu konu çok güncel.
24:29Ve gebelikle ilgili bu kadar riskli gebelik, riskliz gebelik olsun.
24:34Bakın ne kadar ayırt edici şeyler söyledi Resul Hocamız.
24:36Yani sorularınızı bekliyoruz WhatsApp'tan.
24:38Resul Hoca'ya tek tek yanıt verecek hepsine.
24:41Aslında bir şey daha sormak istiyorum.
24:43Şimdi sonuçta tüp bebekte çoğul gebelikler fazla.
24:46Bazen dedin demin rahim ağzı uzunluğuna bakıyoruz.
24:49Bu da mesela farklı şeyler de var mı acaba?
24:52Biz bu hasta erken doğurur deyip önceden bazı önlemleri almamız gereken hasta grubumuz.
24:56Erken doğum için şu, eğer öyküsü yoksa, bizim ülkemiz maliyet açısından ucuz bir ülke.
25:03Yani biz normal dünyanın başka bir yerinde olsak, gelişmiş bir ülkede rahim ağzı uzunluğu için ekstradan hastaya bir fiyat çıkar.
25:10Ama biz muayene ederken hem gebeliği muayene ediyoruz hem de bebeği muayene ediyoruz.
25:16Her muayenede de aslında rahim ağzı gözümüzün önünde.
25:19En azından karından bakabiliriz.
25:20Şüphe ettiğimizde de vajinal muayene ile, vajinal ultrasonografi ile rahim ağzını ölçebiliriz ki.
25:25İki hafta için pozitif prediktif değerleri kabul edilebilir rakamlar.
25:29Ama iki üç haftalık bir süreci biz tahmin edebiliyoruz.
25:32Eğer rahim ağzı kısaysa, yirmi milimetrenin altındaysa, o zaman zaten progesteron veya serkülaj dediğimiz rahim ağzına dikiş atma yöntemleriyle bu
25:41gebelikleri zamanlı...
25:43Sınırı var mı? O milim sınırı var mı?
25:44Yirmi milimetrenin altındaysa rahim serkülaj atmak akıllıca gözüküyor.
25:47Üstü ise progesteron olarak vajinal.
25:4920-30 arasını vajinal progesteron ile günde bir tek dos...
25:54Ne sıklıkla takip edelim o hastaları?
25:56İki haftada bir mutlaka rahim ağzına bakmak lazım.
25:58Aslında şöyle, şimdi bazen hasta geliyor, perinatoyiden çıkmış, bebek çok iyi denmiş hani...
26:03Hani tabii bizim söylediklerimiz dahilinden çok iyi denmiş ama...
26:06E onda rahim ağzı uzunluğu bakılmadığı zaman aslında hepsi boşa gitti.
26:09E tabii...
26:10Çünkü on milimse...
26:11Eksik iş yapmamak lazım.
26:12Bazı şeyler işte dediğim gibi yani...
26:14Ama sen bebeğe dalıyorsun, bebeğe dalıyorsun.
26:16Erken doğum, erken doğum ülkemizde yaklaşık %10 civarında.
26:20Düşünsenize yani Down sendromu alt %1, biri %10, onda 1 neredeyse.
26:25Veya preeklemsi %5 civarında tamam mı?
26:28Aslında bizim önceliklerimiz o preeklemsi, erken doğum veya diabet.
26:33Çok önemli bir şey diabet.
26:34Kesinlikle, kesinlikle.
26:35Zaten bir sonraki soru mu olacaktı?
26:37Diabet demişken ben bu şeker taramasını yaptırayım mı yaptırmayayım sorusu kaç kere geliyor günde?
26:43Çok güzel.
26:43Bu sağ olsun medyayla beraber güncel bir konu ama şu, uluslararası standartlara göre bu gelişmiş en gelişmiş ülkelerden en düşük
26:58gelirli ülkelere kadar bir tarama öneriliyor.
27:00Ne zaman?
27:01Gebeliğin 24-28 hafta arasında her gebeye şeker yükleme testi öneriliyor.
27:06Eğer risk varsa da daha önceki gebeliğinde iri doğumu var, diabet öyküsü var, metabolik sendromu bir kadın.
27:13Bu kadına ilk vizitte 11-14. hafta kabul edilebilir.
27:17Burada şeker taramasını yapmak gerekiyor.
27:21Bir 50 gramın üzerine 100 gram ağırlaşık test yapılabilir.
27:25Bir de 75 gram yapılabilir.
27:27Neye denk gelir mesela?
27:28Hani hasta geliyor bana 12 kilo almış.
27:29Hocam bana içiriyorsunuz onu diyor mesela.
27:31Ama sen 12 kilo almışsın zaten mesela.
27:33Hiçbir baklava yemiyor, hiçbir makarna yemiyor.
27:36Yani şeker ömür boyu.
27:38Yani ömür boyu demeyelim ama gebelik boyunca o şekere maruz kalıyor zaten.
27:42Tabii canım aynen öyle.
27:43Tüm hayat boyu çekecek.
27:44Burada önemli olan nokta şu.
27:45Biz bu şeker yükleme testleriyle en iyi tarıyoruz bu test şeyi.
27:49Gebelik şekerine.
27:51Ve tedavi ettiğimizde şeker hastası olmayan gebeyle aynı komplikasyonlara sahip.
27:58Biz tedavi etmezsek ne oluyor biliyor musun?
28:01Bebeğin suyu artıyor.
28:02Bebek yeri bebek oluyor.
28:03Kalbi etkileniyor, karaciğer etkileniyor, akciğerleri etkileniyor.
28:07Metabolik olarak kalsiyumu etkileniyor.
28:09Bebek doğar doğmaz, hipokalsiyumu düşüyor, şekeri düşüyor.
28:13Sarılık falan da oluyor.
28:14Sarılığı da uzuyor.
28:15Düşünsene.
28:16Ve biz bunlarla karşı yakalıyoruz.
28:18Evet.
28:19Kaç kilo alsın bu gebeler ve neye dikkat etsin?
28:22İdeal gebelik kilosu 9-12 kilo.
28:25Yani minimumda 7 kilo almasını istiyoruz.
28:28Çok iyi.
28:29Yani o zaman ama ikiz olursa daha fazla.
28:31İkiz olursa daha fazla.
28:32Daha fazla.
28:32Daha fazla.
28:33Peki hani yaşa göre daha ileri yaşlı gebelerde bir kilo sınırlaması?
28:37Yok.
28:38Yani normal obezlerde ve normal gebeliklerdeki veya çoğul gebeliklerdeki kilo farklı bir şey değil.
28:44Yaşlı bir ilişkimiz yok orada.
28:46Evet ama şöyle bir durum var.
28:48Hani Down sendromu açısından demin dediğimiz için tekrardan Whatsapp'tan bir soru geldi bununla ilgili.
28:52Hani hocam biz genetik testi yaptırdık Down sendromu için ama yine ikili tarama yaptıralım mı diye.
28:59Hayır. Bir, bir kere yani fetal DNA yaptırdıysak ikili veya üçlü, dörtlü tarama testine gerek yok Volkan.
29:06Biz Down sendromu için en iyi tarama testini yaptık.
29:09Ama şu, biz Down sendromu tarama testini yaptık.
29:12Ultrason yaptırmayayım değil.
29:13Ultrason çok başka bir şey.
29:14Bebeğin yapısal organlarına bakıyoruz.
29:16Down sendromu tarama testi sadece kromozomlarındaki sayılara bakıyor.
29:20Bu da bütün genetik hastalıkları yine içermiyor.
29:23Biz hekim olarak hastaya o testin ne anlama geldi mutlaka anlatmak zorundayız.
29:28Bu test bir tarama testi ve belli genetik hastalıklara bakar.
29:32Tamamına bakmaz.
29:34Aynen öyle.
29:34Yani bunu tarama olduğunu.
29:36Evet.
29:36Çünkü diyorlar ki bizim çocuğumuza anormal dediler bak doğdu ne güzel doğdu.
29:40O test pozitif çıkarsa yani mutlaka tarama testiyle doğrulamak gerekiyor.
29:45Yanlış çıkarsa da yani negatif çıktı.
29:48Çocukla hiç genetik hastalık olmaz veya olmayacak gibi düşünmemek lazım.
29:52Anladım.
29:52Peki amniyosentez mi daha önde koryomvillus mu?
29:55Yani bu hastalara erken tanı koyunca amniyosentez mi bekliyoruz yoksa koryomvillus biyopsisiyle direkt yapalım mı?
29:59Koryomvillus biyopsisiyle hemen yapmak lazım.
30:01Mozaizm falan.
30:03Mozaizm vardır doğrudur ama bebekte bulgu varsa eğer.
30:06Down sendromundan bahsediyorsan.
30:08C-V-Coryomvillus biyopsisiyle direkt tanıyı koymak lazım.
30:12Resul Hocam çok teşekkür ediyoruz güzel bilgileriniz için.
30:15Şimdi ise sırada en merak edilen sorularla ve konularla ben olacağım.
30:20Birazdan tekrardan görüşüyoruz.
30:24Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı Prof. Dr. Volkan Turan'la tüp bebek tedavisi, polikistik over, yumurta dondurma ve gebelik şansını
30:33konuşacağız az sonra.
30:36Evet değerli izleyiciler şimdi en çok sorulan sorularla Whatsapp'a gelen sorularla ilgili mümkün olduğu kadar hepsini yanıtlamaya çalışarak sizlere
30:45bilgi vermeye çalışacağız.
30:46Burada ilk sorumuz kimler tüp bebek olmalı?
30:51Aslında bu çok önemli çünkü tüp bebek en son tedavi yöntemidir.
30:56Bunu daha önceki programlarda da söyledim.
30:58Yani 35 yaşın altına zaten biz bir sene bekliyoruz.
31:0035 yaş üstüne 6 ay bekliyoruz.
31:0240 yaş üstüne 3 ay bekliyoruz.
31:04Ama bazı hastalarda beklemenin bir faydası yok.
31:07Hangi hastalar onlar?
31:08Bakın şurada şu şekilde bir rahim çizersek şu kenarı kanat şeklinde olanlar şu şekilde tüpler ve şurada da yumurtalıklar mevcut.
31:18Burada burası rahim ağzını temsil ediyor ve burada bu şekilde bir rahim içi bebeğin yerleştiği yer mevcut.
31:25Burada bakın eğer hasta yapılan tetkiklerde şu bölgeden tüpler kapalıysa zaten hiçbir şekilde çocuk olmuyor.
31:32Tüp bebek direkt yaptırmak zorunda.
31:34Ondan dolayı da mutlaka ve mutlaka bakın aşılama dahil hiçbir şekilde sperm ve yumurta birbirini bulamaz.
31:40Çünkü spermler şu bölgeden gelir ve bakın buraya kadar bir yol giderler hareketleri sayesinde.
31:47Çünkü yumurtayla burada tüplerde buluşurlar ve döllenme burada olur.
31:51Ondan dolayı da siz eğer buraları kapalıysa bu hastadan gebelik bekleyemezsiniz.
31:56Ondan dolayı bu hastalar tüp bebek olmak zorunda.
31:59Peki her tüp kapalı olan tüp bebek mi olmak zorunda?
32:03Hayır çünkü şu uç bölgelerden de kapalı olan hastalar var.
32:07O zaman ne yapıyoruz?
32:08Burada uç bölgelerde kapalılık olduğu zaman tüpün içinde bir şişme sıvı birikimi var mı?
32:13Bu genelde enfeksiyona veya endometriyoz denen çikolata kislerinde olan bir durum.
32:18Eğer böyle şişmeler varsa maalesef o zaman yine çocuk olmuyor.
32:23Ameliyat da işe yaramaz.
32:24O zaman bu tüpün ya buradan kapatılması çünkü bu sıvı gelir bebeğin üzerine akar ve gebelik başarısız olur.
32:31Hatta şöyle hastalar var tek taraflı kapalı tek taraflı açık hasta var.
32:35Buradan gebe kalıyor.
32:36Buradan çocuğun üzerine sıvı akışı oluyor.
32:38Ve bundan dolayı da tekrarlayan düşüklere neden oluyor.
32:41Ondan dolayı bu tür hastalarda ya o tüp tamamen kapatılmalı ya da tamamen tüp alınmalı.
32:46Alınmalı aslında sonraki çözüm.
32:49Çünkü alırsak bazı ortak damarların kesilebilme ihtimali var yumurtalıkla ve yumurtalık rezervini azaltabilirsiniz.
32:56Ondan dolayı bu tür hastalarda dikkatli olmak lazım.
32:59Ama bazen hiçbir şişkinlik yokken bu şekilde tüplerin en uzak kısmından kapalılık varsa bu tüpleri laparoskopik olarak açtığınızda kendiliğinden de
33:08gebelik olabilir.
33:08Ondan dolayı da bu hastalarda eğer hastalar gençse açıp denetmek de lazım belli bir süre.
33:15Ama ileri yaşlı bir hastaysa o zaman beklemek zaman kaybına yol açabiliyor.
33:19Çünkü biz biliyoruz ki zaten 37 yaşın üstünde belli bir süreyi tamamlamışsa yumurta kalitesi de azalmaya başladığı için biraz tüp
33:26bebeğe hızlı gitmek zorunda kalıyoruz.
33:28Tüpleri kapalı hastalar dedik bu birinci hasta grubu.
33:31Onun dışında sperm sayısı bizim için çok önemli.
33:33Çünkü erkeklerde 5 milyonun altında hareketli sperm varsa bakın 5 milyonun 5 milyonun altı hareketli sperm.
33:40Onun dışında morfoloji dediğimiz dış görünüşü sıfırsa.
33:43Çünkü sıfır demek şu yani bu hastalarda zaten normal yapıda sperm yok.
33:50Bu ne demek?
33:51Biz milyonlar arasından normal sperm'i belki laboratuvarda bulabileceğiz.
33:55Ama 1 milyon içinde 2 tane normal sperm bulsanız bile o %1 etmiyor morfoloji olarak.
34:00Ondan dolayı da biz ne yapıyoruz?
34:02%0 olanlara da direkt tüp bebek öneriyoruz.
34:04%1 olanlara şans tanıyoruz.
34:06Bunu soranlar olabilir.
34:07Çünkü %1 ile gebelikler var ama hemen sevindirmiyoruz.
34:11Çünkü %1 de kromozomal bozuk sperm denk gelme ihtimali de var.
34:15Ondan hastanın belli başlı tetkiklerini yapıyoruz.
34:18Düşük yapmadığını bir ülkü çay takip ediyoruz.
34:21Ondan sonra biraz yavaş yavaş artık sevinmeye başlayabilirsiniz diye hastaya söylüyoruz.
34:26Onun dışında hangi durumlarda tüp bebek yapılıyor?
34:28Aslında bunların her şeyi normal olan hasta grubu var.
34:31Bu nedeni açıklanamayan kısırlıkla deniliyor buna.
34:34Ne bunlar?
34:35İşte hasta adetleri düzenli.
34:3725 yaşında yani yaş tabii önemli.
34:40Burada 37 yaşın üstü 6 özellikle olmasını istiyoruz.
34:43Sperm normal, tüpler açık ama diyor ki hocam bizim yine de çocuk olmuyor.
34:47Aslında %20-25 hasta bu şekilde.
34:49Neden?
34:50Çünkü bu hastalarda aslında tıp bu kadar ileri.
34:53Yani tüplere bakıyorsun, sperme bakıyorsun, yumurta düzenli adet görüyorsa her ay bir yumurta atıyor demek.
35:00Ama sperm ve yumurta birbirini bulmuyor mu?
35:02Yoksa buluyor?
35:03Anormal bir çocuk mu oluşuyor?
35:04Vücut mu reddediyor?
35:05Bunlar tabii testlerle ortaya koyamadığımız şeyler.
35:08Çünkü biz en ufak bir sperm testinde bile ne yapıyoruz?
35:12Spermin sayı, hareket, dış görünüşüne bakıyoruz.
35:14Ama neyini bilmiyoruz?
35:15Genetiğini bilmiyoruz.
35:16Ya da sperm başında yumurtayı delen enzimler var mı yok mu?
35:19Hasta iki paket sigara içiyorsa bu enzimler çalışmayabilir.
35:22Genetiği bozuk olabilir.
35:24Ondan dolayı hastayı bütün olarak değerlendirmek gerekiyor.
35:27Ve nedeni açıklanamayan bu hastalarda her ne kadar ilk aşılama da önerilse, hastanın yaşı uygunsa ki iki kere bile önerilebilir.
35:34Ama aşılama başına başarı maalesef %15'te kalıyor.
35:38Çünkü en basitinden tüpler açıktır.
35:41Zamanında geçirmiş bir enfeksiyona bağlı çalışmıyordur.
35:43O içindeki tüysü yüceler çalışmıyordur.
35:45Ondan sperm ve yumurta birbirini bulamıyor olabilir.
35:48E biz ne yapıyoruz?
35:49Tüp bebekle bunları bulduruyoruz.
35:50Eğer aşılamalarda başarısız olursa.
35:52Onun dışında hangi durumlarda tüp bebek yapıyoruz?
35:55Çikolata kisti olanlarda.
35:57Bakın burada yumurtalıkta çikolata kisti dediğimiz bunlar geriye adet gören kadınlarda oluyor.
36:02Yani geriye adet gördüğü için adet kanı karnın içinde birikiyor.
36:06Burada rengi değişiyor.
36:07Kahverengiye dönüşüyor.
36:08Beklemiş kan toparlaklaşıyor ve çikolata kisti adını alıyor.
36:11Bu tabii ki buzdağının görünen kısmı.
36:14Çünkü çikolata kisti maalesef içeride tüm organlara yapışıklıklar yapıyor.
36:18İnflamasyon dediğimiz iltihabi durumları arttırıyor.
36:21Hem yaklaşan spermleri öldürüyor.
36:23Hem de yumurta kalitesini bozarak gebeliklere engel oluyor.
36:27Ondan dolayı da bu tür hastalar yine tüp bebek hastası olarak alıyoruz.
36:31Onun dışında polikistik over sendromu hastaları.
36:34Ama ne zaman?
36:35Özellikle önce yumurta takibi en az 6 ay biz bu hastalara öneriyoruz.
36:40Yani sen polikistik over sendromu hastasısın.
36:42Hadi gel tüp bebek yok.
36:43Önce yumurta takibi yapıyoruz.
36:45Yumurtayı büyütüyoruz, çatlatıyoruz.
36:47Hadi şu şu günlerde deneyin diyoruz.
36:48Bu olmuyorsa aşılamaya geçiyorsunuz.
36:51Aşılamalar olmuyorsa o zaman tüp bebek.
36:53Çünkü artık diyorsun ki ya bu hastada başka bir neden var.
36:56Demek ki tek neden bu hastanın yumurtlaması, yumurtlamaması daha doğrusu değilmiş diyorsunuz.
37:01Onun dışında ne var?
37:03Biz tüp bebeği aslında tekrarlayan düşükleri olan bazı hastalarda da yapıyoruz.
37:07Çünkü ne oluyor?
37:08Embriyoları mesela düşük yapan birisinin embriyosunu genetiğe gönderdiğin zaman anormal çocuk çıkabiliyor kromozomal olarak.
37:15Tüp bebekte ne yapıyoruz?
37:17Normal genetikli bebeği buluyoruz.
37:18Bunu next generation sequencing denilen PG'di.
37:21Yani preimplantasyon genetik tanı denilen bir yöntemle yapıyoruz.
37:25Ne yapıyoruz?
37:25Beşinci güne ilerleyen yani döllenme sonrası laboratuvarda beş günü tamamlayan embriyolardan
37:30ufak bir biyopsi alıyoruz embriyoya zarar vermeyen plasental kısmı dediğimiz yerden ve bunu genetiğe gönderiyoruz.
37:38Ne zamanki normal bebeği buluyoruz bunu transfer ediyoruz.
37:41Onun dışında yine hangi hastalar tüp bebek hastası adayları?
37:46İleri yaş gebeler çok önemli.
37:47Çünkü bana geliyor hasta hocam biz geç evlendik zaten 42 yaşında evlendik.
37:52bir senedir deniyoruz ama bu bir sene bile uzun.
37:55Aslında neden uzun?
37:56Çünkü 37 yaşından sonra yumurta kalitesi maalesef genetiği de bozuluyor.
38:01Hani kalite dışında genetik de bozulmaya başlıyor.
38:03Ondan dolayı da normal embriyoyu bulmak çok zorlaşıyor.
38:07Ondan dolayı biz bu hastaları hatta genetikli tüp bebek yapıyoruz.
38:10Genetikli tüp bebek ne demek?
38:11Yani deminki söylediğim gibi normal bebeği bulup onu transfer ettiğimiz zaman hem hastanın düşük riskini azaltıyoruz
38:17hem de bu hastalarda daha hızlı bir şekilde sonuca gitmiş oluyoruz.
38:22Onun dışında yine fertilitenin korunması dediğimiz yani üremenin korunması amaçlı tüp bebek hastaları var.
38:29Kim bunlar?
38:30Meme kanseri tanısı aldı.
38:32Demin konuştuk Şükrü Hocam'da.
38:33Kolon kanseri tanısı aldı.
38:35Bu hastalarda daha önceden yumurta veya embriyoya dondurmak o hastanın alacağı kemoterapi ve radyoterapinin yumurtalıklara vereceği zararı önceden kompanzi etmiş
38:45olmak anlamına geliyor.
38:46Yani ne demek bu?
38:47Biz önceden hastanın biraz daha doğurganlığını garanti altına almaya çalışıyoruz.
38:52Önceden donduruyoruz.
38:53Hasta ondan sonra tedavilerini alıyor.
38:55İyileşiyor.
38:56İki sene sonra geliyor.
38:57Hocam ben artık adet görmüyorum.
38:59Ama önceden yumurtalarımı dondurmuştum.
39:01Bunları kullanabilir miyim diyor.
39:02Biz de tabii ki kullanabilirsiniz.
39:04Zaten o amaçla yapmıştık diyoruz.
39:06Böyle kanser hastaları veya bazı genetik hastalıklar.
39:09Burada işte Turner sendromu denilen 45 kromozoma kız çocukları mevcut.
39:14Yine galaktozimi dediğimiz bir metabolik hastalık mevcut.
39:16Yine BRCA mutasyonlu hastalarda yumurta rezervi erken tükenebiliyor.
39:20Bu tür hastalarda bazen şansa dahi yani aile öyküsüne dahil bile edilerek yani nasıl diyeyim.
39:26İşte annede 36 yaşında menopoz var.
39:29E kız çocuğu ondan 2 yaş öne gelip menopoza girebilir.
39:32Bakın çok önemli.
39:33Yani 36 yaşında bir kadın annesi menopoza giriyorsa biz bu kız çocuğun 34 yaşında menopoza girmesini bekliyoruz.
39:40E ne demek bu?
39:41Ona göre önlem al demek.
39:43Çünkü evlilik yaşı günümüzde biraz daha ileri.
39:46Eskisi gibi daha erken evlilikler olmuyor.
39:50Kariyer nedenli, iş nedenli evlilikler ileri tarihlere, ileri yıllara ertelenmeye başladı.
39:55Ondan dolayı da bu tür hastalarda mutlaka özellikle dikkatli olup önceden yumurta dondurmak, embriyo dondurmak, tüp bebek işlemleri arasında oluyor.
40:05Ondan dolayı da bunlar da dikkat edilmesi gereken hastalar arasında.
40:09Onun dışında kim önemli?
40:11AMH'i düşük hastalar.
40:13Neden?
40:13Çünkü 1,5 sınırımız var bizim.
40:15Bakın 1,5'un altındaysa bir AMH, bu hastanın yaşıtlarına göre daha erken menopoza girme ihtimali var.
40:23Bu çok önemli.
40:24Neden?
40:25Çünkü devlet bizim bunu destekliyor zaten.
40:28Kadınların bunu yapmasını istiyor.
40:29Diyor ki senin AMH'ın 1,5'un altındaysa ben sana yumurta dondurma izni veriyorum diyor.
40:34Yani kafasına göre bir kadın gidip yumurta donduramıyor şu anda bizim ülkemizde.
40:38Ama burada artık risk altında ya da yumurtalık cerrahisi olacaksa bir kadın risk altında.
40:45Annede erken menopoz varsa risk altında.
40:47Bunların hepsinin önceden planlanıp önceden embriyalarının ve yumurtalarının dondurulması hastaların doğurganlığını korumayla birebir ilişkili.
40:56Bakın bir soru daha var.
40:58Hocam ben meme kanseri tedavisi gördüm.
41:01Gebek alabilir miyim?
41:02Bu çok önemli.
41:03Çünkü meme kanseri tedavisi gördükten sonra bu kadının görmeden önceki AMH'ı ve yaşı çok önemli.
41:11Eğer hasta gençse bu hastalarda yine halen tek tükte olsa yumurta kalabiliyor.
41:15Ama aldığı kemoterapi tipi de önemli.
41:18Dozu da önemli.
41:19Ondan dolayı da bu hasta tüm tedavilerini tamamlayıp halen adet görüyorsa o zaman tabii ki yumurta çıkabilir.
41:26Yani bu yumurtalar kanser tedavisinden kalan yumurtalar etkilenmemiş oluyor.
41:30Ondan dolayı da bu hastalara biz tedavi planı çizebiliriz.
41:35Ama onun dışında ne olur?
41:37Hasta önceden yumurtalarını dondurmadıysa total menopozda da gelmiş olabiliyor.
41:41Burada dikkatli olmak lazım.
41:43Maalesef bunlardan yumurta çıkaramıyoruz.
41:45Ama bazen bir 5 yıllık bazen 10 yıllık hormonal tedaviler alıyorlar meme kanseri sonrası.
41:50Bu tedavi sırasında dahi bizim tedaviye ara verip gebelik yaptığımız ve daha sonra tedavisine tekrar devam eden hastalar mevcut.
41:59Ondan dolayı da burada her hastayı farklı bir şekilde yaklaşıp ona göre değerlendirmek lazım.
42:04Şimdi kısa bir reklam aramız var sonra tekrardan birlikte olacağız.
42:07Tekrardan birlikteyiz.
42:09Şimdi çok güzel bir soru daha var.
42:11Bunu da hemen okuyorum.
42:12Son 3 dakikamız.
42:13Tüp bebek kesin tutar mı?
42:15Bakın aslında bazen hastalar o kadar deniyor o kadar deniyor diyorlar ki hocam biz tüp bebeğe geldik artık kesin çocuk
42:22istiyoruz.
42:23Ama bu o anlama gelmiyor maalesef.
42:25Çünkü bakın tüp bebekle bir kere başarı hem yumurta sayısı hem sperm kalitesi hem rahim çalışıp çalışmıyor mu hem anne
42:33yaşı bakın ne kadar çok şeye bağlı.
42:35Yani sizin tüp bebekle oluşturduğunuz her embriyo doğum olacak diye bir şey yok.
42:41Neden? Çünkü oluşturulan embriyaların halen siz kimyasal gebelik mi olacak?
42:46Boş gebelik mi olacak?
42:48Kalp duracak mı?
42:49İleride hasta doğum kesin yapar mı?
42:52Bunun garansını veremiyorsunuz.
42:53Yani aslında tüp bebekte genel olarak baktığımızda tüm yaş gruplarında başarı oranı %35'tir.
42:59Daha ileri değildir.
43:00Yani 3 çiften bir tanesi eve çocuk götürür.
43:04Geriye kalanlarda özellikle ileri yaşta bakın 41 yaşın üzerinde biz tüp bebeğe ilk kapıdan girdiğinde hastaya %20 şans veriyoruz.
43:12Hocam diyor ama benim yumurta sayım çok iyi.
43:14Sayı iyi ama genetikten kalıyor hastalar.
43:17Yani normal embriyoyu bulamadığı için.
43:19Onun dışında daha çok neden var.
43:21İşte açıkladığım gibi hiç gebelik oluşmadıysa rahimde bir tutunma olacak mı?
43:25Rahimde red olacak mı?
43:27Ya da ileride belki tekrarlayan düşük hastası bunları bilmiyoruz.
43:30Ondan dolayı da bir tüp bebekte bir embrioyu transfer ediyorsan kaliteli bir embriyo olsa bile tutma oranı belli bir orandadır.
43:38Daha düşük kaliteli embriyalarda da tabii ki oranlar yavaş yavaş düşmeye başlar.
43:43Tüp bebekte daha mı çok düşüğe rastlanır diye bir soru var.
43:46Bu da evet daha çok rastlanıyor.
43:49Çünkü biz ne yapıyoruz laboratuvarda?
43:51Çıkan yumurtaları topladıktan sonra bunların olgun olanlarını, kaliteli olanlarını spermle laboratuvarda birleştiriyoruz.
43:58E burada tabii ki ne yapıyoruz?
44:01Biz sperm'i birleştirdiğimiz için burada belki o sperm normalde o yumurtayı bulup döllemeyecekti.
44:07Biz döllemeye mecbur bırakmış oluyoruz.
44:09Ondan dolayı da kromozomal olarak daha bozuk bebekler olma ihtimali bir miktar daha daha fazla.
44:16Ondan dolayı da ilk üç ay bu hastalarda tüm tetkikler çok önemli.
44:21Bir soru daha hemen hızlı alalım.
44:22Zayıflama iğnesi kullanıyorum.
44:23Hemen tüp bebek yapasa bir sıkıntı olur mu?
44:25Aslında çok güncel bir soru bu.
44:26Çok güzel soru.
44:27Genelde belli değil.
44:30Yapacak bir şey.
44:31Yani şu anda bir akademik bir çalışma yok bununla ilgili.
44:35Fakat genelde üç ay ara verip işi biraz garanti altına almaya çalışıyoruz.
44:40Evet sorularımız vardı ama maalesef zamanımız bitti.
44:44Ben tekrardan tüm sağlık çalışanlarının ve emekçilerinin 14 Mart tıp bayramını kutlayarak programı bitirmek istiyorum.
44:50Hoşçakalın.
44:51Sağlıcakla kalın.
Yorumlar