- 6 ay önce
Cephelerde duraklama
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Ağustos ayında dünyanın en büyük iki donanması savaşa hazır.
00:30Şimdi kraliyet donanması Alman filosu sorununu çözecek.
00:36Eğer ortaya çıkıp savaşmazlarsa onları deliklerinden fareler gibi çıkaracağız.
00:42Ancak iki donanma nadiren karşılaştı.
00:45Onun yerine yeni bir savaş biçimi doğdu.
00:47Daha sinsi ve daha acımasız.
00:50Savaş gemilerine değil insanlara karşı bir savaş.
01:00İzlediğiniz için teşekkür ederim.
01:301914'te dünyanın en büyük gemileri bir soğuk savaş ürünüydü.
01:38Yeni standartları İngiltere'nin HMS Dreadnought belirlemişti.
01:42Kalın bir zırh, büyük toplar, yüksek iz.
01:47Dreadnoughtlar yani zırhlı gemiler büyük donanma oyununun en önemli kozuydu.
01:52Almanya'nın 13 Dreadnought'u vardı ve 7 tane daha yapıyordu.
02:05Avusturya, Macaristan'ın 3, Amerika'nın 10, İngiltere'nin ise 20.
02:12Dreadnoughtlar barışı korumuştu.
02:14Ama bir gün soğuk savaş kızışmaya başladı.
02:16Esas düşmanlar İngiltere ve Almanya'ydı.
02:32Kuzey Denizi'nde gözlerini birbirinden ayırmıyorlardı.
02:35İki taraf da haritaya baktıkça sorunları daha da açığa çıkıyordu.
02:45Alman gemileri Kuzey Denizi'nin dışına çıkamıyordu.
02:48Güneyde Marş Denizi mayınlarla ve Dover devriyesiyle bloke edilmişti.
02:53Kuzeydeki Scapa Flow'da ise İngiliz Büyük Filosu bulunuyordu.
02:56Ama İngilizler, Alman Filosu çok iyi korunan üstünden çıkmadığı sürece onlara yaklaşamazdı.
03:06Ve Kuzey Denizi'nde karşılaşırlarsa sonuç felaket olurdu.
03:18Herkesin korktuğu senaryo.
03:19Avusturya-Macaristan savaş gemisi Istvan, küçük bir İtalyan torpido gemisi tarafından batırıldı.
03:35Alman donanması 1914'te torpido ve denizaltıların dengeyi kendi lehlerine çevirebileceğine inanıyordu.
03:43Daha önce yaşanmamış kuralsız bir vurkaç savaşı.
03:49İngiltere'nin en iyi amirali Jackie Fisher, radikal değişiklikler olacağını öngörmüştü.
03:55Savaşta denizaltıları hiçbir şeyin durduramayacağına ikna olmuştu.
04:02Denizaltı deniz savaşlarının yeni gemisi olarak geliyordu.
04:06Bu durum, bütün deniz stratejimizin çökmesi demekti.
04:09Savaşın ikinci gününde, Almanya İngiliz filosunu avlaması için Kuzey Denizi'ne 10 U-Bot gönderdi.
04:22Onlardan biri U-21, Third of Fort'a kadar giderek deniz üstünden ayrılmakta olan İngiliz kurovizörü HMS Pathfinder'ı tek torpidoyla batırdı.
04:32Almanlar iki hafta içinde başka güzel haberler de aldılar.
04:411927 tarihli bu film, Kaptan Weddigan'ın U-9'la çıktığı seferini kutluyor.
04:4722 Ekim 1914
04:57Periskopumdan bakarken küçük bir geminin direği Maas Fener gemisi yakınlarında görüntüye girdi.
05:03Bu bir savaş gemisinin direğine benziyordu.
05:06Bu savaşta düşman ilk görüşümüz olabilir miydi?
05:09U-9, İngiliz kurovizörleri Hawke, Abukir ve Cressy'i Hollanda açıklarında devreye gezerken bulmuştu.
05:23Pratikte faydasız olan bu kurovizörlere canlı yem filosu deniyordu.
05:30Kaptan Weddigan eline geçen fırsatı kaçırmadı.
05:33Torpidoyu 500 metreden ateşledik.
05:36Hedefimiz üçlü formasyonun ortasındaki gemiydi.
05:40Torpido 31 saniye sonra Abukir'e çarptı.
05:49Kit, Maskreyev o sırada gemideydi.
05:52Korkunç bir çarpışmayla uyandık.
05:54Bütün gemi sarsıldı.
05:56Kilerdeki kapkacak yere düştü.
05:59Cressy ve Hawk yanaşıp can kurtaran sandallarını indirdiler.
06:03Abukir bir anda batmaya başladı ve yanından denize doğru kaydık.
06:07Maskreyev Kuzey Denizi'nin sularına atladı ve savaşta bir saat içinde bindiği üç gemide batan tek adam oldu.
06:16Hawk'a doğru yüzdüm ve tam güvertesine çıkarken o da vurulup üç dakika içinde battı.
06:21Ardından Cressy'ye yüzdüm ve uzatılan bir iple yukarı çekildim.
06:26Ama o da vuruldu ve battı.
06:32Georg von Müller, Almanya'nın imparatorluk donanması kabinesinin başıydı.
06:37Sabah seferinden döndüğümüzde, U-9'un üç İngiliz kruvazörüne karşı gerçekleştirdiği başarılı torpido saldırısının haberi geldi.
06:46Hepimiz çok sevindik.
06:48Kaiser mutluluktan uçuyordu.
06:54İngilizler dehşete düşmüştü.
06:57Deniz Kuvvetleri Bakanı Winston Churchill suçlu görüldü.
07:00Çoğu Deniz Harp Okulu öğrencisi olan 1400'den fazla denizci tek bir denizaltı saldırısında ölmüştü.
07:07Bu denizcilere Winston'ın savaş bebekleri dendi.
07:13İngiliz denizaltı temeni Ronald Trevor'ın annesiyle babasına yazdıkları.
07:18Bu geceki haberler üzücü ancak biz denizaltıcılar bunu haftalardır bekliyorduk.
07:24Tu Amiral bu gemilerin Kuzey Denizi devriyesine çıkmaması için bakanlığı defalarca uyarmıştı.
07:28Olanlar tam da tahmin ettiğimiz şekilde gerçekleşti.
07:32Gemiler batan geminin mürettebatını kurtarmak için geldiklerine denizaltı onları da kolayca avladı.
07:40İngiliz Büyük Filosu'nun başkomutanı Amiral John Jellikoydu.
07:45Donanmaya 1874'te Deniz Yarsubayı olarak katılmıştı.
07:49Sessiz Jack olarak tanınırdı.
07:57Deneyimli, becerikli ve temkinliydi.
08:00Almanya açıklarındaki devriyeleri sona erdirmiş,
08:04en değerli gemilerini U-Botların menzilinin sınırındaki Skapafulov'la Rosheit limanlarına çekmişti.
08:10Bakanlığı uyarmıştı.
08:12Almanlar büyük ölçüde denizaltılarına, mayınlarına ve torpidolarına güvendiklerini gösterdiler.
08:18Bu alanlarda bizden çok daha üstün olduklarından şüphe edilemez.
08:25Almanya'nın ileri denizaltı üssü Heligoland adasındaydı.
08:32U-Botlara Kuzey Denizi'ni taramaları emri verilmişti.
08:35Ama İngilizler gitmişti.
08:4816 Aralık 1914'te İngilizleri açıklara çekme umuduyla 5 Alman savaş gemisi Kuzey Denizi'ne açıldı.
08:59Sabah saat 7'de Scarborough ve Hartlepool'a ateş açtılar.
09:05Korkunç bir patlamaydı.
09:07Gök gürültüsü sandık.
09:09Ama bir patlama daha olunca pencereye koştuk ve dumanları görünce çığlık attık.
09:13Almanlar!
09:15İki küçük kız eteklerime tutunup sordu.
09:18Almanlar bizi öldürecek mi?
09:21Saldırıda 122 kişi öldü.
09:25Bu, yüzyıldan uzun süredir düşman savaş gemilerinin İngiliz ana karasında ilk can alışıydı.
09:30Celiko'da düşmanın topraklarına saldırmayı düşünüyordu.
09:36Ama silahı vur ve kaç şeklinde bir bombardıman değil, çok sıkı ve ölümcül bir abluka olacaktı.
09:43Artık yapmamız gereken, erini kolunu bağlayarak Almanya'yı açlığa mahkum etmek.
09:53Alman filosunun yok edilmesi esas hedef değil, o hedefe ulaşmayı sağlayacak bir yol.
09:58Dev savaş gemileri burada işe yarayacaktı.
10:05Kuzey denizinin çıkışlarını kapatarak Alman filosunun oradan ayrılması engellenecek
10:10ve hayati önem taşıyan gıda ve savaş ikmal malzemelerinin akışı kesilecekti.
10:17Kuzey denizi sahipsiz ve ölü bir denize dönüşecekti.
10:21Celiko, dreadnoughtlardan veya denizaltılarından çok daha önemli bir icattan destek aldı.
10:35Telsiz.
10:40Alman gemileri yerlerini her gün telsizle Wilhelm 7'daki karargaha bildiriyordu.
10:46Kuzey denizinin öbür ucunda Norfolk'taki Hansenton Sahil Koruma İstasyonu'nda İngiliz Donanma İstihbaratı dinlemedeydi.
11:01Alman mesajları İngiltere'nin en gizli dairelerinden birinde eski Deniz Bakanlığı binasının derinliklerindeki
11:1340. odada çalışan şifre kırıcılar grubuna gönderiliyordu.
11:21Subaylardan birine göre 40. odada her türden adam vardı.
11:25Almanca'ya son derece hakimlerdi.
11:29Ama kriptografi, Alman donanması ya da herhangi bir ülkenin savaş gemilerine dair zerre kadar bilgileri yoktu.
11:37Dilvin Naks gibi bazıları, 2. Dünya Savaşı'nda Alman enigma şifrelerinin kırılmasına yardımcı olacaktı.
11:48Ama 1914'de ip uçlarına ihtiyaçları vardı.
11:53Fırsat, Alman kriptografi,
11:54Alman kriptografi, Magdeburg'un Ruslar tarafından Baltık denizinde yakalanmasıyla ele geçti.
11:59Gemide savaşın en değerli belgelerinden birini buldular ve İngiliz müttefiklerine verdiler.
12:11Bu Magdeburg'un kod rehberi.
12:1440. odadaki adamlar bu rehber sayesinde Alman donanmasının planladığı hemen hemen her şeyi okuyabildiler.
12:20Magdeburg'un ele geçirildiğini öğrenen Kaiser, önemli değil dedi.
12:31Böyle zamanlarda bu gibi aksilikler olabilir.
12:35Ama Kaiser'in kod rehberinin düşmanın eline geçtiğinden haberi yoktu.
12:38Onların nasıl büyük bir avantaj yakaladıklarından habersizdi.
12:50İngilizlerin Birinci Dünya Savaşı'ndaki deniz stratejisi basitti.
12:57Düşmanlarını izole edip açlığa mahkum etmek.
13:01Skapa, Flo ve Rosite'da kraliyet donanması Kuzey Denizi'ni Alman gemilerine kapatmıştı.
13:07Abluka zalimce bir plandı.
13:21Bu fikir Kraliyet Savunma Komitesi'nden Morris Henke'ye aitti.
13:26Deniz gücüne olan inancım adeta din seviyesine ulaşmıştı.
13:30Almanlar aynı Napolyon gibi bütün Avrupa'yı istila edebilir, savaşı uzatabilirdi.
13:35Ama sonucu belirleyecek olan bu değil.
13:37Ekonomik baskı olacaktır.
13:41Donanma İstihbarat Müdürü aynı fikirdeydi.
13:45Hamburg sokaklarına er ya da geç ot bürüyecek.
13:48Yakında geniş çaplı ölümler ve yıkım yaşanacaktır.
13:54Almanya Savaş'a başladığında 4 milyon tonluk yük gemisi pilosu vardı.
13:59Birkaç ay içinde bunların dörtte birini kaybetti.
14:02Bazılarına limanlarda el konuldu, diğerleri de Kuzey Denizi'ne açılmaya çalışırken tutuldu.
14:09Lloyd's of London sigorta şirketi batan bütün gemilerin kaydını tuttu.
14:14Kayıtları sadece 8 Ağustos 1914 gününde Almanya'nın 41 gemi birden kaybettiğini gösteriyor.
14:21Tarafsız ülkeler olan Hollanda, Danimarka ve İsveç'in de başına aynısı geldi.
14:33Almanya'nın buğday ve ham madde için Rotterdam gibi limanlara ihtiyacı vardı.
14:37Bu yüzden İngiltere tarafsız gemileri de ablukaya boyun eğmeye zorladı.
14:45İngiltere, Hollanda'dan başlayarak bütün ülkelerin nakliye şirketlerini, mallarını deklare etmeye zorladı.
14:52Her ülkeye yayılan bir ajente ağ kurdu.
14:55Bunlar gelen ve giden gemileri, kimin nereye ne gönderdiğini takip etti.
15:00Her gemi durdurulabilirdi.
15:02Almanya'ya gönderilmesi yasak olan mallar bulunduğunda el konuluyordu.
15:07Almanya, birkaç hafta içinde gıda maddelerini karneyle dağıtmaya başladı.
15:16Caroline Ethel Cooper, savaşın başından beri Leipzig'den ayrılamamış bir Avustralyalıydı.
15:22Her hafta Adelaide'deki kız kardeşine mektup yazıyordu.
15:2612 Şubat 1915, sevgili Amy, hükümet ülkenin bütün ekmek, un ve gıda stoğuna el koydu.
15:33Günde sadece 1,5 kilo ekmek ve 450 gram un almamıza izin var.
15:37Artık tarafsız gemilere ve gıda teminine karşı savaş açıldığından fiyatlar her hafta yükseliyor.
15:44Richard Schuttoms gibi denizciler limanda hapis kalmıştı.
15:48Aç ve öfkeliydiler.
15:492 Nisan 1916, zamanımızın çoğunu yiyecek bulma endişesiyle geçiriyoruz.
15:56Subaylar bile hırçın ve hoşnutsuz.
15:58Alman donanması, ülkenin izolasyonunu sona erdirmek için devrimci bir plan hazırladı.
16:1360 metreden uzun, silahsız ve bin ton kargo taşıyabilen bir denizaltı.
16:18Haziran 1916'da Deutschland denizaltısı Amerika'ya doğru yola çıktı.
16:26İlk kez bir denizaltı Atlantik'i geçmeyi deniyordu.
16:30Yağmurlu hava ve dalgalı deniz yüzünden güverte kapakları çoğu zaman kapalıydı.
16:35Dizel motorlar sıcak ve nemli havayı içeri pompalıyordu.
16:38Bölme duvarları nemle kaplıydı.
16:41Gevşek perçinlerden su sızıyordu.
16:44İçme suyu motorun tadındaydı ve pişirdiğimiz her yemeğin üstünde bir yağ katmanı oluyordu.
16:51Amerika sahiline yaklaşırken,
16:54Kaptan Könük, yolculukta yaşadığımız zorluklardan ve deniz tutmalarından kimseye bahsetmememizi emretti.
17:00İki Dünya Savaşı'nın ardından günümüzde Amerika ve İngiltere aynı tarafta olan yakın iki müttefik olarak görülüyor.
17:13Ama Birinci Dünya Savaşı'nda bu durum çok da kesin değildi.
17:21Sekiz milyon Amerikalı, Alman kökene sahipti.
17:25Dört buçuk milyonunun ise ataları İrlandalıydı.
17:28İçlerinden çoğu İngiltere'yi sevmiyordu.
17:32Savaş patladığında binlerce Amerikan vatandaşı Alman ordusuna katılmaya çalışmıştı.
17:39Amerika o sırada büyük bir ekonomik refahın keyfini çıkarmaktaydı.
17:48İngiltere savaş bütçesinin yarısı Amerika'da harcanmıştı.
17:53Bethlehem Çelik gibi şirketlere sipariş yağıyordu.
17:58Savaş öncesi döneme göre altı kat kârdaydılar.
18:04Almanya'da başka bir iyi müşteriydi.
18:09Atlantik'in üstünde ve altında üç bin deniz milikat eden küçük denizaltı.
18:13Atlantik'i cesurca geçişleri ve kraliyet donanması gemilerini atlatmaları İngiliz ablıkasından zarar gören herkesi bir araya getirmişti.
18:24Atlantik'e geçişimiz bir zafere dönüştü.
18:30Amerika'dan ya da diğer ülkelerden bütün tarafsız gemiler bizi üç düdükle veya sirenleriyle selamladı.
18:36Biz siyah, beyaz ve kırmızı bayrağımızı rüzgarda gururla dalgalandırırken yanımızdan sadece bir İngiliz gemisi sessizce geçip gittik.
18:43Müttefik gemilerini başarıyla atlatan Kaptan König, Alman mürettebat kahramanlar gibi karşılandı.
18:50Onurlarına yemekler verildi.
18:52Kaptan König, Başbakan'la tanışmaya davet edildi.
18:55Amerika'da geçirdiğimiz üç hafta kesintisiz bir parti gibiydi.
19:01Gittiğimiz her yerde insanlar çevremizi sardı.
19:04Hepsi bizden bir hatıra istiyordu.
19:06Gömleğimin düğmeleriyle tüniyemin şeritlerini bile sattım.
19:10Alman aileler bizi kızlarıyla tanıştırdı ve biraya asla para ödememiz gerekmedi.
19:20Deutschland, Almanya'ya hayati önem taşıyan nikel ve kavçuk yüküyle döndü.
19:26Ekonomiye olan katkısı, Almanlara verdiği moralin yanında az kalırdı.
19:30Caroline Ethel Cooper bile kabul ediyordu.
19:35Bugün bütün şehir bayraklarla süslendi çünkü Deutschland sağ salim döndü.
19:40Kırmızı, beyaz, siyah bayrakların görüntüsü midemi bulandırıyor.
19:43Ama yine de okyanusu geçebilmesine sevindim.
19:46Sportman'ca bir hareketti.
19:50Ama Deutschland tablukayı kırmak için fazla küçüktü.
19:55Almanya ve Avusturya'da yeterince tarım işçisi yoktu.
20:01Ve eldeki gıdayı dağıtabilmek için uğraşan çok fazla bürokrat vardı.
20:06Açlık ve kuyruklar giderek kötüleşiyor.
20:09Patates için yüzlerce kişi sabahın dördünden öğleden sonraya kadar dörderli sıralar halinde bekliyor.
20:15Her sabah kuyruklarda insanların oturup uyuduğu koltuklar ve yastıklar oluyor.
20:21Kıtlık, 1916'daki kötü hasatın ardından daha da vahimleşti.
20:30Almanlar bu döneme şalgam kışı dediler.
20:32Çoğu sığır yeminden başka yiyecek bulamıyordu.
20:35O sene yiyecek yüzünden 50 ayaklanma çıktı.
20:38Ah ne korkunç günler.
20:40Büyük bir kargaşa var.
20:42Dün gece şehirde karışıklık çıktı.
20:45Kaiserhof'la diğer kafe ve otellerin vitrinlerini kırdılar.
20:48Öfkeli kalabalıklar fırınlarla hanların önünde bağırıp durdu.
20:52Şatonun orada, binbaşıya burada tekrar edemeyeceğim hakaretlerde bulundular.
20:57Ordu gece 11'de geldi.
20:59Fecsi bir soğuk var.
21:06Bütün trenler savaş için kullanıldığından hiç kömür gelmiyor.
21:12Donmak neymiş öğreniyoruz.
21:14Hiç hoş bir duygu değil.
21:16Okullar, tiyatrolar ve sinemalar kömürsüzlükten dolayı süresiz kapatıldı.
21:29Alman donanması hiçbir yardımda bulunmadı.
21:34Savaş filomuzun büyük kısmı denizin dibini boylasa bile,
21:38şimdi limanlarımızda yatıp durmasından daha çok işe yaramış olurdu.
21:43Wilhelm's Heaven'da insanlar duvarlara yazılar yazdılar.
21:47Sevgili yurdumuz, için rahat olsun.
21:50Filomuz limanda güven içinde demirli.
21:53Amiral Reinhardt-Giere, gemilerini İngiliz filosunun karşısına çıkarıp riske atmaması emredilmişti.
22:03Ama 1916'nın ortasına gelindiğinde bir şey yapılması için baskılar çok artmıştı.
22:1431 Mayıs'ta Almanya'nın açık deniz filosu,
22:18Kraliyet Savaş Krovezörleri ile karşılaşma umuduyla Wilhelm Schwen'den denize açıldı.
22:23Ama İngilizler bir adım öndeydi.
22:3640. odadaki adamlar, Schier'in emirlerini çoktan çözmüşlerdi.
22:42Almanlar limandan ayrılmadan 3 saat önce,
22:44İngiliz büyük filosu onların önünü kesmek için yola koyulmuştu bile.
22:48Dünya beklediği o büyük deniz savaşına nihayet tanık olacaktı.
22:56Jatland.
22:56Muazzam bir çarpışmaydı.
23:08250 savaş gemisi, 100 bin adamdı.
23:12Trafalgar'dan beri İngiltere'nin ilk büyük deniz harikadığı.
23:15Bu, kazanmak zorunda oldukları bir savaştı.
23:20Eğer Almanya, Kuzey Denizi'nin efendilerinin işini bitirirse,
23:23abluka sona erecekti.
23:25İngiliz ordusu, Avrupa desteksiz kalacaktı ve İngiltere işgali açık olacaktı.
23:30Winston Churchill'in dediğine göre,
23:32Amiral John Jelico, savaşı bir öğleden sonra kaybedebilecek tek adamdı.
23:37Alman gemilerinden daha hafif zırhlı olan İngiliz gemileri,
23:45çok uzun mesafeden savaşmayı tercih ediyordu.
23:48Ama Jatland'da menzil sadece 5 mildi.
23:54Çok ağır ve hesaplayarak ateş ediyordu.
23:57Ama karşımızdaki Kaiser sınıfı gemiler bize çılgın gibi ateş ediyordu.
24:02Artık İngilizler dezavantajlı durumdaydı.
24:04İlk ateşimizde bir Alman destroyerinin köprüsünü vurup havaya uçurdu.
24:22Dört bir yanımızda şarap meller uçuşuyordu.
24:26Geminin batışını ölmekte olan ve ölenlerin bedenlerinin
24:29suda sürüklenişini görmek insanın tüylerini ürpertiyordu.
24:34Akşam 4 buçukta savaş kromizörü
24:38Puin Mary'nin cephane deposu isabet aldı ve patladı.
24:42Korkunç bir manzaraydı.
24:45Önce devasa kırmızı bir alev sütunu yükseldi.
24:48Ardından kara bir duman kütlesinin içinden
24:50dört bir yana gemi parçaları saçıldı.
24:54Dehşet verici bir patlamaydı.
24:55Amiral B.T. olayı HMS Line'dan izliyordu.
25:02Bugün lanet gemilerimizde bir sorun var gibi görünüyor.
25:05Saat 7'de Alman olmasını umduğumuz ama sonra bizimkilerden olduğunu öğrendiğimiz
25:14dev bir geminin enkazının yanından geçtik.
25:18Ortadan ikiye bölünmüştü.
25:20Burnu ve kıçı 15'er metre yukarıya dikilmişti ve birbirinden ayrılmıştı.
25:24Ama İngilizler Almanlara karşı hem sayıca hem de silah açısından üstündü.
25:33Akşam çökerken Alman pilosu kaçmaya başladı.
25:38Klasik bir ölüm kapanındaydık.
25:42Bu istenmeyen taktik durumdan kurtulmak için tek bir yolumuz vardı.
25:46Geri dönüp tam ters yöne doğru çekilmek.
25:49Bu tehlikeli düşman kuşatmasından kurtulmalıydık.
25:52Bu durum sessiz Jack, Celico'ya Almanların kaçışından çok İngilizlerin bir tuzağa sürüklenmesi gibi göründü.
26:03Eğer düşman savaş filosu avantajlı olduğu bir durumda geri çekiliyorsa
26:08esas niyetin bizi mayınlara ve denizaltılara doğru sürüklemek olduğunu varsaymak zorundayım.
26:13Celico, İngiliz gemilerine de geri dönmelerini ve savunmasız düşmanlarından uzaklaşmalarını emretti.
26:2731 Mayıs 1916'da gece karanlığı çökerken 40. odadaki adamlar geri çekilen Alman pilosunu izledi.
26:40Konumlarını kraliyet donanmasına bildirerek Celico'ya Almanların işini bitirmesi için son bir şans verdiler.
26:47Ama kraliyet donanması onları yakalamayı başaramadı ve Alman pilosu eve döndü.
26:53Gece boyunca telgrafla gelen tahmini kayıp rakamları, İngilizlerin bize göre 2-3 daha fazla kayıp verdiğini gösteriyordu.
27:02Dolayısıyla Kaiser kahvaltıda Kuzey Denizi'nde büyük bir zafer kazandık açıklamasını yaptı.
27:07Kağıt üstünde Kaiser haklıydı.
27:17Almanya 11 gemi ve 2500 adamını kaybetmişti.
27:21İngiltere ise 14 gemi ve 6000 adamını.
27:29Ama mesele bu değildi.
27:32Kaiser'in savaş gemileri limana geri dönmüştü.
27:34Ve savaşın sonuna kadar da orada kalacaktı.
27:38İngiliz pilosu ise hala Kuzey Denizi'nde hükmediyor ve ablukayı daha da sıkılaştırıyordu.
27:51Almanya başlangıçtan itibaren İngiliz ablukasına kendi ekonomi savaşıyla cevap vermişti.
27:58O da düşmanın ihtiyaç maddelerinin tedarikini kesmeye çalışmıştı.
28:01Hafif baskın yelkenlisi Möve, Almanya'nın Kuzey Denizi'ne gönderdiği çok az sayıdaki yüzey gemisinden biriydi.
28:10Hedefi savaş değil, kargo gemileriydi.
28:1420 bin tonluk gemi batırdı ve çok sayıda mürettebatı esir aldı.
28:18İngilizlere göre biz şeytanla anlaşmıştık ve hayalet gibi uçan Hollandalıyı kullanıyorduk.
28:30Möveni kaptanı geçenlerde dedi ki,
28:328 İngiliz kaptanı karşıma dizip onlara bunun Alman filosunun başarısı olduğunu söylemenin ne kadar harika bir duygu olduğunu hayal edebilirsin.
28:41Almanya'nın U-Botları da müttefiklerin ticari faaliyetlerine karşı savaşa katıldı.
28:54Bir İngiliz amirali dehşete kapılmıştı.
29:04Bu denizaltılar sinsi ve hilekar.
29:07Hiç İngiliz tarzı değil.
29:10U-Botların sivil gemilerine saldırması kesinlikle kabul edilemez.
29:15Eğer bunu yaparlarsa yakalanan mürettebat korsan sayılarak asılmalı.
29:20İngiltere'nin U-Bot ablukası acımasızca olmalıydı.
29:26Ama Almanya şansölyesi Batman Holbeck,
29:29Georg von Müller'e de söylediği gibi bunun dünya çapında nasıl bir etki yapacağının farkındaydı.
29:35Öğleden sonrayı U-Bot meselesini bir kez daha görüşmek isteyen şansölyeyle geçirdik.
29:40Batman hala tarafsız olanların bile dünya ülkeleri tarafından kuduz köpek gibi görülen Almanya'ya karşı birleşeceğini tahmin ediyor.
29:48Bu Almanya'nın sonu olur.
29:51Alman amiraller elleri kolları bağlanınca çılgına dönmüştü.
29:56Ama denizaltılara eski savaş kurallarına bağlı kalmaları emredildi.
30:00Saldırıdan önce uyarıda bulundular.
30:03Denizin altından saldırmadılar.
30:05Yük gemilerinin mürettebatına kaçmaları için zaman tanıdılar.
30:13Alman denizaltıları 1914'te çeyrek milyon tonluk gemi batırdı.
30:18Ama İngiltere U-Botların batırabildiğinden daha hızlı gemi yapıyordu.
30:23Alman ablukasıyla tıkanmak bir yana İngiliz ekonomisi gelişmeye başlamıştı.
30:3178 bin çalışana sahip İngiliz firması Bickers silahlar, uçaklar ve savaş gemileri yaparak rekor kar elde etti.
30:39Almanya kurallara uygun savaşmayı denese de İngiltere buna uymadı.
30:48Q şipler silahsız yük gemileri gibi görünse de aslında kamufle edilmiş silahlara sahipti.
30:54İlk bakışta kolay av gibi görünüyorlardı.
30:56Ama denizaltılar yanlarına yaklaştığında silahlarını ortaya çıkarıp saldırıyorlardı.
31:01Şaşırtmacıyı daha da ileri getirmek için denize yabancı bayraklarla açılıyorlardı.
31:07U-41'deki Teğmen Heinrich Krompton böyle bir tuzağa düşmüştü.
31:11İki gemi birbirine 300 metre kadar yaklaştığında,
31:17buharlı geminin köprüsünün her noktasından yoğun ve isabetli bir tüfek atışı başladı.
31:22Hemen ardından burun ve kıç tarafına saklanmış büyük kalibreli silahlar ateşe başladı.
31:29U-41 burundaki topu ile hemen 3 atış yaparak cevap verdi ve hepsi de geminin gövdesine isabet etti.
31:36Gemi çarpışma boyunca Amerikan bayrağı taşımaya devam etti.
31:411 Şubat 1915'te Kaiser İngiliz ablukasına yanıt olarak seferberlik ilan etti.
31:51İngiltere'yi çevreleyen bütün suların savaş bölgesi olduğunu ve tarafsız olanlar dahil bütün gebilerin batırılabileceğini duyurdu.
32:00Bu karar Almanya'yı Amerika ile karşı karşıya getirecekti.
32:04Künart Line şirketinin gururu Lusitanya, dünyadaki en büyük ve en lüks transatlantikti.
32:172000'den fazla yolcu taşıyabiliyordu.
32:23Onun için yazılmış bir şarkı bile vardı.
32:25Künart 1 Mayıs 1915'te New York Times gazetesinde gemi seferlerinin listesini yayınladı.
32:42Hemen yanında Alman Büyükelçiliği tarafından verilmiş bir ilan bulunuyordu.
32:47İngiltere'ye yolculuk edenler riski üstlenmiş sayılacaklardır.
32:58O sabah 11.30'da Lusitanya, New York'tan Liverpool'a doğru yola çıktı.
33:05Kaptanı denizaltı tehdidini hafife aldı.
33:08Bu, günlerdir duyduğum en komik şey.
33:12Lusitanya'nın torpilleneceğini söylüyorlar.
33:18Bu, çekilmiş son fotoğrafı.
33:24Lusitanya, 7 Mayıs'ta İrlanda kıyılarını gördü.
33:28Kinseilburnu'ndaki denizmeneri, Atlantik'i geçen gemiler tarafından geleneksel olarak kertlerize alınırdı.
33:38Lusitanya, 12'yi 10 geçe tek bir torpidoyla vuruldu.
33:49Önce bir bacanın, sonra diğerinin, ardından da diğerinin suyun içinde kayboluşunu izledim.
33:56Durgun deniz, gemiden çıkmış cesetlerle, mobilyalarla ve türlü eşyayla kaplıydı.
34:03Kocamla ben can kurtarma sandalına bindik.
34:09Ama halatları sıkışmıştı ve kesmek gerekiyordu.
34:11Kocamı o andan sonra bir daha ne gördüm, ne de haber aldım.
34:17Sahip olduğum her şeyi kaybettim.
34:19Ölen çocuklarım 8 ve 11 yaşlarındaydı.
34:21Bir balıkçı teknesi tarafından kurtarıldım.
34:29Sevgili kocam kaybolmuştu.
34:30Ama sonunda bulunup Queenstown mezarlığına gömülmesi bana büyük teselli oldu.
34:36Ölenlerin yakınlarına cesetlerin teşhis edilmesi için polis raporları gönderildi.
34:52Lusitanya'da 1200 kişi öldü.
34:55128'i Amerikalıydı.
35:01Avrupa'daki savaş hatlarında her gün on binlerce kişi ölüyordu.
35:05Ama Büyük Transatlantik'in kaderi onlarınkini gölgede bıraktı.
35:13Savaş boyunca görülmüş en büyük Alman karşıtı ayaklanmalara neden oldu.
35:20Liverpool'a yeni gelmiş bir Amerikalı, bir Alman'ın dükkanının önündeki kalabalığa katıldı.
35:25Kalabalık öfkeyle homurdanıyordu.
35:28Dükkan karanlıkta ama yukarı katta insanlar vardı.
35:31Bir tuğla kapıp cama fırlattım.
35:33Benim ardımdan herkes saldırdı.
35:36Ve dükkan birkaç dakika içinde enkaza döndü.
35:41Köşede bekleyen polisler sadece sırıtıyordu.
35:43Almanya, Lusitanya'yı batırmakla sınırı aşmıştı.
35:51Bütün dünya bizden nefret ediyor.
35:55Çünkü çok acımasızca savaşıyoruz.
35:57Ve vahşet giderek artıyor.
36:00Lusitanya'nın torpillendiği haberi geldiğinde bir partideydim.
36:04İki subay eşinin neşeden çılgına dönerek dans etmeye başladığını gördüm.
36:10Unutmayın, gemide kadınlar ve çocuklar da vardı dedim.
36:15Sorun değil dediler ve dansa devam ettiler.
36:17Ne kadarı denizin dibini boylarsa o kadar iyi.
36:21Lusitanya, Alman barbarlığının sembolü olmuştu.
36:33İngiltere, halkın öfkesini kendi propagandasıyla daha da körükledi.
36:38Olayı sarsıcı posterler ve kurgulanmış fotoğraflarla aktardı.
36:46Washington'daki Alman Büyükelçiliği bomba tehditleri aldı.
36:51Başkan Woodrow Wilson, Almanya'yı dünyanın kuduz köpeği olarak görmeye başladı.
36:58Tanrı aşkına bu kadar korkunç bir şey yapabilen bir ulus kendine nasıl uygar diyebilir?
37:03Amerika'nın sakinleşmesi mümkün değil gibi gözüküyordu.
37:13Ama öfke kısa sürede yerini temkinliğe bıraktı.
37:16Başkan Wilson, halka Amerika'nın savaşa girmeyeceğini söyleyerek güven verdi.
37:20Bir insan bazen savaşamayacak kadar gururlu olabilir.
37:24Bir ulus o kadar haklıdır ki, başkalarını güç kullanarak haklı olduğuna ikna etmesine gerek yoktur.
37:30Zaten savaş ekonomik yönden de kötü olacaktı.
37:37Wilson, Amerika'yı savaşa hazır halde tuttu.
37:41Ama iki sene daha tarafsız kaldı.
37:43Lusitanya'nın batırılışı korkunçtu.
37:52Ama bu, uzaktaki bir savaşa katılarak daha fazla hayatın ve paranın harcanması için yeterli neden değildi.
37:59Almanya'nın Amerika politikası, Lusitanya'nın batışının ardından karmaşıklaşmıştı.
38:14U botlarını geri planda tuttu.
38:16Fakat casuslarını saldı.
38:18Alman ajanları, 1916'da New York limanındaki Black Tom Island yükleme deposunu havaya uçurdu.
38:35Depoda müttefiklere gönderilecek 900 ton mühimmat vardı.
38:40Birkaç bin kişi gelip, Avrupa'daki savaşta ateş hattının neye benzediğini kestirebilmek için yangını izledi.
38:48Bütün deniz, alevlerden kızıla bürünmüştü.
38:51Patlamalar o kadar şiddetliydi ki, 150 kilometre ötedeki Philadelphia'da hissedildi.
39:08Alman ajanları, Amerikan limanlarındaki gemilere bomba yerleştirdi.
39:13Birkaç suikast girişiminde bulundular.
39:15Kongre binasına bile bomba yerleştirdiler.
39:21Alman ajanlar her yerde.
39:23Bütün silah fabrikalarında, limanlarda ve gemilerde olağanüstü önlemler alınması şart oldu.
39:30Amerikan donanmasının gemilerinde bile.
39:40Almanların Amerika'ya karşı sabotaj operasyonları yürüttüğünün kanıtı, casusların birinden elde edildi.
39:46Heinrich Albert, New York'ta yükseltilmiş demir yoluna bir çanta bıraktı.
39:52İçinde sabotajları Alman büyükelçiliğinin finanse ettiğini gösteren belgeler vardı.
39:57Hitler'in gelecekteki yardımcı şansölyesi Franz von Papen ve bir kıdemli diplomat daha sınırlışı edildiler.
40:04Ama hiçbir şey New York borsasının işleyişini durduramadı.
40:16Almanya bir muharebe kazandığında müttefik hisseleri değer kaybediyordu.
40:21İngilizler kazandığında kendi hisseleri değerleniyordu.
40:25Amerikalı yatırımcılar savaşın üstüne bahis oynuyordu.
40:28İngiliz kabine bakanı Lloyd George'a göre savaş ve bankacılık arasında doğrudan bir bağlantı vardı.
40:35Başarı kredi demektir.
40:37Finansçılar başarılı bir kuruma kredi vermekte asla tereddüt etmezler.
40:43Fransa ve Rusya İngiltere'den borç alarak savaşa girdi.
40:48İngiltere bunun karşılığında Wall Street bankerleri J.P. Morgan aracılığıyla Amerikan borsasındaki parasını arttırıyordu.
40:55Para Amerikan silahları ve malzemelerinin alımını harcanıyordu.
41:00Savaşı karşılamak için Amerika'da toplanan paranın %99'u İngiltere ve müttefiklerine gidiyordu.
41:08Bu Almanya'nın Amerika'nın tarafsızlığını sorgulamasına neden oluyordu.
41:12Amerikan halkı 1916'ın sonuna gelindiğinde o kadar çok hisse almıştı ki,
41:35Merkez Bankası İngiltere üstüne çok fazla para yatırılmasının riskleri konusunda uyarıda bulundu.
41:40Eğer müttefikler kaybederse paralarını asla geri alamayabilirlerdi.
41:45Amerika'nın yanlış tarafa oynuyor olabileceği düşüncesi,
41:481 milyar doların müttefik hisselerinden çekilmesine neden oldu.
41:51Alman generalleri şanslarının giderek azaldığını hissediyorlardı.
41:58Temkinli siyasetçilerin ellerini kollarını bağlamasından sabırsızlık duyuyorlardı.
42:04Mevcut durumda vakit kaybetmeden silahlı yük gemilerini uyarmaksızın torpillemeye başlamalıyız.
42:12Müttefikler savaşa ellerindeki bütün kaynakları sonuna dek kullanarak devam ediyorlar.
42:21Büyükelçimiz, eğer silahlı yük gemilerini uyarmadan torpilleme niyetimizde ısrarcı davranırsak,
42:31Amerika'nın bize savaş ilan edeceği öngörüsünde bulundu.
42:34Kaiser, raporun kenarına umurumda değil notunu düştü.
42:41Kaiser'in olacakları umursamaması Almanların bazı hesaplarına dayanıyordu.
42:45Generalleri, eğer Amerika müttefiklerine katılırsa, Avrupa'daki savaşta 1919'a kadar önemli bir etki gösteremeyeceğini iddia etmişti.
42:57O tarihten çok daha önce, U-Botlar İngiltere ile Fransa'yı dize getirecekti.
43:02Almanya'nın elinde tek bir koz kalmıştı.
43:151916'da müttefikleri bir barış anlaşması için yokladılar.
43:20Müttefiklerin şimdiye dek elde ettikleriyle yetineceklerini umuyorlardı.
43:24Fransız ve İngiliz liderler Paris'te buluştu ve teklifi reddetti.
43:27Artık Almanya'nın bütün kaderi denizaltı harekatına bağlıydı.
43:40U-Botlar önlerine çıkan bütün gemileri uyarı yapmaksızın vurmaya başladı.
43:442 Şubat, biz Almanlar için özel ve gurur verici bir gün.
43:52Bugün, Büyük Denizaltı Savaşı'nın başlangıcı.
43:55Nefeslerimizi tuttuk ve bu radikal tedavinin İngiltere'yi küstahlığından arındırmasını ve şartlarını bizim belirleyeceğimiz bir barışı garantilemesini bekliyoruz.
44:03Nisan 1917'de Almanya 800 bin tonluk gemi batırarak İngiliz deniz kuvvetlerinde paniğe neden oldu.
44:17Ama Almanya'nın elinde bu başarıyı sürdürmeye yetecek kadar denizaltı yoktu.
44:21Müttefik gemileri de kendilerini nasıl koruyacaklarını öğrenmeye başlamıştı.
44:26Yük gemileri artık tek tek değil konvoy halinde dolaşıyordu.
44:29Yanlarında onları koruyacak daha çok destroyer oluyordu.
44:33Zeplinler ve uçaklar ileriyi tarayıp pusuda yatan denizaltıları ele verecek işaretleri arıyordu.
44:411917'de 63 U-Bot batırıldı.
44:44Bu sayı bir önceki senenin 3 katıydı.
44:53Ele geçirilen U-Botlardan biri Londra'da sergilendi.
44:57Daha ilk gün 13 bin kişi denizaltıyı görmek için para ödemişti.
45:01Alman mürettebat kendi vatanlarıyla İngiliz toprakları arasındaki zıtlığa inanamamışlardı.
45:07Doğur'da iki buçuk gün kaldık.
45:12Bize bol bol yiyecek, içecek ve sigara verildi.
45:16Savaşta olduklarını hatırlatan en ufak bir işaret yok.
45:20Tahta ayakkabı tabanları ya da tahta tekerlekli bisikletler görünmüyor.
45:24Kasap vitrinlerinde sıra sıra domuzlar dizilir.
45:27Kıtlıkla boğuşan bir İngiltere manzarası yoktu.
45:29Savaşın benim için bittiğine çok seviniyorum.
45:36İkinci U-Bot savaşı ise çifte başarısızlıktı.
45:40Askeri açıdan istenen sonucu verememişti.
45:43Alman denizaltıları bir fark yaratmaya yetecek kadar müttefik gemisi batıramıyordu.
45:48Diplomatik açıdan da bir faciaydı.
45:50Amerika'yı savaşın eşiğine kadar getirmişti.
45:52Son darbe 40. odadan geldi.
46:0216 Ocak 1917'de İngilizler, Alman Dışişleri Bakanı Zimmerman'ın Meksika'daki Büyükelçisi'ne gönderdiği şifreli telgrafı çözdü.
46:15Zimmerman'ın telgrafı bin adet sayısal şifre grubundan oluşuyordu.
46:19Çözülmesi iki hafta sürdü.
46:21Mesaj ortaya çıktığında 40. odadaki adamlar ellerinde savaşın en olağanüstü istihbaratını tuttuklarını biliyorlardı.
46:31Telgraf Meksika hükümetine gönderilmişti ve Almanlar tarafından hazırlanan Meksika'nın Amerika'yı işgal planını içeriyordu.
46:37Meksika'ya, Teksas, New Mexico ve Arizona'yı tekrar fethedecekleri bir ittifak teklifinde bulunuyoruz.
46:45Detayların belirlenmesini size bırakıyoruz.
46:51Zimmerman'ın tasarısı akılsızcaydı.
46:59Meksika bir devrimin ortasındaydı.
47:01Amerikan birlikleri sınırda zaten eşkıyalarla çarpışıyordu.
47:05Meksika hükümeti daha fazla sorun isteyecek durumda değildi.
47:08Ama Almanya'nın teklifi İngiltere için eşsiz bir nimetti.
47:15Amerika'nın tarafsızlığını sona erdirmek için gereken tam olarak buydu.
47:22U-Bot savaşının ikinci haftasında İngiltere, Amerikan elçisini Dışişleri Bakanlığı'na çağırdı ve Zimmerman'ın telgrafını verdi.
47:30İngiltere Dışişleri Bakanı, bunun hayatı boyunca unutamayacağı dramatik bir an olduğunu söylemişti.
47:41Başkan Wilson 2 Nisan'da kongreye gitti.
47:45Amerika, Lusitanya batırıldığında savaş ilan etmemişti.
47:50Casuslar tersanelerini uçurduğunda da savaş ilan etmemişti.
47:53Ama Meksika'yı, Amerika'yı işgale teşvik etmek bambaşka bir şeydi.
48:016 Nisan 1917'de Amerika, Almanya'ya savaş ilan etti.
48:07Amerikan ordusu vatanından 5000 kilometre uzakta sizin için savaşıyor.
48:13Sizin için değerli olan her şey tehlikede.
48:18Savaştığımız düşmanı sadece en sert darbelerle yenebiliriz.
48:23Atalarımızın ruhuna dua eden ordumuz,
48:26Amerika'nın uğruna savaştığı yüce ideallerin yaşatılmasını sağlamak için güçlü desteğinizi istiyor.
48:42Ülke 3 yıl boyunca savaşın bankerliğini ve tedarikçiliğini üstlenmişti.
48:47Şimdi ise başkan Wilson'a göre,
48:51Amerika, uluslararası adalet ve demokrasi adına bir kampanyaya girişmişti.
48:59Almanlar artık kendilerine kritik bir hedef belirlemişlerdi.
49:02Savaşı, Amerikan birlikleri gelmeden önce kazanmalıydılar ve başkan Wilson'ın liberal seferi sosyalizm ve devrim gibi yeni fikirlerle karşı karşıya gelecekti.
49:19Birinci Dünya Savaşı'nın izleyen bölümünde Almanca hasusları İrlanda ve Rusya'da isyan tohumları ekiyor ve Batı cephesinde Fransız birlikleri ayaklanıyor.
49:38Savaşın kendisine karşı bir savaş sürüyor.
49:41İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar