- 5 hafta önce
Savaş ve getirdiği durum
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00Topyekun savaşın büyüklüğü, yaşamın, arazi ve binaların yok olması, saldırı ve savunma hikayeleri, zafer ve yenilgiyle kendini ifade eder.
00:13Ancak savaşın etkisi, devletler, sınırlar, politika ve nüfus üzerindeki etkisi başka bir hikayedir.
00:22Ve 21. yüzyıldan bakılınca bu hikaye, 2. Dünya Savaşı'nın en büyük etkileri olan savaş alanının Avrupa, Orta Doğu, Kuzey
00:33Afrika ya da Pasifik'te olmadığını gösteriyor.
00:38Doğudaki savaş, savaşın diğer her yerden daha uzun süre sürdüğü Çin'de, kavranması neredeyse imkansız bir oranda zulüm gören, diğer her
00:49yerden fazla kayıp verilen yerdeydi.
00:52Ve o, dünyayı değiştiren savaştı.
01:09Britanya, ilk Afyon Savaşı'na 1840'da başladı.
01:14Ve Çinlilerin, 100 yıllık aşağılanma dediği dönemi başlattı.
01:1918 Eylül 1931'de, adil olmayan anlaşmalarca, Kuzey Çin'de bulunan Japon birliklerinin, Mançurya olarak bilinen Çin'in Kuzey Doğu bölgelerini istila
01:32etmesiyle zirveye ulaştı.
01:39Bu istila, 1945'te Japon İmparatorluğu'nun yenilmesine dek bitmeyecek bir savaş başlattı.
01:5014 sene boyunca acı ve yıkım.
01:58Ama yine de, 1972'de devlet başkanı Mao Zedong, ziyaret ettiği Japon başbakanı Tanaka Kakuei'ye, istila için teşekkür etmesi gerekip
02:11gerekmediğini söylerken şaka yapmıyordu.
02:14Çünkü Çin'in milli uyanışını ateşlemiş ve Çin'in kaderini değiştirmişti.
02:21Bu hikaye, bunun nasıl olduğunu açıklıyor.
02:32Dünya, Çin İmparatorluğu'nun binlerce yıllık zengin geçmişinde çok gelişmiş bir toplum olduğunu biliyor.
02:46Günlük yaşamda kullandığımız pek çok sıradan şey, Çin İmparatorluğu'ndan geliyor.
02:53Posta servisinden kağıt paraya, porselenden baruta, çaydan ipeğe.
03:01Ancak yine de, modern dünyayı icat eden Avrupa'ydı.
03:101793'te Britanya, Çin'in sınırlarını ticarete açması için ikna etmeye çalışmak üzere bir heyet daha gönderdi.
03:20Lord McCartney, kralından, Çinlilerin deyimiyle, İngiltere'nin kızıl saçlı halkının kralından 600 paket hediye getirmişti.
03:31İmparatorun cevabı, ülkenizin üreticilerine bir yararı olmayan, tuhaf ya da değişik nesnelerle ilgilenmiyorum demek oldu.
03:41Çin İmparatorluğu'nun kaderi mühürlenmişti.
03:481931'de, yaklaşık 150 yıl sonra, İmparatorluğu'nun baskısı, yabancı askerler ve kolonicilerin savaş gemileri Çin'i değiştirdi.
03:58Adil olmayan anlaşmalarla, Çin taviz vermek zorunda kaldı.
04:03Ve İngiliz, Fransız, Alman, Rus, Amerikan ve diğerlerinin yaşadığı uluslararası yerleşim birimleri kuruldu.
04:15Binlerce yıl sonra, son İmparatorluk hanedanı düştü.
04:19Ve 20 yıl boyunca, Çin etkili, cumhuriyetçi bir hükümet kurmaya çalıştı.
04:29Yaşanan bu karmaşada, Lord McCartney ile karşısında Çin'in yaptığı hataya düşmeyen bir Asya ülkesi devreye girdi.
04:39Japonya'nın cevabı, ticarete açılmak ve modernleşmenin gereklerini,
04:46Fukuoku Kyohei sloganı ile kabul etmek oldu.
04:54Devleti zenginleştir, orduyu güçlendirir.
05:0170 sene gibi kısa bir sürede, önemli, modern bir askeri güce dönüştü Japonya.
05:13Japonya, kendi topraklarında yetersiz olan yer ve kaynaklara ihtiyaç duyuyordu.
05:20Kendisini, bir koloni gücüne dönüştürdü.
05:26Ryukyu Adaları, Çin'in Tayvan Adası ve Kore Yarımadası alınmıştı.
05:31Ve Japonlar, gözlerini Çin'e dikmişti.
05:4018 Eylül 1931'de, Japon askerleri, tüm Kuzey Doğu bölgesinin alınmasıyla sonuçlanacak bir uydurma olay yarattılar.
05:53Japon birlikleri, Manchurya'da düzenli bir biçimde ilerleyip, köy ve kasabaları ele geçiriyor.
05:58İşgalci kuvvetlerin girdiği yerde kalabalıklar, kaçma umuduyla yolları dolduruyorlar.
06:03Orkunç bir izdaham yaşanıyor.
06:13Japonlar, Manchurya'ya Manchukuo adını verdiler ve bir kukla rejim yerleştirerek,
06:20son Çin İmparatorunu oranın yöneticisi yaparak, milletler birliğinin uygulamalarını reddettiler.
06:29Japonya, özgür bir ülke olarak, uluslararası görevlerini yerine getirmektedir.
06:38Ve Japonya, en büyük acıları çeken komşusuna yardım etmektedir.
06:45Herkesin iyiliği için bu olaylara karışmamanızı diliyorum.
06:56Manchurya'nın 1931'deki istilasıyla, Çin'in Japon saldırganlığına karşı direniş savaşı dediği savaş başladı.
07:09Resmi rakamlara göre, 35 milyon Çinli'nin yaşamına mal olan ve yeni Çin'in dövüldüğü örs olan savaşı,
07:19savaşın ister istemez değiştireceği fiziki ve politik araziyi anlamadan kavramamız mümkün olamaz.
07:36Çin'in ulusal zenginliği, ülkenin doğu ve orta bölümlerinde toplanmıştı.
07:43Verimli nehir vadileri ve büyük ticaret limanlarının olduğu bölgede.
07:49Yaşanacak savaşta, istila ve yıkımdan en çok payını alacak olan yer, Çin'in bu bölgesiydi.
07:57Çin toprakları, nüfusu gibi büyük ve çeşitlidir.
08:01Japonya hamle yaptığında, 56 farklı milletten 400 milyonluk bir nüfusa sahipti.
08:10Japonya ilerlerken, o nüfusun %80'inden fazlası köylerde yaşıyordu.
08:17Ve okuma yazması yoktu.
08:231937'de başlayan savaşın ardından, Pekin yakınlarındaki bir köye giden bir seyyah,
08:29onları Japonların ilerleyişi hakkında uyarmak istedi.
08:35Köylüler Japonlar hakkında hiçbir şey bilmiyordu.
08:38Yıllar önce, imparatorluk hanedanının düştüğünden bile habersizlerdi.
08:451931 ve 45 yılları arasında savaşa giren Çin, işte bu durumdaydı.
08:57İki büyük Asya ülkesi, daha önce de savaşmışlardı.
09:041894-95'teki Saino-Japon Savaşı'nda, kesin ve kısa bir zafer kazanan Japonya,
09:12Çin'e pek çok taviz verdirmiş, Tayvan ve Peskodores'i almıştı.
09:20Çin İmparatorları tarihi, karmaşık olsa da, akıcı bir tarihti.
09:26Ve Saino-Japon Savaşı'nın ardından, imparatorun düşüşüyle,
09:31bir deneme yanılma dönemi başladı.
09:38Doktor Sun Yatsi'nin, cumhuriyeti ilan etmesiyle başladı.
09:43Kısa süre sonra, kendisini yeni imparator yapmak isteyen,
09:48Yuan Shikai, onu kovaladı.
09:51Ama sonra, Yuan öldü.
09:53Ve Doktor Sun, sürgünden döndü.
09:57Japonya'dan.
09:58Fakat sonra, Sun da öldü.
10:04Japonlar, Mançurya'yı istila ettiğinde,
10:08milliyetçi, Kuomintang'ın başında bulunan Sun'un ardılığı,
10:13yönetimin başına geçti.
10:15Adı, Changai Shek'ti.
10:19Çeşitli gruplar ve savaş beylerinin ittifakı ile yönetimde kalarak,
10:261921'de, ilk kongresini,
10:30iki parti üyesinin evinde veren,
10:33Çin Komünist Partisi'nin yükselişini bastırdı.
10:42Bu yıllarda, fakirler ayaklanıp,
10:45ayrıcalıklı ve yozlaşmış olanları devirmek için,
10:49bir örnek arıyorlardı.
10:52Sovyet Rusya'ya bakabilirlerdi.
10:55Ve öyle yaptılar.
11:00Fabrikalar ve kolektif tarlalardaki propagandalara,
11:04yürüyüşlere ve gülen yüzlere baktılar.
11:07Ve inandılar.
11:10Komünist devrimi iştahla okuyan,
11:14anlayan ve sonra ardındaki teoriyi değiştiren kişi,
11:19Hunan eyaletinden bir köylünün oğluydu.
11:22Adı Mao Zedong'tu.
11:24Ve Çin'deki savaşın,
11:26dünyayı nasıl değiştirdiğinin hikayesi,
11:29aynı zamanda,
11:31küçük bir politik hareketteki yardımcı bir oyuncunun,
11:3520. yüzyılın,
11:36en etkili politikacılarından birine,
11:38dönüşmesi hikayesiyle aynı.
11:461924'te,
11:48Komünist Parti,
11:49Milliyetçi Parti ile birlikte çalışıyordu.
11:52Bu, Birleşik Cephe,
11:54Çankayşek'in,
11:56komünist etkisine bastırmasıyla parçalandı.
12:031934'te,
12:05parti ve ordusunun büyük bir bölümü,
12:09ulusçuların saldırgan muhalefeti nedeniyle sürüldü.
12:15Ülkenin ücra bölgelerine çekilmeleri,
12:19tarihte uzun yürüyüş olarak biliniyor.
12:26bazıları için bu yürüyüş,
12:28iki yıl kadar sürdü.
12:30Yol,
12:3112.000 kilometreden uzundu,
12:33ve Çin'in,
12:34en zorlu arazilerinden geçiyordu.
12:38130.000 kişilik ana bir kuvvetin,
12:41ulusçuların çevrelediği bölgeden çıktığı bildirildi.
12:45Önce batıya,
12:47sonra kuzeye yöneldiler.
12:49Yolculuğu tamamlayan,
12:5125-30.000 kişi,
12:53Sançı bölgesine ulaştılar,
12:56ve Yanan'ı kurdular.
12:59Bu üz,
13:00Kızıl Yanan olarak ünlenecekti.
13:05Parti,
13:07buraya yerleşip,
13:08ordusunun gücünü arttıracaktı.
13:16Tarihçi Mark Selden'ın belirttiği gibi,
13:19uzun yürüyüş,
13:21inananları,
13:22vaat edilen topraklara götürmedi.
13:25Bunun yerine,
13:26komünist yönetimdeki,
13:28tecrübeli bir delege olan,
13:30Sue Tenley'nin,
13:31Amerikalı gazeteci,
13:33Edgar Snow'a söylediği üzere,
13:35onları dünyanın en karanlık yerlerinden birine götürdü.
13:44Yanan'ın,
13:46ıssız ve sarp arazisi,
13:47onların yararına olacaktı.
13:49Burada,
13:50eğitim,
13:51kültür,
13:52askeri taktikler,
13:53toprak reformu ile ilgili deneyler yapılabilir,
13:56bir yönetim geliştirilip,
13:58teorileri denenebilirdi.
14:02Ve hükümetin başı olarak ortaya çıkan Mao Zedong,
14:06yürüyüşü,
14:07büyük bir stratejik değişim fenomeni olarak,
14:10adlandırdı.
14:13Mao,
14:151931'de,
14:16Çin Sovyet Cumhuriyeti'nin,
14:18başkanı olarak seçildi.
14:19O dönemden itibaren,
14:21daima,
14:22Mao Chusi,
14:23başkan Mao olarak bilindi.
14:27Yürüyüşe çıkmalarından,
14:29üç ay geçmeden,
14:30resmi olarak,
14:31Çin Komünist Partisi'nin,
14:32politbürosuna girdi.
14:34Politik ve askeri liderlik gösterdi.
14:40Partinin,
14:41politbüro ve sekreter yasının başına geçti.
14:44Ve 1947'ye,
14:47direniş savaşının bitmesinden,
14:48iki sene sonrasına dek,
14:50şanside kaldı.
14:52Orada,
14:5313 yıl geçirecekti.
14:57Savaşın,
14:59kazanılan ve kaybedilen çatışmaların,
15:02gerilla taktiklerinin ve yaşanan acıların hikayesi,
15:05Yana'nın hikayesi olan,
15:07yıllar süren deney,
15:09gücün merkezileştirilmesi,
15:11gelişim,
15:12politika ve felsefe değişkenlikleri içeren,
15:16Mao Zedong düşüncesiyle birlikte,
15:18paralel ilerledi.
15:24Bu iki anlatım,
15:26dünyayı değiştiren savaşı tarif ediyor.
15:28Ve bize,
15:30sonucun neden böyle olduğunu söylüyor.
15:34Tam boyutlu savaş,
15:37uzun yürüyüşün sonundan bir sene sonra,
15:401937'de başladı.
15:42O zamanlar,
15:43Komünist Parti'nin,
15:44Çin'i yönetme umudu,
15:45neredeyse hiç yoktu.
15:50Japon askeri eylemleri,
15:52Mançurya'nın istilasıyla bitmedi.
15:55Ancak,
15:56Chiang Kai-shek,
15:57Çin ve Japonların,
15:58savaşa hazır olma durumları konusundaki,
16:00büyük uçurumu fark ederek,
16:03iç haydutları yok etmeye karar verdi.
16:05Yani,
16:07Komünist Parti'yi.
16:08Ancak bundan sonra,
16:10dışarıdaki düşmanlara yönelecekti.
16:12Ve sloganını,
16:14ülkede düzeni kurduktan sonra,
16:17yabancı saldırılara diren olarak belirledi.
16:25Mançurya'daki pek çok kişi,
16:27Chiang'a katılmıyordu.
16:29Ve halkın devrim ordusu dahil,
16:32pek çok farklı gruptan oluşan,
16:34Kuzey Doğu'daki ordular,
16:36Japonya'ya karşı savaşmaya devam etti.
16:38Mao Zedong,
16:40olayları farklı görenlerdendi.
16:43Edgar Snow'a,
16:44uygulayacağımız bir ülkemiz olmazsa,
16:46komünizmden söz edemeyiz bile demişti.
16:51Yananda,
16:53kaleme aldığı,
16:54çok sayıda deneme,
16:56makale ve yazı,
16:58harekete geçmeyi talep ediyor,
17:01Japonya'ya diren,
17:02ve ülkeyi kurtar sloganıyla,
17:05birleşik bir,
17:06cephe fikri öneriyordu.
17:101 Eylül 1936'da,
17:13partinin merkez komitesi,
17:16Chiang Kai-shek'i,
17:17Japonlarla çarpışmaya zorlama direktifini yayınladı.
17:21Resmi sloganı,
17:23Japonlara diren ve Chiang Kai-shek'e karşı çıktı.
17:26Ancak politbüro'nun talimatları doğrultusunda,
17:31Chiang Kai-shek'i,
17:32Japonya'ya direnmeye zorla olarak değiştirildi.
17:37Kasım'da,
17:38Moğolistan'daki birlikler,
17:40Japon uçak,
17:41tank ve topçularının desteğiyle,
17:43Pekin,
17:44Suiyuan'ın yolunu kesti.
17:47Sançi ve Şahançi bölgelerini,
17:49Japonların ilerleyişine açtı.
17:52Bu ortamda,
17:53Aralık ayında,
17:56Chiang,
17:57haydutları bastırma seferinin,
17:58son 5 dakikası olacağını söylediği plan için,
18:01Siyan'a gitti.
18:03Haydutları bastırma seferiyle,
18:05Komünist rakiplerini yok etmeyi kastediyordu.
18:10Kendi iki generali,
18:13Zhang Shuel Yang ve,
18:15Yang Hu-cheng tarafından tutuklandı.
18:18Japon istilacı yerine,
18:20Komünist partiye odaklandığı için,
18:22ona kızgınlardı.
18:24Ve,
18:25tüm suçluların anasının,
18:27yakalanmasından tüm dünya memnun oldu dediler.
18:34Siyan vakası olarak bilden olayın çözümüne,
18:38Noel Arifesi'nde ulaşıldı.
18:41Mao,
18:42düşmana direnmenin tek yolunun,
18:44birleşmek olduğuna karar verdi.
18:46Ve bir anlaşmaya varması için,
18:48Chuenla'yı gönderdi.
18:51Sonuç,
18:52Komünist partinin,
18:541931'den beri konuşmalarında,
18:56teklif ettiği,
18:57ikinci bir birleşik cephenin kurulması oldu.
19:01Ve bunu,
19:03bir telgrafla,
19:051937'de,
19:06Zhang'a önerdiler.
19:08Japonlara karşı,
19:09tüm partilerin birleşmesi,
19:11kabul edildi.
19:13Altı ay boyunca,
19:14birleşik cephe direndi.
19:16Ve Japon ordusundaki,
19:18aceleci birimleri,
19:19hızlı hareket etmeye,
19:21ikna etmek için,
19:22bu yeterliydi.
19:31Pekin'in,
19:33o zamanki adıyla,
19:34Beiping'in hemen dışında,
19:37Marco Polo'nun güzelliğini övdüğü,
19:38bir yerin yakınlarında yaşanan şey,
19:41olayları hızlandırdı.
19:43Bu yüzden,
19:44Lugoçi vakası,
19:46Marco Polo köprüsü vakası olarak bilinir.
19:527 Temmuz,
19:531937.
19:57Demir yolunu korumak için,
19:59konuşlandırılan Japonlar,
20:01manevra yapıyordu.
20:05Silahlar ateşlendi.
20:08Japon komutan,
20:09adamlarından birinin,
20:10kayıp olduğunu iddia etti.
20:12Onu aramak istedi,
20:13ve Çin bölge komutanı,
20:15reddetti.
20:17Her iki taraf da,
20:19aynı seçimle karşı karşıyaydı.
20:21Geri çekil,
20:22ya da savaş.
20:28Çankayşek,
20:29gönlüğünde,
20:30mücadeleyi kabul etme zamanı,
20:32bu mu diye soruyordu.
20:35Tarihçi,
20:36Hans Van Devene'nin,
20:37özel ordularla dolu bir cephe dediği bölgede,
20:40bir karşı hamle kolay olmayacaktı.
20:45Çank,
20:46direnişe karşı,
20:47genel bir alarm durumu ilan etti.
20:50Japon hükümeti,
20:52Çin'e takviye kuvvetler yolladı.
20:56İki hafta içerisinde,
20:57Japonya ilerleyişine başladı.
21:00Japonlar,
21:01Çin'e hiç savaş ilan etmese de,
21:04onların,
21:04Kuzey Çin vakası dediği,
21:06tam teşekküllü,
21:07istila başlamıştı.
21:12Komünist ve milliyetçi partiler,
21:14Marco Polo vakası olayına hızlı tepki verdi.
21:188 Temmuz'la,
21:20Çin Komünist Partisi,
21:21halka açık bir telgraf yayınlayarak,
21:24Çin'in,
21:24tek kurtuluşunun,
21:26birleşik bir cephe olduğunu ilan etti.
21:29Çin halkı,
21:30orduları ve hükümetlerini,
21:33Japon istilasına karşı,
21:34birleşik cepheden oluşan bir set çekmek için,
21:37birleşmeye çağırdı.
21:4015 Temmuz'da,
21:42parti,
21:43Çin Komünist Partisi'nin,
21:44Merkez Komitesi deklarasyonunu,
21:47Çankayşek'e iletti.
21:49Ve 17'sinde,
21:50Çank,
21:51bir konuşma yaparak,
21:53Marco Polo vakası,
21:54taviz vermeye yer bırakmıyor.
21:56Bir santim bağımsızlık,
21:58ya da topraktan vazgeçilirse,
22:00tüm Çin halkına karşı,
22:02günah işlemiş oluruz dedi.
22:09Marco Polo vakasının,
22:12barışçı ve diplomatik bir yolla,
22:13çözülmesini umuyoruz dese de,
22:15şöyle ekledi.
22:17Savaş çıkarsa,
22:19güney ve kuzey,
22:21yaşlı ve genç,
22:22kimse arasında bir fark yoktur,
22:24dedi.
22:32Savaş çıktı.
22:34Japonların saldırısı,
22:3626 Temmuz'da başladı.
22:39İki gün sonra Pekin,
22:40ondan iki gün sonra da,
22:42Tianjin düştü.
22:48Britanya,
22:50ya da Amerika'dan beklenen yardım gelmeyince,
22:52başkomutan Çankay Şek'in elindeki seçenekler arasında,
22:56bir şey yapmamak yoktu.
23:06Siyan Anlaşması,
23:08konumu ve yüksek olan popülerliğinin yanı sıra,
23:12Japonya'nın güney-kuzey yönündeki ilerleyişinin,
23:16Nanking olarak da bilinen başkenti,
23:19Nanjing'i tehdit etmesinden ötürü,
23:21cevap vermesi gerekiyordu.
23:2531 Temmuz'da,
23:27barış için tüm umut kaybolduğundan,
23:30artık tek yapabileceğimiz,
23:32acı sona dek direnmek,
23:34dedi.
23:35Komünist Parti,
23:37Kızıl Ordu'da dahil,
23:38ülkedeki tüm orduların,
23:40Bay Çankay Şek'in,
23:42deklarasyonunu destekleyeceğini bildirdi.
23:47Kızıl Ordu hakkında,
23:49Amerikalı gazeteci,
23:50Anna Louis Strong,
23:53yeni katılanların çoğu,
23:55Çinli köylüler,
23:56okuma yazma bilmiyorlar,
23:58diye bildirdi.
23:59Ama onlara hemen okuma yazma öğretiliyor,
24:02diye de ekledi.
24:05Çiang'i,
24:06Çin'in askeri olarak yetersiz olduğunu,
24:08çok iyi biliyordu.
24:10Japonya ile aralarındaki farkın,
24:12kapanmasının,
24:13birkaç yıl süreceğini hesaplamıştı.
24:16Çin'in toprak ve nüfus büyüklüğü ile,
24:18Japonların saldırganlığını karşılaşmayı,
24:21kendi deyimiyle,
24:22mekana,
24:23zamanı takas etmeyi umuyordu.
24:26Ve Japon ilerleyişini,
24:28yeterince yavaşlatıp,
24:29hükümeti ve önemli endüstrileri,
24:32Çin'in geniş iç bölgelerine taşıyabilecekti.
24:36Orduya,
24:37Japonya'nın kısa bir savaşla,
24:39hızlı bir zafer istediğini,
24:41ve bu yüzden,
24:42bir yıpratma harbi sürdürmeleri,
24:45gerektiğini söyledi.
24:49Japon ilerleyişini,
24:51Şangay'da karşılamaya karar verdi.
25:0113 Ağustos 1937'de,
25:05banyolerden silah sesleri duyuldu.
25:08Saat sabahın 9'uydu.
25:10Şangay savaşı başlamıştı.
25:153 aydan uzun sürecek,
25:18700 bin Çin askeri,
25:20ve bu sayının yarısından biraz azı kadar,
25:23Japon askeri görev alacaktı.
25:30Ancak Japonlar,
25:31asker sayısındaki eksikliğini,
25:33başka yerlerden kapatıyordu.
25:37Savaş alanı üzerinde,
25:393000 Japon uçağı uçarken,
25:41göklerde onları karşılayan,
25:43250 Çin uçağı vardı.
25:51Dünyanın en güçlü,
25:52üçüncü donanmasından,
25:54130 gemi,
25:55onları destekliyordu.
25:57Karşılarında ise,
25:58bir tarihçinin yazdığı üzere,
26:01kaçakçıları durduramayan,
26:02bir donanma vardı.
26:06Çinliler,
26:06280 binli asker kaybetti.
26:13Japonların kaybı ise,
26:15100 binden azdı.
26:18Bir Çin askerinin notlarında,
26:21şöyle yazıyordu.
26:22Japonların top ateşi,
26:24o kadar yoğun ki,
26:25dağları dümdüz edip,
26:27deniz seviyesine getiriyor.
26:32Şangay şehri bir haftadır,
26:34bombardımanı altında.
26:39Japon piyadeler,
26:40tekrar tekrar,
26:41makineli tüfeklerle saldırıyorlar.
26:43İntihar birimleri,
26:44dünyanın takdir ettiği,
26:45kahramanlıklarla,
26:46kendilerini savunuyorlar.
26:50Ekim sonlarında,
26:52Çin güçleri,
26:53Şangay'ın merkezinden,
26:54çekilmeye başladı.
26:56Zaman kazanmışlar,
26:58hükümetin ve bazı endüstrilerin,
27:00çekilmesini sağlamışlardı.
27:02Ama bedeli büyüktü.
27:04Sadece asker kaybı değil,
27:06Şangay'ın büyük bölümünün,
27:08yıkılması da söz konusuydu.
27:11Japonların taktikleri arasında,
27:14rastgele bombalama ve gaz kullanımı vardı.
27:18Çin milliyetçilerinin,
27:20en iyi birimleri kaybedildi.
27:23Şang,
27:23en seçkin bölüklerine savaşa sürmüştü.
27:26Ve Japonlar için,
27:28Nanjing yolu artık açıktı.
27:30Bu yolda,
27:31büyük bir katliam yaparak,
27:33ilerleyeceklerdi.
27:44Ekim 1937'de,
27:46dünyanın büyük güçleri,
27:48Çin'in durumunu konuşmak üzere toplandı.
27:51Brüksel'deki,
27:529 büyük güç konferansı.
27:54Ancak dünyanın gözü,
27:57Almanya ve İtalya'daki,
27:59faşist diktatörlerin yükselişi üzerindeydi.
28:01ve İspanya'daki bir iç savaşta,
28:05bu diktatörler rol alıyordu.
28:09Alman uçakları,
28:10bombardıman tekniklerini deniyordu.
28:13En üncüsü,
28:14Guernica'daydı.
28:15Ve her iki tarafın,
28:16uyguladığı vahşet,
28:18İspanya'yı,
28:18üç sene boyunca bölerken,
28:20uluslararası topluluklar,
28:22yetersizdi.
28:239 büyük güç konferansında,
28:27en son 24 Kasım'da,
28:29Şangay'daki savaşın,
28:30resmi bitişinden,
28:31iki gün önce toplanıldı.
28:34Konferans dağıldı.
28:36Süresiz olarak.
28:39Ve uluslararası güçler,
28:41etkisiz kaldı.
28:42Bir kez daha,
28:44İtalya,
28:45cesurca Etiyopya'ya girip,
28:47Birleşmiş Milletler kararlarını,
28:49çiğnediğinde olduğu gibi,
28:50çekingenlik gösterildi.
28:57Nanjing Savaşı sırasında,
28:59Çinli bir subay günlüğünde,
29:01şöyle yazıyordu.
29:03Toplarımızı o kadar sık ateşledik ki,
29:05namluları hasar gördü.
29:07Bir iki tanesi patladı.
29:10Bu gibi silahlarla savaşmak,
29:12ve savaşı kazanmak zor.
29:18Milliyetçilerin başkenti,
29:19Nanjing,
29:2013 Aralık'ta istilacıya kaybedildi.
29:28Altı hafta boyunca,
29:30başkentin sokakları,
29:32Japon İmparatorluk Ordusu'ndan,
29:34askerlerin elindeydi.
29:41tam ölü sayısı bilinmemekle birlikte,
29:44savaş sonrası mahkemede verilen,
29:46300 bin kişi sayısı,
29:48günümüzde de,
29:49bazıları tarafından reddediliyor.
29:58Ölüler çukurlara atıldı.
30:00Canlı canlı gömülenler,
30:02işkence görüp öldürülenler,
30:05nehre atılanlar oldu.
30:06parçalanan cesetler yakıldı.
30:09savaş eserleri öldürüldü,
30:12savaş eserleri öldürüldü,
30:12siviller öldürüldü.
30:18kadınlara tecavüz edildi ve sakat bırakıldılar.
30:25On binlercesi,
30:27belki de yüz binlercesi.
30:34Böyle bir katliam,
30:36hele ki Japon ordusunda,
30:38komuta zincirinin onayı olmadan,
30:41gerçekleşemezdi.
30:47Savaştan sonra bir Japon subay,
30:50verdiği ifadesinde,
30:51kendi rolünü kabul ederken,
30:54şöyle diyordu.
30:55Barış zamanında,
30:57bu eylemler tamamen düşünülemez,
30:59ve insanlık dışı kabul edilir.
31:01Ama,
31:02savaş alanının tuhaf ortamında,
31:05bunları yapmak kolaydı.
31:11Japonya,
31:13kazanamayacağı savaşlara girmişti.
31:15Japonya küçüktü,
31:16ve kaynakları azdı.
31:18Diğer Asya ülkelerinden gelişmiş olsa da,
31:21küresel ölçekte en iyi ihtimalle,
31:24yeni ortaya çıkıyordu.
31:29Fetih ve genişleme hayalleri nedeniyle,
31:32milli bütçesinin yüzde ellisinden fazlasını,
31:35askeriyeye harcıyordu.
31:37Savaş bitmeden önce,
31:39bu oran yüzde yetmişe çıkacaktı.
31:43Japonya'nın zafer umutları fetihte değil,
31:46teslim almada yatıyordu.
31:48Düşmanı teslime,
31:50ya da en azından,
31:51barış görüşmelerine ikna etmek.
31:54Japonya,
31:55bunu sağlamak için,
31:56gereken taktikleri kullanacaktı.
31:59Dehşetle,
32:00nüfus üzerine ayırt etmeksizin,
32:02bombalar attı.
32:03Katliam ve kimyasal silah kullanımı,
32:06açık taktikler arasındaydı.
32:141937'nin son aylarında,
32:16Nanjing'in düşüşünün ardından,
32:18neredeyse hiç direnişle karşılaşmayan,
32:21Japon hava kuvvetleri,
32:239 eyalette,
32:2550'den fazla Çin şehrini ve kasabasını bombaladı.
32:28Hedeflerden çoğunun,
32:30hiçbir taktik değeri yoktu.
32:33Ancak Çin,
32:34barış için yalvarmadı.
32:36Ocak 1938'de,
32:39Shandong eyaletin başkanı ve generali,
32:42düşman karşısında konumunu terk edince,
32:45tutuklandı,
32:46yargılandı,
32:47ve diz çöktürülüp,
32:49kendi ordusundan bir general tarafından,
32:52kafasının arkasından vuruldu.
32:546 ayda zafer bekleyen Japonya,
32:57iyimserlerin 3 ay süreceğini düşündüğü savaşı,
33:01yıllarca,
33:02strateji olmadan,
33:04sürdürmek zorunda kalacaktı.
33:06Çin'deki savaş,
33:07ilerideki yıllarda açmaza girecek,
33:10Büyük Asya refah küresi hayali,
33:13felaket şeklinde başarısız olacaktı.
33:16Ama buna,
33:17daha yıllar vardı.
33:26Şanşi eyaleti,
33:28silahların sesinden uzakta olsa da,
33:31orası da Japonya ile savaş halindeydi.
33:35Ve 1938'de,
33:37Mao Zedong,
33:38homilist partinin savaşa yaklaşımını tanımlayan,
33:41çok sayıda yazı yazdı.
33:42Savaştan sonra gerilla savaşı,
33:45ve devrim savaşlarında yer alacaklar için,
33:49adeta bir kutsal kitaba dönüşecekti.
33:531935 gibi erken bir tarihte Mao,
33:57Japon emperyalizmi,
33:59Çin'i bir koloniye dönüştürmek istiyor diye yazmıştı.
34:03Düşüncelerini,
34:04Kızıl Ordu Kolejinde verdiği derslerde geliştirdi.
34:07Burası daha sonra,
34:09Japonya karşıtı askeri ve siyasi üniversite adını alacaktı.
34:14Sabit savaş hatlarından vazgeçin,
34:17değişken savaş hatlarını tercih edin diyordu.
34:20Arkada,
34:21büyük,
34:21geniş bir güvenli bölgedense,
34:24çok sayıda küçük bölge bulundurun diyordu.
34:2922 Ağustos 1937'de,
34:32Komünist Parti Merkez Komitesi,
34:34Çin'deki tüm etnik grupların katılımını içeren,
34:37birleşik cephe politikası olan,
34:40Huo Min Tang'dan ayrılacak bir politika oluşturmak için,
34:44büyük bir toplantı düzenledi.
34:50Mayıs 1938'de,
34:52Mao,
34:52uzun süreli savaş üzerine,
34:55ve savaş ve strateji sorunları üzerine adındaki derslerini verdi.
35:00Uzun süreli savaşta,
35:02tüm ülkedeki halkların seferberliğinin,
35:04düşmanı boğulacak,
35:06büyük bir deniz oluşturacağından söz ediyordu.
35:09Ve seferberlik için en pratik yolun,
35:12düşmanın arkasında,
35:14gerilla savaşı başlatmak olduğunu,
35:17yerel üstünlüğü kullanmaktan geçtiğini söylüyordu.
35:22Savaş sorunlarında,
35:2410 sene önce kullandığı,
35:26ve gelecek nesil Mao'cu düşünürlerin,
35:29sık sık alıntı yapacağı şu sözünü kullandı.
35:33Politik güç,
35:34bir silahın namlusunun ucundan gelir.
35:42O derslerini verirken,
35:44Çin güçleri,
35:46istilaya karşı bazı zaferler kazandılar.
35:49En önemleri,
35:51Pinsheng Huan ve,
35:52Tayar Huan'dakilerdi.
35:591937'de,
36:00Kızıl Ordu yeniden organize edildi,
36:02ve yeni bir isim aldı.
36:05Milliyetçi ordunun bir parçası oldu.
36:0846 bin kişilik ana kuvvetleri,
36:10savaşta çok artacaktı.
36:138. Rota ordusu oldular.
36:16Güneydeki diğer gerilla ordularından,
36:18yeni 4. Ordu oluşturuldu.
36:21En başta sayıları 10 bindi.
36:241945'te,
36:258. Rota ordusunda,
36:271 milyondan fazla asker vardı.
36:29Ve kontrol ettikleri bölgeler genişleyerek,
36:321,5 milyon nüfustan,
36:34yaklaşık 100 milyon nüfuslu bir alana yayıldılar.
36:38Pinsheng Huan'da,
36:398. Rota ordusu,
36:41gerindir vadideki,
36:43Japon ikmal konvoyunu tuzağa düşürüp,
36:45yok etti.
36:46Büyük bir savaş,
36:47ya da askeri açıdan önemli bir hamle değildi.
36:50Ama bir zaferdi.
36:52Morali yükseltti,
36:53ve Japonların yenilmez olmadığını gösterdi.
36:57Başkomutan,
36:58Çankayşek,
36:59övgü ve tebrikleri,
37:00hak ediyorsunuz dedi.
37:04Tayyar Huan,
37:05Nisan 1938'in başlarında savaşıldı,
37:09ve farklı türde bir savaştı.
37:12Tayyar Huan'daki eski bir demir yolu istasyonunda,
37:16saat daima 12.20'yi,
37:19savaş saatine gösteriyor.
37:27Yeni 4. ordudan birimler,
37:29Japon imparatorluk ordusunun,
37:32Itagaki bölüğüyle karşılaştı.
37:34Çinliler,
37:35Japonların 11.000 kayıp verdiğini,
37:37ve kendilerinin 7.500 kişi kaybettiğini söylüyor.
37:41Daha az,
37:43ve daha çok tahminler var.
37:45Sayı,
37:45her iki tarafta 15-20.000'i buluyor.
37:51Tayyar Huan hakkında,
37:53Çin sahnesindeki diğer her yerde olduğu gibi,
37:57veriler hakkında fikir birliğine varmak zor.
38:00Kesin olan bir şey var ki,
38:02kurbanlardan bazıları,
38:04Japonya'nın da imzaladığı,
38:06Cenevre konvansiyonunda yasaklanan silahlarla öldürülmüştü.
38:11Milliyetçi bir subay olan,
38:13Yiu,
38:13bunun Huan'ın yazdığı,
38:15Panşia bölgesindeki düşmanda,
38:17çok miktarda zehirli gaz kullanıldığı belirtiliyor.
38:21Eylemlerini gizlemek için,
38:23Japonlar ona,
38:24özel duman diyordu.
38:28Tayyar Huan'daki savaş,
38:30Japonların ilerleyişini durdurmadı,
38:32ve dünyanın hafızasında,
38:34uzun süre yer etmedi.
38:36Tayyar Huan'dan tam bir hafta sonra,
38:39dünyanın dikkati,
38:41Anshlus'ta,
38:42Almanya'nın Avusturya'yı ilhak etmesi üzerineydi.
38:46Almanya, Avusturya'da ilerliyor.
38:48Bu görüntüler,
38:49bazılarının sınır basılmakla zorlandığı duygulara neden olabilir.
38:52Ama metin olun.
38:54İse bir şey öğretiyorlar.
38:55İçinde yaşadığımız zamanı gösteriyorlar ve,
38:57kesaretle karşı koymamız için ilham veriyorlar.
39:04Referandumda,
39:05Avusturya nüfusunun yüzde doksan dokuzunca kabul edilen,
39:08bu ilhak,
39:10yüzyıllardır Orta Avrupa'da varlığını hissettiren,
39:13bir güç odağının haritadan silinmesi demekti.
39:16Hitler'in,
39:18ilk toprak genişlemesi değildi,
39:20ve bu sonuncusu da olmayacaktı.
39:24Ertesi ay,
39:26Mao,
39:26savaş üzerine dersini verdi.
39:29Mao,
39:31Çin ile Japonya arasındaki savaş,
39:33herhangi bir savaş değildir,
39:35diyordu.
39:36Bu yarı koloni,
39:38yarı feodal Çin ile,
39:39emperyalist Japonya arasındaki bir ölüm kalım savaşıdır.
39:47Mao,
39:48doğru bir biçimde,
39:49Japonya'nın,
39:50Çin sevdinin güneyindeki Çin bölgelerine yayılmasını bekliyordu.
39:55Ama aynı zamanda,
39:57düşmanın sadece büyük şehirleri,
39:59ana iletişim hatlarını tutabileceğini,
40:01büyük alanların,
40:03gerilla bölgelerine dönüşeceğini görebiliyordu.
40:12Japon istilasının yapısı,
40:15ordusunun büyüklüğünün sınırı,
40:17ve Çin topraklarının genişliği gereği,
40:20noktalar ve çizgiler olarak belirlendi.
40:23Japonya,
40:24stratejik noktaları ve iletişim hatlarını,
40:27özellikle de onları birbirine bağlayan demir yollarını ele geçiriyordu.
40:32Geniş düşman bölgelerinde,
40:34komünist güçler üstler kuruyor,
40:37ve gerilla operasyonları düzenliyordu.
40:42Çinli tarihçiler bu alanlara,
40:45sahne arkası savaş alanları diyordu.
40:51Nanjing'in kaybedilmesinden sonra,
40:54Chang,
40:55başkentini geçici olarak Wuhan'a taşıdı.
40:58Ve şimdi de bu şehir baskı altındaydı.
41:019 Haziran'da,
41:03Chang Kai-shek,
41:04Japon ilerleyişini yavaşlatacak bir emir yayınladı.
41:07Sarı Nehir üzerinde,
41:09Huan-Yuanko'da barajın yıkılmasını ve ülkesinin 300 bin kilometre karelik bölgesinin sular altında kalmasını emretti.
41:20Hiçbir uyarı verilmedi.
41:21Japonlar plana karşı uyarılabilirdi.
41:25Japon ilerleyişini,
41:27Japon ilerleyişini geçici olarak durdurmada başarılı oldu.
41:31Bu eylem birçok sayıda ölüme sebebiyet verdi.
41:36Kaç kişi?
41:36Ölüm ve trajediyi çok iyi bilen Çin'de sayılar asla güvenilir olmasa da belki 800 bin kadar.
41:45Ulusçu hükümet Wuhan'dan çekilirken,
41:48tek özelliği yol üzerinde bulunmamak olan bir yere yeni başkenti taşıdılar.
41:54Çong Cheng
41:58Japonya artık belki de beklediğinden daha fazlasına ve istediklerinin tamamına sahipti.
42:05Çin'in verimli doğu ve kuzey bölgeleri ellerindeydi.
42:09Ve çoktan kolonileştirdiği kuzey doğuyu da ellerinde tutuyorlardı.
42:14Tüm büyük şehirler ve mükemmel limanlar kontrolleri altındaydı.
42:18Şubat 1939'da Hainanlı Adası'nı aldıklarında tüm ülkeye denizden blokaj uygulayabilecek bir konuma gelmişlerdi.
42:30Çin Birleşik Cephesi'nin liderleri üç aşamalı bir savaş tahmin ediyordu.
42:35Savunma, stratejik açmaz ve karşı saldırı.
42:41Mao Zedong'un uzun savaş analizindeki tanımı gereği savaş açmaz aşamasına giriyordu.
42:49Bu açmaz belki de insanların Avrupa'da işlerin nasıl gelişeceğini ve Hitler'in tehditleriyle
42:58Münih'te Çekoslovakya'nın kurban verilmesi üzerine büyük güçlerin neler yapacağını görmek için bir duraksama gibiydi.
43:06Hürver de geldi ve kameraya alınan bu görüntülerle dünya görüşmeleri takip ediyor.
43:12Devlet başkanlarının tutandığı uzun bir masa yok.
43:15Bu liderler hayatta birbirleriyle, üniversitelerdeki çalışma şekliyle gayri resmi bir biçimde tüm insanlığın kaderine etkileyecek meseleleri görüşüyor.
43:31Britanya Başbakanı Neville Chamberlain'ın diplomasisi,
43:36aslında bir centilmen olmayan centilmenin sözüne güvenmesi,
43:40onu bazılarının gözünde gülünesi, diğerlerinin gözünde ise acınası bir figüre dönüştürdü.
43:50Onun herkesi yatıştırma politikası hakkında Mao Zedong,
43:56birinin bir taşı kaldırıp kendi ayağına düşürmesi gibi demişti.
44:05Parti yapısında hızla zirveye yükselen Mao,
44:08komitenin 6. genel görüşmelerinde kapanış konuşmasını yaptı.
44:13Japon karşıtı bu savaşta, düzenli savaş, ana, gerilla savaşı, destek mücadeledir.
44:25Sadece düzenli savaşla savaşın sonu belirlenebilir, dedi.
44:32Ancak, Komünist Parti'nin en değerli rolünün, en büyük desteğinin gerilla savaşında olduğunu biliyordu.
44:40Mao Zedong düşüncesinin en büyük içgörülerinden birini açıklayarak,
44:45gücümüzü arttırmalı ve Japon emperyalizminin ezilmesinde,
44:49kendimizi belirleyici bir unsur haline getirmeyi istiyordu.
44:571938 sona ererken, ana Japon saldırısı Wuhan'a yöneldi.
45:02Ancak, kuzeydeki gerilla üsleri rahat bırakılmadı.
45:08Eylül'de, 25 İmparatorluk ordusundan 25 kol,
45:133 eyalette, Şançi, Çahar ve Hebei'de,
45:188. Rota ordusu üstlerinin etrafını sardı.
45:2248 günlük savaşta, 8. Rota ordusu başarılı oldu.
45:271000-2000 kişilik küçük gruplara ayrılarak,
45:30küçük saldırılarla Japonları rahatsız ettiler.
45:34Yeni 4. Ordu'da, benzer bir biçimde Japon hatlarının ardındaki düzeni bozdular.
45:41Milliyetçi birliklerde, gerilla taktikleri uyguladı.
45:45Ancak komünist müttefikleri kadar başarılı olamadılar.
45:50Çinlilerin Wuhan savunması,
45:53Sovyet hava güçlerinin gönüllü pilotlarınca desteklendi.
45:57Stalin'in emrettiği bu destek,
46:00Çin davasına fiziki bir yardımdı.
46:05Ancak bu yardım,
46:07Stalin'in Japonya ile 1941'de saldırmazlık anlaşması imzalanmasından sonra geri çekildi.
46:16Doğum savunma ve her iki tarafında ağır kayıplar vermesine rağmen,
46:21Wuhan, Ekim ayında düştü.
46:23Wuhan suda öyle.
46:25Çeng, başkentini Chongqing'e taşıdı.
46:29Ve Japonlar konumlarını korudu.
46:34Bu, stratejik bir açmazdı.
46:37Ve Japonlar, bu sürede kuklalarını yerleştirdiler.
46:42Japonya'nın fethettiği toprakları ele geçirmek için en iyi stratejisi,
46:47aracılarla yönetmekti.
46:49Ele geçirdiği bölgelerde,
46:51kukla rejimler kuruyorlardı.
46:52Ve Çin'de de aynısını yapmak için önemli çabalar harcadılar.
46:58En iyi seçenekleri,
47:00Wang Xingwei adında bir adamdı.
47:03Ve savaşın ilerleyen yıllarında,
47:06kukla bir yönetime liderlik edecekti.
47:101938 sona ererken,
47:131934'te,
47:15Halk Cumhuriyeti'nin milli marşı olarak kalan,
47:18Gönüllülerin Marşı'nın sözlerini yazan,
47:20oyun yazarı Tien Han,
47:22savaşı nasıl gördüğünü özetleyen bir dize yazdı.
47:28400 milyon aktör,
47:30ve 10 bin li'lik bir cephe.
47:33Seyirci olan dünya,
47:35bizim için büyük tarihi oyunumuzu izliyor.
47:40Çin'de savaş üçüncü yılına giriyordu.
47:43Ancak bu,
47:45savaşın değişeceği yıldı.
47:491939'da,
47:50Avrupa,
47:51alevler içindeydi.
Yorumlar