- 7 hafta önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00İNTRO
00:30Efendim merhabalar, hoş geldiniz.
00:50Beyaz TV, geçmişe yürüyen adam programı Hatay.
00:54Üçüncü bölüm, Hatay 4 program demiştim.
00:57Sondan bir önceki bölümdeyiz.
01:01Antakya merkezde bulunan arkeoloji müzesi ama üstünde bir yerleşim birimi olan bir müze.
01:09Enteresan bir yer.
01:11Buraya gelmeden tam olarak Hatay anlaşılmaz.
01:15Buraya gelmek lazım.
01:16Size ben burada birazdan şu Agora ve şehir meydanında, şu Roma yürüyüş yolunda ki
01:23bu arada bir şey söyleyeyim.
01:26İtalya'ya defalarca gitmiş biri olarak söylüyorum.
01:30İtalya'da ancak, nerede Pompei'de olabilir, Pisa'da olabilir, Roma'nın dış mahallelerinde olabilir,
01:39Floransa'nın bir kısmında olabilir.
01:41Roma yürüyüş yolu vardır.
01:44Yürüyemezsin yanında, önünde ve yanından yürürsün sadece bakarak.
01:48Aynısı, bakın şurada milattan sonra ikinci yüzyıl, yani yüzlü yıllara ait bir Antakya-Roma yürüyüş yolunu görüyorsunuz.
02:00Bu yolun bir benzerini görmek istiyorsan,
02:03ya Antakya'ya geleceksin ya da Roma'ya, Floransa'ya veya Pompei'ye gitmek gerekiyor bunları görmek için.
02:12Ne gerek var Pompei'ye gitmeye?
02:14Allah burada da yaratmış ya, burada da Roma İmparatorluğu var ve Roma'nın yolu var.
02:19Buraya gelin, Antakya'ya, Hatay'a gelin ve Hatay'da bunları görün.
02:24Geçmişe'ye yürüyen adam programı, Hatay bölümü sizlere 6 Şubat 2023 depremini anlatacak tabii ki.
02:36Çünkü deprem Hatay'ın bir gerçeği oldu artık.
02:40Ama bir şey söyleyeceğim.
02:41Her 500 yılda bir var ola gelen 2023, 523, 1023, 523 düzenli bir 500 inişleri yaparsak,
02:57buranın fay hattı 500 yılda bir faaliyet gösteriyorsa,
03:01o halde 500'lü yıllardaki depremde de buralarda bir şey olmalı değil mi?
03:07Hepsini göstereceğim.
03:09Ne zaman? Birazdan.
03:11bizi takip edin, bizimle birlikte olun ve ben size Hatay'da, Antakya'da bakın neler göstereceğim.
03:31Aslında burada bir müze yapalım ve Antakya'da bulduklarımızı,
03:37Hatay'da bulduklarımızı buraya getirelim ve burada sergileyelim mantığı ile bir müze yapılmamış.
03:44Bir otel yapılacakmış, otel için temel açma yapılacak.
03:50Otelin temeli açılırken, önlerine bir tane duvar çıkmış, bir istinad duvarı.
03:56Duvarın etrafına bakmışlar ne var ne yok diye.
03:59Duvar biraz büyük çıkmış, biraz büyük çıkmış, biraz büyük çıkmış.
04:04Duvarın sonunda bulmaya çalışmışlar, kocaman bir duvar sonu.
04:10Sonra aşağı doğru inmeye başlamışlar.
04:12Roma İmparatorluğu, Roma İmparatorluğu'nun ardından antik dönemler yani milattan önceki dönemler ardından Helenizme inilmiş.
04:21Öyle yerler var ki, öyle höyük gibi oluşmuş.
04:24Üstünde Roma, altında Helenizm.
04:27Daha da altına inmek istemiyorlar.
04:29Helenizmin altına girmeyelim, zarar vermeyelim diye.
04:33Aslında burası Antakya'da.
04:36Bundan 50-60 sene önce bunun üzerinde şu an duyduğunuz sesi görüyorsunuz.
04:42Burası bir cadde.
04:44Burada evler var.
04:45İstimlak edilmiş, evler yıkılmış, caddeler yapılmış.
04:49Bu caddelerin olduğu yere bir otel yapılırken, otelin altında, temel kısmında bir takım şeyler.
04:57Önce şey olarak çıkmış ortaya, ardından kocaman bir Roma kenti.
05:04Hatırlar mısınız?
05:05Hatay'ın birinci bölümünde demiştim ki, milattan sonra, milattan önceki, o dönemde, milattan önceki yüzyıl ve üçüncü yüzyıl,
05:16yani 400-500 sene boyunca dünyanın en büyük üçüncü kentidir.
05:22Bunlar Roma'dır, bunlar İskenderiye'dir, Mısır İskenderiye ve ardından Antakya'dır.
05:29Şimdi burada bir hamam kalıntısı var.
05:32Hamamın suya ihtiyacı var değil mi?
05:36Peki sular nereden geliyor?
05:40Asi Nehri diye bir nehir var.
05:42Oradan buraya su taşıması yapılmış.
05:44Peki neyde?
05:46Dostlar, gelin de bakın burada neler var.
05:501900 yıllık su künkleri var, su boruları var.
05:54Ama bunların tamamı kilden ve bu kilden olan su künkleriyle Asi Nehri'nden hamama kadar, buralara kadar sular taşınmış.
06:05İleri de hamam.
06:06Birazdan göreceğiz.
06:07Mesela şurada hemen altımızda, ayağımızın altında bir fırın, bir ocak olsa gerek.
06:14Acaba burada neler pişiriliyordu, neler yapılıyordu?
06:18Burada bir ocak var, bir şömineye benzeyen ocak.
06:21Muhtemel burası bir ev odası.
06:24Biz şu an bir eve çatısından bakıyoruz.
06:27Ve yukarıya doğru çıkan dumanlar.
06:29Kim bilir nerede?
06:30Şu an biz ayak seviyesinde değiliz.
06:34Ayak seviyesi olması için o zemine aşağıya doğru inmemiz gerekiyor.
06:39Su borularının, su künklerinin olduğu yerde ise hamamlar bulunmakta.
06:44Burası Roma İmparatorluğu'nun en görkemli şehirlerinden biri olan Antakya'ya bağlı yerler.
06:54Şimdi normalde Roma'ya ait olan mitolojiler, pagan kültür ve ardından erken Hristiyanlık dönemi tüm öğretileri aslında burada da olması gerekiyor ya, örnek veriyorum.
07:09Yunanistan'da ya da Roma'da Heraklios, Heraklis, kuvvetin göstergesi, o pazulu güçlü, geniş omuzlu, üçgen vücutlu, ince belli Heraklis'in burada da olması gerekiyor.
07:23Zaten burada da var.
07:25Nasıl ki Hakkari ile Edirne aynı devlete ait, nasıl ki Artvin ile Aydın Muğla aynı devlete ait, Roma ile Antakya'da aynı devlete ait olduğu için burada var olan tüm kültür orada da vardı.
07:42Burada bir gösteri alanı mesela M.S. 4. yüzyıl yani 300'lü yıllar yani günümüzden 1700 sene önce 3 tane stand-upçı her ne kadar bu mozaiklerin adı 3 hokkabaz olarak konulmuşsa da hokkabaz, meddah bunların modern dünyadaki karşılığı stand-upçıdır.
08:07Stand-upçıları orada görüyorsunuz.
08:09Mesela burada Defne adı verilen güzel kadının Zeus'a ben Apollo'nun karısı olmak istemiyorum ama Apollo'nun bana zorla sahip olmak istiyor, benimle evlenmek, beni eşi yapmak istiyor, ben istemiyorum, rica ediyorum, beni bir ağaca çevir der.
08:31Bunun üzerine Zeus, Defne adı verilen o güzel kadını bir ağaca çevirir, o gündür bugündür bütün defneler ağaç olarak karşımıza çıkmaktadır.
08:44Defne ağacının Apollo'ndan kaçan Defne, Dapne adı verilen bir kadının hikayesi olduğu da burada 3. yüzyıl yani günümüzden 1800 sene önce var olan bir mozaikte karşımıza çıkıyor.
09:01Bu arada bir şey söyleyeyim, bunlar tarihi eser ya, mesela şu an gördüğünüz yüzlü yıllar, 1900 yıllık bir mozaik.
09:12Asla ellemeyeceğim ve asla elletmeyeceğim de.
09:17Hiç kimse bunları dokunamaz.
09:18Çünkü şu an parmağımın 2 santim altında bulunan taşlar 1900 yaşında mozaik parçaları asla boyama değiller.
09:29Bitki köklerinden boyayarak yapılmamışlar.
09:33Bunlar ya dere yataklarında, Asi Nehri diye kocaman bir nehir var zaten, ya nehir yataklarında ya da dağların eteklerindeki kayalık yerlerden çıkartılan taşların kırılarak ortaya çıkan parçaları.
09:47Bunlar orijinal taş.
09:50Bu renkte taşları bulup bu taşlarla bunları yapmak gerekiyor.
09:55Yani şu ayak parmaklarının arası aslında kırmızı.
10:00Ayak parmakları pembe olarak görünürken bunlar farklı farklı yerlerden getirilen taşların bir araya getirilmiş halidir.
10:09Yılanın kuyruğunu görüyorsunuz siyah, ayak parmağı pembe, arasındaki taşlar ise kırmızı bunlar bambaşka yerler.
10:18Peki kimdir bu?
10:20Efendim mitolojiye göre, Roma mitolojisine göre aslında Heraklit çok kuvvetli bir çocuktur ama doğduğu zaman herhangi bir çocuk gibi kilolu dünyaya gelir.
10:32Kem Göz Evi adı verilen bir yerde çıkartılmıştır bu.
10:371939 tarihinde bu mozaiye biz sahip olduk.
10:42M.S. 2. Yüzyıl olarak tanımlanmaktadır.
10:46Zeus'un bir hanımı vardır.
10:48Kıskanç bir kadın.
10:49Adı Hera.
10:50Zeus'un başka bir kadından çocuğu olan Heraklis'i kıskanmış doğar doğmaz almış yılanlarla dolu bir yere atmış çocuğu.
11:01Yılanlar zehirlesin ve Heraklis ölsün diye.
11:05Fakat Heraklis yılanların başlarını tutarak onları ezerek öldürüyor.
11:10Kendisini koruyor.
11:11Bebek Heraklis'in kendisini öldürmek için saldıran yılanların başlarına tutarak ezdiği sahne bize tam 1900 sene öncesinden hitap ediyor.
11:25Renkli taşlar o yüzden dokunulmaması gerekiyor.
11:30Benim terimin nemini oraya zarar vereceğini bildiğim için 1900 yıllık bir tarih emaneti şu an tam olarak karşımızda.
11:40Burası Antakya Müzesi inanılmaz mozaiklere İtalya Roma'da Napoli'de Pompei'de Floransa'da karşımıza neler çıkıyorsa çıkacaksa burada da karşımıza onlar çıkıyor.
12:01Bir bakıyorsun Pompei evet yani ben şu an evet dostlar ben şu an İtalya Pompei'ye geldim.
12:08Sizler için sizlere bunları anlatmak için geldim deyip böyle dursam olur.
12:15Yer farklı olur ama medeniyet aynı olur.
12:19Zira Pompei'ye gittiğin zaman da göreceğin şey tam olarak budur.
12:24Başka bir şeyi göremezsin.
12:26Bu arada yan tarafta hatırlayın lütfen ne tarafta?
12:30Bakın tam şurada.
12:31Şurada şurada su boruları vardı.
12:34Birikmiş halde görüyorsunuz.
12:36İşte bu boruların döşenmiş halini.
12:40Burası bir hamamdı ya.
12:41Soğukluk, sıcaklık, cehennemlik vesaire.
12:44Bakın tam şurada.
12:46Künkler.
12:47Döşenmiş bir biçimde.
12:50Şehir meydanına.
12:51Su getirilirken görüyoruz.
12:55Diğer tarafta depolanmış olarak görülen su borularının burada döşenmiş ve şehir meydanına su getirirkenki hali bizi gerçekten o günlere götürüyor.
13:11Hemen ayağımızın altında, şurada ayağımızın altında yıkılmış duvarlar görüyoruz.
13:19Aslında bu duvarlar şu an dik duran duvarların parçaları.
13:26Fakat şu an buradalar.
13:28Neden?
13:31Acı olan gerçek bir kere daha ortaya çıkmış.
13:33Hadi gelin burada da göstereyim.
13:35Burada da size aynısını anlatayım.
13:39Bakın.
13:39Şurada yıkılmış duvarlar var.
13:47Ve hemen ayağımızın altında yıkılmış duvarlar var.
13:53Bu duvarlar niye yıkılıyor ki?
13:55Aslında bunlar bir koridorun istinad duvarları olması gerekiyor.
13:59Neden yıkılmış?
14:01Bu tarihi bir eser değil.
14:026 Şubat 2023 tarihinde var olan Hatay depreminde yıkıldı.
14:10Dolayısıyla 6 Şubat'ın bu müzedeki izleri diye bakın buraya da bunları yazmışlar.
14:196 Şubat depreminin izleri.
14:20Bu izler artık tarih olmuş durumda ve o tarih bugün de hala yaşatılmaya çalışılıyor.
14:30Günümüzden 100 yıl sonra bu müze yine ayakta kalacak Allah'ın izniyle.
14:35100 yıl sonra diyecekler ki günümüzden 100 yıl önce 6 Şubat 2023'te çok şiddetli bir deprem oldu.
14:44O depremde bunlar yıkıldı.
14:45O günden beridir bunlar yıkık olarak burada durmaktadır diyecekler.
14:51100 yıl sonraki arkeologlar ya da turist rehberleri buraya getirdikleri turistlere tam olarak bunları anlatacaklar.
15:00Karşımızda 1900 yıllık 100 yılından, milattan sonra yüzlü yıllardan kalma Roma yolunu görüyorsunuz.
15:10Ne kadar düzenli değil mi?
15:13Bu yoldan atlar geçiyor, at arabaları geçiyor ve insanlar yürüyorlar.
15:19Bu böyle Antakya'nın merkezine kadar giden bir Antakya yürüyüş yolu.
15:25Bir de burada böyle yükseltiler görülüyor.
15:29Ne onlar?
15:30Onun üzerinde bir zemin var.
15:32Altına suyu salıyorlar.
15:34Onun altında sıcak su.
15:36Alttan ısıtmalı, zeminden ısıtmalı, yerden ısıtmalı denilen mantık.
15:43Tabii ki biz bugün doğal gazla ısıtılan suyu odanın içindeki borulardan aktarıyoruz.
15:49Ama o günlerde böyle zeminin altına direkt su verilip zemin ısıtılıyormuş.
15:56Bu da ısıtılan zeminleri göstermektedir.
16:00Şu an biz 2025 yılında yukarıdan yürüyoruz.
16:06Fakat 1800 sene önce, 1900 sene önce dilek olay ve dilek olay.
16:14O günlerde yürüyor olsaydık şu binaların içinde olacaktık.
16:20Şuralarda bir yerde bir kapı olacaktı.
16:23Kapılar şu tarafta.
16:24O kapıdan içeriye girip, hamamın odalarına girip, yıkanma ihtiyacımızı oradan giderebilecektik.
16:33Fakat bugün bir müzeye geldik ve müze gezer gibi geziyoruz.
16:39Burası bir hamam.
16:39Burası şehir merkezine yakın bir bölgedeki hamam.
16:46Aynı zamanda Asi Nehri'nden şehre su getiren su tertibatlarının olduğu yer.
16:54Bu yüzden çok fazla su boruları görüyoruz şuralarda.
16:59Hemen aşağılarda zaten bir su kuyusu da altımızda beklemektedir.
17:06De tuhaf değil mi dostlar?
17:082000 sene önce bu su borularından gelen suları içen, o sularla yıkanan ve o suları kullanan insanların muhtemel bugün kemikleri yok.
17:202000 yıldan bahsediyorum.
17:232000 yıl.
17:24Hazreti İsa yaşı demektir.
17:26Allah Resulü Peygamber Efendimizin dünyaya gelmesinde daha 500 yıl var.
17:322000 sene önce bu borular insanlar tarafından kullanılıyordu.
17:38Bugün ise sadece müzeli bir meta.
17:42Bizim kullandığımız bugün 2000 yıl evvelden su boruları bırakmışlar.
17:47Acaba bugünden 2000 yıl sonraya ne bırakacağız?
17:52Bizler acaba geçmişten geleceğe doğru yürürken, yani geçmişe yürüyen adam olarak yürürken bu eserleri görüyoruz.
18:03Acaba bizim dönemimizden ne kalacak?
18:07Bu sorunun cevabı gerçekten benim çok merak ettiğim bir soru.
18:12Şimdi sizi tarihle yüzleştirmek istiyorum.
18:17Ha bakın burada, hemen aşağıda Helenistik duvarlar var.
18:22Onun üstünde Roma duvarları var.
18:25Altı Helenizm.
18:27Helenizm zamanından gelme su boruları ve üstünde Roma duvarları var.
18:33Medeniyetlerin üst üste binmesiyle oluşan bir yapı görüyoruz.
18:38Alt tarafta büyük kolonlarla, büyük taşlarla Helenizm.
18:42Üste ufak taşlarla Roma İmparatorluğu ve bu programı çeken 21. yüzyıl Cumhuriyet dönemi.
18:52Enteresan.
18:56Burada ise yaklaşık olarak hemen bilgilendirmeye bakayım.
19:00M.S. 5. yüzyıl.
19:02Yani Roma İmparatorluğu Teodosius.
19:04Yani İstanbul başkent olduktan 100 yıl sonra ama Roma İmparatorluğu'nun ikiye bölünmesinden de hemen biraz sonra bir yapılan mozaik.
19:16Bu mozaikteki taşlar da orijinal taşlar.
19:21Herhangi bir boyama, herhangi bir bitki kökünden renk elde etmek gibi bir şey yok.
19:27Bunlar farklı yerlerden çıkartılan farklı taşlar.
19:32Bunları nasıl kırıyorsun?
19:33Böyle çekici vursan taş paramparça olur ve düzenli olmaz.
19:40Bu kadar bir taş buluyorsun, bu taşı şu hale getirmek için nasıl kırıyorsun?
19:48Bu taşları bu hale parça parça, küçük küçük kare veya dikdörtgen haline getirmek için bile gerçekten çok fazla uğraşmak gerekiyor.
19:59Şimdi, hadi gidelim 526 yılına.
20:05Ne demiştim az evvel, bu programın açılışında en önemli yere geldik dostlar.
20:11Şimdi asıl programı, şimdi açıyoruz.
20:16Demin müze tanıtımıydı, şimdi bizzat hayat tanıtımı.
20:20Ne demiştim?
20:22Hatay depremini etkileyen fayatlı 500 yılda bir kırılıyor.
20:28Allah-u Teala'nın izniyle 2500'lü yıllara kadar artık Hatay'da herhangi bir deprem yok.
20:36500 yıl.
20:38Yani 0, 500, 1000, 1500, 2000.
20:43Biz bu periyottaki depreme gördük.
20:462000, 1500, 1000 ve 500.
20:50Bugün gördüğümüz depremden 4 önceki depremde normalde Roma yolu vardı ya görmüştük.
20:57Şimdi bakar mısınız ne hale gelmiş?
21:02Mozaikli bir yol var.
21:03Mozaik, altı mozaik döşeli bir yol var.
21:07Altındaki o fay hattının üstünde bulunan toprak nasıl kızarmış, nasıl ısınmış ve nasıl sıvılaşmışsa.
21:17Bakın yol ne hale gelmiş.
21:23Aslında bu yol dümdüz olması gereken bir yol.
21:27Fakat burada mozaikler ve yol altındaki ısıya dayanamadığı için yarılmamış ama düzgün hali bozulmuş.
21:40Şu an karşımızda aslında bir binanın zeminini görüyorsunuz.
21:48Dörtgen ya da kare bir binanın zemini.
21:53Tam olarak fay hattının üstünde bulunan bir binanın bahçe zemini ve tamamen mozaiklerle yapılmış bir zemin.
22:02Fakat altındaki taş, paprak öyle ısınmış ki şu halde dalgalı bir zemin haline getirmiş.
22:16Günümüzden bin beş yüz sene önce var ola gelen Hatay depreminden günümüze kalan tam olarak budur.
22:26Düzgün zemin tam olarak bu hale gelmiş.
22:30Diğer tarafa bakalım.
22:32Bu tarafta o zeminin az evvel gördüğümüz bu zeminin düzgün hali bir dikdörtgen binanın zemin kısmındaki mozaikler.
22:46Bakın toprak ne hale gelmiş ki artık şekli ve düzeni bozulmuş.
22:52Dostlar Hatay'a gelin.
22:54Hatay'da bu müzeyi gezin ve bu müzedeki yaşanan tarihin bugüne olan izdüşümlerini depremin bize hatırlattıklarını gözlerinizde görün.
23:13Beyaz TV geçmişe yürüyen adam programı sizlerle birlikte Hatay'da gezmekten çok mutlu.
23:22İster miyiz evlerimizin zeminleri tam olarak böyle olsun?
23:41Aslında ben isterim.
23:43Yani güzel de olur, hoş da olur.
23:46Milattan sonra ikinci yüzyıl.
23:48Yani günümüzden bin sekiz yüz sene önce bir Roma evinin ziyafet salonu.
23:54Öyle deniliyor.
23:56Altımızda da var.
23:58Şunun da altında var.
23:59Ardından üzerine Roma yolu yapılmış.
24:01Ama Roma evinin yaklaşık olarak dört metre, bugünkü zeminden dört metre aşağıda bir Roma evi bulunmuş.
24:11Bu Roma evinin yemek yenilen ziyafet salonunun döşemeleri tamamen orijinal mozaik taşlarıyla oluşturulmuş.
24:21Renkli taşların bir araya getirilmesiyle bir resim, bir fotoğraf, bir resimler bütünlüğü olarak hale gelmiş.
24:29Mardin'de eğer izliyorsa ya da haberi varsa bu programdan selam olsun.
24:37Bor Gabriel Manastırı'nın rehberlerinden biri var.
24:40Benim arkadaşım.
24:42Adı Kiryakos.
24:43Buradan selamlar Kiryakos kardeşime.
24:46Mardin Süryani cemaatinin rehberlerinden biridir.
24:51Bir gün dedi ki, Hristiyanların arasında en okuma yazma bilen, en entelektüel ve en modern yapı Süryanilerdir dedi.
25:03Ve hatta dedi bu bölgede ilk Hristiyanlar Süryanilerdir.
25:08Romalılar paganken, Süryaniler Hristiyan olmuş dedi.
25:11Romalılar paganken, putları tapıyorken, Süryaniler Hristiyan olmuşlar dedi.
25:19İşte bu Süryanilerin dedi, kiliselerinde hiç fotoğraf olmaz, resim olmaz, mozaik olmaz, süslemeler olur o kadar.
25:28Bunun dedi cevabı.
25:29Romalılar dedi, okuma yazma bilen bir millet değil dedi.
25:33Hristiyanlar okuma yazma bilmezler dedi.
25:36Bu yüzden dedi, İncil'deki bütün ayetler resim olarak tasvir edilir ve mozaik olarak veya fresk olarak kilise duvarlarına konulur.
25:47Orada dedi, İncil'lerin ayetlerini okursun dedi.
25:51Çünkü okuma yazma bilmezler dedi.
25:53Çünkü okuma yazma bilmezler dedi.
25:55İncil'deki ayetleri ya da Roma'nın klasik mitolojisindeki görüntüleri tasvir olarak mozaik ve fresk biçiminde ya zemine ya tabana ya da duvarlara resmederler.
26:12Romalıların okuma yazma bilmeyen Romalıların bir öğrenme biçimidir bu dedi.
26:18Fakat dedi, Süryaniler zaten okuma yazma bildikleri için Süryani kiliselerinde herhangi bir resim, herhangi bir mozaik veya betinleme bulamazsınız.
26:30Çünkü Süryaniler doğrudan doğruya İncil okurlar dedi.
26:34Buradan Mardinli Süryani kardeşim Kriyakos'a selamlar.
26:40Buyurun size 3. yüzyıldan kalma Roma yürüyüş yolu.
26:45Nasıl ama?
26:47Romalılar bu yoldan yürüyorlarmış.
26:50Mermerlerin taşların düzgünlüğüne, düzgün kesimine ve yan yana konulmuş haline bakar mısınız?
26:57Ne kadar zarif, ne kadar hoş ve ne kadar güzel.
27:02Neden gösteriyoruz bunları?
27:03Bizler Beyaz TV, geçmişe yürüyen adam ekibi olarak aslında sizlere bir yol rehberliği yapmak, aslında Hatay'a geldiğimizde burada neleri görebileceğimizi sizlere göstermek istiyoruz.
27:21Bizden sonra lütfen gelin, sizler gözlerinizle, bizim bu görmüş olduğumuz güzellikleri gözlerinizle lütfen görün.
27:33Bakın sadece 1. yüzyıl, 1-1.
27:38Yani günümüzden 1900 sene önce içinde bahçesinde kuyu olan bir evin bahçe zeminindeki mozaikler.
27:49Biz şu an bir evin bahçesindeyiz ve bu bahçede bir kuyu var ve bu kuyunun etrafındaki bahçe zemini tamamen mozaiklerle sütlenmiş.
28:01Ne gelişmiş ne modern bir medeniyet.
28:04Biz boşuna demiyoruz, Antakya dünyanın 3. büyük şehridir.
28:091-1. Roma İmparatorluğu'nun başkenti Roma, 2- Mısır İskenderiye, Feneri ile meşhur İskenderiye, 3- Antakya.
28:22Gelin dünyanın 3. büyük kenti Antakya'yı gözlerinizle görün.
28:28Hatırlayın 1. bölümde bir rakam vermiştim.
28:32Şimdi o sayıyı bir daha vereyim.
28:34Paris'in nüfusu 5.000 iken, Antakya'nın nüfusu 80.000 iken, 16 tane Paris'e eşdeğer bir nüfusa sahip olan Antakya, dünyanın göz bebeği olmayı hak etmiyor mu?
28:58Gelin burayı kendi gözlerinize görün.
29:04Arkeoloji Müzesi'ndeki sanat, vari eserleri ve tarihi eserleri gösterdik.
29:22Orada 526 yılında burada var olan 500 yılda bir olan depremlerin bugün yaşadığımız depremin 4. önceki periyottaki yer altındaki lavın toprağı ısıtması ve toprağın üzerinde bulunan mozaiklerin nasıl yamulduğunu, eğildiğini, yolun aktığını görmüştük ya.
29:47Takvimler 23'ü göstermekte.
29:516 Şubat 2023.
29:54Biz şu an Hatay'ın Altınözü ilçesindeyiz.
29:58Depremin sıfır noktasındayız.
30:00Sizlere burayı göstermeden bir Hatay programı çekmek çok anlamsız olurdu.
30:07O yüzden geldik Altınözü ilçesindeki sıfır, depremin sıfır noktası toprağın altında var olan fay hattının kırıldığı yer.
30:19Deniyor ki, her zaman şu söyleniyor ya.
30:22Anadolu tabakası yani o kıta 7 metre Mezopotamya'dan, Afrika'dan ve Asya'dan koptu.
30:31Yani bir yeryüzü plakası Afrika ve Asya'yı birbirine bağlayan o Himalaya tabakasından koptu ve batıya doğru yanaştı.
30:42Dedik ya, zihinde çok da fazla oturmadı değil mi?
30:46Ne demek kopmak, ne demek o yani bir coğrafya batıya doğru nasıl akıyor, 7 metre nasıl bir şey?
30:53Tam olarak böyle bir şey.
30:56Öyle bir depremdi ki, 5 Şubat 2023 tarihinde karşımızda görmüş olduğumuz zeytin ağaçları şuradaydı.
31:07Öyle bir yarık ve ayrık oluştu ki, toprak kağıdı yırtar gibi, bir kağıdı yırtar gibi, bir hamuru ayırır gibi toprak birbirinden ayrıldı.
31:23Şurada bulunan zeytin ağaçlarının olduğu tarla, yer altındaki o yırtılma baskısıyla birbirinden ayrıldı.
31:33Ve böyle bir doğal kanyon oluştu.
31:36Buyurun size deprem kanyonu, bazı teknik bilgiler vereyim.
31:42Sevgili dostlar, Japonya'ya iki tane atom bombası atıldı.
31:47Birisi Hiroşima'ya atıldı, birisi Nagasaki'ye atıldı.
31:52İki tane atom bombası Japonya'yı bitirdi.
31:58Bu deprem 103 saniye sürdü.
32:01103 saniyede toplam 580 atom bombası patladı.
32:10Önce 7,8 saatler sonra 7,6 olmak üzere iki tane deprem oldu.
32:19Peş peşe ve üst üste 7,8, 7,6.
32:25Aynı tarihlerde 9,1 Japonya'da deprem oldu.
32:29Hiçbir şey olmadı, etkilenmedi.
32:32Neden burada bu kadar tahribat oldu?
32:35Sorusu da her zaman söylüyoruz ya.
32:37Tarih ve hadiseler, hadisenin ve tarihin yaşandığı yerde incelenmesi gerekiyor.
32:46İstanbul'da lüks bir kafeteryada elinde bir kahveyle hadiseleri olanları, yaşanılanları eleştirmek ve mutlaka bir suçlu bulmak çok kolay.
32:57Ama o öyle değil.
33:00Yani o iş öyle değil.
33:01Hadi gelin anlatayım.
33:03Japonya'da var olan 9.1'lik deprem, Japonya'daki en sonda bulunan kara parçasından 154 kilometre denize doğru gidin.
33:18154 kilometre ardından 25 kilometre suyun altına girin.
33:26Orada 9.1'lik bir deprem oldu.
33:29Ve bu deprem Japonya'da 7 şiddetinde hissedildi.
33:34Fakat burada 7.8, 7.6 üst üste birikince üstelik bu fay Japonya gibi ana merkezden, ana karadan
33:47154 kilometre ötede değil, doğrudan doğruya yaşanılan, bakın şurada köy var.
33:56Ben buraya, bu yarağa 12 Şubat 2023'te geldim.
34:02Depremden 5-6 gün sonra hala şehit bedenleri, depremde ölenlere Allah şehit diyor, ceset demiyorum o yüzden.
34:11Hala şehit bedenleri, enkazdan çıkartılırken, hatta ben yürüyüp enkaza tam girip anlatım yapacakken,
34:22özel harekat polisleri bana şey demişlerdi, içeriye girme hocam.
34:27İçeride hala bedenler bulunuyor.
34:31Enkazın altından toplayamadığımız bedenler duruyor.
34:34İçeriye girme demişti.
34:37Şimdi o kadar feci bir hadise ki bu.
34:40Ne kadar feci, bu kadar feci.
34:43Tam olarak şehir merkezinin, köyün, bu köy tabii şu an yenilenmiş durumda.
34:49Orada bir sürü bina yıkılmıştı, ayrıklar, yarıklar vardı.
34:53Köyün içinde yarıklar vardı vs.
34:55Şehir merkezinde 10 kilometre altında, yani 10.
35:01Japonya 154 kilometre uzakta, 25 kilometre aşağıda.
35:06Bu direk merkezde 10 kilometre altında oluştu.
35:12580 atom bombası, yani 580 Hiroşima, 580 Nagasaki demektir.
35:20Bir Hiroşima, bir atom bombası, bir Hiroşimayı bitirdi.
35:27Düşünün ki 580 atom bombası, Hiroşimaya aynı anda atılsa ne olur?
35:36İşte bu 580 atom bombasının 103 saniye, yani 1,5 dakikalık bir sürede,
35:45böyle peş peşine patlamasını düşünün, havai fişekler gibi.
35:50Yerin altında var olan o enkaz, yerin üstüne,
35:55birazdan şimdi çok daha net göreceğiz, oraya doğru gidelim.
35:59Buraya gelmeden, bu hadiseyi görmeden anlayamayız ki.
36:04Şöyle bakalım, burası 5 Şubat 2023 tarihinde tam olarak böyleydi.
36:11Şimdi bir de buraya bakalım, şu karşıdaki zeytin ağaçları da aslında o zeytin ağacı şuradaydı.
36:21Yani iki ağacın, hatta şöyle göstereyim, anlaşılması açısından söylüyorum.
36:27Bakın bir ağaç nerede? Bir ağacın gövdesi.
36:31Bu ağacın gövdesi nerede?
36:33Arada ne kadar var?
36:354 metre var, 5 metre var.
36:37Şimdi bu ağaçtan, şu ağaçtan, 5 metre ilerisi şurasıdır.
36:46Aslında bu zeytinlik, 5 metre arayla ağaçların aşağıya doğru dikilmesiyle oluşmuş ya,
36:54o ağaç da aslında tam olarak buraya 5 metre mesafedeydi.
36:59Şimdi orada.
37:02Zira hamuru yarar gibi, hamuru açar gibi, 5 metrelik bir yarık,
37:09hatta şuraya baktığımız zaman daha az ama daha net olarak görülecek sağ tarafa baktığımızda
37:15ne kadar yarıldığını ve neler olduğunu görüyoruz.
37:19Hatta tek başına bir ağaç da tam ortada kalmış.
37:24Ben buraya 12 Şubat'ta geldiğimde yerlerde zeytin ağaçları görülüyordu.
37:293 günde, aralarında 220 tanesi 6 ve 7 şiddetinde olmak üzere toplam 3 günde, 3 günde 1700 deprem oldu.
37:43Bu depremlerin 3 günlük deprem periyotunun 220 tanesi 6 ve 7 şiddetindeydi.
37:52Yani Japonya'daki bir deprem 7 şiddetinde ya, bakmayın 9.1 dendiğine hissedilen 7'dir.
37:59Japonya'daki 7 şiddetindeki, Japonya'da bir şey olmuyor, buradan iyi oluyor diye kıyaslanılan o depremlerden 3 günde 220 tane oldu burada.
38:113 günde olan toplam deprem 1700 tane.
38:14Fakat toplamda 10 gün boyunca süren arçı depremler, dikkat 20 bin deprem oldu.
38:24Şurada 20 bin depremin olduğunu ve bu toprağın 20 bin depreme dayandığını düşünecek olursak,
38:35deprem denilen hadisenin farkına varmış olacağız.
38:41Burası bir deprem değil.
38:44Bu inanılmaz tarihe, çok feci bir biçimde korku filmi olarak geçecek olan bir sahne.
38:52Yani ben şu an gözlerime inanamıyorum.
38:56Tabii daha önce de geldim, depremden bir hafta sonra geldim.
39:00Aslında ben şuradan böyle zeytin ağaçlarının arasında yürüyorum.
39:07Yani şu an ben zeytin ağaçlarının arasında yürüyorum.
39:10Bir zeytinlik tarlasındayım.
39:13Bakın böyle yürüyorum ve aşağıya doğru yürüyorum.
39:15Aşağıya doğru iniyorum.
39:18Aslında burada 5 metre sonra bir ağacın daha olduğunu görmem gerekiyor.
39:26Fakat önümde kocaman bir yarık oluştu.
39:317 metre yeryüzü koptu.
39:35Yeryüzü 7 metre koptu ve 80 metre yarık oluştu.
39:415 katlı bir apartmanın 20 metre olduğunu düşünecek olursak,
39:475 katlı İstanbul'daki bir apartman.
39:50Şu an bizi izleyen dostlar kaç katlı bir evde oturuyor bilmiyorum ama
39:555 katlı bir apartmanınız varsa ve siz şu an orada oturuyorsanız
40:00eviniz 20 metre demektir.
40:0320 metre.
40:04Burada 20 katlı 80 metre derinliğinde bir yarık oluştu ve ortaya böyle bir şey çıktı.
40:19Ne diyelim ki Allah ülkemizi daha beterlerinden korusun.
40:25Ana merkez sıfır noktası depremin başladığı şu an bulunduğumuz ve ayaklarımızı bastığımız
40:33kameraman kardeşim Murat'la beraber ayaklarımızı basmış olduğumuz zeminin
40:3910 kilometre altında lavlar akıyor.
40:43Ve o lavlar bir gerilim gerçekleştirdi.
40:46O gerilim 500 yılda bir patlıyor.
40:48Düdüklü tencerenin deliğinden çıkan gaz gibi bir anda patladı ve tencereyi ortadan kaldırdı gibi düşünün.
40:57Bir anda patladı ve ortaya böyle ilk o gazın, ilk dumanın çıktığı yer burası.
41:03Ardından tıpkı bir kağıdı keser gibi Antakya merkeze doğru gitti.
41:10Maraş'a doğru gitti.
41:12Elazığa gitti.
41:13Osmanca'a gitti.
41:14Bu arada fay hattı birden fazla oluştu.
41:17Her tarafı kırdı geçti.
41:1910 tane şehri, 10 şehri etkiledi.
41:23Sevgili dostlar depremin ilk etapta Türkiye bütçesine vermiş olduğu zarar yaklaşık olarak 110 milyar dolar.
41:33110 milyar dolar.
41:36Şöyle düşünün ki bizler Türkiye Cumhuriyeti olarak 2000'li yıllarda IMF'den
41:441 milyar 1 milyar dolar borç almak için bir sürü saçma sapan anlaşmalara imza atıyor.
41:54Türk ekonomisini bağımlı hale getiriyorduk.
41:58Bu depremin Türkiye ekonomisine ilk etapta zararı 110 milyar dolar.
42:06İlerleyen zamanlarda mesela şu son zamanlarda yalnızca Hatay'a devletin vermiş olduğu para
42:14Dün öğrendim 696 milyar TL
42:20696 milyar TL para
42:24Yalnızca Hatay'a gitti.
42:28Toplamında 110 milyar dolar, milyar dolar korkunç paralar bunlar.
42:34İşte buradaki sıkıntıları halletmek için giderildi.
42:40Dostlar görüyorsunuz değil mi toprağın ne hale geldiğini.
42:44Bu bir gerçek.
42:45Ben bir senaryodan, bir korku filminin içinden çıkarak size bunları anlatmıyorum.
42:54Bu bir gerçek.
42:55Ve ben bir gerçek yarığı anlatıyorum.
42:59Şu ağacın aslında şurada iken toprağın ayrılıp karşıya geçmesini anlatıyorum.
43:07Bir Hollywood filminde değiliz.
43:09Gerçek bir yerdeyiz.
43:11Ve deprem işte böylesine şu köyü de bir kağıdı yırtar gibi bu taraftan ileriye doğru, kuzeye doğru çıktı.
43:21Allah bu topraklara, bu Allah'ın sünnetidir.
43:24Yani ne kadar dua edersek edelim.
43:27İstanbul'daki depremler 200 yıl araylı oluyor.
43:30Buradaki depremler 500 yıl araylı oluyor vs.
43:34Allah devletimizi, milletimizi ve vatanımızı bu tür afetlerden korusun.
43:40Allah bize merhamet etsin.
43:44Hatay'a geldiğinizde kesinlikle gelin ve şu, bu nedir yahu?
43:52Bu nasıl eleştirilebilir?
43:54Nasıl olur da devlet Hatay'ı kaderine terk etti?
43:59Hiçbir şey yapmıyor denilebilir.
44:01İstanbul'da apartmanımızdaki abizemi sallandığında deprem oluyor diyerek kaçıştığımız bir deprem mi oldu zannediyorsunuz burada.
44:11Burada böyle toprağı bu kadar yarıp açan bir deprem oldu.
44:17Biraz merhamet, biraz vicdan olunca Hatay'daki yıkımı ve diğer şehirlerdeki yıkımı bizzat görürüz.
44:24Hoş bir program olmadı farkındayız ya da hoş bitmedi bunun farkındayız.
44:31Ama bizler sizinle tarih üzerinde yürümeye ahdettik ve söz verdik.
44:37Artık 2023 6 Şubat depremi de bir tarih oldu.
44:42Artık bizim konumuz oldu.
44:43Jeolojinin konusu oldu.
44:46Sosyolojinin konusu, psikolojinin konusu, antropolojinin konusu, travmalardan dolayı ve tarihin konusu.
44:55Şöyle bir yarıktan 7 metrelik bir yer kırılması, 50-60 metrelik bir yer ayrılması, 80 metrelik bir zemin kayması
45:07ve 6 Şubat 2023 depremi, Beyaz TV, Geçmişe Yürüyen Adam programı maalesef burada bitti.
Yorumlar