00:00.
00:10.
00:12.
00:14.
00:20.
00:24.
00:25.
00:28.
00:29.
00:30.
00:36.
00:49.
00:50.
00:51.
00:52.
00:53.
00:54.
00:55.
00:56.
00:57.
00:58.
01:06.
01:07.
01:08.
01:09.
01:19.
01:20.
01:21.
01:22.
01:23.
01:24.
01:25.
01:26.
01:27.
01:28.
01:29.
01:30.
01:31.
01:32.
01:33.
01:43.
01:44.
01:45.
01:46.
01:47.
01:48.
01:49.
01:50.
01:51.
01:52.
01:53.
01:54.
02:02.
02:03.
02:04.
02:05.
02:06.
02:07.
02:08.
02:09.
02:10.
02:12.
02:14But until now, they're not the beneficiary of this program.
02:21In addition, the Commission and Audit Ocoa is the most questionable beneficiary of this program.
02:29¿Napopunta nga ba sa mga nararapat ngayunang para sa mga nagugutom at mahihirap?
02:37¿Paano makakaahon sa hirap ang mga tulad din na Dagul at Mang Plaridel?
02:44¿Paano makakaahon sa hirap ang mga tulad din na Dagul at Mang Plaridel?
03:13Magagamitin sa pangisda.
03:15Misan kung ano sumabit, hipon, alimasag, klase-klase ng isda, kabasi, talilong, malakapas.
03:24Kung ano po sumabit sa lambat niya.
03:27Makikitang butas-butas na ang ilang bahagi ng lambat.
03:30Ngayon nga po may butas na talagang kailangan talaga mapalitan na siya.
03:35Pero kaya pa naman yan makahuli pa rin.
03:37Makahuli pa po kung may anong talaga may isda.
03:39Maya-maya, tumulong na rin ang kanyang apo na si Dagul sa pagsilid ng lambat sa sako.
03:48Pagdating sa pampang, inayos si na Dagul at Mang Plaridel ang kanilang maliit na bangka.
04:09Dahil may kalumaan ang bangka, hindi nila ito pwedeng dalihin sa mas malayong bahagi ng dagat kung saan mas marami sana ang isda.
04:20Di sagwan lang po ako eh. Wala akong makina eh. Mahirap, malayo, mahirap sagwanan.
04:30Lalo pag maalon, hirap na kami eh. Hindi na namin kaya magsagwan.
04:35May sira din ba bangka niya tayo?
04:36May sira po. Butas-butas na yung bangka ko. Wala pong paggastos po.
04:41Wala pong ma-ano. Bili ng epoxy, ano man. Tama lang. Kulang pa yung tinikita ko eh.
04:46Habang nag-aayos ng lambat sa bangka ang kanyang lolo Plaridel.
04:53Hindi na napigilang magtampisaw ni Dagul sa dagat.
05:01Saglit na naging bata bago sumabak muli sa pagbabanat ng buto.
05:11O yan, it's title. Alis na.
05:17Makalipas ang ilang minuto, umahon na si Dagul.
05:23Sa kabila ng maliit at manipis na pangangatawan.
05:33Buong pwersang, hinilan ni Dagul ang bangka hanggang makarating ito sa dagat.
05:37Nang maayos na ni Dagul ang lambat.
05:55Walang pag-aalilangan siyang sumisid sa lalim na halos labing limang talampakan.
06:12Wala siyang suot na kahit anong proteksyon o diving gears.
06:17Saglit siyang lulubog sa kamuling aahon.
06:20Paulit-ulit itong gagawin ni Dagul sa pag-asang makahuli ng isda.
06:30Siya talagang may gusto.
06:32Kasi parang nakamulatan na niya, maliit pa siya.
06:35Parang nakikita na niya ako na ganito ang hanap buhay.
06:40Ito, si lolo, baka walang katulong.
06:42Paglaki ko, tulungan ko siya.
06:45Ayan ang siguro nasa isip niya.
06:48Si ibang bata, walang ganun.
06:50Siya lang.
06:51Na ano ko, na porsigido siya para sa akin.
06:54Para sa pamilya.
06:55Makalipas ang kalahating oras na pagsisi ni Dagul.
07:08Bigo makakuha ng kahit isang pirasong isda ang maglolo.
07:21Kaya sinubukan nilang lumipat ng pwesto.
07:25Pero, hindi pa man nakakalayo.
07:31May biglang nangyari.
07:40Habang si Dagul, sinusubukan ding maglatag na lambat.
07:45Unting-unting pinasok ng tubig ang kanilang bangka.
08:01Sinubukan pa ni Mang Plardel na limasin ang tubig na pumasok para hindi itutuloy ang lumbog.
08:12Ilang sandali pa, tuluyan ang lumubog ang bangka ng maglolo.
08:37Pilit nilang sinagip ang bangka.
08:55At agad isinampas sa mas malaking bangka ng isang kaibigong mangista.
08:59Pagkatapos na nangyari, saglit kong nakausap si Dagul.
09:01Pagkatapos na nangyari, saglit kong nakausap si Dagul.
09:02Kwentuhan mo, bakit ka sumasama sa lolo mo?
09:03Sa pagpapalaot.
09:04Pagkatapos na nangyari, saglit kong nakausap si Dagul.
09:05Pagkatapos na nangyari, saglit kong nakausap si Dagul.
09:09Kwentuhan mo, bakit ka sumasama sa lolo mo?
09:10Sa pagpapalaot.
09:11Pagkatapos na nangyari, saglit kong nakausap si Dagul.
09:24Saglit kong nakausap si Dagul.
09:26Kwentuhan mo, bakit ka sumasama sa lolo mo?
09:31Sa pagpapalaot.
09:32May pagkain po kami.
09:35Anong pakiramdam nung muntik na tumaob yung bangka niyo?
09:39Pinabahan ko.
09:43Ipinakita rin sa akin ni Dagul ang mga sugat na nakuha niya mula sa pangisda.
09:47Nakaranas ka na ba na nagkasugat-sugat ka habang nagpapalaot kayo?
09:51Saan parte ng katawan mo ang sugat na inabot mo?
09:56Saan? Saan ka nasugatan?
09:58Ano nangyari dyan?
10:00Super ito na po.
10:02Nakausap ko rin si Mang Claridel.
10:05Mang Claridel.
10:08Jun po.
10:10Amusta kayo?
10:11Abuti po.
10:12Dito nakasalala yung pang araw-araw niyo.
10:15Opo.
10:16Talaga. Pag wala ito po, wala talaga.
10:18Diskarte na lang ibang hanap buhay.
10:21Minsan manisid, namingwit.
10:24Kung ano lang po ang maman namin.
10:26Sapat ba?
10:27Minsan mayroon. Minsan wala.
10:29Paano pag wala?
10:31Yung panibagong ano naman. Diskarte.
10:34Ibang hanap buhay na naman.
10:35Pag wala sa lambat, namingwit, manisid.
10:38Kung alin doon.
10:39Para makakahil na pang araw-araw.
10:41Alim na taong gulang pa lang daw ang kanyang apo
10:44nang magsimulang tumulong sa kanya sa pangingisda.
10:47Maliit pa siya eh.
10:48Talagang kursigiro na sumama sa akin.
10:51Iyon ang nakakatulong sa akin na apo ko.
10:55Pero bilang lolo, ang plagi din. Ano yung pakiramdam mo ba talaga
11:01na nakikita mo yung apo mo na yun na pumunta sa lahat, sumasama sa iyo.
11:07Kahit nasabihin natin, nakakatulong talaga siya.
11:10Gusto niya tumulong, yung bata.
11:12Pero sa inyo siguro bilang isang lolo, mabigat din ano?
11:16Mabigat po. Ang gusto ko po kasi bata pa.
11:18Dapat sa kanila mag-aral talaga ng maayos.
11:22Iyon ang dapat talaga sa kanila.
11:24Talagang wala akong magawa po.
11:26Talagang gusto niya tumulong sa akin.
11:29Iyak talaga ako dahil
11:31siguro nakikita niya yung sistema ng hanap buhay ko.
11:35Sinahirapan ako.
11:37Kaya parang matured ang isip niya.
11:40Gusto niya lagi akong tulungan niya.
11:43Sabi ko na mag-aral ka.
11:45Huwag muna ng bata ka pa.
11:48Nadyan lang yan.
11:49Hanap buhay.
11:50Mag-aral ka.
11:51Mag-aral.
11:52Dahil sa nangyari,
11:53nagdesisyon na lang silang umuwi.
11:56Wala silang huli ngayong araw.
12:00Pagdating sa bahay,
12:01oras na ng pananghalian.
12:03Pero wala pa raw silang kakainin.
12:06Agad na nagsahing si Mang Plardel.
12:09Mabuti na lang daw,
12:14at may tira pang dalawang pirasong baliliit na isda
12:18mula sa kanilang agahan kahapon.
12:23Ito ang pagsasaluhan ng kanilang pamilya.
12:26Kapag hindi masama ang panahon at kapag walang habagat,
12:37ganito kakalmado itong bahagi ng Manila Bay na nakaharap sa baseco compound.
12:42Napakagandang tingnan, lalo na kapag takip silim.
12:45Dito sa Manila Bay,
12:47umaasa ang maraming mga taga-baseco compound,
12:49kabilang na si Mang Plardel at kanyang apong si Rudel
12:52para sa kanilang ikabubuhay.
12:57Pagsapit ng hapon,
12:58binalikan ni Mang Plardel ang nasirang bakka
13:01para i-repair ang butas-butas na bahagi nito.
13:05Kaya pang ipalaot yan?
13:07Papalitan na lang siya ng dingding para magmabuo siya.
13:11Gastos yan?
13:12Magastos nga po.
13:13Hindi ba delikado kung ganito nakadami yung sira?
13:16Papalawot mo ka?
13:17Kailangan natin na ma-survive yung pamilya yun.
13:30Kahit gutom at hirap sa buhay,
13:32si Dagul pinipilit pa rin pumasok sa eskwela.
13:42Nasa grade 1 na siya ngayon.
13:58Kwento ng kanyang guru na si Teacher Maribel,
14:00nang hinayang daw siya sa mga pagkakataong
14:03kailangan lumiba ng bata dahil walang ilaman ng tiyan.
14:07Lalo pat, nakikitaan niya ito ng galing sa eskwela.
14:12Agad-agad siyang nakakasagot.
14:14Nag-assessment ako niyang numeracy.
14:16Ang galing niya mag-plus.
14:18Kahit malalaking mga numero,
14:20kayang-kaya niya.
14:22Sa minus din,
14:23kayang-kaya niya sa subtraction.
14:25Kaya sabi ko,
14:26kailangan lang talaga nito araw-araw pumasok.
14:28Sa kabila ng kahirapan,
14:31hindi nawawala ng pag-asa si Dagul
14:33na makatapos sa pag-aaral.
14:35Ano ba ang pangarap mo?
14:36Sundalo.
14:37Gusto mo maging sundalo.
14:38Sinasabi ng lolo mo,
14:40lagi niyang binibilin sa'yo,
14:42huwag mo daw kalimutang mag-aaral
14:44dahil diyan nakasalala yung kinabukasan mo.
14:50Para sa kanyang ina na si Mary Ann,
14:52sinasaway naman daw nila si Dagul
14:54na sumama sa pangisda.
14:56Pero gusto raw talaga nito
14:58na makatulong sa kanyang lolo.
15:00Hindi ko naman po sila inujuka na
15:02gano'n na mag-ano sila na,
15:03kuwito naman,
15:04makaming ganito, ganyan.
15:05Hindi po.
15:06Sa salili lang nila?
15:07Opo.
15:08Magkukusa na lang po.
15:09Nakita nila?
15:12Habang kausap ko si Mary Ann,
15:14dito ko mas nalaman
15:15ang matinding pinagdaraanan ng pamilya.
15:17Ilan bang anak mo?
15:19Sa pangalawang asawa ko po kasi 6.
15:21Yung sa una, dalawa po yun yung nasa
15:23ibang lugar, sa summer po.
15:25So walo lahat, walo na lahat ang anak ko.
15:29Sa ngayon, si Dagul
15:31at ang 7 taong gulang na anak
15:32na si Diane Lang
15:33ang kasama ni Mary Ann.
15:35Dalawa sa kanyang mga anak
15:37ang nasa summer
15:38at pansamantalang kinukup-kup muna
15:40ng kanilang kaanak.
15:41Isa ang namatay noong taong 2020
15:43dahil sa hindi natukoy na sakit.
15:45Habang ang tatlo pa niyang anak
15:47nasa pangangalaga ng Department
15:49of Social Welfare Development
15:51o DSWD
15:52matapos lumabag sa curfew
15:54ni Tulang Marso.
15:55Hindi man namin mapuntahan
15:57dahil wala kaming sapat na pamasahin.
15:59Tiniis na lang po namin na
16:01magiging ganitong buhay.
16:02Kahit lungkot, hirap.
16:04Hirap.
16:05Sila ang kako.
16:06Kailang kaya natin
16:07magkukuha yung mga bata na yan.
16:12Kung tutuusin,
16:13malaking bagay sana
16:14para sa mga kagaya
16:15nila Dagul
16:16at ng Claridel.
16:17Ang ilang programa
16:18ng pamahalaan
16:19gaya na lang ng
16:20Pantawib Pamilya Pilipino Program
16:22o 4Ps.
16:24Pero ang problema,
16:25hindi raw sila
16:26benepisyaryo nito.
16:28Minsan ang pinunan
16:29ng Komisyon ng Audit
16:30na mahigit 60%
16:31ng mga tumatanggap
16:32ng 4Ps
16:33mula taong 2020
16:35hanggang 2022
16:36ay hindi nakalista
16:38sa tinatawag na
16:39listahan dos
16:40o ang official database
16:41ng DSWD
16:42kung saan makikita
16:44ang listahan
16:45ng mga
16:46pinakamahihirap
16:47na pamilya sa bansa
16:48na dapat
16:49pinakaunang
16:50makatanggap
16:51ng tulong mula
16:52sa gobyerno.
16:53Sabi pa ng COA,
16:54sa tatlong taong yun,
16:55tinatayang
16:56humigit kumulang
16:58147M pesos
16:59ang kabuoang
17:01na ibigay
17:02penepisyaryong
17:03hindi naman
17:04kasama sa listahan.
17:08Sinasabi nila na
17:09na-evaluate.
17:10Pero kahit may ganong
17:11evaluation,
17:12hindi pa rin niya,
17:13hindi pa rin talaga
17:14100%
17:15na ano yan,
17:17na sila dapat
17:18yung makikinapang.
17:19Yung mga unintended
17:21consequences din
17:22consequences din
17:23siya ulit.
17:24Nagiging laluyan siya
17:25ng corruption.
17:26Kailangan talaga
17:27ng mas
17:28performance-oriented
17:29din na approach
17:30ng pagtingin
17:31sa kanilang
17:32pagiging
17:33for peace
17:34na beneficiary.
17:35Tugo naman
17:37ng DSWD.
17:38Ang naging
17:39rekomendasyon
17:40ng Commission on Audit
17:41ay hanapin
17:42itong mga
17:43pamilya na ito.
17:44So, hinanap ito
17:45ng DSWD
17:47at nakita nga po
17:48doon na sila
17:49ay kabilang
17:50sa mga mahirap
17:51na pamilya.
17:52So, nasatisfy natin
17:53yung naging
17:54rekomendasyon po
17:55ng Commission on Audit.
17:57At pagsisiguro
17:58na lahat ng
17:59kwalifikadong
18:00beneficiaryo
18:01ay maisasama
18:02sa susunod na
18:03updated na listahan.
18:05Wala po tayong
18:06palakasan system.
18:07Ang DSWD
18:08works closely
18:09with the local
18:10social welfare officers
18:11sa pag-assess
18:12doon sa kanila pong
18:13mga nasasakupan
18:14because
18:15we wanted to make sure
18:17na yun lamang pong
18:18mga mahihirap
18:19at talagang lubos
18:20na nangangailangan
18:21ang mapabilang
18:22sa programang ito.
18:25Kasi po,
18:26nung time po na yun,
18:27yung nanay ko na po
18:28yung naka-member doon.
18:29Hindi na po
18:30kumakakapagano pa
18:32para sa amin.
18:34It's possible.
18:35Kung halimbawa,
18:36yung sin lolo
18:37at lola
18:38ang imaintain
18:39natin
18:40as household head
18:41or household
18:42grantees
18:43para sa kanyang pong
18:44mga apo,
18:45pwede ipagpatuloy yan.
18:46And then,
18:47the other family
18:48will be enrolled
18:49sa walang butong program
18:50or any other
18:51programs
18:52of the department.
18:58Tinulungan din ang lokal
18:59sa lokal na pamahalaan
19:00ng Maynila
19:01ang dalawang anak
19:02ni Mary Ann,
19:03na si Dagul at Diane.
19:06Sumatilalim sila
19:07sa isang check-up
19:08para naman
19:09malaman
19:10ang kalusugan
19:11ng mga bata.
19:12Ito raw ang unang beses
19:13na mapapacheck-up
19:14ang mga bata.
19:17Nang matignan
19:18ng isang pediatrician
19:19si Dagul,
19:20napag-alamang
19:21malnourished
19:22ang dalawang magkapatid.
19:24Kailangan natin
19:25i-address pareho
19:26yung nutrition
19:27pati yung
19:28mga risk
19:29factor nila
19:30na makakuha
19:31ng mga sakit
19:32gaya ng TB
19:33kasi makakaapekto
19:35yun sa development
19:36nila.
19:37Hindi lang physical
19:38na yung height,
19:40yung timbang,
19:41pero pati yung
19:42development
19:43ng utak,
19:44saka nung ibang
19:45mga parte
19:46ng katawan nila.
19:48Pinayuhan din
19:49ang doktor
19:50na kailangan
19:51nagul sa pangisda.
19:52Una yung
19:53safety
19:54ng bata
19:55kasi most likely
19:56wala silang mga
19:57proper na gears
19:59na sinusuot
20:00yung injury.
20:01So,
20:02kagaya po sa kanya
20:03meron tayong nakitang
20:04sugat.
20:05Maraming risk
20:06yung trabaho po
20:08na sinasamahan niya.
20:12Ayon naman
20:13sa pag-aaral
20:14ng social weather stations
20:15o SWS
20:16Marso nito lang taon.
20:17Nasa 27.2%
20:19ng mga pamilyang
20:20Pilipino
20:21o mahigit
20:227 milyong pamilya
20:23ang nakararanas
20:24ng gutom.
20:25Bumaba naman ito
20:26mula sa 16.1%
20:28o mahigit
20:294.2 milyong pamilya
20:31nung July
20:32at muling tumaas
20:33sa 22%
20:35o katumbas
20:36ng 5.7 milyong pamilya
20:38nito lang September.
20:39For the government,
20:40it's really our
20:41responsibility
20:42to think of
20:43different
20:44programs.
20:46Yan yung
20:48trabaho niya.
20:49They have to think
20:50really,
20:51what are those
20:52programs
20:53na
20:54direkta talaga
20:55na magbe-benefit
20:56yung mga mamamaya.
20:57That they have to address
20:58yung root costs
20:59ng kagutuman.
21:00Sa Pantawid Pamilyang
21:05Pilipino Program,
21:06we will continue
21:07to strengthen
21:09its implementation.
21:10If hindi naging improve,
21:11even with the interventions
21:13that we are providing,
21:14then we could identify
21:16other forms of assistance
21:18that could help
21:19yung pong mahirap na pamilya.
21:24Isa lang ang pamilya
21:25ni Nadagul
21:26at ng Claridel
21:27sa milyon-milyong pamilya
21:28sa bansa
21:29na patuloy
21:30na nakararanas
21:31ng gutom
21:32araw-araw.
21:33Hanggat walang maayos,
21:34tutok
21:35at malinaw na programa
21:36ang pamahalaan
21:37para sa kanila.
21:38Hindi sasapat
21:39ang kanilang sipag
21:40at sakripisyo
21:41para malamnan
21:42ang kumakalam nilang
21:43sikmura.
21:48Hanggang sa susunod na Sabado,
21:50ako si Jun Veneracion
21:52at ito ang
21:53Reporters Notebook.
Comments