- 3 gün önce
Kategori
🛠️
Yaşam tarzıDöküm
00:00İNTRO
00:30Efendim merhabalar, Beyaz TV ekranlarına hoş geldiniz.
00:50Bir hafta sonu klasiği olan Geçmişe Yürüyen Adam programıyla karşınızdayız.
00:56Bizleri evlerinize misafir etmeniz bizim için büyük bir şereftir.
01:01Evlerinizde ya da misafirliğinizde ama pazar kahvaltısından sonra elinize kahve ya da çayla birlikte güzel bir koltuğa yaslanıp bizimle birlikte geçmişte yürümeye,
01:14tarih üzerinde sohbet etmeye, tarihi fotoğrafları yan yana koyarak ışınlamanın icadını bulduk iddiasının karşılığı olarak tarih üzerinde yürümeye var mısınız?
01:26Bizler sizlerle birlikte Eminönü bölgesinin dördüncü serisini çekiyoruz.
01:34Bu seri sizlerle beraber tarih üzerinde yürüyeceğimiz serilerden yalnızca biridir.
01:41Böyle fotoğrafları yan yana koyacağız ve bu fotoğrafların üzerinde basa basa bazen 150 yıl, bazen yalnızca 50 yıla gideceğiz.
01:52150 yıla 50 yıl arasında yaşanmış olan 100 tane 365 gün varken bizim için 100 yılı geçmek yalnızca 3 saniyeyi bulacak.
02:053 saniyede 100 yıllık bir zaman dilimini sizlerle beraber aşacağız.
02:10Efendim bugün Eminönü'nde Melek Girmez adı verilen bir sokak var.
02:15Neden Melek girmiyor o sokakta? Neler oluyor?
02:171. Abdülhamit Han Külliyesi'nin yıkımı ne kadar oldu?
02:23Veya Hatice Turhan Sultan Külliyesi'nde neler yıkıldı?
02:26Bugün Eminönü'nün meydanında var olup da artık olmayan neler var?
02:31Hepsi ve daha fazlası.
02:32Birazdan huzurunuza.
02:34Beyaz TV, Geçmişe Yürüyen Adam programına hoş geldiniz.
02:47Bu bölümün birinci fotoğrafını geçtiğimiz haftanın son fotoğrafıyla birleştirdik ki anlam bütünlüğü kopmasın.
03:01Ve aslında bunları seyrettiğimiz zaman yani bu 3, 4, 5 bölümü seyrettiğimiz ya da birleştirdiğimiz zaman
03:09kocaman bir Eminönü sirkeci arşivi oluşsun diye tam olarak burada bırakmıştık.
03:16Hatırlayın lütfen.
03:17Şuralarda bir yerlerde kaftan savuran bir amca vardı.
03:21Şurada çeşme vardı.
03:24Zaten o çeşme şu anda var.
03:26Farkındasınız değil mi?
03:281883 tarihine ait bir fotoğrafla karşı karşıyayız.
03:33Zaten 1886'larda yıkılmaya başlanıyor gördüğünüz ve göreceğiniz her şey.
03:41Yani yıkılmadan 2 sene önce, 3 sene önce çekilen bir fotoğraf var.
03:47Zeynep Sultan Çeşmesi tam olarak şuralarda.
03:50Bakın şu an bir grup insan Zeynep Sultan Çeşmesi'nin üstünden, içinden geçiyorlar.
03:57Bana göre sağ tarafta ama size göre sol tarafta Sultan Abdülhamid Han'ın türbesinin dış pencerelerini yalamış fotoğraf.
04:06Gördünüz mü?
04:08Hemen kenarda duruyor.
04:09Sonra bir çıkıntı var.
04:11O çıkıntı Sultan 1. Abdülhamid Han Külliyesi'nin para ihtiyacını karşılayan kiralık dükkanların çıkıntısı.
04:20O da şurada.
04:21Fotoğrafta da var.
04:22Yani 1883 tarihinde çekilen fotoğrafta da o çıkıntı var.
04:29Bugün de var.
04:30Demek ki bu anlamda bu tarafta benim sağımda sizin solunuzda değişen pek bir şey yok.
04:38Bu caddede ne varsa ve ne değişmişse aslında benim solum sizin sağınızda.
04:46Zeynep Sultan Çeşmesi.
04:48Müsaadenizle ben şimdi zaten kadrajdan çıkmayacağım.
04:51Aynı fotoğrafa devam ederek ben şimdi Çeşme'nin olduğu yere doğru gidiyorum.
04:57Şimdi buraya kadar geldim.
05:00Ve biraz da şöyle yaparsam.
05:02Evet.
05:03Çeşme tam olarak buralarda bir yerlerde.
05:07Yani işte burada.
05:10Şu kadar.
05:11Aslında bu yol yani şu an sizin büyük olarak görmüş olduğunuz bu yol şuralarda.
05:19Buralara kadar bir çeşme var.
05:21Fotoğrafta görüyorsunuz.
05:23Daracık bir yol.
05:25Türbenin hemen yanında bulunan Zeynep Sultan Çeşmesi burada.
05:30Arka taraflarda ise dükkanlar bulunmakta.
05:34Çünkü içeride medrese var.
05:37İçeride şifahane var.
05:39İçeride sıbiyan mektebi var.
05:41İçeride paraya muhtaç olan, para ile dönen bir takım müştemilat olduğu için onların para ihtiyacını karşılayan kiralık dükkanlar var.
05:52Zaten yol boyunca görüyorsunuz.
05:56Bu arada burası yayalaştırılmış bir yol.
06:00Motor sikletçilerin buradan geçmesi kanunen doğru mu bilmiyorum.
06:04Doğruysa eyvallah geçsinler.
06:06Yanlışsa lütfen geçmesinler.
06:08Çünkü burası yayalara ait bir yol.
06:11Burası Sultan 2. Abdülhamid döneminde 1880'li yılların sonlarında aslında 100 sene önce
06:191. Abdülhamid Han döneminde yapılan ve şu an görmüş olduğunuz, daha doğrusu göremediğiniz çeşme ve diğer müştemilat ve arka tarafındaki bütün her şey yıkıldı.
06:34Yerine geçtiğimiz hafta uzun uzun anlatmıştım ya.
06:384. Vakıf Han yapıldı.
06:40Abdülhamid Han 6 tane han yaptı buraya.
06:441. Vakıf Han, 2. Vakıf Han, 3. Vakıf Han isminde.
06:48Bu 4. Vakıf Han, 6. Vakıf Han'a kadar her yerlerde vakıf hanlar bulunmakta.
06:55Eminönü ticaretini geliştirmek, ülkeye biraz daha para kazandırmak için yapılan vakıf hanlardan biri bugün 5 yıldızlı bir otel.
07:04Sonra bakmışlar tamam her şeyi yıkalım, bütün yapılar gitsin ama ya bu Zeynep Sultan Çeşmesi çok güzel be.
07:12Vallahi bu çeşmeyle kıymayalım demişler ve taş taş parça parça sökmüşler.
07:18Gülhane Parkı'nın tam karşısında bulunan Zeynep Sultan Camisi var.
07:24Sultan Mustafa tarafından yapılmış.
07:27Zeynep Sultan Camisi'nin tam kenarına Gülhane Parkı'ndan çıktığınızda karşınızda görülen çeşme var ya,
07:35Heh işte oraya koymuşlar. Bugün sebil kısmı hala büfe.
07:41Gülhane Parkı'nda gördüğünüz, yani Gülhane Parkı'na girerken gördüğünüz Zeynep Sultan Çeşmesi aslında burada bulunan çeşmeydi.
07:53Söktüler ve onu Gülhane Parkı'nın oraya götürdüler.
07:56Bu fotoğraf bize bu caddelerin ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
08:04143 sene önce çekilen fotoğrafla bugün çekilen fotoğraf ikisi yan yana şu an karşınızda.
08:121950'lere gidelim mi? Takvimler 1950'ler. Kaç 1950? Bilmiyoruz.
08:32Çünkü fotoğrafın tarihlendirme diliminde 1950'ler diyor net bir rakam yok.
08:39Adnan Menderes iktidarında olan bolluklardan bir gösterge, türbenin duvarında sıra sıra konulan arabalar olsa gerek.
08:511950'li yıllar bu ülkede 27 yıl süren tek parti ile bu ülkeyi yönetme sisteminin bitip,
08:59çok partili demokratik hayata geçmesi, 14 Mayıs 1950 tarihinden sonra çok partili demokratik hayata geçilmesi,
09:09yeter söz milletin sloganıyla yola çıkan Adnan Menderes ve arkadaşlarının %58'e yakın bir oy oranı ile iktidara geçmesi
09:19ve ardından ülkenin bir an evvel gelişmesi ve bir an evvel geride kalan hadiselerin artık yürürlüğe girmesi.
09:28İşte Türkiye'nin gündemi bu.
09:31Türkiye'nin gündemi geride kaldığı batı dünyasını bir an evvel yakalaması,
09:36dünya seviyesinin olduğu yerlere doğru gitmek.
09:39Türkiye'nin derdi bu.
09:41Arkadaki arabalar, yani türbenin duvarına park etmiş olan arabalar bizi bunları hatırlatıyor.
09:47Bilmiyorum size hatırlattıkları ne.
09:50Valla hiç o kısmında değilim.
09:52Yani türbenin duvarına araba park edilir mi, park edilmez mi, orası otopark olarak kullanılır mı?
09:59Ben o kısımda değilim.
10:01Ben bilmiyorum o kısmı ama oralarda bol miktarda arabalar var.
10:05Türbeler kapalı.
10:07Hala türbeler kapalı.
10:081950'lerin başı olsa gerek.
10:10Zira şu an bir branda olduğu için sizin net olarak göremediğiniz türbe açık.
10:17Ama fotoğrafta türbe kapalı.
10:19Tam önünde türbe ile bizim aramızda bulunan bir ağaç var.
10:23Devasa bir ağaç.
10:25Bu ağaç kaç yaşında diye sorsanız,
10:28muhtemelen ben 200 yılı aşkın bir yaşı var derim.
10:32Öyle görünmüyor mu?
10:34Çok kudretli bir ağaç değil mi?
10:35Fakat bu fotoğraf 1950'ler çekilmiş.
10:39Yani en iyi ihtimali 75 yıllık bir fotoğraf.
10:4275 yılda bir fidan dikilse bu kadar olmaz.
10:48Fakat burada bir saatçi abi diyor ki,
10:5060'lı yıllara dikildi o ağaç diyor ve fidandı diyor.
10:53İyi ki var.
10:54Etrafında da oturma bankları yapılmış durumda.
10:59Görmüş olduğunuz türbe,
11:01haftalardır gördüğünüz ve bir önce gördüğünüz fotoğrafta
11:04yan pencerelerini, yan duvarlarını gördüğünüz
11:08Sultan 1. Abdülhamid Han'ın türbesidir.
11:131774 tarihinde küçük kaynarca antlaşmasıyla
11:16beyin kanaması ya da felç.
11:20İki tane ihtimal var.
11:22O küçük kaynarca anlaşmasının maddelerine dayanamayan
11:26Sultan 3. Mustafa'nın vefatından sonra
11:301774 tarihinde küçük kaynarca
11:34Osmanlı Devleti'ni büyük devlet durumundan küçük devlet durumuna getiren
11:39Karadeniz'i Rusya'ya bağlayan
11:42ve Kırım'daki Osmanlı hakimiyetine sona erdiren
11:46Mazharzade Mehmet Paşa'nın imzaladığı küçük kaynarca antlaşmasının hemen ardından
11:53tahta geçen 1. Abdülhamid Han 15 yıl iktidarda kaldı.
11:581789 tarihinde vefat etti.
12:0227. Osmanlı padişahıdır.
12:05Hemen ardından gelen kişi ise Sultan 3. Selim'dir.
12:09Dolayısıyla 27. padişah Abdülhamid, 28. padişah 3. Selim
12:16aslında bu fotoğrafın konusu olan padişahlardır.
12:21Hemen yan tarafında ise büyüklüğüyle dikkat çeken başka bir bina var.
12:26Bu bina da bizim sürekli konuştuğumuz.
12:28Az evvelki fotoğrafta yapılmadan önceki halini gördüğünüz.
12:34Ne tuhaf değil mi?
12:34Şimdi aslında Mustafa abiden rica etsem de
12:391. fotoğrafla şimdiki fotoğrafı yan yana koysa
12:444. Vakıf Han'ın yanında yerinde ne vardı önceden?
12:49O çeşmeli fotoğraf.
12:50Şimdi ne var?
12:51Yan yana konulduğunda burada yıkılan binanın ne olduğu
12:56yerine yapılan binanın nasıl görkemli olduğu ortaya çıkar.
13:02Aslında benim bu fotoğrafı size tam olarak şurada anlatmam lazım.
13:09Ama niye anlatamadığımı sanırım anladınız.
13:12Burası bir cadde ve caddeden insanlar geçiyor, arabalar geçiyor.
13:16O yüzden ben bu tarafa geçtim.
13:18Türbeyi arkama, 4. Vakıf Han'ı soluma aldım.
13:22Ve sizlere öyle hitap ediyorum.
13:24Efendim ikinci fotoğrafımız 75 yıllık bir fotoğraf.
13:28Kim çekti belli değil.
13:30Türbe'den Vakıf Han'a kadar olan tüm bölge şu an karşımızda.
13:3575 yıl arayla aynı açıdan çekilen iki farklı fotoğraf şu an karşınızda.
13:41120 sene öncesine gidelim.
13:56Takvimnel 1905'i göstermekte.
13:59Avusturya Macaristan İmparatorluğu'nun donanmasının 1905 tarihinde Türkiye'ye geldiğini,
14:08İstanbul Karaköy'e demir attığını ve Karaköy bölgesinde,
14:12mesela Galata Port bölgesinde bu Avusturya Macaristan askerlerinin karaya çıkıp fotoğraflar çektiğini biliyoruz.
14:21Macarca bilenler beni affetsinler.
14:29Nasıl okunur bilmem ama tam adı böyle bir adam var.
14:33Avusturya Macaristan İmparatorluk donanmasının resmi kadrolu fotoğrafçısı.
14:39Pek çok fotoğrafı var.
14:40Mesela Karaköy'de Aziziye Karakolu var.
14:44Avusturya Macaristan donanmasının İstanbul'a doğru giriş yaptığında Aziziye Karakolu'nda insanlar tepelere çıkmışlar ve Avusturya Macaristan donanmasının gelişini seyrediyorlar.
15:01Bu bile bizim Avrupa'yı tanımaya çalıştığımızı, artık Osmanlı'nın kendi kabuğunu kırıp dışarıda nelerin olduğunu anlamaya çalıştığını gösteren bir fotoğraf.
15:13Başka bir ülkenin donanması İstanbul'a giriyor.
15:17Aziziye Karakolu'nun ve Karaköy'de bulunan bütün hanların tepelerinde insanlar donanmanın gelişini seyrediyorlar.
15:26İşte o Bozolki Soy ismindeki Macaristanlı fotoğrafçı almış eline fotoğraf makinesini Galata Köprüsü'nü geçmiş.
15:36Çünkü onlar Karaköy-Galata Port civarında Galata Köprüsü'nü geçmiş.
15:41Bu civarı çekmiş.
15:43Tam olarak burada şu an kameraman kardeşim Murat'ın kamerasını koymuş olduğu yere gelmiş.
15:50Buradan bir fotoğraf çekmek istemiş.
15:53Ve görmüş olduğunuz 120 yıllık fotoğrafa şahitlik yapmış, sahip olmuş.
16:00Fotoğrafta benim arka tarafımda, benim arkamda bir cami görülüyor.
16:07Bu caminin adı Hidayet Camii, bu camiyi yaptıran Padişah İkinci Mahmut, İkinci Mahmut zamanında bu cami yapılmış.
16:17Yanında, hemen yanında böyle sütunlu kemerli bir bina var.
16:21O bina yok bugün ama yine de tarihi bir eser, közde kahvenin olmuş olduğu bina onun yerinde var.
16:31Sütunlu bina yok yıkılmış, yerine bu bina yapılmış.
16:34Asıl enteresansa bu kocaman bina.
16:371905 yılında biz bu binayı, bu güzel kemerli, üçgenimsi kapılı, sarıya benzeyen binayı görüyoruz.
16:46Fakat bugün bunu görüyoruz.
16:48Demek ki ilerleyen zaman diliminde o bina yıkıldı ve yerine 1910'lu yıllarda bu yapıldı.
16:55Şurada insanlar var, ellerinde sırıklar var, sırıklara bir şeyler bağlı ve buradan şöyle gidiyorlar.
17:05Peki ne o?
17:06Bunlar hamal.
17:07Fotoğraf yakınlaştırılıp bakıldığında ancak anlaşılabiliyor ki,
17:11bunlar bir yükü iple bağlamışlar, ipe sırıkları, sopaları geçirmişler
17:17ve sekiz adam dört önde, dört arkada sekiz adam almışlar ve onu taşıyorlar.
17:23Büyük bir yük.
17:24Peki bu bina ne?
17:26Etrafta yapmış olduğumuz araştırmada bu binanın hangi bina olduğunu ve nereye ait olduğunu bulamadık.
17:34Yalnızca tahmin ediyoruz.
17:36Burası bir ticaret yolu.
17:39Gemiler geliyorlar ve gidiyorlar.
17:41Gümrük, kapan ya da Osmanlı tabiriyle buraya bırakılan malların kontrol mekanizması olabilir.
17:50Denizcilikle alakalı bir birim olabilir.
17:53Yani burada sanki gemilerle, denizcilikle, turizmle, ticaretle alakalı bir devlet kurumu olabilir
18:02ve oraya doğru mallar götürülüyor olabilir.
18:07Buranın meyhaneleri meşhur.
18:10Şimdi buradan sağ yaptığımızda bol miktarda hanlar göreceğiz.
18:16Bu hanlar Eminönü sahiline paralel hanlardır.
18:22Eminönü sahiline yanaşan gemiler mallarını buradaki hanlara bırakıyorlar.
18:27Ve buralarda yatıyorlar, kalkıyorlar.
18:30Bu mahalleler bol miktarda meyhaneleriyle meşhur.
18:35Karaköy'deki kapanlar gibi, Karaköy'deki iş hanları gibi Eminönü'nde de hanlar var,
18:42gayrimislim insanlar var ve sadece gayrimislim denizcilerin girme hakkı olan,
18:49Müslümanların asla girme hakkı olmayan meyhaneler bulunmakta.
18:55Buralarda meyhaneler olduğu için, buralardan hanımların yürümesi tekinsiz, güvensiz olduğu için yasak.
19:05Müslüman kadınlar bu sokağa giremezler.
19:09Müslüman kadınlar bu sokağa giremezler.
19:12Meyhanelerinden dolayı insanlar da gece yarısı buralara giremezler.
19:20Bu yüzden buranın adı Melek Girmez Sokağı ve Melek Girmez Bölgesi.
19:27Meleklerin bile girmediği bir bölgeden bahsediyoruz.
19:32Elimizde 1905 yılından kalma bir fotoğraf,
19:36Macar fotoğrafçı Bozolki'nin arşivi.
19:391905-2025,
19:44aradan geçen 120 yıl iki farklı fotoğraf şu an karşınızda.
20:05Haydi gelin hep beraber 112 sene öncesine gidelim.
20:09Balkan savaşları bitmek üzere Selanik elden çıkmış.
20:13Balkanlar her gün bir şehir ve ardından ülkeler elden çıka çıka.
20:20Balkanlarda, Batı Trakya'da bir iddiamız kalmıyor.
20:24Doğu Trakya'ya da sahip olma çabası içine giriyoruz.
20:27İşte şu an görmüş olduğunuz fotoğrafta 1912 senesini yaşayanlar tam olarak bu psikolojiyi hissediyorlar.
20:38Bilmem ki, şuralar belki de, şuralarda bir yerlerde biri oturmuş, elinde bir tane kağıt var, bir şey okur gibi.
20:51Kameraman kardeşim Murat'la bu nedir acaba diye konuştuk.
20:54Ve en son şey dedik, herhalde bir ayakkabı tamircisi olsa gerek.
20:58Çünkü Lostura aletleri var, ayakkabı kalıpları falan var.
21:03Tam olarak o bahsettiğim hadise burada yaşanıyor.
21:07Adam da şöyle bir yerde oturmuş, evraka bakıyor.
21:11İleride yeni cami, yeni caminin muvakkıt hanesi aşağıda görülüyor.
21:20Ya böyle ovalimsi bir yapı var.
21:22Ağaçların arasında 113 yıl önce, ağaçların arasında 113 yıl önce, 113 yıl önce burası ağaçlık bir alanmış.
21:32Bugün ise kel kalmış.
21:33Keşke o gün olduğu gibi ağaçlık olsa ve keşke o gün o dikilen ağaçlar sökülmeseydi de biz bugün böyle kel bir meydan değil de ağaçlı bir meydan görseydik.
21:48Şuralarda bir yerlerde, bu kardeşlerimin geçmiş olduğu yerlerde, buralarda demir parmaklık var.
21:55Bu demir parmaklığın yanında şu kadar bir yol var, çok dar bir yol ve hemen arkasında bir meydan var.
22:05Bilmiyorum fark ediyor musunuz? Edin lütfen.
22:08Lütfen fark edin.
22:09Diğer tarafta da, bu tarafta da bariyerlerle sınırlandırılmış bir yol var.
22:15Bariyerin diğer tarafında ağaçlık alanlar var ve biz Eminönü yeni camiye.
22:211597-1664 yani 67 yılda bitirilen Safiye Sultan'ın başlattığı, Mahbeker Kösem Sultan'ın devam ettirdiği,
22:35Hatice Turhan Sultan'ın bitirdiği 7 cami külliyesinin muvakkıt hanesi,
22:41yani ezan saatlerini ayarlamak için güneşe bakan kurum,
22:47o ovalimsi fotoğrafın tam orta yerinde ve sanki fotoğrafı onu çekmek için,
22:55sanki diğerleri figüran, onu çekmek için yapılan bu fotoğraftaki bu muvakkı tane,
23:01ağaçlık alan içerisinde fotoğrafta zor görülüyor.
23:05Her tarafta ağaç var, bugünse kel bir meydan ve bu meydanda her şey çok net bir biçimde görülüyor.
23:14Sevgili dostlar, fesli insanlar var, şuralarda şapkalı insanlar var,
23:20başörtülü kadınlar var şuralarda ve 1912 yılının o sıkıntılı, o sancılı, o zor,
23:291912, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 1923'e kadar bu ülkenin evlatları.
23:39Şu an elimle göstermiş olduğum yer aslında 2025 değil.
23:46Ben şu an 1912'yi, sizin şu an fotoğrafta gördüğünüz 113 yıl öncesini gösteriyorum.
23:54Şu an elimle göstermiş olduğum herkes çok zor 10 yıllar geçirecek.
24:01Aç kalacaklar belki, tam doymayacaklar, gaz bulamayacaklar, içmeye belki de su bulamayacaklar,
24:10giymeye kıyafet bulamayacaklar, ayakkabısız gezecekler ama sonunda bu ülke işgalden kurtulacak
24:17ve sonunda özgürlüklerine kavuşacaklar.
24:21Şu an 1912 diye gösterdiğim bu insanlardan bahsediyorum.
24:28Ne güzel bir fotoğraf değil mi?
24:30Yani bu meydan ne çok şey değişmiş, ne çok değişime uğramış ve bugünkü haline gelmiş.
24:37Aslında sokak bu kadar değil, aslında sokak şuradan şuraya kadar bu kadar daracık etrafı sonradan yıkarak genişletmişler
24:56ve bizim bugün görmüş olduğumuz bu meydan, bu vakkıthane, yeni cami ve etrafındaki insanların olduğu boşluk alan ortaya çıkmış.
25:05Efendim, iki fotoğraf arasında 113 yıllık bir zaman farkı var.
25:13Bir de kocaman bir imparatorluk farkı var.
25:16Selaniye, Sofya'ya, Romanya'ya bizler vali gönderirken, Suriye, Şam bizimken, Irak, Bağdat bizimken,
25:281909'dan, bugünlere kadar geliyorum,
25:31şimdi bu bölgelere dış hatlardan uçuyoruz.
25:36Uçakta pasaport kontrolü yapılıyor.
25:40Öyle bir değişimi var.
25:42113 yıl arayla aynı açıdan çekilen iki farklı fotoğraf şu an karşınızda.
25:48Takvimler 1918'i gösteriyor.
26:08Yani günümüzden tam 117 sene önce Osmanlı Devleti hiç olmaması gereken bir yerden,
26:16ittifak kuvvetlerinden, Avusturya, Macaristan, Almanya ve Bulgaristan'la beraber ittifak kuvvetleriyle savaşa girdi.
26:254 yıl 4 ay savaştı.
26:261918'in 30 Ekim'inde Limni Adası'nın Mondoros Limanı'nda imzalanan Rauf Orbay'ın imzalamış olduğu bir anlaşmayla,
26:361. Dünya Savaşı'ndan malum olarak çekildi.
26:39İşte bu fotoğraf tam olarak 1918'in o Mondoros öncesi olsa gerek.
26:46Çünkü kıyafetlerle çok da öyle ekim havası yok.
26:49Biraz daha gerilerde.
26:50Yani savaş aslında fiilen bitmek üzere ve Osmanlı Devleti resmen mağlup olmak üzere bir fotoğraf.
26:59117 sene önce.
27:02Yanımızda bugün bir bankanın, bugün faaliyet yapan özel bir bankanın müze binası.
27:10Reklam olacağı için adını veremeyeceğim bu banka,
27:13hemen burada bulunan Hatice Turhan Sultan Havatin Hatunlar Türbesi'nin hemen yanında bulunmaktadır.
27:21Arka tarafta ben görüyorum.
27:24Sizin görmüyor olmanız gerekiyor.
27:27Çünkü çekilen fotoğraf patlamış.
27:29Patlayınca arka tarafı bembeyaz göstermiş.
27:32Halbuki buradan bu açıdan bakıldığında görülebilen bir sürekli haftalardır konuştuğumuz 4. Vakıf Han'ın Soğan Kubbesi görülüyor.
27:43Sevgili dostlar, şurada bir simitçi var.
27:49Şurada bir simitçi var.
27:51Ya da ne bileyim yufkacı.
27:53Sanki lavaş gibi yufka yapmış.
27:56Burada birisi almaya çalışıyor.
27:59Burada, tezgahın yanına geçelim.
28:01Burada da elleri sıvalı, böyle haşmetli bir dede duruyor.
28:07O yufkaları yapan.
28:09Herhalde fark ediliyor.
28:11Burada bir yufka tezgahı.
28:12Burada yufka satan kişi.
28:15Burada fesli, tezgahın arkasından mal alıyor.
28:20Arka taraflarda, şuralarda bir yerlerde bir başka fesli insan.
28:25Ve buradan hızlı bir biçimde yürüyen başka fesli bir amca, bir dede.
28:32Şu an fotoğrafını gördüğünüz herkes vefat etti.
28:36Şu an fotoğrafını gördüğünüz herkes Allah'ına kavuştu.
28:40Tıpkı 117 sene sonra bu programı seyreden sizler ve bizlerin yapacağı gibi.
28:49Fotoğraflar hayatta kalıyor.
28:51Dünyada fotoğraflar kalıyor.
28:54Bizler kalmıyoruz.
28:55Fotoğraflar kadar hakim değiliz bu dünyaya maalesef.
29:01Bu fotoğrafta gördüğünüz hiç kimse şu an hayatta yokken bu fotoğraf elimizde.
29:08Sosyal medyaya ya da video platformlarına atılan Beyaz TV'de sürekli gösterilen bu programlarsa ölümsüz.
29:18Yani bu program size şu an anlatmış olduğum program ölümsüz.
29:25Ama Murat da ölümlü, ben de ölümlüyüm.
29:28Tıpkı şurada yufkaya bakan amca gibi ya da yufka satan amca gibi sizi 117 yıllara ile aynı açıdan çekilen iki fotoğrafla baş başa bırakıyorum.
29:481879'a gidelim hadi hep beraber takvimler 1879 yahu.
30:04Mustafa Kemal Paşa'nın daha dünyaya gelmesine iki sene var o kadar eski.
30:09Henüz Osmanlı Padişahı Abdülhamit Han'ın 33 yıllık hükümdarlığının 3. yılındayız.
30:16Daha 30 yıl var.
30:19Günümüzden 146 sene önce 146 hemen hemen nereden baksan iki insan ömrü çapında bir fotoğraf var burada.
30:31Bu fotoğrafta bana göre solda ama size göre sağda Havatin türbesi var.
30:36Hatunlar türbesi, Hatice Turhan Sultan türbesi ve onun açık hazire kısmı.
30:42Ve pencereler görüyorsunuz fotoğrafın sağ tarafında.
30:47O pencereler maalesef şu an restorasyon brandalarının bu tentelerinin arkasında kaldı.
30:54Bu yüzden o pencereleri gösteremiyorum.
30:57Önünde insanlar oturuyor.
30:59Önünde tezgahlar var.
31:01Mal satıyorlar.
31:01Zaten fotoğrafta ileriye doğru baktığınızda beyaz çarşafların şemsiye gibi branda şemsiyeleri gibi açıldığını ve güneşten ve yağmurdan korunmak için tezgahları örttüğünü görebiliyorsunuz.
31:17Bu çarşının sonu 146 sene önce 1879 tarihinde aynıymış.
31:27Bugün de aynı.
31:28Hali hazırda Mısır çarşısı, Tahtakale, Kapalı çarşı, Mercan, Sultanhamam, Yeşildirek bölgelerine çıkan yokuşu görüyorsunuz.
31:41Roma İmparatorluğunda buraların adı Via Egnedia idi.
31:46Via Egnedia'nın tam ortasında Makro Embolo adı verilen büyük çarşılar vardı.
31:52Makro Embolo çarşısını Fatih Sultan Mehmet Han İstanbul'u fethettikten sonra bozmadı.
31:59Çarşılar kompleksine böldü.
32:01O çarşılar bugün hala mevcuttur ve varlığını korumaktadır.
32:06Via Egnedia'nın Makro Embolo'sunu şu an görüyorsunuz.
32:102025 yılında Makro Embolo'nun 2025 halini ama fotoğrafta 146 yıl önceki 1879 halini görüyorsunuz.
32:23Bu fotoğrafta sizin sağınızda herhangi bir değişiklik yok.
32:28Şu tenteleri kaldırdığımızda geride çok da değişen bir şey olmadığını görüyoruz.
32:34Ama gelelim bana göre sağ size göre sol.
32:38Çok şey değişti.
32:39Mesela Hatice Turhan Sultan Külliyesi'nin yeni camiyi, Mısır Çarşısını, Hünkar Kasrını, Havatin Türbesini yaptıran o güzel kadın, o güzel babaanne, Hatice Turhan Sultan tarafından bir Sibyan Mektebi yapıldı.
32:57O Sibyan Mektebi 1924'te yıkıldı.
33:01Yerine bir müze, bir banka yapıldı.
33:05Bugün o banka müze olarak kullanılıyor.
33:08Aslında burada bir Sibyan Mektebi vardı, yıkıldı.
33:12Sibyan Mektebi'nin hemen yanında bir iş hanı vardı.
33:16Turhan Sultan tarafından yapılan, yıkıldı.
33:19Hanın daha ilerisinde, şu an bize göre sokağa çıkma yapan bir yapı var.
33:26Gördük mü?
33:27Yani 2025'ten bahsediyorum.
33:30Şu an o çıkmayı gördünüz değil mi?
33:33Çıkma bina.
33:34O çıkmanın olduğu yerde 1879 tarihinde bir hamam vardı.
33:40Hamam.
33:411660'lı yıllarda yapılan bir hamam, 1660'lı yıllarda yapılan hamam 1940'lı yıllarda yıkıldı ve yeri boş kaldıktan sonra 60'lı yıllarda bir bina yapıldı.
33:58Sonra 70'li yıllarda yine yıkıldı ve sonra şu görmüş olduğumuz bina yapıldı.
34:04Bu çıkma bina, hamamın yerine yapılan binadır.
34:08Hatice Turhan Sultan, yeni camiyi yapan o güzel babaannenin yapmış olduğu Sibyan Mektebi yıkıldı.
34:17İş hanı yıkıldı.
34:19Hamam yıkıldı.
34:21Her şey yıkıldı.
34:22Ve kocaman kocaman meydanlar ortaya çıktı.
34:27Bugün hamamı sadece fotoğraflarda görüyoruz.
34:30Hatıra fotoğraflarında, 146 yıl öncesini anlatan fotoğraflarda görüyoruz.
34:39İşte bu yüzden bu program çok önemli.
34:42Bu yüzden bu programı seyredin ve seyrettin dostlar.
34:47Zira bu program olmasa şu caddenin 146 yıl önceki halini nereden bilecektik?
34:54Efendim, 146 yıl arayla 1879-2025 aynı açı, iki farklı fotoğraf şu an karşınızda.
35:041597 yılında 3. Mehmet'in annesi Safiye Sultan tarafından başlatılan 1663 tarihinde 4. Mehmet'in,
35:2619. Osmanlı Padişahı Sultan 4. Mehmet'in annesi Hatice Turhan Sultan tarafından bitirilen valideler Safiye Sultan,
35:37Mahbeyker Kösem Sultan ve Hatice Turhan Sultan, 3 validenin bitirdiği ya da bitiremediği,
35:4466-67 yılda bitirilen camiyi arkama aldım.
35:48Daha doğrusu külliyeyi arkama aldım, sağıma aldım, soluma aldım.
35:53Bir dakika, etrafımda bulunan her yer ve her şey Hatice Turhan Sultan külliyesinin parçaları.
36:02Böyle bir yerden sizlere veda etmek de ayrıca muhteşem.
36:07Dalgıç Mehmet Ağa, buranın mimarı, 66 yılda bitti.
36:12Çünkü bir pandemi vardı.
36:14Hayır hayır, Covid pandemisi değil, korona virüsü yok, veba hastalığı var.
36:20Bütün dünyayı saran pandemik bir hastalıktan buranın mimarı olan Dalgıç Mehmet Ağa etkilendi ve vefat etti.
36:29Tıpkı başka bir pandemide Orhan Gazi'nin 1362 tarihinde vefat etmesi gibi burası da vefat etti.
36:37Bu öyle bir program ki, kapanırken bile, kapanma anonsunu verirken bile, sevgili dostlar bitti, haftaya görüşmek üzere derken bile,
36:50arkamda görmüş olduğunuz bu güzel, bugünkü tabirle kompleksi, o günkü tabirle külliyeyi anlatmadan nasıl geçeceğim?
37:00Bizim ömrümüz geçti buralarda.
37:03İstanbul, Necip Fazıl Rahmetli'nin dediği gibi, ruhumu eritip de bir kalıpta dondurmuşlar, onu İstanbul diye toprağa kondurmuşlar.
37:14Ya da Nedim'in dediği gibi, bu şehri İstanbul ki bir müsli bahadır.
37:19Dünyada bu şehrin herhangi bir eşi benzeri yoktur demek istiyor.
37:24Şöyle bir buraya gelin, tam olarak bu kapanış anonsunu vermiş olduğum yerden bir etrafınıza bakın.
37:34Aman Allah'ım, dünyada çok fazla şehir var ama bu şehrin başka bir karşılığı yok.
37:41Burada hem Roma var, burada hem Osmanlı var, burada hem Cumhuriyet var.
37:47Üstelik bu sözleri ben 1663 tarihinde bitmiş olan, 400 yıla yakın diyelim, 370 yıllık bir yapının, bir abidenin önünde sizlere söylüyorum.
38:01Allah fırsat ve ruhsat verirse, haftaya tekrar emin önü programıyla ama aralara, sokaklara, caddelere girerek devam edeceğiz.
38:13Sevgili dostlar, bu bir aşk. Sanırım bu aşkın ne olduğunu sizler de biliyorsunuz ki, programın bu süresinde, bu saatinde hala bizlerle birliktesiniz.
38:24Bu programın, Türkiye'de var olan kanallarda yayınlanan tarih programlarının arasında tek olduğunu biliyorsunuz değil mi?
38:35Ve bu program, Türkiye'de en çok izlenen 100 program arasına giren tek tarih programı olduğunu biliyorsunuz değil mi?
38:44Daha doğrusu bunu biz biliyoruz.
38:46Sizlerin sayesinde, sizlerin teveccühüyle, sizler istiyorsunuz, bizler yapıyoruz.
38:52Allah daim etsin, Allah muhabbetimizi daim etsin.
38:56Allah fırsat ve ruhsat verirse, haftaya kaldığımız yerden emin önü programını çekmeye ve sizlerin önünüze sunmaya devam edeceğiz.
39:09Beyaz TV, geçmişe yürüyen adam programı bitti.
İlk yorumu siz yapın