00:00Hospital ang takbuhan sa mga oras na nasa alanganin ang buhay.
00:13Pero paano kung ang mismong pagamutan ang siyang nangangailangan ngayon ng tulong at unti-unting lumulubog?
00:21Papaano ito magsasalba ng buhay? Kung tutuusin, hindi dapat ito nararanasan ng anumang komunidad dahil may mga proyektong inilaan ng pamahalaan para magprotekta sa kanila.
00:40Pero ibinulsa lang daw ng ilang opisyal ng gobyerno at maging ng ilang mambabatas.
00:51Sa mga nakalipas na araw, sunod-sunod ang ginawang pagtugis at pag-aresto ng mga otoridad sa mga umunoy-sangkot sa bilyon-bilyong pisong anomalya sa flood control projects.
01:07Habang walong kongresista o mga pinaguriang kongtractor ang idinadawit din sa anomalya sa flood control projects.
01:15Ano ang kahihinat na ng imbesigasyon ng isa sa pinakamanawak at pinakamalaking corruption scandal sa bansa?
01:35Isa ang bayan ng Makabebe sa mga itinuturing na flood prone area sa Pampanga.
01:40Pero hindi lang mga bahay ang lumulubog sa tubig.
01:49Dahil maging ang ilang pasilidad gaya ng pampublikong ospital, lubog din sa baha.
01:54Kuhang cellphone video na ito sa Domingo B. Flores District Hospital sa Pampanga.
02:11Maririnig mo talaga yung panic ng medical staff dahil pinasok na yung loob ng ospital ng tubig.
02:17Nag-iisang public hospital pa naman daw sila sa ikaapat na distrito ng Pampanga.
02:26At kada araw mahigit isang daang pasyente ang kanilang tinitignan o ginagamot.
02:32Taong 2004 na magsimula raw lumubog ang ospital.
02:36Nagsimula sa labas hanggang sa tuluyan ng pinasok ang loob ng pasilidad.
02:41Para mabawasan ng tubig, gumagamit na sila ng water pump.
02:45Itong naka-flash dito sa phone is ito yung sa pinaka-fasad ng hospital natin.
02:55Mayroon kasi kaming mga submerged na water pumps loon para mas mabawasan yung impact ng flooding sa loob ng hospital.
03:02Pero pati yung mga yun, during mid-July, hindi nakayanan yung level ng tubig na pumasok sa hospital namin.
03:09Sa ilang pagkakataon, mas tumataas pa raw ang tubig gaya na lang ng video na ito na kuha noong July kung saan nagmistulang ilog ang ilang bahagi ng ospital.
03:22Nilagyan na nila ng mga sandbag ang entrada ng ospital para mapigilan sana ang pagpasok ng tubig.
03:28Pero inabot pa rin daw sila ng baha.
03:30Actually may nakuha kaming dito, parang ginawa na mini dam.
03:38Kasi parang ito yung courtyard or parang sentro ng hospital.
03:41Then doon kasi naiipon yung tubig.
03:43Pero pag umaapaw na, pupunta dito yun sa mismong hospital natin.
03:49Naglagay na sila ng concrete barriers.
03:52Pero pati yun na titibag sila.
03:55Pag hupa ng tubig, tulong-tulong ang mga healthcare workers sa paglilinis at paglilimas ng tubig.
04:03Pero ang problema, marami sa kanilang mga gamit unti-unti nang nasisira dahil palagi raw nalulubog sa tubig.
04:11Mga nasira natin or rendered unusable, mga IV fluids, mga pangswero.
04:18Kasama din dyan yung mga metal charts, mga paglagyan ng charts ng pasyente.
04:24Some files ng pasyente, yung mga admission files nila na tangay din ng tubig.
04:30Ang mga nasira pa natin dito or yung mga hospital equipments natin, especially sa dental.
04:37Kasi ang dental namin sa ground floor lang sila.
04:40Na soak and submerge din siya.
04:42Yung mga gamot na yun, na-report din sila.
04:46Kasi hindi namin sila magamit dahil nababad sila.
04:52Ayaw namin sumugal na kahit nasabihin namin hindi siya expired,
04:56pero na-expose siya sa elements, unfavorable elements and unfavorable storage.
05:01Ipinakita rin sa amin ni Dr. Nathaniel Mercado ang iba pang pasilidad sa kanilang ospital.
05:07Papunta tayo dun sa parang sentro ng complex ng hospital.
05:11So, ito kasi yung EKR.
05:14Ito yung parang usual entrance ng mga pasyente and also some of our employees.
05:20This is the admitting section.
05:22So, ito po yung ano ng hospital natin.
05:27Parang sentro ng hospital natin.
05:30Dito po yung ating laboratory and also yung sa imaging natin.
05:35Pero kadalasan sa dulo, di ba, yung mati-respiratory wards.
05:39Kasi po, divided po yung mga wards natin into section.
05:43Pero, majority po nito is nakakatubig po sila.
05:48Kapansin-pansin din ang marka ng tubig mula sa pader ng ospital.
05:52Ang ilang kagamitan, kinakalawang na rin.
05:55Ito po yung isa sa mga inano namin kasi po, merong ano po dyan, umuusbong po ang tubig po dyan kapag naga-high tide po tayo.
06:04Kaya po, yung pong mga yan, pinapakumpuni po namin sila para at least kung magkakaroon man ng tubig,
06:11to at least man lang ma-minimize and ma-mitigate yung effects nito po sa amin.
06:17Sa mahigit isang dekadang paglubog ng komunidad, sanay na raw ang mga healthcare workers sa ganitong sitwasyon.
06:25Actually, dito kasi sa hospital namin, naging prepared na yung mga tao.
06:30So, kapag alam nila na makakaroon na ng bagyo, automatic dala na nila yung mga PPE nila.
06:39Pag mag-duty sila, hindi lang boots dala nila, pati chenelas.
06:42Pero malaking hamon pa rin daw kung paano sila makakapagbigay ng maayos na serbisyo para sa mga pasyente.
06:48Lalo pat nito lang nakaraang taon, isang pasyente ang kinailangan pang isakay sa bangka para mailipat ng ibang ospital habang naka-intubate.
06:57Lubog na nga sa baha, dagdag pa sa problema nila ang kakulangan sa kama ng ospital.
07:03Lagpa sila ngayon sa kanilang bed capacity.
07:05So, imagine 25 bed, we're nako-confined sa atin, is nasa 50-51.
07:10So, we're operating at 200% capacity, kadalasan.
07:16Lagi kami tinatanong ni Gog, lagi niyang ano sa amin is sa makabebe, no?
07:22Kung meron lang lupa pa na mahanap na pagtatayo ka ng ospital, patatayoan ko kayo.
07:28It impairs yung aming healthcare delivery.
07:35So, nakakalungkot, no?
07:37Kasi sa ganito, hindi lang yung manpower ko yung affected.
07:40Hirap silang pumunta dito.
07:42Hirap din silang makaalis.
07:44Sa probinsya ng Pampanga, nagpatayo ng 293 flood control projects sa iba't-ibang bahagi ng probinsya.
08:00May kabuang halaga ito na 14.5 billion pesos.
08:04Pero ang ilan sa mga proyektong ito, ayon sa mga residente, hindi naman daw nila nararamdaman.
08:09Kung tutuusin, may ibsan-sanang pagbaha sa ospital ni na Dr. Mercado at sa komunitan.
08:16Dahil meron namang ipinatay yung flood control project, mahigit 8 kilometro lang ang layo mula sa kanila.
08:29Pero para sa mga residente sa lugar, tila hindi naman naging efektibo ang proyekto.
08:35Sa dokumento mula sa DPWH, sinimula ng construction of Dyke, Barangay Bebe, Anak, Masantol, to Barangay San Esteban, Macabebe, Pampanga noong July 2024.
08:50At October 2024 naman ang original contract expiry date.
08:55Mahigit 9.2 million pesos naman ang original contract cost ng proyekto.
08:59Ang contractor ng proyekto, N22 Construction and Trading, nakasaad din sa dokumento na 100% completed na raw ito at na-disbursed o nabayaran na rin ng buo ang proyekto.
09:14Ayon sa kagawad ng barangay na si Pablo Manansala, matagal na raw na tinitiis ng mga residente ang matinding pagbaha sa kanilang lugar.
09:26Talagang malaki ang tubig dito.
09:28Aros hindi kami natulog, tinitingnan namin yung mga ito, katulad nito nga ang delikado.
09:35Ito lang ang pinaka-critical itong nangyari sa buhay namin dito sa itong taon na ito, itong biglang lumaki ang tubig.
09:44Nagpadala kami ng sulat sa contractor para kunin ang kanilang panig.
09:50Sa written statement na ipinadala ng contractor sa reporter's notebook,
09:54sinabi nilang na ipatupad nila ng maayos, na inspeksyon at nakumpleto ang proyekto
09:59batay sa programs of work, plano at specification ng DPWH First Pampanga Engineering District Office.
10:07May itinuturo ang mga residente na isa pang proyekto na hindi pa rin tapos.
10:12Isang tulay na mag-uugnay sana sa mga bayan ng makabebe at masantol.
10:18Ito yung mga dokumento na nakuha namin mula sa DPWH.
10:22At nakalagay dito na yung proyekto nagkakahalaga ng 47 million pesos.
10:26Sinimulan nito noong March 2024 at may original completion date ng September 2024.
10:33Pero hanggang ngayon, hindi pa rin ito tapos.
10:37Santo Cristo Construction and Trading Inc. ang kontraktor ng proyekto.
10:41Pinadalhan namin ng sulat ang kontraktor ng proyekto para tanungin kung bakit hindi natapos ang proyekto.
10:47Pero wala silang sagot sa amin.
10:50Dahil inabandon na ang tulay, mga bangka ang naging pangunahing transportasyon ng mga residente dito.
10:56Mga apektado kami dito, hindi natuloy yung trabaho nila dito sa pagpunta namin sa bayan.
11:06Ang bawa, yung mga taga-baranggay sa Nisteban, nagbabangka pa dito kapuntang bayan.
11:12Ang nagagastos po nila ay napakalaki sa pamasahe lang.
11:15Magmula ang baranggay sa Nisteban hanggang dito, 150 na.
11:19Tapos pagdating dito, magta-tricale pa silang papuntang bayan.
11:23Another 150 na naman.
11:26Di kalayuan sa hindi natapos na proyekto, isa pang project ang kasalukuyang ginagawa.
11:32Sa dokumentong nakuha ng Reporter's Notebook mula sa DPWH,
11:36February 2025, sinimula ng construction of San Esteban Bridge, Phase 3, Makabebe, Pampanga.
11:42Ang kontraktor, St. Timothy Construction Corporation, na pagmamayari na mga diskaya.
11:48Ang halaga, mahigit 137 million pesos.
11:52January 2026, sana ang target, matapos ang proyekto.
11:57Pero nakasaad sa dokumento na terminated na ang proyekto, matapos ma-blacklist ang kontraktor.
12:03Ayon sa Municipal Engineer ng Makabebe, Pampanga na si Engineer Lorenzo Vicente,
12:08malaking bagay ang pagpapatayo ng mga daan at tulay sa kanilang bayan para maabot ang mga residente na nasa coastal areas.
12:15Hindi siya tuloy-tuloy. Pa-ini-initial siya. Initial dito, initial doon, initial doon.
12:21Nandyan na yung mga face-face na yun. Pero hanggang ngayon, hindi pa rin magagamit.
12:25Hindi ko pa na total yung kabuhan, pero ang laki na ng budget na naibaksak.
12:30Pero hanggang ngayon, hindi pa rin magamit doon sa area doon.
12:34Mahigit dalawang buwan na, mula ng buuin ng Independent Commission for Infrastructure o ICI,
12:44may napanagot na ba sa mga di umano'y sangkot sa katiwalian sa mga flood control projects?
12:51Nito lang November 21, nag-issue ang Sadigan Bayan ng Warrant of Arrest.
12:55Laban kay dating ako, Bicol Partylist Representative Zaldico at labimpitong iba pa.
13:04Kinabukasan, agad na pinuntahan ng Taguig Police at Southern Police District
13:12ang kondominium unit ni Ko sa Taguig City. Bit-bit ang Warrant of Arrest.
13:18Para sa mga kasong malversation of public funds through falsification of public documents
13:23at two counts of graft para sa umunoy substandard na flood control project sa Nauhan Oriental, Mindoro.
13:30Pero mga tauhan lang daw ni Ko ang naabutan ng mga otoridad.
13:34Sumunod namang pinuntahan ng National Bureau of Investigation at Philippine National Police
13:43Criminal Investigation and Detection Group o PNPCIDG, ang bahay ni Ko sa Pasig City.
13:49We are here to implement a Warrant of Arrest issued by the Sandigan against accused Elisaldi Saldi Salcedo Co.
13:58In your presence, we will enter the premises.
14:01Pagpasok sa property, agad na nagsimula ang mga otoridad sa paghahanap.
14:05Una nilang pinuntahan ng isang kwarto sa basement kung saan may natagpo ang kinakalawang na bog.
14:10Sumunod naman nilang tinungo ang sala pero mga kahon at personal na gamit lang ang naabutan dito.
14:18Ilang kwarto rin ang sinilip ng mga otoridad kung saan natagpuan ang ilang mga maleta, vault at mga kahon.
14:25The procedure was followed as agreed plain view search.
14:28Baga naman on toward the incidents.
14:30Para sa isang eksperto, ginawa lang ng PNP at NBI ang tamang proseso sa pagpunta sa last known address ng taong may Warrant of Arrest.
14:40Ito ay kahit may impormasyong wala sa bansa ang akusado.
14:43Ito ay nire-require ng ating batas noon na ang kapulisan o yung officer kung kanino naka-address yung pag-execute ng Warrant of Arrest ay i-execute ito.
14:52At kung hindi niya ito magagawa, kinakailangan din mag-submit ng report within 10 days.
14:56Sa visa rin ng Warrant of Arrest na in-issue ng Sandigan Bayan,
15:03NBI! NBI!
15:05Sinalakay ng National Bureau of Investigation o NBI ang bahay na pinagtataguan ni DPWH Mimaropa Engineer Dennis Abagon.
15:14NBI!
15:17Baba! Baba! Baba! Baba!
15:18Baba! Baba! Baba!
15:20Baba! Baba! Baba!
15:22Baba! Baba! Baba!
15:24Bala! Bala! Bala! Bala! Bala!
15:27Sige, sige! Sige, sige!
15:32Baba! Baga! Baba!
15:33Baga! Bago! Baban!
15:34Isa rin si Abagon sa mga isinasangkot sa maanumaliang flood control project sa Nauhan Oriental Mindoro.
15:43Baba! Baba!
15:44Sinampahan siya ng kasong paglabag sa Anti-Graft Corrupt and Practices Act at Malversation of Public Funds.
15:50That's a diumanoy substandard road dike project na nagkakahalaga ng P289 million pesos.
15:58Arrestado rin ang 8 iba pang sangkot sa anomalya.
16:02Ito ang listahan ng mga akusado sa diumanoy ma-anomalyang flood control project sa Nauhan Oriental, Mindoro.
16:09Nangunguna sa listahan ito si dating Congressman Zaldico.
16:13Kapwa niya akusado ang mga opisyal ng construction company na Sunwest Inc. at mga opisyal ng DPWH Mimaropa.
16:21Halos kalahati, sa listahan ito, pinaghahanap pa rin.
16:26Panawagan naman ng Department of Interior and Local Government o DILG.
16:30Surrender to the nearest authorities.
16:33If we go on a manhunt after you, we cannot guarantee the results.
16:38For the sake of your families, for the sake of the country, surrender immediately.
16:45Hinihintay na rin ang DILG ang paglabas ng Red Notice laban kay Zaldico.
16:50Biniverify pa namin, we believe he's traveling with another passport.
16:55We do not know if he's using another name.
16:57Para sa bawat Pipino, alam ko, nabuo ang galit ninyo sa akin na iyon.
17:03Pero nauna nang naglabas ng pahayag si Ko sa social media.
17:06November 15, naglaba siya ng ilang larawan ng mga maleta na di umano'y naglalaman ng pera.
17:13Ayon pa kay Ko, siya mismo ang nagdeliver ng mga maleta sa bahay ni Pangulong Bongbong Marcos at kay former House Speaker Martin Romualdez.
17:22Ako mismo ang nagbigay ng pera kasama ang aking driver at mga tauhan.
17:28At lahat ito ay base sa direktang utos ni Speaker Martin Romualdez.
17:34Pero gihit niya.
17:37Wala pong perang napunta sa akin.
17:39Lahat po ng insertion napunta sa ating Pangulo at Speaker Martin Romualdez.
17:45Pero mariing itinanggi ni Pangulong Marcos at ni Romualdez ang mga akusasyon ni Ko.
17:50I don't want to even dignify what you said.
17:52Nito lang Merkoles, inirekomenda ng ICI ang pagsasampa ng mga kasong plunder, graft, direct bribery, paglabag sa Code of Conduct and Ethical Standards para sa mga opisyal ng gobyerno,
18:13at Government Procurement Act laban sa walong kongresista o mga pinaguriang kongtractors na sangkot umano sa anomalya.
18:22Tinawag silang kongtractors dahil nagmamay-ari o may kaugnayan sila umano sa mga construction companies na nakakuha ng kontrata mula sa gobyerno,
18:30habang sila ay nasa posisyon bilang mambabatas.
18:35Ayon sa ICI, sangkot ang walo sa humigit kumulang 1,300 na maanumalyang infrastructure projects mula 2016 hanggang 2024.
18:45This congressman should not be engaging in private business activities that conflict with their official duties.
18:54They should not influence bids and awards.
18:57Dapat mahinto na itong kultura, nagpapakontrata sa Kongreso.
19:03Pinakakasuhan din ng ICI at DPWH sinadating House Speaker Martin Romualdez at Zaldico
19:09ng patong-patong na kaso ng plunder, graft, at direct bribery sa ombudsman.
19:15Speaker Martin Romualdez, siya ang naging speaker from 2022 to 2025.
19:20Si former congressman Zaldico, ang napili na Committee on Appropriations Chairman.
19:30Sinasabi nung referral na ito, ay dun sa relationship na yun, nangyari itong mga iba't ibang kontratang ito.
19:39Nag-sumita tayo ng facts at mga dokumento.
19:45Siyempre importante yung mga ongoing investigations na ito para mapanagot yung mga may kinalaman sa corruption regarding dito sa flood control.
19:54Bukod sa kriminal, maaari din silang makasuhan ng administratibo, meaning hindi na sila pwedeng mag-run for public office.
20:02Nito lang biyernes, ibinalik ni Dismissed Bulacan 1st District Engineer Henry Alcantara sa gobyerno ang halos 110 million pesos.
20:12Sabi ng DOJ, ito raw ang unang installment ni Alcantara para sa restitution matapos umanong makakuha ng higit 300 million pesos mula sa flood control fund.
20:23Nakapanlulumo na ang pampublikong ospital na takbuhan ng mga may karamdaman, lumulubog at unti-unting naghihingalo.
20:36Ang masaklap, may pondo naman para sa proyektong pipigil sana sa pagbaha.
20:41Pero mukhang hindi naman daw ito efektibo.
20:44Habang patuloy na lumalawak ang investigasyon sa mga anomalya sa flood control projects,
20:49Unti-unting nalalantad kung gaano kalalim ang korupsyon sa bansa.
20:55Kaya kailangan nating patuloy na magbantay, magsuri at yaking walang makalulusot sa ginawang pagnanakaw sa kaban ng bayan.
21:06Hanggang sa susunod na sabado, ako si Maki Pulido at ito ang Reporter's Notebook.
Comments