- 4 ay önce
1860 yılında eyaletlerin birbirinden ayrılması ile başlayan iç savaş ta Birlik ordusunun durumu
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00150 yıl önce, birlik ordusu parçalanmış bir ulusu bir araya getirmek için savaşıyordu.
00:09Demokrasinin işe yaradığını kanıtlamak için.
00:13Şu anda gördüğünüz Amerika'yı değiştiren bir an.
00:19İlk savaşı kimin kazandığını hepimiz biliyoruz.
00:21Ama savaş aslında tüm Amerikalıları etkiledi.
00:25Bu sıradan insanlar hakkında daha çok şey öğrenmek istiyorum.
00:28Ve umutlarını, korkularını ve çabalarını ortaya çıkardı.
00:32Savaş bu adamları sertleştirdi.
00:36Ülkemizin hayatı tehlike altındaydı ve birlik ordusunun kazanmasına kesin gözüyle bakılıyordu.
00:44Üç bölüm.
00:46Üç bakış açısı.
00:48Zamanda geriye bir yolculuk.
00:51Bizi çevreleyen iç savaşın kalıntıları.
00:53Bu Sibitsonya'nın en harika hasilelerinden biri.
00:57Bu eşyalar çok sağlam bir hikaye anlatıyor.
01:01Ülkemizi şekillendiren olayların görünür hatıraları.
01:05Bu savaşın ilk dönemlerinde yapıldı.
01:09Vay canına, burada haftalar geçirebilirim.
01:13Şu anda kafamda bir sürü düşünce geçiyor.
01:15Dolayısıyla yani bunun benimle ne ilgisi var ki diyebilirim.
01:19Ama ilgisi var.
01:20İşte gerçek savaş bu.
01:25İç savaş 360.
01:31İç savaş.
01:33Ülkemizin zorlukla atlattığı dört kanlı yıl.
01:36Benim büyük büyük büyük büyük babalarımın biri değil, ikisi de birlik ordusu için savaşmıştı.
01:45Onlardan biri Elijah Hensley'i katılmak için o kadar hevesliydi ki yaşı hakkında yalan söyledi.
01:51Sadece 15 yaşındaydı.
01:52150 yıl sonra bugün, milyonlarca adam, kadın ve çocuğun nelere göğüs gerdiğini hayal etmek bile zor.
02:02Savaş bir gecede başlamadı.
02:05Çekişme yıllar içinde büyüdü.
02:06Kölelere sahip olma hakkı anayasayla korunmuş olsa da, başından beri tartışmalıydı.
02:20Ülkeyi iç savaşa götüren yıllar boyunca, Mason Dixon sınırının üstündeki eyaletler köleliği kaldırmıştı.
02:291861'de Birleşik Devletler, köleliğin olduğu dünyadaki en büyük ülkeydi.
02:36Kuruculardan Thomas Jefferson'ın çok açık söylediği gibi, altımızda bulunan bu saatli bombanın patlaması an meselesiydi.
02:47Ülke büyüdükçe yeni bölgeler tartışmayı körükledi.
02:52Kölelik batı bölgelerinde de kabul edilmeli miydi?
02:56Çözemedikleri bir sorun, anlaşamadıkları bir alan haline geldi.
03:01Ve sonunda kölelik sorunu savaşarak çözülmek zorundaydı.
03:061860 yılında köleliğin yayılmasını durdurmak isteyen bir başkan adayı ortaya çıktı.
03:16Ve kazandı.
03:18Lincoln'un İngiliz altın cep saati.
03:21Lincoln kazandı.
03:23Kazanır kazanmaz daha ofisine gitmeden, yedi eyalet birlikten ayrıldı.
03:27Ve sebebi konusunda oldukça açıktılar.
03:29Kölelik karşıtı bir başkan seçildi, bu yüzden gitmek zorundayız.
03:32Lincoln'un göreve başlamasından sadece 8 hafta sonra, Güney Carolina Birlikleri Charleston Limanı'ndaki Sumter Kalesi'ne ateş açtı.
03:43Kaleyi 34 saat boyunca bombaladılar.
03:46Samter Kalesi'ne yapılan saldırıyı, Amerika'nın ilk 11 Eylül'ü ya da ilk Pearl Harbor'ı olarak düşünebilirsiniz.
03:59Bu iç savaşın başlangıcı oldu.
04:01Birkaç hafta geçmeden, 4 eyalet daha birlikten ayrıldı.
04:04Lincoln bir krizle baş başaydı.
04:06Birliği koruma düşüncesi, Kuzeyliler arasında derin ve içlerine işlemiş bir düşünceydi.
04:15Amerika, 1861 yılında henüz genç bir ülkeydi ve demokratik bir hükümet hakkında büyük bir deney yaşanıyordu.
04:24Ölünme ise her şeyi tehdit ediyordu.
04:261861'de ortalama beyaz bir Kuzeyli'nin istediği, kendi kendini yönetmenin işe yaradığını kanıtlamaktı.
04:34Seçim sonuçlarını beğenmediğiniz için birlikten ayrılmak, kendi kendini yönetmenin işe yaramadığını kanıtlamakla aynı şeydi.
04:42Bir ülkenin en temel sembolü bayraktır.
04:46Ulusal Amerikan Tarihi Müzesi'nde, Birleşik Devletleri'nin ilk bayrağı olan Old Glory'yi açıyoruz.
04:58Görür müsün, özel tasarım elbiseler de Avrupa'dan bu şekilde geliyor.
05:02Vay canına, biraz onu gördüm.
05:04Bayrak, donanma kaptanı William Driver'a aitti.
05:081860'larda Tennessee Nashville'deki ASI kampında yaşayan tutkulu bir birlikçiydi.
05:13Ünlü bayraktaki her yıldız, birliğin bir eyaletini temsil ediyor.
05:20Kuzeyli sadakatinin tehlikeli bir sembolü.
05:23Konfederasyon tarafından işgal edilmiş olsalar da, birlikteki tüm eyaletlerin temsil edildiğinden emin olmak istedi.
05:32Gerçekten çok iyiyim.
05:33Bu bayrak hakkında etkileyici bulduğum bölüm, boyutuna ek olarak, ki çok büyük bir şey olduğu görülüyor,
05:40buna duyulan kişisel sevginin hikayesi ve vatanseverliği, ülkeyi ve yeniden birleşme isteğini sembolize ettiğini düşünüyorum.
05:49Evet, ve şehirde pek çok insan bu bayraktan haberdar olduğu için bir yorganın içinde saklanmıştı.
05:57Konfederasyon yanlıları kapısına dayanıp bayrağı istediler.
06:02Ve o da, bayrak bende değil, gelip arayabilirsiniz dedi.
06:08Ah, vay canına.
06:09Sonra eve girip araştırdılar Old Glory'yi, asla bulamadılar.
06:13Bu harika bir hikaye.
06:14Geçen 150 sene bayrağı bayağı etkilemiş.
06:19Ama bağlılıkla birbirinden ayrılmış bir ulusun hikayesi bu narin kumaşta yazılı.
06:25Evet, bu kesinlikle çok güzel.
06:28Old Glory'yi seninle tanıştığıma çok memnun oldum.
06:30Hayatım boyunca adını duymuştum.
06:3211 eyaletin ayrılmasına rağmen, Başkan Lincoln tarafından yasal ayrılma hakları geçersiz kılındı.
06:41Savaş boyunca birlik bayraklarında tüm eyaletlerin birer yıldızı vardı.
06:46Ama Kuzey'in bu bayrakları altında savaşacak adamlara da ihtiyacı vardı.
06:50Birleşik Devletler Ordusu başlangıçta küçüktü.
06:53Konfederasyona katılmak için ayrılan askerlerle daha da küçüldü.
06:57Samtürk Kalesi'nden 3 gün sonra Başkan Lincoln 75 bin gönüllüyü göreve çağırdı.
07:04Çevredeki eyaletlerde bulunan milisler yığın halinde başkenti korumaya geldiler.
07:10Çoğu milisin askeri eğitimi yoktu.
07:13Bazıları tuhaf giysilerle çıka gelmişti.
07:16Seçkin bir Fransız birliği model alınarak yapılan ve
07:19ZOA ve subayları tarafından popüler hale getirilen üniformalar giyiyorlardı.
07:231860'da ülkeyi dolaştıkları sırada ön kazanmışlardı.
07:30ZOAV'ler iç savaşa doğru giden yıllarda bir nevi kültürel ve askeri fenomendi.
07:36Ama bugün baktığımızda neredeyse karikatür gibiler.
07:40ZOAV ve piyade üniforması.
07:43Kafalarında fese benzeyen şapkalar vardı ve bol kırmızı pantolonlar giyiyorlardı.
07:47Asker olarak çok alışılmadık bir görünümleri vardı.
07:50Küfeklerini etraflarında çeviriyorlar ve sanki takla atar gibi kendi etraflarında dönüyorlardı.
07:59Deniz komandoları ve sol esirkinin 19. yüzyıldaki bir karışımı gibiydiler.
08:04Elmer Asworth, ZOAV'lerin 24 yaşındaki karizmatik komutanıydı.
08:08Bir rock yıldızı gibiydi. Bir seks sembolüydü.
08:13Mason Dixon savaş başlamadan önce bile kahramandı.
08:16Lincoln birlikler için çağrı yaptığında Asworth 11. New York ZOAV'lerini getirdi.
08:23New York itfaiyesinden gelen binden fazla gönülden oluşan bir birlikti.
08:28Oldukça kabadayı bir gruptular.
08:30Washington'da biraz kamp yaptılar ama çok kabaydılar ve kibarca ayrılmaları söylendi.
08:3624 Mayıs 1861'de savaşa hazır olan Asworth, ZOAV'leri Virginia Alexandria'ya götürdü.
08:45Orada Marshall House'un üzerinde dalgalanan devasa bir konfederasyon bayrağı olduğunu gördü.
08:51James Jackson adında ateşli bir ayrılıkçı tarafından işletilen bir otel.
08:55Jackson ayrılmanın hareketinin sebebi olan bu radikal düşüncelerin bir temsilcisiydi.
09:00Asworth bir zafer kazanma fırsatı gördü ve konfederasyon bayrağını indirmeye karar verdi.
09:11Gidelim.
09:12Asworth Marshall House'a birkaç adamla gitti.
09:15Üçüncü kata çıkan merdivenleri tırmandı.
09:19Sonra çatıya çıktı.
09:23Ve konfederasyon bayrağını indirdi.
09:26Zafer kazanmış edasıyla omzuna astı.
09:31O ve adamları otelin merdivenlerinden aşağı inerken aniden bir kapı açıldı.
09:41Otelci James Jackson elinde bir alt tüfeğiyle aniden önlerine fırladı.
09:45Bir el ateş etti ve Asworth'u vurdu.
09:49İkinci atışı Asworth'un tam önünde duran onbaşıya isabet etti.
09:56Onbaşı Francis Brownell, Jackson'ın yüzüne çok yakın mesafeden ateş etti ve süngüsünü alıp vücuduna defalarca sapladı.
10:05Konfederasyoncu Jackson, birlik subayı Asworth'un yanına ölü olarak yığıldı.
10:09Ve saniyeler içinde bu iki adam yan yana yatıyordu.
10:13Trajik bir anda ama aynı zamanda iğrençti.
10:22O zamana kadar gerçekleşmeyen Amerikalı'nın Amerikalıyı, kardeşin kardeşi öldürmesi bir anda elle tutulur bir gerçeklik haline gelmişti.
10:32Asworth, ölen ilk birlik subayı oldu.
10:43Haber hızla yayıldı.
10:48Hatıra meraklıları tarihin bir parçasını elde etmek için olay yerine akın etti.
10:58Hatıra toplamak yaygındı.
11:00Özellikle bayraklar söz konusu olduğunda.
11:05Asworth olayı bir bayrak hakkındaydı.
11:08Ayrılma hakkındaydı ve bayraklar da o ideolojinin simgesiydi.
11:12Yer döşemesi biraz farklı.
11:16Şaşırdım çünkü birileri gerçekten üzerinde o dövüş sırasında ölenlerin kanı olabilecek bir döşeme parçasını çıkartmıştı.
11:26Bayrağın parçası ve yer döşemesi alınan hatıralardı.
11:31Çünkü bu ilk olaydı.
11:33İç savaşın ilk tartışmasıydı.
11:37Francis Brownell'ın doldurmalı tüfeği, James Jackson'ın av tüfeği.
11:40Jackson ve Asworth'un ölümü yaklaşan ölümlerin ilki olmuştu.
11:47Gelecekte olacakların habercisiydi.
11:50Bu savaşın ne kadar acımasız ve kanlı olacağının habercisi.
11:55Asworth, vatanseverliğin simgesi bir şehit haline geldi.
12:00Hatırası binlerce insanın birliğe katılmasına yol açtı.
12:03Santer kalesi insanları silahlandırdı ama Asworth'un ölümü onları savaşmaya ve öldürmeye hazır hale getirdi.
12:15Asworth'un ölümünden sadece birkaç hafta sonra binlerce birlik askeri yarısı tamamlanmış Washington anıtını geride bırakarak başkentten ayrıldı.
12:24Bu noktadan 55 kilometre ötede gerçek savaşı ilk defa tattılar Virginia Manassist'ta.
12:34Birinci Bull Run Savaşı'ndan sonra birlik ordusu konfederasyoncuların üzerine yürüdü.
12:40Richmond'da bir yol açıp savaşı hızla bitirmeyi ümit ediyorlardı.
12:43Bu adamlar Bull Run'a doğru harekete geçti.
12:47Gönüllülerdi.
12:49Marangozlar, çiftçiler, dükkan sahiplerinden oluşuyordu.
12:54Ordu mensubu değillerdi.
13:04Çok sayıda deneyimsiz askerden oluşan birlikler yanlışlıkla kendi adamlarına ateş açtı.
13:13Milis şapkaları.
13:19Üniformalar karmakarışıktı.
13:22Çok fazla karışıklık vardı.
13:24Bugün düşündüğünüz gibi gri ve mavi olarak ayrılmamıştı.
13:29Pargaşa yüzünden her iki tarafta büyük kayıplar verdi.
13:32Beklenmedik biçimde konfederasyon tarafından bastırılınca birlik kuvvetleri güvenli bir yere doğru geri çekildi.
13:43Birlik ordusu bu yenilgiden sonra kuzeyli üretim kaynaklarını harekete geçirdi ve standart üniformalar yapıldı.
13:53Kuzey insan gücü, endüstriyel kapasite ve lojistik açısından avantajlıydı ve çok zorlu bir görevleri vardı.
14:011861 yılında bu savaşın sonuçları açısından kaçınılmaz olduğunu gösteren hiçbir şey yoktu.
14:09Savaş bu adamları sertleştirecekti ve Bull Run sadece başlangıçtı.
14:14İki ordu da savaşın ilk yılında ayakta kalmayı başardı.
14:18Zaferin hızlı ve kolay olmayacağını kanıtlamışlardı.
14:211862'nin sonbaharında birlik ordusu Merlin Şebsburg'a ilerledi.
14:27Kesin bir zafer peşindeydiler.
14:32Birlikler hazırdı ve konfederasyon kuvvetlerinden ikiye bir oranında fazlaydı.
14:40Vahşi saldırı ve karşı saldırılar Merlin hırsalında kanlı bir şerit yarattı.
14:45Güneş battığında yaralı askerlerin acılı feryatları cesetlerle dolu geniş arazide yankılanıyordu.
15:05Konfederasyon ve birlik kuvvetleri 12 saat içinde toplam olarak eşi görülmemiş 23 bin kayıp verdiler.
15:18O zamanın askeri doktorları durumla başa çıkamıyordu.
15:23Onu bugün hayal etmesi bile zor.
15:24Şu anda Smithsonian'daki medikal bilimi koleksiyonundayız.
15:32Ve iç savaşta buna ait bazı eşyalar çıkardık.
15:36Çoğu oldukça rahatsız edici değil mi?
15:39Evet haklısın.
15:41Evet, benim iç savaş sırasında birlik adına savaşmış Elerce adına bir büyük babam var.
15:48O Elerce Hensley'in savaş alanında dairesel testereyle bir uzunlu kesildiğini biliyorum.
15:53Evet, mideme hakim olsam iyi olur.
15:55Burada neler var, gösterir misin?
15:57Tabii ki.
15:57İç savaş hakkında hatırlamak istediğimiz ve altını çizdiğimiz şeylerden biri anestezi tekniklerinin varlığı.
16:04Bunu bilmek rahatlatıcı.
16:06Evet.
16:07Yani dedenizin operasyon için anestezi kullanmış olması yüksek olasılık.
16:12Burada küçük bir şişemiz var.
16:15Afyon tentürü.
16:16Yani afyonları vardı.
16:18Ayrıca morfin de vardı.
16:20Deri altı şırıngaları vardı.
16:22Böylece morfin enjekte edebiliyorlardı.
16:25Ama kesinlikle çok miktarda afyon kullandılar.
16:27Çok iyi bir ağrı kesici.
16:28Ve en önemli yardımcı da bu tabii.
16:31Doğru.
16:32680 gramlık viski bu küçük kutuda saklanıyordu.
16:37Uzunlu kesilen dedeniz büyük ihtimalle Sahra Hastanesi'ne götürülmüştü.
16:41Karın yaraları genellikle ölüm demek oluyordu.
16:47Ama kola ya da bacağa gelen mermilerden kurtulma şansı vardı.
16:51Tamam sakin.
16:53Nefes al.
16:54Bunlar amputasyonu gerçekleştirmek için kullanılan tipte aletler.
16:59Vay canına işte testere.
17:00Evet bir testere.
17:02Aman tanrım.
17:04Doktorlar derme çatma Sahra Hastanelerinde akın akın gelen yaralılarla başa çıkmaya çalışıyordu.
17:10Her yer böcek doluydu ve temiz olmayan aletlerden bakteri saçılıyordu.
17:16Mikroplar hakkında bugünkü gibi bilgi sahibi değillerdi.
17:20Uzvu kesilenlerin bir kısmı operasyon sonrası enfeksiyon yüzünden başaramadı.
17:25Kimi cerrahların eğitimi bile yoktu.
17:30Veya işi yaparak öğreniyorlardı.
17:32Sanırım rütbesiz bir asker cerrahlardan şüphe duyuyordu.
17:39Entitim'den sonra çok fazla amputasyon uygulandı.
17:43Uzuvlar gömülemeyecek kadar hızlı birikiyordu.
17:48İç savaş yüzünden her türden koltuk değneğine ve proteze çok fazla ihtiyaç vardı.
17:54Büyük baba Elajcan'ın proteze sahip olacak kadar şanslı olduğunu sanmıyorum ama koltuk değneği kullandığından eminim.
18:01Ve bu da bir proteze ait model değil mi?
18:03Bu bir protez için patent modeli.
18:05Patent ofisine bir şey sunduklarında onun küçük bir modelini yapmak zorundaydılar.
18:10Bu özellikle ayak için.
18:11Ayak parmaklarının hareket etmesi için tasarlanmıştı.
18:14Yürümeye yardımcı oluyordu.
18:16Yani tüm bunların birleşimi bize çok önemli bir öykü anlatıyor.
18:20İç savaş olarak bildiğimiz savaşın ya da herhangi bir savaşın maliyetinin ne kadar muazzam olduğunu anlatıyor.
18:27Bunlar olmasaydı ben burada olamazdım.
18:29Büyük büyük babamın bu aletleri olmadan bu kadar travmatik bir yaradan kurtulmasının mümkün olmayacağını düşünüyorum.
18:35Yanılıyor muyum?
18:36Büyük ihtimalle.
18:37Antetam savaşındaki büyük kayıplar birlik ve konfederasyon birliklerini aynı şekilde etkiledi.
18:47Lincoln birliğin liderleri hakkındaki güvenini kaybetti ve General George McClendon'ı savaş alanında ziyaret etti.
18:56McClendon tamamen ve ezici bir zafer kazanabilirdi ve bu zafer kesinlikle konfederasyon hükümetini anlaşma masasına oturtabilirdi.
19:05Bu fotoğrafın arkasında general ve başkomutan arasındaki özel bir mücadele gizli.
19:13Lincoln zaferlerle sonuçlanacak ofansif saldırılar istiyordu.
19:19McClendon asla bunu anlayamadı.
19:22Sadece iki ay sonra başkan McClendon'ı görevden aldı.
19:31Ama Lincoln anti-Tam zaferindeki konfederasyon çekilmesinin cesurca bir politik hamle için yeterli olduğunu düşündü ve tarihi bir kararname yayınladı.
19:40Gelin size koleksiyonumuzdaki harika hazinelerden birini göstereyim.
19:46Bunlar başkan Lincoln'ın elleri hemen anlaşılıyor.
19:50Evet.
19:50Hemen.
19:51Onları basıya alalım ve daha yakından bakalım.
19:53Tamam.
19:54İşte böyle.
19:55Evet.
19:57İşte buyurun.
19:58Ben onu bu kadar kolay tanıyabildim çünkü eklemleri dikkatimi çekti.
20:03Kemikleri dışarı çıkmış gibi duruyor değil mi?
20:05Evet.
20:05Kentucky'de oldu.
20:07Illinois'da onu sahipleniyor ama o bizimkilerden biri.
20:10Ve işte ellerinin gerçekten nasıl göründüğüne dair bir fikir edinebilirsin.
20:14Çok iri bir adammış değil mi?
20:15Kesinlikle.
20:16Sanatçı Leonard Walken'ın oraya gidip kendi isteğiyle bu ellerin kalıbını almasının sebeplerinden biri de buydu.
20:23El sıkışmasından çok etkilenmişti.
20:25El sıkışmasından evet.
20:26Eğer iki eli karşılaştırırsanız sağ elin daha şişkin olduğunu görürsünüz.
20:31Önceki gün yüzlerce destekçinin elini sıkmasından kaynaklanıyor bu.
20:36Bağ canına yani bu el destekçileriyle el sıkışmak yüzünden yorulmuş ve yıpranmış.
20:41Evet.
20:42Sanatçı Lincoln'un bir şey tutmasını istemişti.
20:44Orjinal kalıptaki etkiyi yaratmak için.
20:47Yani bu şekilde birkaç parça kağıt tutmasını istemişti.
20:51Lincoln arka verandaya gitti, süpürge sopasından bir parça kesti.
20:55Tuttuğu şey buydu işte.
20:57Sanatçının kendine ait kopyası içine bu ahşap parçası yerleştirilmişti.
21:01Aa bu gerçek süpürge sapı yani.
21:02Evet gerçek süpürge sapı parçası.
21:04Tanrım, lap ağa biçilemez.
21:091 Ocak 1863'te geleneksel Beyaz Saray toplantısında yüzlerce destekçiyi selamlayan Lincoln'un eli tekrar şişecekti.
21:19Merhaba, hoş geldiniz.
21:201 Ocak, konfederasyon eyaletlerindeki köleliği sonlandıracak belgeyi imzalamayı planladığı gündü.
21:27Özgürlük bildirgesi.
21:31Elleri biraz titriyordu ve bunun farkındaydı.
21:36Kalemi alıp bu belgenin üzerine titrek bir imza atmak istemiyordu.
21:42İnsanların belgeyi imzalarken şüphe duyduğunu sanmasını istemiyordu.
21:46Ve çok dikkatli bir şekilde imzaladı.
21:50Lincoln imza atmakla uğraşırken savaşa da yeni bir anlam yüklemiş oluyordu.
21:55Özgürlük bildirgesi geri dönüş olmadığının beyanıydı.
22:01Savaşın hedeflerini ve amaçlarını değiştiriyordu.
22:05Birliği korumaktan aynı zamanda Amerika'da köleliği bitirmek için bir savaştı artık.
22:12Değişimin habercisi sadece Lincoln'un sözleri değildi.
22:24Bugün Ulusal Posta Müzesi'nin içinde iç savaştan kalma mektuplar geçmişe açılan bir pencere gibi korunuyor.
22:31Bakacağımız mektuplardan ilki, buradaki parça Ordu'daki ilk zamanlara ait.
22:38Adı David Walters'tı.
22:40Karısı Rachel'a yazdığı mektupların 20 tanesine, Rachel'ın ona yazdığı mektupların 16 tanesine sahibiz.
22:47Bu Kasım 1862'den.
22:48Benim sevgili yoldaşım, bu tanımlamayı eski dağ şarkılarından hatırlıyor olmalısınız değil mi?
22:54Kaç yaşındaydı acaba?
22:55O zamanlar 23 yaşındaydı.
22:57Tanrı onu kutsasın.
22:59Sene 1862 ve Barış hakkında bir şeyler duyduğunu söylüyor.
23:02Çok uzun zamandır savaştaymış, öyle değil mi?
23:05Evet, evet.
23:07Bu inanılmaz.
23:08Görevimi yaptığımı ve ülkemizin kanunlarını koruduğumu hissediyorum.
23:14Bu ahlaksız isyanı bastırıyorum.
23:18Sevgili yoldaşım, benim için üzülme ya da ağlama.
23:21Ama Tanrı'ya güven, her şey harika olacak.
23:24Harika.
23:25Aklındakilere inanılmaz bir bakış.
23:27Muhtemelen evlendiklerinden beri ilk defa ayrı kalıyorlardı.
23:31Fotoğraf göndermekten ve fotoğraf almaktan bahsediyor, öyle değil mi?
23:371860'ların başında küçük fotoğrafları toplayıp göndermek için ucuz bir teknoloji geliştirildi.
23:44Adı carte de visite.
23:46Askerlere yeni üniformalar verildiğinde çoğu bir stüdyoya koşuyordu.
23:54Oğulların, babaların ya da kocaların ne yaptığına dair büyük bir gizem vardı.
23:59Ve fotoğraflar o kişiyle ilgili çok önemli bir bağ oluşturuyordu.
24:05Şimdi baktığımız Mayıs 1863'e uzanıyor.
24:15Yanılmıyorsam Kentucky Grascov'dan yazmış değil mi?
24:18Evet.
24:18Büyük büyük büyük babalarımdan birini tanıyor olabilir.
24:23Büyük büyük babaların neredeydi?
24:24Grascov'dalardı.
24:2539. piyade bölüğü, D ve E bölüğü.
24:28Aynı kasaba.
24:30Evet.
24:30Yani birlikte savaşmış ya da yan yana kamp yapmış olabilirler.
24:34Bu gayet mümkün öyle değil mi?
24:36Evet.
24:36Evet.
24:37Kesinlikle.
24:38Ama şimdi buna bakıp Kentucky hakkında ne düşünüyor öğrenebiliriz.
24:42Evet.
24:43Belki benim için hassas bir şeyler çıkabilir.
24:46Bazen burada olup Kentucky'lileri görebilseydin diyorum.
24:49Dümdüz bacaklarıyla eski moda kadınlar, dümdüz elbiseler.
24:54Bu taşralı Kentucky'lilerin yazım hatası yapmış burada.
24:57Farkındasın değil mi?
24:58Hayatlarında hiç kitap görüp okumadıklarını düşünüyorum.
25:03Onlar yazmış.
25:05Yani onların türü demek istiyor.
25:07Ne çocuk ama.
25:07Kesinlikle öyle.
25:08Öyle değil mi?
25:09Evet.
25:10Şımarık biraz.
25:11Onun üzerine bir etki bırakmışız.
25:12Kesinlikle öyle.
25:13İnanılmaz bir şey.
25:14Hepsinden öğrenebileceklerimiz inanılmaz.
25:16Evet, evet öyle.
25:17Öyle.
25:21Askerler evde bekleyen sevdiklerine yazdıkça,
25:25kelimeleri bazen değişen bakış açılarını ortaya çıkarıyordu.
25:29İç savaş askerlerinin mektuplarını ilk okumaya başladığım zaman,
25:33ne hakkında konuşup konuşmayacakları konusunda sağlam fikirlerim vardı.
25:37Ve konuşmaktan kaçındıkları şeyin kölelik olduğundan emindim.
25:41Ama yanılmıştım.
25:42Savaşın başlarında çoğu Kuzeyli ve Güneyli, Afro-Amerikalılar hakkında aynı görüşleri paylaşıyordu.
25:5019. yüzyıl Amerikasında büyük oranda hakim olan inanç, Afro-Amerikalıların aşağı ırk olduğuydu.
26:00Ama insanlar kuzeyde bile kölelik konusunda ayrılmıştı.
26:04Çoğu karşıydı ama çok az kişi köleliğin ahlarken yanlış olduğunu düşünüyordu.
26:12Kuzeylilerin kölelik müessesesiyle ilgili ciddi şüpheleri vardı.
26:17Ama asıl önemsedikleri şey, bu müessesenin kölelere ne yaptığı değildi.
26:24Birlik kuvvetleri konfederasyon bölgesinde ilerlerken,
26:27bazı askerler köleliğe hayatlarında ilk defa gerçekten şahit oluyordu.
26:31Köleliğe şahit olma deneyimi askerler arasında önemli bir tepkiye sebep oldu.
26:38İç savaşın yeni baştan çıkmasını önlemenin tek yolu,
26:42ana sebebin ortadan kalkmasıyla mümkündü.
26:44Kölelik bitmeliydi.
26:46Çoğunda dini bir tepkiye de sebep oldu.
26:49Tanrı'nın, bu şeytanlığın devam etmesine izin verenlere zafer kazandırmasının yolu yoktu.
26:55Askerlerin zihniyetinde etik veya pratik değişimler yaşanıyordu.
27:08Ah, mektup mu geldi?
27:11Bazıları bir açıdan radikal denilebilecek düşüncelerini sevdikleriyle paylaştı.
27:17Askerler köleliğin kaldırılması gerektiği sonucuna evdekilerden daha önce ve daha geniş sayıda vardılar.
27:24Ve bu yüzden araları açıldı.
27:28Savaşta bulunmayan kimseler bu sonuçları çıkartamıyordu ya da bu kadar çabuk olamıyorlardı.
27:34Temmuz 1863'te savaş iki yıldan fazladır devam ediyordu.
27:4020 bin birlik askeri ölmüştü.
27:43170 binden fazla asker de ya kayıptı ya da yaralanmıştı.
27:49Gazeteler açıkça savaş alanındaki vahşeti anlatıyordu.
27:54Gaysburg, Pensilvanya yakınlarında şehir sınırlarında konfederasyon ve birlik orduları beklenmedik bir karşılaşma yaşadılar.
28:05Orada ani ve pahalıya mahalli olan bir çatışma yaşandı.
28:14Alfred Watt, ön saflardaki aksiyonu yakalamak için birliklere katılan pek çok sanatçıdan biriydi.
28:19Ateş hattında bulunuyorlardı.
28:27Genellikle kendilerini iki ordunun arasına yerleştirmeye çalışıp iyi bir görüş sağlamaya uğraşıyorlardı.
28:34Ateşlenen silahların ve patlayan top mermilerinin ortasında çok hızlı davranmak zorundaydılar.
28:39Bir sonraki atışın ne zaman geleceğini bilemezdiniz.
28:44Çok geç olana kadar başınızı fazla kaldırdığınızı fark edemezdiniz.
28:51Savaş boyunca sanatçıların ilk elden yaptığı resimler gazetelerin sayfalarını doldurdu.
28:58Ve savaş alanını evlere taşıdı.
29:01Fotoğrafçılar sonuçları çekmeye geldiğinde önlerinde sadece ölüm oluyordu.
29:11İç savaş fotoğraflarla belgelenen ilk Amerikan savaşıydı.
29:17Amerikalıların savaş alanı hakkındaki düşüncelerini derinden etkiledi.
29:23Kahramanca görünen bu olaylar aslında çok korkunçtu.
29:27Gatsburg'de birliğin zafer ilan etmesi 3 gün ve 51 bin kayba mal oldu.
29:40Katliam ve ölen insanlar çok fazlaydı.
29:43O çatışmadan kurtulanlar için bir anlam vermek çok zordu.
29:48Kaybedilen hayatlar karşısında savaştan bir mana çıkarmak, haklı görmek çok zordu.
29:57Gatsburg'de ölenlerin eşyaları kurtuldu.
30:03Birlikler gerçekten niye ihtiyaçları varsa sadece onları taşıyacak noktaya gelmişlerdi.
30:11Bazı eşyalar askerlerin iç dünyasını gösteriyordu.
30:14Eşli, bugün sana göstermek istediğim şey, Gatsburg'daki savaş alanında bulunan eski bir fotoğraf.
30:23Ölü bir birlik askerinin üzerinde bulundu.
30:26Ve bir kadınla çocuğun silik bir fotoğrafı var üzerinde.
30:30Konuya çok uygun değil mi?
30:31Evet.
30:32Çok uygun.
30:32Çok fazla askerin bunun gibi fotoğrafa sahip olduğunu düşünürsen, bu adamların neyin harekete geçirdiğini, neyi geri almak istediklerini anlayabilirsin.
30:41Ve ayrıca neleri geride bıraktıklarını hatırlatıyor.
30:44Burada olmayanlar için çığlık atıyor.
30:46Fiziksel bir acı gibi değil mi?
30:48Doğru.
30:48Ve bebeğin kostümü neredeyse bir vaftis elbisesi gibi.
30:53Belki bebeğin hiç göremedi.
30:56Olabilir.
30:57Belki de bebek o ayrıldıktan sonra doğdu.
30:59Eşi de bu yüzden bunu gönderdin.
31:00Evet, bu kesinlikle mümkün olabilir.
31:02Bebeğin kucaktaki boyutuna bakarsan çok da küçük sayılmaz aslında, değil mi?
31:07Baksana.
31:08Beni inşallah.
31:10Harikasın.
31:12Kesinlikle.
31:14Nasıl bakarsan bak, trajik bir fotoğraf.
31:16Çocuğunu görüp görmediği önemli değil.
31:19Bu, uğruna savaştığı şey ve belki de hiçbir zaman göremedi.
31:26Asiye ordusu Pensilvanya'dan güneye çekilirken,
31:29savaş yeni ve yok edici bir yöntemle konfederasyon bölgesine taşınmıştı.
31:37Büyük Mississippi'de General Grant, nehri kontrol altına alarak konfederasyonu ikiye bölmeyi arzu ediyordu.
31:4447 gün boyunca liman şehri Vicksburg'deki baskıyı arttırdı.
31:53Yavaşça sivillerin ve konfederasyon askerlerinin kaynaklarını kesiyordu.
31:58Grant'i hayal gücünden yoksun ve rakibine vahşi saldırılarla üstün gelmeye çalışan bir adam olarak tanımlamayı severiz.
32:05Vicksburg seferi, onun olağanüstü yaratıcı bir subay olabildiğinin bir kanıtıdır.
32:12Temmuz 1863'te açlık sınırındaydılar ve teslim olmak zorunda kaldılar.
32:27Kongre onu yarım kilo altınla, başkansa güçle ödüllendirdi.
32:33Lincoln, bu savaşın güney topraklarına taşınması gerektiğini anlayan bir generalin farkına vardı.
32:44Lincoln, Vicksburg'den sonra Grant'i düzenli ordunun komutanlığına yükseltti.
32:50Birkaç ay sonra da tüm birlik ordusunun yönetimi ona kalmıştı.
32:56Birliğin Vicksburg ve Vicksburg zaferleri birer gün arayla gelmişti.
33:03Savaşın gidişatı değişmişti ama henüz kimse bilmiyordu.
33:111863 yılının başlarında başkomutan Lincoln ve birlik generalleri asker sayısındaki azalma sorunuyla karşı karşıyaydı.
33:20İki tarafta da yaralanan ve ölenlerin sayısını algılayabilmek benim için çok zor.
33:27Gönüllülerin azalmasıyla birlikte Kongre bir asker alma bildirgesi yayınladı.
33:3111 Temmuz 1863'te Vicksburg'den sadece birkaç gün sonra bunun gibi askeri alma tekerlekleri en kalabalık birlik şehrini diğerlerinden daha çok göçmene sahip olan New York'a getirildi.
33:44Zenginler askerlikten kurtulmak için para ödüyordu ama pek çok fakir katılmak zorunda kaldı.
33:54New York şehrinin çalışan sınıfı özellikle de İrlandalılar üzerlerine düşen bu görevin aşırı ve adil olmadığını düşünüyordu.
34:04Beyaz toplumun en alt basamağında bulunan İrlandalı göçmenler, en fakir New Yorklular, onların bile altında bulunan tek grup olan Afro-Amerikalılarla kanlı ve uzun bir geçmişe sahipti.
34:18Yeni özgürleşen siyahilerin şehre akıp beyazların işlerini alacağı korkusu patlama noktasındaydı.
34:25New York'un geniş İrlandalı popülasyonu için askeri alınma durumu fitili ateşledi.
34:30Pek çok insanın bu askeri almada gördüğü şey, şimdi de bizi bu siyahi Amerikalıların özgürlüğü için savaşmaya zorluyorsunuzdur.
34:43Ve New York'ta bir isyan patlak verdi.
34:47Hızla çoğalan protestocular askeri alma ofisini ateşe verdiler.
34:53Ardından siyahileri işe alan zenginlere ve iş yerlerine hücum ettiler.
35:00Kargaşa saatler içinde piyano yapımcısı William Stanway'in fabrikasına da ulaşmıştı.
35:06Pazartesi şehirde korkunç bir heyecan vardı.
35:11Bugün günlüğü ümpertici bir kanıt olarak duruyor.
35:16Askeri almaya direnç.
35:18Üçüncü avenüdeki binalar yanıyordu.
35:20Çete kapılarına dayandığında Stanway'in kardeşi onlara ödeme yaptı.
35:34Charles çete liderlerine 20 ile 40 dolar arasında nakit ve 30 dolarlık bir çek verdi.
35:42Çok fazla bir paraydı değil mi?
35:44Öyleydi. Günlük yevmiyeleriyle karşılaştıramıyorum ama oldukça fazlaydı.
35:50Ama para öfkeyi dindiremedi.
35:53Askerler topla birlikte üçüncü avenüye ilerliyordu.
35:57Şehrin yukarısındaki tüm işler durduruldu.
36:01Zenciler her yerde kovalandı ve yakalandıkları yerde öldürüldü.
36:05Linç çetesi şehirde kol geziyordu.
36:12Bir siyahi yetimhanesi yakıldı.
36:15Engellemeye çalışanları siyah ya da beyaz dinlemeden öldürdüler.
36:20İç savaşın gerçek sebebi hakkındaki fikrin ne kadar kırılgan olduğunun bir örneğiydi.
36:27Bazıları için tüm savaş, birliği bir araya getirmekle ilgiliydi.
36:33Ve Afroamerikalılar hakkında işi yapılmayacaktı.
36:38Şehre üç gün boyunca kargaşa hakim oldu.
36:4215 Temmuz.
36:44Üç gündür ekmek dışında bir şey yemedim.
36:46Ve sadece su içiyorum.
36:51Yazma şeklinde farklar olduğunu görebilirsiniz.
36:54Daha çılgın bir halde yazıyor ve sanki acil haberler geliyormuş gibi eğik yazmış.
36:59Kesinlikle hayatınızı harcayabilirsiniz.
37:03Görünüşe göre ben de bunu yapıyorum.
37:05Bu günlük üzerinde çalışıp anlamını çözmeye çalışıyorum.
37:09Lincoln, Gatsburg cehenneminden gelen 4 bin federal askere isyanı bastırma emrini verdi.
37:17Şehre hızla hakim olan hisleri durumu aynı hızla ürpertici bir sessizliğe dönüştü.
37:27Olaylar yatıştığında 120 ölü vardı.
37:32Afroamerikalılara yönelen bu kıyım korkutucuydu.
37:36Küçümseniyordu.
37:37Ama İrlandalı işçilerin şikayetlerini ortaya çıkardı ve bu savaş hakkındaki düşüncelerinin,
37:43savaştan taleplerinin insanlar arasında eşit ve adil bir yer almaları olmadığı anlaşıldı.
37:52Savaş, şehirlerden savaş alanlarına kadar pek çok alanda beklendiğinden daha derin etkiler bıraktı.
38:00Ölüm her yerdeydi.
38:03Bütün Amerikan toplumunu etkileyen bir çekişmeydi.
38:06Bütün Amerikan ailelerini etkiledi.
38:09Ülkede tek bir insan yoktu ki yüz binlerce ölümün etkilerini derin ve kişisel bir biçimde hissetmesin.
38:16Kadınlar ve çocuklar da savaşın korkunç etkilerinden kaçamadı.
38:23Çoğunun savaşın en tehlikeli bölgelerine gittiğini öğrendiğimde çok şaşırmıştım.
38:28Kimileri dokuz yaşında olan küçük davulcu çocuklar savaş alanında generallerle diz dize durdular.
38:42Gizli emirler taşıdılar ve manevralar için işaret verdiler.
38:47Binlerce çocuk birlik ordusunda hizmet verdi.
39:01Ve bu cesur çocukların kahramanca eylemleri tüm askerler için ilham kaynağı oldu.
39:12Yaralı davulcu çocuklardan biri bir askere beni taşı ben de davul çalmaya devam edeyim demişti.
39:18Ve bu heykel onu askerin omuzlarına yerleşmiş ve davul çalmaya devam ederken gösteriyor.
39:24Arzusunu yitirmemiş.
39:25Pek çok kadın da savaşın tehlikeleriyle yüzleşmek için güven dolu yuvalarını bıraktı.
39:38Savaş sırasında kadınların rollerini arttırmaları için sayısız fırsat vardı.
39:44Ve evlerinden daha büyük bir şeyin parçası olmak için.
39:50250'den fazla kadın gizlice birlik ve konfederasyon ordularına katıldı.
39:55Jack Williams olarak bilinen Francis Clayton kocasıyla birlikte katılanlardandı.
40:03Harry T. Bufford olarak bilinen Loretta Geneta Velasquez pek çok savaş yarısı aldı ve kadın ajanı olarak çalıştı.
40:13Franklin Thompson olarak bilinen Sarah Emma Edmonds terlis olmadan önce iki sene savaştı.
40:20Kadınlar da erkeklerle aynı sebepten savaşa katıldılar.
40:26Bazıları için vatanseverlikti, bazıları için bir maceraydı, bazıları içinse maaşlı bir işti.
40:32İşin doğrusu askerlik hemşirelikten daha kazançlıydı.
40:37Bazıları aşk için katılmıştı.
40:3816 yaşındaki Mary Galloway, babasının üniformasını çalarak aşkını bulmak için birlik askerlerinin arasına sızmıştı.
40:47Mary Galloway fazla dayanamadı çünkü yaralanmıştı ve onu bulmak için Hilara Barton orada bulunuyordu.
40:54İl Savaşı hemşireliği sağlık alanında pek çok kadının yolunu açtı.
41:02Onlar binlerce askeri tedavi ettiler.
41:05Bazıları unutulmazdı.
41:06Yalavay'ın sırrı açığa çıkmıştı.
41:19İyileştikten sonra Barton'ın yardımıyla aşkını buldu.
41:23Bulduğunda Adam amputasyondan sonra iyileşmeye çalışıyordu.
41:27Ama çoğunluk için savaş mutlu son getirmedi.
41:33Benim büyük büyük büyük babam Elajie Hensley savaş esiri oldu.
41:37Hem de bir kere de değil, iki defa.
41:39Bu kötü şöhretliliği bir hapishanesindeki birlik esirleri tarafından kullanılan bir kapkacak örneği.
41:46Bunları görünce neye göğüs geldiklerini düşünüyorum.
41:50Yiyecek, temizlik malzemesi ve empatiden yoksun konfederasyon hapishaneleri,
41:55hapishaneden morga dönüşüyordu.
42:011864 yılında Georgia'nın ünlü Andersonville hapishanesinde her gün 100 kişi ölüyordu.
42:10Esirler ölmüş yoldaşları için mezar kazmaya zorlanıyordu.
42:15Savaş çoğunlukla sonuç vermeyen kanlı çatışmalar şeklinde devam ediyordu.
42:21Başkan savaşı bitirmek ve köleleri özgürleştirmek için konsantrasyonu,
42:25ve kongre, ocak 1865'te köleliği bitiren 13. ek maddeyi kabul etti.
42:36Amerika'yı değiştiren bir anla karşı karşıyayız.
42:40Bir anda 4 milyon özgür insan var.
42:44Ama bundan daha önemlisi, temelden farklılaşmış bir ülke var.
42:48Lincoln birkaç gün sonra son portresi için poz verdi.
42:53Savaşın sona erdiğine dair bir hisse kapılmıştı.
42:58İyimserlik için iyi bir zamandı.
43:00Birliğin pahalıya mal olan zaferi yaklaşmıştı.
43:06Bu etkileyici ve eşsiz Georgia malikanesi,
43:10konfederasyon generali Robert E. Lee'ye aitti.
43:13Ama savaşın başlarında birlik ordusu tarafından ele geçirildi ve askeri yüzü yapıldı.
43:17Bu mülk, binlerce ölü birlik askeri için ebedi istirahatgahı oldu.
43:26Lee'nin asla buraya dönmeyeceğinden emin oldular.
43:31Mezar taşlarının sayısı arttıkça,
43:34birlik konfederasyonu sıkıştırmaya başladı.
43:36General, dört acı verici yıl boyunca evinden uzak kalmıştı.
43:43Ordusunun günlerinin sayılı olduğunu farkındaydı.
43:47Nisan 1865'te,
43:48Birlik askerleri konfederasyon başkentini ele geçirdi
43:52ve Virginia kırsalığında Lee'yi sıkıştırdı.
43:55Lee, Apomatoks'a teslim olmak için gitmemişti.
43:58Lee, Apomatoks'tan kaçmaya çalışıyordu.
44:01Ama 9 Nisan sabahında daha fazla karşı koymanın faydasız olduğunu anladı.
44:06Lee ve ordusunun kaderi işte bu sıradan evin oturma odasında belirlendi.
44:15Kesim olmaktansa binlerce kez ölmeyi yeğleyeceğini söylemişti ama
44:20ilk gelen Lee oldu.
44:23Lee beklerken kesinlikle olağanüstü endişeliydi.
44:28Güneyli bir beyefendi olan general tertemiz giyinmişti.
44:3230 dakika sonra birlik generali Grant'de geldi.
44:40Grant geldiğinde biraz dağınık görünüyordu.
44:44Birçoğu bunu askeri bir saygısızlık olarak kabul etti.
44:48Ama aslında tam tersiydi.
44:51Grant sadece hasmını bekletmek istememişti.
44:55Koltuklarına oturduklarında bu sıra dışı çift, savaşı sona erdirecek ilk adım attıklarını biliyordu.
45:06Lee uzun bambu koltuğu seçti.
45:09Grant, deri arkalıklı sallanan sandalyeye oturdu.
45:12Sessizlikte birlik generali masanın üzerine hızla 200 civarında kelime yazdı.
45:23Zafer parmaklarının ucundayken,
45:26Lincoln Grant'e misilleme yapma ve teslim olmuş konfederasyon birliklerini aşağılama emri verebilirdi.
45:32Ama bunun yerine şereflerini sundu.
45:35Atlarını koruyup evlerine dönmelerine izin veriyordu.
45:38Grant'in adamlarından kimileri bu olayın tarihi önemini kavramıştı.
45:47Bu büyük anla ilgili hatıralar almak istediler.
45:53Bir subay bir sandalye aldı, diğeri masayı.
45:56Başka bir tanesi diğer bir sandalyeyi aldı.
45:59Evin sahibi meklin eşyalarımı geri verin diyordu.
46:03Uzaklaşırken ona para attılar.
46:04Çeşitli parçaların yıllar boyunca burada,
46:09Smithsonian'da bir araya gelmesi bence inanılmaz bir şey.
46:13Silahları bırakın!
46:20Barışın süresi belirsiz görünüyordu.
46:23Ama Lincoln yine de ülkenin geleceğine odaklandı.
46:26Barry, bu Beyaz Saray'dan gelinen bir porselen gibi görünüyor.
46:32Evet, aynen öyle.
46:33Ama harika bir hikayesi var.
46:3614 Nisan günü Abraham Lincoln,
46:40bir bakıma savaşın sona erişini kutluyordu.
46:4313. ek madde tüm ülkede yayılıyordu.
46:47Lincoln gülü kutlamaya karar verdi ve tiyatroya gitti.
46:51O gece port tiyatrosuna gitmek için hazırlanıyordu
46:56ve bu fincandan çay içiyordu.
47:00Vay canına!
47:02Eliyle nasıl kavradığını,
47:04hatta belki bir parmağını kulba geçirdiğini hayal edebiliyorum.
47:07Bu tür şeyleri bu kadar kıymetli yapan şey de bu.
47:11O anın neye benzediğini hayal etmeye başlıyorsun.
47:14Öyle, harika.
47:15Lincoln, 14 Nisan 1865 akşamında tiyatroya geldiğinde
47:32yorgunluk ve umudu bir arada yaşıyordu.
47:35Tiyatroya girdi, koltuğuna oturdu,
47:41şapkasını çıkardı ve sonra hepimiz suikasti biliyoruz.
47:49O akşamın trajedisine şahit olan bir eşya
47:53hala sağlam duruyor.
47:58Bu Abraham Lincoln'un şapkası.
48:01Son defa Ford Tiyatrosu'na giderken takmıştım.
48:04Vay canına!
48:05Ve bu da başkanlık kasasında kalmıştı.
48:09Şapka hakkındaki şeylerin,
48:11Lincoln hakkında bazı şeyler anlattığını düşünüyorum.
48:15Bunlardan biri,
48:17Beyaz Saray'da ölen oğlu Vili için
48:19eklediği büyük matem bandı.
48:22Ama sahip olmaya devam etti
48:24ve normal yaz zamanından daha fazla taktı.
48:28Kendi kaybıyla savaşta verilen
48:30pek çok kayıp arasında
48:32görsel bir ilişki kurduğunu düşünüyorum.
48:35Sadece kişisel olarak değil,
48:37tüm ulusun matemini tuttuğu bir şey.
48:40Evet, bunlar terizi mi?
48:42Bu beyaz bölüm gerçekten terizi gibi görünüyor.
48:45Çünkü ter kuruyup,
48:46yerde sadece tuz kaldığında böyle görünür.
48:48Ve burası da tam olarak şapkanı terlenecek yeri.
48:51Bunun kesinlikle böyle olma ihtimali çok yüksek.
48:55Merak ediyorsun.
48:56Neden?
48:57İki metreye yaklaşan biri
48:58böyle bir tarz şapka takmaya karar veriyor.
49:02Sanırım bu da Lincoln'un kalabalıklarda
49:05göze çarpmak isteyen bir insan olduğunu gösteriyor.
49:07Aha!
49:08Bu kadar kişisel ve sembolik bir şeye sahip olabilmeniz inanılmaz.
49:11Unutulmaz bir şey, teşekkür ederim.
49:12Savaşın izleri Lincoln'un ölümünden sonra da kaldı.
49:20Ama ülke yavaş yavaş bir araya geliyordu.
49:24Amerikalıların birbirini öldürdüğü günlerden,
49:28birbirleriyle tek bir ülkenin parçasıymış gibi
49:31ilişki kurdukları günlere ulaşabilmek
49:33gerçekten çok zor bir şeydi.
49:37Sadece birlik yaklaşık 400 bin kayıp verdi.
49:4120 ila 45 yaş arasındaki erkeklerin yüzde 10'u öldü.
49:47Konfederasyon tarafında kayıplar daha da fazlaydı.
49:52Mezar taşları bu fedakarlıkların öykülerini fısıldıyor.
49:56Savaşın mirası arkada kalan eşyalarla yarına aktarılıyor.
50:03Bütün bu eşyalar bir biçimde paha biçilemez.
50:08Bunlar ulusal hazineler.
50:11Bizi geçmişe koparılmaz bağlarla bağlayan şeyler.
50:16Geçmişteki müthiş zamanlar ve geçmişteki büyük zorluklar,
50:20geleceği ne getireceği hakkındaki büyük bilinmezlikler.
50:24Haziran 1865'te büyük büyük büyük babam Elijah Hensley sonunda çok sevdiği Doğu Kentucky'ye döndü.
50:35Sadece bir bacağı olmasına rağmen üç defa evlendi, altı çocuk büyüttü ve başarılı bir çiftçi oldu.
50:42Sevilen bir metodist rahibiydi.
50:44Elijah ve diğer Amerikalıların o günlerde gösterdiği cesaret, saf güç ve direnç bugün bu ülkenin ayakta kalmasının yegane sebebidir.
50:57İzlediğiniz için teşekkür ederim.
50:58İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar