- 2 gün önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00İNTRO
00:44Efendim merhabalar, Beyaz TV ekranlarına hafta sonu klasiği olan Geçmişe Yürüyen Adam programına hoş geldiniz.
00:54Bu hafta sizlerle birlikte Gebze'deki yolculuğumuza devam edeceğiz.
01:00Yahu bu kadar abartacak bir şey var mı Gebze'de?
01:05Yani Gebze böyle haftalarımızı vereceğimiz kadar önemli bir yer mi?
01:12Diyenler olabilir.
01:14Bu dostlara cevabım Gebze İstanbul'a bağlıydı.
01:19Bugünkü gibi koca eline bağlı değildi.
01:21Osmanlı Devleti zamanında dersa adete, payitahta, Roma İmparatorluğu zamanında Konstantinopole bağlıydı.
01:31Ve İstanbul'a girerken son, İstanbul'dan çıkarken ilk güzergâhtı.
01:36Şu an mesela arkamda bir çamlık bahçesini görüyorsunuz değil mi?
01:43Değil.
01:451990'lı yıllarda bu hale geldi.
01:48Aslında burası Kırgızlar Mezarlığı.
01:51Bakın nerede olduğumuzu, ne kadar önemli olduğumuzu ve bugünden sonra, bu haftadan sonra birkaç hafta daha Gebze'de neden olacağımızı anlatıyorum.
02:04Arkamda bir çamlık parkı değil, arkamda Kırgızlar Mezarlığı.
02:11Akıncılar tertibatının geçtiğimiz hafta gösterdiğimiz Akıncılar Birliği'nin mimarı olan Malkoçoğlu Mehmet Bey orada bulunmakta.
02:21Ordudaki akıncılık sistemini kuran kişi, Malkoçoğlu Mehmet Bey'in mezarı aslında, yani haziresi ya da türbesi.
02:31Şu an Kırgızlar Mezarlığı'nın hemen arkasında bulunmaktadır.
02:37Arkamda Kırgızlar Mezarlığı'nı görüyorsunuz ya da görmüyorsunuz değil mi?
02:42İşte bu yüzden bu program tarih programı ve bu yüzden biz size bu programda tarih anlatıyoruz.
02:49Sizler baktığınızda çamlık görüyorsunuz.
02:52Ben baktığımda Kırgızlar Mezarlığı'nı, hatta şu an ayaklarımın altında bulunan mezarlığı,
03:00hatta şu an kameraman kardeşlerim Oğuzhan'la Murat'ın ayaklarının altındaki mezarlığı ya da durun durun.
03:09Bu mezarlık nereye kadar göstereyim mi?
03:12Nereye kadar gittiğini göstereyim mi?
03:15Şu an ben bir mezarlığın üstünde geziyorum.
03:19Burası bir mezarlık.
03:21Kırgızlar Mezarlığı.
03:23Malkoçoğlu'nun türbesinin de içinde bulunduğu bu Kırgızlar Mezarlığı buraya kadar ve hatta şuralara kadar devam etmektedir.
03:34Yazık.
03:351940'lı yıllara yazık.
03:371950'lere yazık.
03:3960'lara yazık.
03:401990'lara kadar burada ciddi anlamda tarih kıyımı yaşandı.
03:45Ve burada mezarlıklar yağmalandı demeyeyim, kaba olur yağmalanmadı.
03:52Talan edildi demeyeyim, park yapıldı.
03:55Mezar taşları da çalınmadı.
03:57Hayır.
03:57Merkez mezarlığına götürüldü ve oraya konuldu.
04:01Biz şu an bir mezarlığın içindeyiz.
04:03İnşallah umulur ki şu an Gebze Meydanı'nda yürüyen dostlar inşallah mezar üzerinde yürümüyorlardır.
04:13Ve inşallah onlar da kaldırılmış, defnedilmişlerdir diye düşünüyorum.
04:19Bugün çok muhteşem fotoğraflar göreceğiz.
04:23Bugün efsane tarihlere ulaşacağız.
04:26Oralara gideceğiz ve buralara geleceğiz.
04:29Haydi.
04:29Hazırsanız biz hazırız.
04:31Çekim ekibi arkadaşlarımız olarak kamera önünde ben, kamera arkasında bir sürü abim ve kardeşim,
04:40Beyaz TV ekranlarında hafta sonunu süsleyen artık bir gelenek haline gelmiş,
04:46geçmişe yürüyen adam programıyla sizlerle tarihte yürümeye ahdettik.
04:53Geçmişe yürüyen adam programı başladı.
05:081926 yılına gidelim mi hep birlikte?
05:11Yani günümüzden tam 100 sene önce, 1926 yılında Çamlık'tayız.
05:17Bakmayın öyle Çamlık dediğimi, aslında burası Gebze Kültür Merkezi veya belediyeye bağlı Kardelen düğün salonlarının olduğu yer.
05:27Bakın şimdi aslında buraya geleceğim.
05:30Ama nerede olduğumuzu, başta Gebze'liler olmak üzere, herkesin görmesi ve bilmesi için,
05:37şimdi ben dönüyorum, kameraman kardeşimle birlikte nerede olduğumuzu görün, onu göstermek istiyorum.
05:45Burası Çamlık Parkı.
05:47İçinde bulunduğumuz alan da Çamlık Parkı.
05:50Şu an Çamlık Parkı'nın olduğu yerde bakın neler var.
05:54Gebze Kültür Merkezi.
05:56Arkasında Gebze Kültür Merkezi'nin koridorları, yolları, düğün salonları, meydana doğru çıkan bir arazi.
06:06Tam olarak Çamlık Parkı'nın, mezarlığın, namazgahın bulunduğu yerdeyiz.
06:12Elimizde bir fotoğraf var.
06:13Bu fotoğrafın net olarak neresi olduğunu bilmiyoruz.
06:17Belki şurası, belki burası, bilmiyoruz ki, belki burası ama kesinlikle bu noktada bir yerde olduğunu biliyoruz.
06:311926 yılında buradaki namazgahın, mihrap taşları ve mihrap merdivenleri, mihrap basamakları da tam olarak buralarda bir yerde.
06:42Dedim ya, nokta olarak nerede olduğunu bilmediğimiz için 3 aşağı 5 yukarı tahmin ediyoruz.
06:50Bize burada bu donayı neresi veriyor?
06:54Şu binaların, şu görmüş olduğunuz binalar bütününün hemen aşağısında bir vadi var.
07:00Tatlı Kuyu Vadisi.
07:01Tatlı Kuyu Vadisi'ni Gebzeliler bilir.
07:04Peki ne önemi var?
07:06Zaten şu an fotoğraflarda Tatlı Kuyu bölgesini ve vadisini tepeden görüyorsunuz.
07:11Ne önemi var?
07:13Takvimler 1329.
07:16Roma İmparatoru Andronikos'la Orhan Gazi'yi rahmetli, Allah mekanını cennet-ü âlâ eylesin.
07:23Orhan Gazi, Roma İmparatoru 3. Andronikos'la bir savaş yapar.
07:28Bu savaşın adı Palekenon Savaşı ya da Maltepe Savaşı'dır.
07:35Roma İmparatorluğu ile Osmanlı İmparatorluğu'nun yapmış olduğu ilk savaş,
07:41iki devletin bir araya gelerek yaptığı ilk savaş,
07:451302 Bafeon-Koyunhisar Savaşı olmakla birlikte,
07:50başında İmparatorun bulunduğu, başında kudretli Roma İmparatoru Andronikos'un bulunduğu ordu ile,
07:59Orhan Gazi'nin bulunduğu ordunun kapışması,
08:02tam olarak 1329 Palekenon ya da Maltepe Savaşı'dır.
08:08İşte o savaş, tarihe böyle geçen o savaş, şu an 2026'da göremediğiniz,
08:17ama 1926'da, yani günümüzden 100 sene önce gördüğünüz fotoğraftaki arka taraflarda,
08:26fotoğrafın hemen arkasında bir meyil var aşağı doğru,
08:30gerçekten de buradan, belki park etmiş arabaların duruşundan belli olur,
08:35aşağı doğru bir yokuş var, bu yokuşun hemen aşağısı bir vadi,
08:42bu binalar kapatıyor, 1926 fotoğrafı o vadiyi gösteriyor,
08:48şu an göremediğimiz o vadiyi gösteriyor ve savaş tam olarak orada oldu.
08:53Şimdi gelelim fotoğrafa, tam 100 sene önce, takvimler 1926'yı göstermekte,
08:59şuralarda bir yerde bir cami var, ama bu cami açık cami,
09:03yani namazgah camiyi ve bu caminin mermerden ve taştan bir mihrap,
09:09taşı ve mihrap merdiveni var, o da tam olarak,
09:12buralarda bir yerde, İslami kural olarak,
09:16mihrap merdivenleri kıbleye doğru bakar, kıbleye doğru çıkman gerekir,
09:21ve hutbeyi verirken, sırtını kıbleye doğru dönüp,
09:26cemaate yönelmen gerekir, bu yüzden biliyoruz ki,
09:30Gebze'de, yani Gebze ilçesinde kıble bu taraf olduğu için,
09:35namazgahın merdivenlerinin de bu tarafı göstermesi gerekiyor,
09:41fotoğrafın neresi olduğu hakkında noktasal bir tespitimiz olmamakla birlikte,
09:47bölgesel olarak şurasıdır diyebiliriz, tam olarak burası.
09:531926'da burada bir namazgah var,
09:55Allah-u Alem belki de şu çimenlik,
09:58Allah-u Alem belki de şu caddenin geçtiği yer,
10:01bilmiyoruz ki, ama namazgahın mihrabının nerede olduğunu tahmin edebiliyoruz,
10:06buralarda bir yerlerde.
10:08Ardından 1930'lar, 40'lar, 50'ler geçti,
10:12bu namazgah bozuldu, namazgahın olduğu yer çimenlik oldu,
10:16namazgahın mihrap merdivenleri ve mihrap taşları yıkıldı,
10:19burada yaşayan 60 yaşında bir abiyle yapmış olduğum görüşme sonucunda,
10:25diyor ki, sizin şu an gördüğünüz mihrap sütunları var ya 4 tane,
10:31ben bu sütunların nerede olduğunu biliyorum diyor,
10:35buranın altında, tam olarak burayı bana o gösterdi.
10:38dedik ki, şurada, tam olarak burada,
10:42o dik olan mihrap sütunlarının, mihrap kolonlarının,
10:47şurada yatık halini biliyorum.
10:50Otururduk burada arkadaşlarla,
10:531970'li yıllarda gazoz içer çekirdek yerdik diyor,
10:57burası, şurası, onun oyun alanıymış,
11:01ve burada gazoz çekirdek yapıyorlarmış.
11:04Çocuk haliyle hatırladığı şey bu.
11:07O yüzden mihrabın burada bir yerde olması gerekiyor.
11:11Nasıl ama?
11:12Nasıl bir bozulmuşluk,
11:13nasıl bir dejenerasyon,
11:16nasıl bir tahribat,
11:17nasıl bir tahrifat?
11:19Gebze, 1926'da her tarafı ağaçlarla doluyken,
11:24ormanlık araziler varken,
11:27bugün maalesef betona dolmuş durumda.
11:30Arkamı görüyorsunuz.
11:32Ben şimdi döneyim size,
11:361926 yılında mezarlık ve orman olan araziyi size göstereyim.
11:42Bakın, çamlık ormanlarını şu an görüyorsunuz.
11:45Günümüzden tam 100 sene önce,
11:47burada bir orman vardı.
11:49Çam ağaçları vardı.
11:52Artık hiçbiri yok.
11:53Bağda harabil basra der Osmanlı,
11:57akil insanları.
11:58Basra harap olduktan sonra,
12:01iş işten geçtikten sonra,
12:03buyurun şu an bir çamlık ormanına bakıyorsunuz.
12:07Buyurun şu an içinde çamlık,
12:11çam ağaçlarının bulunduğu,
12:13kırgızlar mezarlığına bakıyorsunuz.
12:16Arkamda gördüğünüz insanlar,
12:18arkamda yürüyen insanlar,
12:20aslında mezarların üzerinde yürüyorlar.
12:23İnşallah bedenlere, kemiklere, cesetlere basmıyorlardır.
12:28İnşallah onlar kaldırılmıştır.
12:30Kırgızlar mezarlığı,
12:32buralar mezarlık,
12:34oralar mezarlık,
12:35şuralar mezarlık.
12:37Gebze'nin bütün meydanı mezarlık.
12:40Ve geldik,
12:40namazgaha ve namazgahın mihrabına.
12:44Burası mezarlık değil.
12:46Çünkü namazgah,
12:47namaz kılınan yer ve mihrab.
12:49Efendim,
12:50takvimler 1926.
12:52Fotoğrafta gördüğünüz gibi,
12:55rengarenk ve ışıl ışıl.
12:56Ha bir dakika, özür dilerim.
12:58Benim bunu size izah etmem lazım.
13:011926'da renkli fotoğraf mı var?
13:03Yok.
13:04Fotoğraf gayet güzel ve dün çekilmiş gibi değil mi?
13:07Hayır efendim.
13:08Yapay zekada renklendirildikten sonra,
13:11elimize gelen fotoğraftır.
13:13Yoksa,
13:15siyah beyaz fotoğrafı da zaten siz şu an görüyorsunuz.
13:18Biz size renklendirilmiş fotoğraf üzerinde daha net görün diye anlattık.
13:23Yoksa siyah beyaz fotoğrafta şu an karşınızda.
13:26Efendim,
13:271926,
13:28efendim,
13:292026,
13:30üzerinden geçen tam 100 yıl,
13:33koskoca 100 yıl,
13:34bir asır,
13:35bakın buralarda nelere sebebiyet vermiş,
13:38neleri bozmuş.
13:40İki farklı fotoğraf,
13:42iki farklı 100 yıl,
13:4420. yüzyılın başı,
13:4521. yüzyılın başı,
13:48şu an karşınızda.
14:081960'lar diyor bu fotoğrafın kataloglandırmasındaki tarih.
14:13kaç bilmiyoruz ki,
14:151960 kaç olduğunu bilmediğimiz için,
14:1860 küsur yıllık bir fotoğraf diyebiliriz.
14:22Bu fotoğraf için.
14:24Efendim,
14:251930'lu yıllarda burada bir kaymakam varmış,
14:29Gebze Kaymakamı,
14:30ya da o günkü adıyla Gekbüze Kaymakamı.
14:34Kaymakamın adı Osman Nuri Yılmaz.
14:36Bugün merkezde iki ilçe var.
14:39Biri Hacı Halil Mahallesi,
14:41biri Osman Yılmaz Mahallesi.
14:44Osman Yılmaz Mahallesi'ne adını veren,
14:4730'lu yıllarda Gebze Kaymakamlığı yapan,
14:50Osman Nuri Yılmaz'dır.
14:52Osman Nuri Yılmaz zamanında,
14:55burada,
14:55şu anki adı,
14:56Şehit Numan Dede Caddesi olarak bilinen,
14:59şu caddede,
15:01150-200 civarı ev yapmış,
15:03önünde bahçesi bulunan,
15:06iki katlı,
15:07tek katlı evler yapmış.
15:09Ve ardından bunları,
15:10Kırım'dan gelen Türklere,
15:12Türkmenlere hediye etmiş.
15:14Ya da satmış,
15:15yani hediye etmek demeyelim de,
15:17onlara vermiş lojman olarak,
15:19Kırımlılar burada yaşıyormuş.
15:22Bu yüzden bu caddeye,
15:24Tatar Caddesi adı verilmiş.
15:26Yani sizler,
15:281960'lı yıllarda,
15:30adına Tatar Caddesi denilen,
15:33caddeye bakıyorsunuz.
15:36Şuralarda,
15:37oynayan çocuklar var.
15:39Şuralarda,
15:41arabada geçtiği için,
15:42çok da fazla yürüyemiyorum ama,
15:44işte,
15:45ya da göstereyim,
15:46şu an arabanın bulunduğu yerde,
15:48çocuklar var.
15:49Üç tekerlekli bisiklet kullanıyorlar,
15:52bu çocuklar,
15:53mutlular.
15:54Anlaşılan,
15:55o günlerde,
15:56burası cadde değil.
15:58Anlaşılan,
15:59o günlerde,
16:00burası sokak.
16:00ve bu Kırgızlar Mezarlığı'na,
16:03az evvel gösterdiğim,
16:04mezarlığa doğru,
16:05giden,
16:06bu caddeye çıkan,
16:08bu yol,
16:10Tatar Caddesi,
16:12Tatar Yolu olarak bilinen,
16:13bu yol,
16:141960'lı yıllara ait.
16:17Aslında,
16:18caddenin yapılışı,
16:1935'te başlanmış,
16:2238'de,
16:23teslim edilmiş.
16:25Ardından,
16:25Tatar'lara verilmiş.
16:27Tatarların buraya göçü,
16:29ne zaman bilmem.
16:30Bu arada,
16:31yalnızca bir bilgi,
16:34konuyla alakası yok ama,
16:35bir bilgi,
16:36ben de Kırımlıyım,
16:39aslan Kırımlıyım,
16:40Kırım Anapa,
16:42dan geldim.
16:43Bu yüzden,
16:44soy adım Anapalı,
16:45Kırım Anapa'lı biri olarak diyorum ki,
16:49Halil İnalcık da Kırımlı,
16:52İlber Ortaylı da Kırımlı.
16:55Bizler Kırım Türküyüz.
16:57Diyor ki,
16:58Halil İnalcık ve İlber Ortaylı,
17:00aslında Tatar diye bir millet yoktur.
17:04Aslında Rusça,
17:06Ruslar,
17:07doğudan gelen Türklere,
17:09Tatar adını vermiştir.
17:11Bu yüzden,
17:12Tatar denilen kişiler,
17:14kendilerini Tatar olarak,
17:16tarif eden kişiler,
17:18aslında Türktür.
17:20Yani,
17:20Tatarlar zaten biz Türk'üz diyorlar.
17:22Ne olur yanlış anlaşılmasın.
17:24Tatar denilen bir Türk yok.
17:26Hepsi normal Türk.
17:28Tatar, Rusya bir kelime.
17:29Doğudan gelen demektir.
17:31Diyor.
17:31Bir dakika.
17:33İtirazınız varsa,
17:34bana değil,
17:35Halil İnalcık'a ve İlber Ortaylı'ya yapın.
17:38Tasvik ediyorsanız,
17:39beni değil,
17:40Halil İnalcık'a ve İlber Ortaylı'yı yedin.
17:42Ben şu an sadece bir aracıyım
17:46ve bildiğimi söyledim.
17:48Tatar Caddesi,
17:50Tatarlar Mahallesi,
17:51150 tane bahçeli,
17:53iki katlı konak.
17:55Nasıl muhteşem değil mi?
17:57Nasıl güzel.
17:58Bugün Amerikan filmlerinde,
18:00bugün Amerikan'ın,
18:02örnek veriyorum,
18:04Florida'da çekilen filmlerinde,
18:06filmlerinde,
18:08sinema filmlerinde,
18:09önlerinde bahçe bulunan,
18:12otoparkları bulunan,
18:14iki katlı,
18:15çok güzel villalar,
18:17konaklar görüyoruz ve,
18:19diyoruz ki,
18:21evet ya,
18:22evet,
18:23şehir işte böyle olmalı.
18:25Bak gördün mü,
18:26Amerikan'ın şehirlerine,
18:28adamların bahçeleri var,
18:29evleri böyle güzel,
18:31diyoruz ya,
18:32vallahi demeyelim ha,
18:33ne olur demeyelim.
18:35Şu gördüğünüz cadde,
18:36bakın ben aradan çekiliyorum,
18:38siz bakın,
18:39şu gördüğünüz cadde,
18:42katletmek için,
18:43elimizden gelen her şeyi yaptığımız,
18:46şu cadde,
18:481960'lı yıllarda tam olarak,
18:51şu an sizin fotoğrafta,
18:53gördüğünüz gibi bir caddeymiş.
18:55İki katlı konaklar,
18:57tek katlı evler,
18:58bahçeli evler,
18:59yüksek apartmanlar,
19:01yüksek binalar yok,
19:02şu an gördüğünüz gibi,
19:04bir yapı değil,
19:05ana cadde değil,
19:06çocukların oynadığı,
19:08çocukların mutlu olarak oynadığı,
19:10Tatarların yaşadığı,
19:12bir cadde ve,
19:131935 yılında,
19:15Gekbüze,
19:16ya da Gebze,
19:18Kaymakamı,
19:19Osman Nuri Yılmaz'ın,
19:21restorasyonundan ve planlamasından,
19:24geçen bu cadde.
19:25Şimdi söyleyin bana,
19:28geçmiş mi daha güzel,
19:29bugün mü daha güzel,
19:32bazen geçmiş güzel,
19:34bazen bugün güzel,
19:36ama bu fotoğrafta,
19:38sanırım geçmiş,
19:40çok güzel.
19:41Az evvel bir mihrap gösterdim ya,
19:44az evvel mihrabın yanında,
19:46çam ağaçları,
19:47ve bu programın açılışında,
19:49arkama çam ağaçlarını vererek,
19:52size açılışı yaptım ya,
19:54işte o çam ağaçlarının,
19:56arkamdaki çam ağaçlarının,
19:58bütün bölgeyi sardığını,
20:00buranın ormanlık bir arazi olduğunu,
20:03bu ormanlık arazinin bir kısmının da,
20:06mezarlık olduğunu düşünsenize,
20:09hadi gelin,
20:10açıyı bozalım,
20:11nereden bahsettiğimi,
20:13ve nereyi anlattığımı görün,
20:15çam ağaçlarıyla dolu,
20:17ormanlığa benzeyen bir koroluk,
20:19Osman Yılmaz tarafından yapılan,
20:22150 konutlu,
20:23Tatarlar Caddesi,
20:26muhteşemmiş,
20:27çam ağaçları,
20:28her tarafta ormanın,
20:30ağaçların bulunduğu caddeleri,
20:33alanları,
20:35bakın biz ne yaptık,
20:37sizler şu an,
20:38o çam ağaçları ile dolu olan,
20:41caddelere bakıyorsunuz,
20:43buralar işte,
20:45mezarlıklarıyla,
20:46hazireleriyle,
20:47Kırgız mezarlığıyla,
20:50Malkoçoğlu Mehmet Bey türbesiyle,
20:52çam arazileriyle,
20:54çam ağaçlarının süslediği,
20:56mezarlıklarla,
20:57ve şimdi aynı açıya geliyoruz,
21:00bu akşam trafiğinde,
21:02arabaların ve otobüslerin dolu bulunduğu,
21:05bu caddede,
21:061930'lu yılların,
21:09bu güzelliği,
21:10bize yansıyan,
21:121960'lı yılların,
21:14mutlu,
21:15bisikletiyle mutlu,
21:16çocukların,
21:18bulunduğu fotoğraflar,
21:20keşke mazide kalmasaydı,
21:22keşke bunlar hatıra da değil,
21:24bugün de yaşıyor olsaydık,
21:27ve keşke,
21:28Amerika,
21:29Florida'ya özenmek yerine,
21:31kendi elimizde bulunan,
21:33Amerika,
21:34Florida tarzı,
21:36yapılara,
21:37caddelere,
21:38sokaklara,
21:40sahip çıksaydık,
21:41Gebze ne çok değişmiş,
21:43değil mi,
21:44Gebze fotoğraflarda,
21:46ne çok değişmiş,
21:47sizi,
21:481960'lar diye tarif edilen,
21:51bir fotoğrafla,
21:542026'daki,
21:55halini,
21:57yan yana getirerek,
21:58huzurunuzdan çekiliyorum,
22:00aradan geçen,
22:0160 küsür yıl,
22:03ama kocaman,
22:04bambaşka,
22:05ve büyük,
22:06büyük farklılık,
22:07iki fotoğraf,
22:09şu an karşınızda,
22:24Takvimler 1966'yı göstermekte,
22:27günümüzden tam 60 sene önce,
22:31nasıl hareketlilik,
22:32insanlar,
22:33trafik,
22:33kalabalık,
22:34dedim ya,
22:35sanırım biz bu Gebze'ye,
22:37fazla yüklenmişiz,
22:39ve sanırım bu Gebze'yi,
22:42üzmek için,
22:44bozmak için,
22:46fazla zorlamışız,
22:481966 yahu,
22:50çok da uzun değil,
22:52ben 74'lüyüm,
22:53benim doğumumdan 8 sene önce,
22:56tam olarak,
22:57şu an görmüş olduğunuz yer,
22:59fotoğrafta görüldüğü gibi görülüyormuş,
23:02cadde var,
23:03evet,
23:04bir yol var,
23:05ama yol bomboş,
23:06ha bir dakika,
23:07hiç de haksızlık yapmayalım,
23:09o günlerdeki Gebze,
23:1120-30 bin,
23:13nüfusa sahip bir Gebze,
23:15bugünkü Gebze,
23:18sanırım anlaşılıyor,
23:20gündüz 1 milyon,
23:22akşam 450 bin nüfusu olan bir Gebze,
23:26Gebze,
23:27burada 450 bin kişi yaşıyor,
23:31Türkiye'deki 56 şehirden,
23:34daha fazla insan yaşıyor Gebze'de,
23:3856 şehir,
23:39bu kadar kalabalık değil,
23:41şu an arkamda,
23:42Yavuz Sultan Selim Han'ın damadı,
23:45Kanuni Sultan Süleyman Han'ın,
23:47eniştesi,
23:48Çoban Mustafa Paşa tarafından yapılan,
23:52camiyi ve külliyeyi görüyorsunuz,
23:55fotoğrafın altında,
23:57diyor ki,
23:58Çoban Mustafa Paşa tabhanesi,
24:011966,
24:04tabhane,
24:05yani,
24:07muhtaç olanların,
24:09ihtiyaç sahibi olanların,
24:12bedava,
24:13günde 2 defa,
24:16yemek yediği,
24:17ve para vermediği,
24:18parasını ya devletin,
24:20ya vakfın,
24:22ya da o günlük bir kişinin,
24:25karşılaması biçimiyle,
24:27100 kişi,
24:28200 kişi,
24:29ne bileyim,
24:30belki 25 kişi,
24:31bir tabhane var,
24:33yani bugünkü anlamda,
24:35dar-ü ziyafe,
24:36bir imarethane,
24:38bunlar önemli,
24:39burası tabhane,
24:41yani,
24:42karnı tok,
24:43sırtı pek olanların,
24:45oteli,
24:46malumunuz,
24:47bi,
24:48bi,
24:49bi,
24:50eki,
24:51olumsuzluk vermektedir,
24:53bi tap düşmek,
24:55yorgun düşmektir,
24:57bi tap'taki,
24:58bi'yi attığınızda,
25:00ortaya tap gelir,
25:01tap da dinlenmek demektir,
25:03yani otel,
25:04çoban,
25:05Mustafa Paşa Oteli,
25:06bir daha söyleyeyim,
25:08belki de külli anlamında,
25:10ters gelebilir,
25:11çoban,
25:12Mustafa Paşa Oteli,
25:14tam olarak,
25:15şu an gördüğünüz yerde,
25:17önünden arabalar geçiyor,
25:19tabhanesi,
25:20yani,
25:21hemen onun yanında ise,
25:22imarethane,
25:23yani dar-ü ziyafe,
25:25yani ihtiyaç sahiplerinin,
25:27ücretsiz olarak,
25:28günde iki defa,
25:30yemek yedikleri yer,
25:31nasıl ama,
25:3366 yılında bomboş,
25:34değil mi,
25:35yukarıda,
25:36bacalar görünüyor,
25:38bunlar,
25:39şömine bacaları,
25:40ve bu bacaların,
25:42hemen yanında,
25:43havalandırma bacaları var,
25:45şu an gördüğünüz bacalar,
25:46aslında,
25:48amiyane ve kaba bir tabirle,
25:50soba borusu dedikleri,
25:52bizim eskiden,
25:54şu an yok,
25:55şu an yaşayan,
25:56gençler,
25:58soba yakmak,
25:58ne demektir bilmezler,
26:00bizler,
26:01İstanbul'un,
26:02soba yakılan zamanlarında,
26:0480'lerinde,
26:0590'larında,
26:06büyümüş insanlarız,
26:08soba yandığında,
26:09çıkan,
26:10baca dumanı vardı ya,
26:12burada,
26:13şu an gördüğünüz,
26:14estetik ve zarif,
26:16bacalar da,
26:17aslında,
26:18soba,
26:19bacaları,
26:20yani,
26:20o günkü anlamda söylüyorum,
26:22şömine bacaları,
26:24tek bir minaresi var,
26:25önünde,
26:26bacalar bulunmakta,
26:28tabhanesi,
26:29imarethanesi,
26:30Yavuz Sultan Selim Han'ın,
26:32damadı,
26:34Kanuni Sultan Süleyman Han'ın,
26:36eniştesi,
26:38Çaldıran Savaşı'nda aktif,
26:40Mercid Abık'ta aktif,
26:41Ridaniye Seferi'nde,
26:44çok önemli,
26:45Ridaniye,
26:46bizim hilafeti aldığımız savaş,
26:49Ridaniye Seferi'nde,
26:50Yavuz Sultan Selim Han'ın,
26:53hayatını kurtaran,
26:55Kansu Gavri'yi,
26:56Memlük hükümdarı,
26:58Kansu Gavri'yi,
26:59yakasından tutup,
27:01yakalayan,
27:02onu esir eden,
27:051521 tarihinde,
27:07Kanuni Sultan Süleyman Han'ın,
27:10hayali,
27:11aslında,
27:12Fatih Sultan Mehmet Han'ın,
27:14hayaliymiş de,
27:151521 yılında,
27:17Fatih'in hayali olan,
27:19Belgrad'ı,
27:20Kanuni zamanında,
27:21alan,
27:23Çoban Mustafa Paşa'nın,
27:25yaptırmış olduğu,
27:26külliyeyi,
27:27görüyorsunuz,
27:29ne kadar yoğun değil mi,
27:31ne kadar yoğun,
27:33ne kadar gürültülü,
27:34ne kadar,
27:35baş ağrısı yapıyor,
27:37evet,
27:3860 sene önce,
27:401966 tarihinde,
27:43huzurlu olarak,
27:44gördüğünüz,
27:45bu görüntü,
27:4760 sene sonra,
27:492026'da,
27:50tam olarak,
27:51şu an gördüğünüz gibi,
27:53iki fotoğrafı,
27:54yan yana getirmek,
27:55istemiyorum,
27:56çünkü,
27:5666'daki o güzelliği,
27:58bugünkü fotoğrafla,
28:00bozmak istemiyorum,
28:02ama mecburen,
28:03programın konsepti gereği,
28:05bunu yapmak zorundayım,
28:07dostlar,
28:08a dostlar,
28:10takvimler 1966,
28:12sessiz sakin,
28:14tabhanesiyle,
28:15minaresiyle,
28:16şömine bacalarıyla,
28:19güzel meydanıyla,
28:20çoban Mustafa Paşa,
28:22tabhanesi,
28:23takvimler 2026,
28:25aynı cami,
28:26aynı külliye,
28:27aynı tabhane,
28:28aynı şömine bacaları,
28:30aynı minare,
28:31aynı meydan,
28:33ama görüntü,
28:34hiç de o kadar güzel değil,
28:3566 yıl arayla,
28:37aynı açıdan çekilen,
28:38iki fotoğraf,
28:40şu an karşınızda,
28:54az evvel,
28:56göstermiş olduğumuz,
28:57fotoğraf,
28:581966'yı ayetti,
29:00şimdiki fotoğraf,
29:021906'ya ait,
29:04yani günümüzden,
29:06120 sene önce,
29:08yani bir önceki,
29:09fotoğraftan,
29:1060 sene önce,
29:12120 yıl önceye gidelim,
29:15takvimler,
29:151906'yı göstermekte,
29:18çoban Mustafa Paşa,
29:19camisi,
29:20ne kadar zamandır var,
29:23derseniz ki,
29:24demeyin,
29:251523'ten beridir,
29:27bu cami durmaktadır,
29:291906 yılında,
29:31günümüzden,
29:31tam 120 sene önce,
29:34bu caminin,
29:35kervansaray girişi,
29:37var,
29:37normalde,
29:38camilerde,
29:39kervansaray olmaz,
29:41camilerin,
29:42külliyelerinde,
29:43dışarılarda,
29:45kervansaraylar olur,
29:47bu caminin,
29:48iki tane kervansarayı var,
29:49bir,
29:50dışarıda,
29:51iki,
29:52hemen caminin,
29:53dış bahçesinde,
29:55dış bahçeye,
29:56yapışık olan,
29:58dikdört genimsi,
29:59binalarda,
30:00iki tane,
30:01kervansaray,
30:02bu kervansarayların,
30:04ikincisini,
30:05şu an görüyorsunuz,
30:06şu binaların,
30:09havalandırma,
30:10dediklerini,
30:11ve,
30:12ışıklandırma,
30:13dediklerini,
30:14gördüğünüz,
30:14şu duvarların,
30:16arkasında,
30:17aslında,
30:17kervansaraylar bulunmakta,
30:19aramızda,
30:20otobüsler de girse,
30:22arabalar da girse,
30:24yüz yirmi yıl da girse,
30:27o kervansaraylar,
30:28hala,
30:29arkamızda durmaktadır,
30:31bugün,
30:31kapı gayet modern,
30:33ben bu kapının,
30:34kapalı hallerini biliyorum,
30:36gayet güzel,
30:36gayet şık,
30:37kapılar bulunmakta,
30:391906 yılında,
30:41yani,
30:41günümüzden,
30:42tam yüz yirmi sene önce,
30:44bu kapılar,
30:45ahşapmış,
30:47gördünüz zaten,
30:48yani,
30:48inşaat,
30:49kapılarına benzeyen,
30:51inşaatın,
30:52emanet,
30:54depolarının,
30:54kapılarına benzeyen,
30:56bir halde,
30:57şu yukarıda,
30:58şurada,
31:00elektrik direğinin,
31:01olduğu yerde,
31:03galiba,
31:04ve sanırım,
31:05anlaşılan o ki,
31:06şu kurşunlar,
31:07yani,
31:08kubbeleri ve çatıları,
31:09kaplayan,
31:10şu kurşunlar,
31:11çok yeni olsa gerek,
31:13zaten baktığımız zaman da,
31:15ne kadar yeni olduğunu,
31:17görüyoruz,
31:191906 yılındaki,
31:21fotoğrafta,
31:22önünüzde bulunan fotoğrafta,
31:24şurada,
31:25iskele tahtaları,
31:27ahşaplar bulunuyor,
31:28galiba,
31:301906,
31:31yani,
31:32Abdülhamit Han'ın,
31:33taht hayatının,
31:35son günlerinde,
31:36bir restorasyon,
31:37daha var,
31:38buralarda,
31:39zira,
31:40yukarıda kurşun yok,
31:42zira,
31:42yukarısı,
31:43kaplanmamış,
31:44ahşaplar bulunuyor,
31:46gördük mü,
31:47yani,
31:47zoom yapıp,
31:48yakınlaştırdığımızda,
31:50şuradaki,
31:51ahşap tahtaları,
31:52şuradaki,
31:53iskelet tahtalarını,
31:54ve bugünkü kurşunları,
31:56yan yana görmek mümkün,
31:58kapı,
31:59bugün açık,
32:00o gün kapalıymış,
32:02belki de tadilat var,
32:03belki de restorasyon var,
32:05zira,
32:051906 yılında,
32:071905,
32:091906 sürecinde,
32:11buranın,
32:11Sultan Abdülhamit Han,
32:13döneminde,
32:15restorasyonla geçirildiğini,
32:17buralarda bir restorasyon çalışmasının,
32:20yapıldığını,
32:21biliyoruz,
32:22o günden kalma,
32:23numaralandırma fotoğraflarından,
32:26biri olsa gerek,
32:28sanırım bizim şu an size,
32:30gösterdiğimiz fotoğraf,
32:32çok sakindir eminim,
32:34bomboştur eminim,
32:36şu an biz,
32:37bir alışveriş merkezinin,
32:39bir iş hanının,
32:41bir beyaz eşya,
32:43tabii ki söylemeyeceğim ne olduğunu,
32:46bir beyaz eşya,
32:47dükkanının kapısına,
32:49neredeyse sıfırına,
32:51kamerayı yaklaştırdık,
32:54bu yüzden,
32:55aramızdan,
32:56önümüzden,
32:58insanlar,
32:58gelip geçmekte,
33:00bu yüzden,
33:01binalar yokmuş,
33:03sanırım,
33:04daha da içerilerde,
33:05olsa gerek,
33:06biz ancak,
33:07buraya kadar gelebildik,
33:08ve buradan size hitap etmeyi,
33:11uygun gördük,
33:12takvimler 1906,
33:13takvimler 2026,
33:16aradan geçen 120 yıl,
33:19bir insan ömründen fazla,
33:21bir buçuk insan ömrü,
33:23iyi ki fotoğraflar var,
33:25iyi ki bizi,
33:27geçmişe bağlayan,
33:29hayata ve tarihe bağlayan,
33:31fotoğraflar var ki,
33:33bizler sizlere,
33:35onlarla hitap edebiliyoruz,
33:37Dostlar,
33:39üzerinden geçen 120 yıl,
33:41burada,
33:42az evvel 66 yıl,
33:44ya da 60 yıl,
33:46dediğim,
33:48zaman diliminden,
33:49çok daha fazla,
33:50şey alıp götürmüş,
33:51sanki,
33:53o fotoğrafta,
33:54yani,
33:55bir önceki fotoğrafta,
33:57manzara bozulmuştu,
33:59ama sanki bugün,
34:01şu araba geçip gittiğinde,
34:03görebileceğiz ki,
34:05bu sefer manzara,
34:07sanki düzelmiş,
34:09yani o,
34:10inşaat,
34:11kapısı,
34:13o yıkık,
34:14dökük,
34:15taş bloklar,
34:16gitmiş,
34:17yerine,
34:18muntazam,
34:19çoban,
34:20Mustafa Paşa,
34:21camisi yazan,
34:22bir mermer,
34:23kitabe,
34:24ve altında,
34:25düzgün,
34:26bir kapı bulunmakta,
34:28bu manzarada,
34:29bu fotoğrafta,
34:30gebze kazanmış gibi duruyor,
34:331906-2026,
34:35aradan geçen,
34:37120 yıllık bir zaman dilimi,
34:39iki fotoğraf,
34:40şu an karşınızda,
34:56takvimler,
34:57şu an 1890'ı göstermekte,
34:59yani günümüzden,
35:01tam 136 sene önce,
35:03136,
35:05devasa bir rakam,
35:06iki insan ömrü,
35:08136 sene önce,
35:101890 yılında,
35:13yani,
35:13Sultan Abdülhamit Han'ın,
35:15tahtta bulunduğu,
35:1714. yılında,
35:19yani,
35:19aslında ben şu an,
35:21bir mezarlıkta geziyorum,
35:23aslında,
35:24şuralarda mezarlık,
35:26aslında bu abilerin,
35:27ablaların gezdiği yerde mezarlık,
35:30burası,
35:31kırgızlar mezarlığı,
35:32halk arasında,
35:34kırk kızlar,
35:35kırk kızlar mezarlığı,
35:37olarak bilinen,
35:39bu kırk kızlar mezarlığı,
35:41şu an insanların,
35:42üzerinde gezdiği,
35:44alanda imiş,
35:45çoban Mustafa Paşa,
35:47camisi ise,
35:48hemen arkamızda,
35:50fotoğrafta da,
35:51bu mezarlığın,
35:52şu an bulunduğumuz,
35:53taşları görüyorsunuz,
35:54değil mi dostlar,
35:55taşlar var,
35:56mezar taşları,
35:58şuralarda,
36:00yatık,
36:01hafif dikilmiş,
36:03yan yatık,
36:05düşmek üzere,
36:06şuralarda,
36:07her yerlerde,
36:09mezarlar var,
36:10ben şu an,
36:11bir mezarın üzerine basıyorum,
36:14burada yürüyenler de,
36:15aslında bir mezarın üzerine,
36:17basıyorlar,
36:20ya inşallah,
36:21programın başından beri,
36:22söylüyoruz ya,
36:24inşallah,
36:26buradaki,
36:27mezarlıklar,
36:29içinde bulunan,
36:29kemikler alınmıştır,
36:31ve başka bir yere,
36:32defnedilmiştir,
36:34yoksa biz şu an,
36:35üzerine basmıyoruzdur,
36:37inşallah,
36:39çoban Mustafa Paşa,
36:40camisi,
36:40tek minareli,
36:41bir paşa camiyi,
36:42hemen solunda,
36:44bana göre,
36:44yani şu an,
36:45bize göre,
36:46sol tarafta,
36:47minarenin solunda,
36:49bir çıkıntı bina,
36:50yani,
36:51Sıbyan Mektebi,
36:52hemen altında ise,
36:54caminin kapısı,
36:56fotoğrafta,
36:57caminin kapısı,
36:58tam insan ayarında,
37:00normal yol yürüyüşünde,
37:02görülüyor,
37:02bugün ise,
37:032026 yılında ise,
37:05cami biraz aşağıda kalmış,
37:07meydan biraz yukarıda kalmış,
37:09çünkü doldurulmuş,
37:11burası doldurularak yapılan bir meydan,
37:14ve bu meydanda,
37:15cami aşağıda,
37:16meydan yukarıda,
37:18mezarlık varken,
37:19herhangi bir doldurma,
37:21herhangi bir,
37:22mesafe engebi olmadığı için,
37:24cami ile mezarlık,
37:25aynı seviyede,
37:27görülmektedir,
37:29mezarlara bakıyor musunuz,
37:30mezarlar,
37:31kapıdan,
37:33yani caminin kapısından,
37:35dosdoğru bir çizgi çektiğimizde,
37:38şuralara kadar geliyor,
37:41ve,
37:41oralara kadar,
37:43mezarlığın bulunduğunu görebiliyoruz,
37:46ardından,
37:461990'lı yılların sonlarında,
37:49hatta,
37:50bir dakika,
37:511994'te,
37:5327 Mart 1994'te,
37:56Ahmet Pembe Güllü,
37:57isminde bir,
37:58belediye başkanı gelir ve,
38:01çamur,
38:03terör,
38:06her türlü fenalığın,
38:08başkenti olarak anılan Gebze,
38:10bir anda muhteşemleşir,
38:13bir anda güzelleşir,
38:15bir anda güneş doğar,
38:17her şey yenilenir,
38:19bütün mahallelere,
38:20caddelere hizmet gider,
38:22az evvel önünde,
38:25anlatım yaptığımız,
38:26yeni Bağdat caddesi ise,
38:28konforlu bir halde,
38:304 şeride çıkartılır,
38:322-2,
38:324 şerit olur,
38:34işte hemen onun ardından gelen,
38:36belediye başkanları,
38:372000'li,
38:382010'lu yıllardaki,
38:40belediye başkanları,
38:41bu düzenlemeyi yaparlar,
38:43havuzları koyarlar,
38:44şurada,
38:46iki arkadaşın yürümüş olduğu yerde,
38:48aslında bir okul varmış,
38:50adı da İnönü,
38:52ortaokulu ya da,
38:54tam adıyla,
38:55İnönü,
38:55ilk öğretim okuluymuş,
38:57yıkılmış,
38:58birazcık aşağılara doğru taşınmış,
39:00İnönü,
39:01ilk öğretim okulu,
39:02ve buraya bir meydan kazandırılmış,
39:05buraya bir,
39:06havuzlu bahçe kazandırılmış,
39:09diğer taraf,
39:10Çamlık,
39:11programı açmış olduğumuz yer,
39:13programın açılışını yaptığımız yer,
39:16Çamlık,
39:17bugünse,
39:18yani,
39:19o gün,
39:19bugün Çamlık,
39:20o günlerde,
39:21Kırgızlar Mezarlığı'nın haziresi,
39:24tıpkı şu an,
39:25benim adımımı attığım,
39:27ayağımı koyduğum yerdeki,
39:29mezarlıklar gibi,
39:31bir tane teyze var,
39:3285 yaşında,
39:34tam 65 sene önce,
39:3620 yaşında,
39:3820'li yaşlarda,
39:40Gebze'ye gelin gelmiş,
39:42İzmir'den,
39:42diyor ki,
39:44buralar mezarlıktı,
39:46benim kayınpederim,
39:47hiç kimsenin,
39:49almaya cesaret edemediği,
39:51bir yeri aldı,
39:53orayı kimse,
39:54almak istemiyordu,
39:56uğursuz diyorlardı,
39:58benim kayınpederim,
40:00bunu söyleyen kadın,
40:0165 yıldır burada yaşıyor,
40:03benim kayınpederim orayı aldı,
40:05ben alırım dedi,
40:07ve oraya bir inşaat yaparım dedi,
40:09sonra oraya inşaat,
40:10araçları gelmiş,
40:11yere kepçeler,
40:13dozerler artık neyse,
40:15sokmuşlar,
40:17paletlerini,
40:18bıçaklarını,
40:19çatallarını,
40:21yukarıya doğru toprak kaldırdıkça,
40:25inanılmaz bir şey,
40:27alttan kemikler çıkmış,
40:28oraya kadar,
40:30oraya kadar,
40:31caddenin,
40:32başladığı yere kadar,
40:34bir mezarlık,
40:35ve inşaat yapmak için,
40:37kazılar yapıldığında,
40:39kemikler çıkıyor,
40:41diyor ki,
40:42evin çocukları,
40:43ve biz gelinler,
40:45doldurduk,
40:47poşetlere koyduk,
40:48mezarlığa götürdük,
40:50gömdük,
40:50oralarda bile,
40:52mezarlığın olması,
40:53buraların,
40:54mezarlık olması,
40:55zamanla,
40:56buraların,
40:57meydana dönüştürülmesi,
40:59ve burada yaşayan insanların,
41:01bu,
41:01günleri bilmeden,
41:03yaşıyor olmaları,
41:05gerçekten enteresan,
41:07gebze,
41:08baya,
41:09bildiğiniz,
41:10baya bir kimlik değiştirmiş,
41:12inşallah bundan sonra,
41:14bu varlığını,
41:15iyiye doğru,
41:17yeşillendirmeye doğru,
41:18götürür,
41:19ne dersiniz,
41:21niye olmasın,
41:22şu her taraf taş olan,
41:24her tarafında,
41:25betonların olduğu,
41:26şu gebze meydanında,
41:28niye ağaçlandırmalar olmasın,
41:30neden eskisindeki gibi,
41:33çamlıklar olmasın,
41:35farklı ağaçlar olmasın,
41:38inşallah olur,
41:39inşallah,
41:41o günlere geri döneriz,
41:42efendim,
41:43takvimler 1890,
41:46ve takvimler,
41:472026,
41:49üzerinden geçen,
41:50136 yıl,
41:52koskoca,
41:53136 yıl,
41:55Abdülhamid Han'ın,
41:56tahta çıkışının,
41:5714. yılı,
41:58nasıl manzara ama,
42:00yani Abdülhamid Han,
42:02gebzeye gelmiş olsa,
42:03ya da o günkü adıyla,
42:05Gekbüzeye gelmiş olsa,
42:07şu an sizin görmüş olduğunuz,
42:09manzarayı görecek,
42:11mezarlığın üzerinden,
42:13çoban Mustafa Paşa Camisi'ne,
42:17tabhane,
42:19ve,
42:20imarethane,
42:21kubbelerine bakacak,
42:23şömine,
42:24bacalarını görecek,
42:26sizin,
42:271890 diye gördüğünüz,
42:29fotoğraftaki,
42:31her şeyi görecek,
42:32efendim, 1890,
42:332026,
42:35aradan geçen,
42:37136 yıl,
42:39iki ayrı,
42:40fotoğraf,
42:40şu an karşınızda,
42:54sizlerle birlikte tarihte yürümekten,
42:58sizlerle birlikte tarihi hadiseleri,
43:01tarihi fotoğrafları yan yana koyarak,
43:04üstlerine basa basa yürümek,
43:06ve gördüğümüz fotoğraflardaki eserleri,
43:11bozulmuşluğu,
43:12ya da güzellikleri anlatarak,
43:14tarihi anlatmak ne kadar güzel,
43:16iyi ki sizler varsınız,
43:18iyi ki sizler orada oturuyor,
43:20bizi evlerinize misafir ediyorsunuz,
43:23ve bizler,
43:24bu fotoğraflarla birlikte,
43:26yapmış olduğumuz,
43:28geçmişe yürüyen adam programıyla,
43:30beyaz TV ekranları aracılığı ile,
43:33evlerinize misafir oluyoruz,
43:34daim olsun,
43:36sizler hep ev sahibi olun,
43:38bizler hep misafir olalım,
43:40ve evlerinize bizi misafir olarak kabul edin,
43:44ha bir dakika,
43:45eğer derseniz ki,
43:46ne münasebet efendim,
43:48biz de bir gün,
43:49beyaz TV'ye,
43:50misafir olmak istiyoruz,
43:52e buyurun,
43:53çayımız var,
43:54sohbetimiz var,
43:55güler yüzümüz var,
43:57Oğuz hanımız var,
43:58Murat'ımız var,
43:59Aslı hanımımız var,
44:01Mustafa abimiz var,
44:02ve daha pek çok görünmeyen kahramanımız var,
44:05sizlerle birlikte,
44:07bir Ramazan ayını,
44:09birlikte eda etmek istiyoruz,
44:11pazar günleri,
44:12geçmişe yürüyen adam programı,
44:14ama her akşam,
44:16sahur programında,
44:17sizlerle birlikte,
44:19sahur programı,
44:20sunmayı,
44:21hazırlamayı,
44:22anlatmayı,
44:23ve konuk,
44:24kabul etmeyi istiyoruz,
44:26iyi ki,
44:27beyaz TV'desiniz,
44:28iyi ki,
44:29beyaz TV var,
44:31ve bizleri kavuşturuyor,
44:33Allah'a emanet olun,
Yorumlar