Jak polskie kino PRZETRWAŁO II wojnę światową

tvfilmy

W dzisiejszym materiale usłyszycie o polskich filmowcach, działających w okresie II wojny światowej, którzy z narażeniem życia walczyli z propagandą okupantów i dokumentowali prawdziwy obraz wydarzeń w Polce. --- ✔ Nasz główny kanał: https://www.youtube.com/user/TVGRYpl ✔ Instagram tvfilmy: https://www.instagram.com/tvfilmy.yt/ ✔ TikTok tvfilmy: https://www.tiktok.com/@tvfilmy_tiktok ✔ Nasz Discord: https://discord.com/invite/tvgrypl ✔ Nasz serwis filmowy: https://filmomaniak.pl/  Znajdź nas na: Instagram Damiana: https://www.instagram.com/tu_kwiatkowski/ Instagram Oskara: https://www.instagram.com/oskar.wadowski/ Instagram Rusnara: https://www.instagram.com/szrusnarczyk/ Instagram Szupiego: https://www.instagram.com/szupiiiiii/

Transcript

00:00Dziś oddziały niemieckie wkroczyły do Warszawu.

00:03Raterskie pozdrowienie przesyłamy żołnierzom polskim walczącym na felu

00:07i wszystkim walczącym gdziekolwiek się jeszcze znajdują.

00:11Jeszcze Polska nie skinęła!

00:13Niech żyje Polska!

00:18Wydarzenia z września 1939 roku na zawsze odmieniły losy naszego kraju,

00:23a polska kinematografia nie była wcale wyjątkiem.

00:26Okupanci podjęli działanie mające na celu wymazanie polskiej kultury i sztuki,

00:30w związku z czym samo posiadanie kamery mogło skończyć się dla jej właściciela tragicznie.

00:34Zdobycie taśmy filmowej graniczyło z niemożliwością,

00:37ale byli i tacy, którzy robili to z narażeniem życia,

00:39aby prawda o losach Polaków pod okupacją mogła zostać utrwalona i pokazana światu.

00:44I to właśnie o takich bohaterach będzie opowiadał dzisiejszy materiał,

00:47ale też o tym, jak Niemcy próbowali przejąć polski przemysł filmowy przed wojną.

00:51Dowiecie się też, co oglądali Polacy w trakcie wojny,

00:54jak filmowcy będący na emigracji walczyli z propagandą Goebbelsa

00:57oraz jak wyglądało odrodzenie polskiego kina po wojnie

01:00i jego zawłaszczenie przez nowe komunistyczne władze.

01:03Zapraszam do materiału.

01:11Niemcy próbowali w sposób pacyfistyczny

01:13podporządkować sobie polski przemysł filmowy już kilka lat przed wojną,

01:17czego wyrazem była m.in. polsko-niemiecka umowa filmowa z końcówki grudnia 1937 roku.

01:23Jej podpisanie było jednym z kroków podjętych przez III Rzeszę

01:26w celu uzależnienia produkcji i dystrybucji polskich filmów od niemieckiego przemysłu.

01:31Działania te oczywiście miały na celu przygotowanie podłoża

01:33pod szerzenie propagandy na ziemiach polskich w trakcie okupacji,

01:36a podpisaniu tego dokumentu towarzyszyła uroczysta polska premiera

01:39niemieckiego filmu propagandowego Zdrajca.

01:42Opowiadał on historię brytyjskich szpiegów,

01:44którzy próbowali sabotować niemieckie lotnictwo.

01:46Produkcja ta miała więc dość antybrytyjski wydźwięk,

01:49co jednak nie przeszkodziło jej warszawskiej premierze.

01:51Niemiecka kinematografia miała przed wojną niezwykle silną pozycję w Europie.

01:55Jeszcze w epoce kina Niemego wielu polskich aktorów

01:58marzyło o zrobieniu kariery u naszego zachodniego sąsiada.

02:01Udało się to między innymi Igo Symowi,

02:03który zapisał się w historii polskiego kina w mało chwalebny sposób,

02:06do czego jeszcze wrócę później w tym materiale.

02:08Z kolei dla legendarnej Polinegri to był tylko przystanek przed karierą w Hollywood.

02:13Zresztą nie tylko polscy filmowcy dawali się skusić urokom niemieckich kin,

02:16bo Niemcy działali w podobny sposób także w innych państwach,

02:19ze szczególnym uwzględnieniem tych sojuszniczych, jak Włochy czy Węgry,

02:23a poza granicami Europy także Japonia.

02:25Była to trochę samonapędzająca się maszyna,

02:27bo im większą estymą niemiecka kinematografia cieszyła się poza granicami Rzeszy,

02:31tym bardziej twórcom z Polski i innych krajów zależało,

02:33by ich filmy trafiły na ekrany niemieckich kin.

02:35Sukces na tym rynku dawał im szansę zaistnieć także w innych krajach.

02:39Mimo to, choć polska kinematografia łaknęła ekspansji na niemiecki rynek,

02:42przemysł filmowy w Polsce skutecznie bojkotował niemieckie filmy,

02:45aż do czasu podpisania wspomnianej umowy.

02:48Niecałe trzy lata później polska kinematografia w zasadzie przestała istnieć.

02:52Jednak to nie jest tak, że podczas okupacji nie powstawały filmy.

02:55Powstawały, choć wiele najwybitniejszych postaci kina przedwojennego spotkał tragiczny los.

03:00Niektórzy nie przeżyli nawet kampanii wrześniowej,

03:02padając ofiarą bombardowań niemieckich,

03:04jak choćby aktor Stefan Hnedziński,

03:06który wystąpił u boku Kazimierza Junuszy Stępowskiego

03:08w pierwszej ekranizacji Znachora z 1937 roku.

03:12Sam Junusza Stępowski, postać absolutnie legendarna,

03:14człowiek, który zagrał główną rolę w pierwszym polskim filmie fabularnym w 1902 roku,

03:20został zastrzelony przez pluton likwidacyjny Armii Krajowej,

03:23próbując osłonić przed kulą żonę.

03:25Polskie podziemie skazało ją na śmierć za kolaborację z Niemcami,

03:28którzy wykorzystywali jej uzależnienie od narkotyków.

03:30Z kolei gwiazda filmu Piętro Wyżej,

03:32o którym mówiłem przy okazji jednego z niedawnych materiałów,

03:35Eugeniusz Bodo,

03:36liczył, że szwajcarskie obywatelstwo pomoże mu,

03:38jeśli trafi w ręce Niemców.

03:39Niestety tylko mu zaszkodziło, bo wpadł na Sowietów,

03:42którzy oskarżyli go o bycie szpiegiem III Rzeszy,

03:45wysłali do łagru, gdzie zachorował najprawdopodobniej na gruźlicę i zmarł.

03:49Wielu innych czekał równie tragiczny los w niemieckich obozach zagłady,

03:52gettach czy podczas powstania warszawskiego.

03:54Po wkroczeniu wojsk III Rzeszy,

03:56polski przemysł filmowy w zasadzie się zatrzymał.

03:58Ostatnie polskie filmy z tamtego okresu były rejestrowane w trakcie kampanii wrześniowej.

04:02Niestety zbyt wiele z zarejestrowanych wówczas materiałów

04:04nie zachowało się do naszych czasów.

04:06Częściowo dlatego, że nie było wówczas zbytnio skoordynowanych grup,

04:09które zajmowałyby się rejestracją tych wydarzeń.

04:11Jedną z nielicznych produkcji, które zawierały nagrania z tamtego okresu,

04:14jest dokument Siege,

04:16który został stworzony na podstawie materiałów nagranych przez polskich operatorów,

04:19nazywanych od imienia prezydenta miasta,

04:21ekipą starzyńskiego oraz amerykańskiego reportera,

04:24Juliana Briana.

04:25W trakcie okupacji posiadanie sprzętu było zakazane.

04:27Na terenie Generalnego Gubernatorstwa

04:29otwartych pozostało około 70 kin,

04:31które służyły celom propagandowym,

04:33a zyski z biletów finansowały nazistowską machinę wojenną.

04:36Zdarzały się też pokazy plenerowe niemieckich kronik propagandowych,

04:39jak choćby na krakowskim rynku,

04:41gdzie umieszczono ekran na wieży ratusza.

04:43Nie powinno zatem dziwić,

04:44że Polskie Państwo Podziemne rozpowszechniało hasło

04:47tylko świnie siedzą w kinie

04:48i aktywnie przeciwdziałało tym seansom,

04:50choćby wrzucając gaz łzawiący do sal kinowych.

04:54Mimo to kina jednak całkiem aktywnie działały,

04:57zwłaszcza poza Warszawą,

04:58gdzie akcji dywersyjnych było najwięcej.

04:59Pokazywano, co ciekawe, nie tylko filmy niemieckie,

05:02choć była ich zdecydowana większość.

05:04W trakcie okupacji można było oglądać

05:06kilkadziesiąt przedwojennych polskich filmów

05:08z poprawionymi napisami początkowymi,

05:09z których pozbyto się żydowsko brzmiących nazwisk.

05:12Siedem polskich produkcji doczekało się

05:13podczas wojny swojej premiery,

05:15z czego sześć zostało ukończonych już podczas okupacji.

05:18Tą zrealizowaną w całości jeszcze przed wojną

05:20był sportowiec mimo woli,

05:21w którym obecny był z dzisiejszej perspektywy

05:23dość oklepany już motyw zamiany ról.

05:26Opowiadał on historię hokeisty,

05:27który pod wpływem zauroczenia pewną damą

05:29postanawia zamienić się miejscami

05:31z warszawskim fryzjerem,

05:32aby się do niej zbliżyć.

05:33Niemcy najwyraźniej uznali,

05:34że komedia pomyłek z elementami slapstickowymi

05:37i facetem przebranym za babę

05:38nie będzie zasiewać w głowach widzów

05:40czegoś, co mogłoby zagrozić okupantom,

05:42choć profilaktycznie i tak wycieli

05:43z tego filmu kilkanaście minut.

05:45Te ukończone już podczas okupacji

05:47to również były komedie,

05:48jak na przykład

05:49Ja tu rządzę,

05:50albo melodramaty,

05:51jak choćby Złota Maska.

05:52Filmy bezpieczne,

05:53które dodatkowo poddawano ścisłej cenzurze,

05:55co do których Niemcy czuli,

05:57że mogą je bezpiecznie wpuścić do kin.

05:59Sami okupanci też nie próżnowali.

06:01Wiedząc, jak potężnym narzędziem propagandy jest kin,

06:03opróbowali zainicjować kilka projektów

06:05z udziałem polskich aktorów.

06:06Na szczęście z większości z tych pomysłów

06:08nic nie wyszło.

06:09Najgłośniejszym z nich jest

06:10Powrót z 1941 roku,

06:12opowiadający o Polakach

06:13prześladujących zamieszkującą tereny

06:15Wołynia mniejszość niemiecką.

06:17Dwa lata temu zrobiłem materiał o Igosymie,

06:19który werbował polskich aktorów do tego projektu,

06:21za co został skazany na śmierć

06:23przez polskie państwo podziemne.

06:25A skoro już mowa o państwie podziemnym,

06:26to film też był wówczas

06:27jedną z przestrzeni działalności konspiracyjnej.

06:30Już od 1942 roku

06:32przygotowywano się do planowanego powstania,

06:34zbierając sprzęt i taśmy filmowe

06:36oraz organizując szkolenia

06:38z podstaw filmowania dla wszystkich chętnych.

06:40Zaowocowało to utworzeniem grupy filmowców

06:42o kryptonimie RUJ,

06:44na czele której stanął Antoni Bochdziewicz.

06:46To właśnie RUJ odpowiedzialny jest

06:47za kroniki tworzone podczas Powstania Warszawskiego,

06:50których fragmenty wykorzystane zostały później

06:52do dokumentu Powstanie Warszawskie z 2014 roku.

06:55Podczas powstania zrealizowane zostały

06:57trzy odsłony kroniki.

06:58Każda z nich miała premierę

06:59w warszawskim kinie Palladium.

07:01Pokazy te, organizowane dla żołnierzy

07:03i prasy powstańczej,

07:04musiały mieć naprawdę ogromne znaczenie

07:06przy podnoszeniu morale walczących.

07:07Pierwszy z nich odbył się 13 sierpnia.

07:10Widzowie mogli zobaczyć na wielkim ekranie

07:11m.in. zdobycie budynku Prudentialu

07:13i gmachu PKO

07:14oraz ocalenie przed zniszczeniem

07:16skrzypiec Stradivariusa.

07:17W drugim, którego projekcja miała miejsce

07:1921 sierpnia ukazano proces zdobycia

07:21budynku polskiej akcyjnej spółki telegraficznej,

07:24a szczególną radość wśród widzów

07:25miał wywołać widok wyprowadzonych

07:27z niego niemieckich jeńców.

07:28Niestety były tam też

07:29bardziej przygnębiające obrazki,

07:31jak np. trafienie pociskiem

07:33studia montażowego kroniki,

07:34które zostało później przeniesione

07:36do kina Palladium.

07:37W trzeciej odsłonie kroniki

07:38jednym z tematów przewodnich

07:39była brawurowa akcja odbicia

07:41komendy policji i ministerstwa spraw wewnętrznych

07:43przy krakowskim przedmieściu

07:44oraz zdobycie kościoła Świętego Krzyża.

07:46Pojawiły się tam też relacje ze szpitala polowego

07:48pod siedzibą PKO i piekarni wojskowych

07:51oraz nagrania jeńców niemieckich,

07:52którzy pracują m.in. przy odbudowie barykad.

07:55Wedle różnych źródeł

07:56projekcja trzeciej odsłony kroniki

07:57odbyła się albo 28 sierpnia,

07:59albo 3 września.

08:01Znalazłem też wzmiankę o czwartej projekcji,

08:02która miała odbyć się 4 września

08:04i była krótsza niż poprzednie

08:06ze względu na mniejszą ilość

08:07dostarczonych materiałów filmowych.

08:09Co więcej, tego samego dnia

08:10przestała działać elektrownia miejska,

08:12dalsze pokazy były więc niemożliwe.

08:15Polska kinematografia była żywa

08:17również poza granicami

08:18Generalnego Gubernatorstwa.

08:20We Francji przedstawiciele filmu polskiego

08:21utworzyli grupę, którą nazwali

08:23Referat Filmowy.

08:24Jej celem było przeciwdziałanie

08:25nazistowskiej propagandzie.

08:27Zajmowali się tworzeniem filmów dokumentalnych,

08:28które pokazywały prawdziwy obraz wojny w Polsce.

08:31Początkowo polscy filmowcy,

08:32jak choćby Eugeniusz Cenkalski,

08:34Ryszard Ordyński

08:35czy małżeństwo Temersonów

08:36działali w Paryżu.

08:37Wojna zmusiła ich jednak w 1940 roku

08:39do przeniesienia działalności do Anglii.

08:41To właśnie na emigracji

08:42powstały takie filmy,

08:43jak choćby Kraj mojej matki,

08:45do którego zaangażowana w roli narratorki

08:47została córka Marii Skłodowskiej-Kiri,

08:49Ewa.

08:50Warto wspomnieć też o

08:51This is Poland Cenkalskiego,

08:53który ukazywał dynamiczny rozwój

08:54naszego kraju przed niemiecką agresją

08:56oraz jej następstwa.

08:57Podobny wydźwięk miał awangardowy film

08:59Calling Mr. Smith,

09:00który pokazywał hipokryzję Niemców,

09:02narodu, który z jednej strony

09:04dał światłu wielkich ludzi kultury,

09:06jednocześnie wypalając do gołej ziemi

09:07kultury okupowanych narodów.

09:09Nie można zapomnieć też o White Eagle,

09:11gdzie swojego głosu życzył

09:12popularny brytyjski aktor,

09:14Leslie Howard,

09:15który dopiero wystąpił u boku

09:16Clarka Gable i Vivian Leif

09:18w Przeminęło z wiatrem.

09:19Poza filmowcami działającymi

09:20pod szyldem cywilnym,

09:22były też organizacje filmowe

09:23pracujące przy armiach,

09:24czyli tak zwane czołówki.

09:26Jedną z nich była

09:27wojskowa czołówka filmowa

09:28utworzona przy dowództwie

09:29naczelnym Armii Polskiej we Francji.

09:31Na jej czele stał

09:32porucznik Stanisław Rochowicz,

09:33współpracujący m.in. z reżyserami

09:35Franciszkiem Orzgom i Zbigniewem Jaszczem.

09:37Byli oni odpowiedzialni m.in.

09:39za stworzenie dokumentu

09:40Jeszcze Polska nie zginęła.

09:41Jego uroczysta premiera

09:42odbyła się pod koniec lipca 1940 roku,

09:46a na pokazie obecny był

09:47m.in. generał Sikorski,

09:49który miał osobiście dziękować

09:50za realizację tego dokumentu.

09:52Nic więc dziwnego,

09:53że po jego tragicznej śmierci

09:54w katastrofie lotniczej

09:55trzy lata później,

09:56ci sami filmowcy postanowili

09:57własnym sumptem

09:58udokumentować jego pogrzeb.

10:00Jednak polska kinematografia

10:01na emigracji to nie tylko zachód,

10:03bo przecież przy Armii Andersa,

10:05gdzie działał m.in. Józef Lejtes

10:06i Michał Waszyński,

10:07rejestrowane były kroniki wojenne

10:09i filmy krótkometrażowe.

10:11To właśnie sekcja filmowa

10:12Armii Andersa jest odpowiedzialna

10:13za nagranie zdobycia

10:14przez Polaków Monte Cassino.

10:15Nagrane przez nich podczas wojny

10:17materiały trafiły też

10:18do filmu fabularnego

10:19Wielka Droga,

10:20który jednak został ukończony

10:21już w 1946 roku.

10:23Byli też filmowcy,

10:24których los rzucił na wschód,

10:25ale nie dołączyli do Armii Andersa.

10:27I to właśnie oni mieli stanowić

10:28w przyszłości podwaliny

10:29polskiej kinematografii

10:30po II wojnie światowej.

10:32Mowę m.in. o Aleksandrze Fordzie,

10:34późniejszym reżyserze Krzyżaków,

10:35czy Stanisławie Wolu

10:36i Jerzem Bosaku.

10:37Utworzyli oni czołówkę filmową

10:39przy I Dywizji Piachoty

10:40im. Tadeusza Kościuszki,

10:42która była częścią

10:42Ludowego Wojska Polskiego.

10:44Oni również tworzyli

10:45swoje kroniki wojenne,

10:46choć nie byli aż tak aktywni

10:47jak ich koledzy z Armii Andersa,

10:49bo powstały zaledwie trzy odsłony,

10:51choć raczej nie z lenistwa,

10:52a ze względu na brak sprzętu.

10:54Najsłynniejszym filmem

10:55zrealizowanym przez czołówkę filmową

10:56był Majdanek Cmentarzyska Europy,

10:58który powstał krótko

10:59po wyzwoleniu obozu

11:00z rąk Niemców.

11:01To wstrząsający dokument

11:03pokazujący skalę okrucieństwa okupanta,

11:05a zarazem film propagandowy

11:06pełen historycznych przeinaczeń,

11:08gdzie można było usłyszeć

11:09m.in. to,

11:10że za zbrodnię katyńską

11:11odpowiadali Niemcy.

11:12Filmowcy należący do czołówki

11:14oraz ci, którzy przeżyli

11:15Powstanie Warszawskie,

11:16krótko po tych wydarzeniach

11:17zapoczątkowali realizację

11:18Polskiej Kroniki Filmowej,

11:20później przejętej przez

11:21wytwórnie filmów dokumentalnych

11:22i położyli fundament

11:23pod Szkołę Filmową w Łodzi,

11:25która po dziś dzień

11:26kształci kolejne pokolenia

11:27polskich filmowców.

11:29Bo to właśnie Łódź

11:31stała się po wojnie

11:32centrum życia filmowego,

11:33choć na początku

11:34miała być dla filmowców

11:35zaledwie swoistą poczekalnią

11:36na czas odbudowy Warszawy.

11:38Na potrzeby studia filmowego

11:39zaadaptowano jedną

11:40ze znajdujących się

11:41w mieście hal sportowych.

11:42Większym problemem miało

11:43okazać się zdobycie sprzętu.

11:45Wymuszało to na filmowcach

11:46dość kreatywne podejście,

11:48czego wyrazem był np. statyw,

11:49który skonstruowano

11:50z przerobionego fotela dentystycznego.

11:52Na początku maja

11:53do Polski zaczęło napływać

11:54sprzęt filmowy

11:55ze zdobytego przez wojska

11:56alianckie Berlina.

11:57W Łodzi uruchomiona została

11:58fabryka reflektorów

11:59i sprzętu filmowego,

12:00a z czasem zaczęły powstawać

12:02też kolejne,

12:03produkujące kluczowe

12:03dla działalności filmowej produkty.

12:05Odradzać zaczęły się również kina.

12:07Do połowy marca 1945 roku

12:10na ziemiach polskich

12:10działalność rozpoczęło

12:12już 100 kin.

12:13W kwietniu było ich już 200,

12:14a do końca roku

12:15działało już blisko 400.

12:17Nie wliczając w to oczywiście

12:18kin objazdowych,

12:18które działały dość intensywnie

12:20w ostatnich miesiącach wojny

12:21i krótko po jej zakończeniu

12:23prowadząc tak zwaną kinofikację.

12:25Jej celem była oczywiście

12:26indoktrynacja polskiego społeczeństwa

12:28ze szczególnym uwzględnieniem

12:29ośrodków wiejskich,

12:30bo to właśnie na nich

12:31zależało nowym sterowanym

12:32ZSRR polskim władzom.

12:34Nie miały one wówczas

12:35zbyt dobrego PR-u,

12:36a kluczowe było dla nich

12:37zyskanie poparcia mieszkańców wsi

12:38jeszcze przed ogólnopolskim

12:40referendum z 1946

12:41oraz wyborami z 1947 roku.

12:44Departament Polityczno-Wychowawczy

12:46Ministerstwa Informacji i Propagandy

12:48zainicjował działalność

12:49kino objazdowych

12:50jeszcze we wrześniu 1944 roku.

12:53Wówczas w celach mobilizacyjnych,

12:54aby zachęcać do wejścia

12:55w szeregi Ludowego Wojska Polskiego,

12:57wiele z nich podążało

12:58śladem Wojsk Frontu Wschodniego

13:00działając na ledwo co wyzwolonych terenach,

13:02a w swoim repertuarze

13:03miały filmy zrealizowane

13:04przez czołówkę filmową

13:05działającą przy Ludowym Wojsku Polskim

13:07oraz produkcje radzieckie.

13:09Świeżo wyzwolone tereny

13:10to był bardzo podatny grunt

13:11dla propagandy.

13:12Z czasem kino objazdowe

13:13cieszyły się coraz mniejszą popularnością,

13:15a momentami spotykały się wręcz z wrogością,

13:18ale w pierwszych miesiącach działalności

13:19zmęczeni wojną ludzie

13:20w Italii je z entuzjazmem.

13:22Był to dla nich

13:22jeden z pierwszych przyjawów

13:23powrotu do normalności,

13:25a wielu zapewne wierzyło,

13:26że nowe władze,

13:27jakie by nie były,

13:28nie mogły być przecież gorsze

13:29niż niemieccy okupanci.

13:31Było to wyrachowane działanie propagandowe.

13:33Od pewnego momentu

13:34Ministerstwo Informacji i Propagandy

13:35miało pełną decyzyjność

13:36nad obieranymi przez kinatrasami,

13:38dostępnym repertuarem

13:39i zyskało możliwość

13:41badania nastroju w widowni.

13:42Co więcej,

13:43były one zwolnione z podatków,

13:44które musiały płacić zwyczajne kina.

13:46Bilety można było kupić za grosze,

13:48a darmowe pokazy były częste,

13:50zazwyczaj z okazji świąt

13:51uznawanych przez partię.

13:53Ich pracownicy posiadali

13:54status funkcjonariuszy państwowych,

13:56a przy ich doborze

13:56większe znaczenie miały

13:57poglądy polityczne i przeszłość

13:59niż umiejętności techniczne

14:00potrzebne na takim stanowisku,

14:02przez co jakość projekcji

14:03często była po prostu fatalna.

14:05I nic dziwnego,

14:06bo do obowiązków pracowników takich kin

14:08należało głównie prowadzenie

14:09nacechowanych propagandowo

14:10prelekcji przed filmami,

14:12choć oficjalnie ich misją było

14:13oczywiście krzewienie kultury

14:15i oświaty w narodzie.

14:16Jednym ze stałych punktów

14:17repertuaru kinobjazdowych

14:18były kolejne wydania

14:19wspomnianej już

14:20polskiej kroniki filmowej.

14:21Jej pierwsze odsłony

14:22powstały krótko po zdobyciu Lublina

14:24i podobnie jak kina objazdowe,

14:26początkowo cieszyły się

14:27ogromną sympatią.

14:28Można było zobaczyć tam

14:29między innymi relacje

14:30z odbudowy kraju,

14:31ze szczególnym uwzględnieniem

14:32procesu odbudowy Warszawy

14:34w ramach cyklu,

14:34jakim był biuletyn odbudowy stolicy.

14:36Z czasem jednak

14:37kolejne jej wydania

14:38zaczęły przybierać

14:39dużo bardziej propagandowo

14:40o patologiczny charakter.

14:42Nie będę się jednak

14:42bardziej rozgadywał

14:43na temat kroniki,

14:44bo tak się składa,

14:45że miałem już okazję

14:46to zrobić w jednym

14:47z moich materiałów.

14:48Jeśli więc interesuje Was ten temat,

14:49to zachęcam,

14:50żeby się z nim zapoznać,

14:51a ja przejdę do wątku

14:52dotyczącego pierwszej

14:53pełnometrażowej

14:54powojennej polskiej produkcji fabularnej.

14:56Pierwszym polskim filmem,

14:57który powstał po zakończeniu

14:58II wojny światowej,

15:00jest bowiem Musical,

15:01a konkretnie zakazane piosenki

15:03Leona Buczkowskiego,

15:04które miały swoją premierę

15:05na początku stycznia 1947 roku.

15:07Tytułowe zakazane piosenki

15:09były utworami śpiewanymi

15:10m.in. przez partyzantów

15:11ku pokrzepieniu serc,

15:13a w samym filmie

15:13faktycznie występują

15:14uliczni muzycy,

15:15którzy wykonywali je

15:16podczas okupacji.

15:17Zakazane piosenki

15:18spotkały się

15:19z mieszanym przyjęciem.

15:20Frekwencja była oczywiście rekordowa.

15:22W końcu mowa o dziele

15:23wyczekiwanym jak mało które,

15:25którego popularność

15:25mi przebić 14 lat później

15:27dopiero krzyżacy.

15:28Jeśli chodzi o krytyków,

15:29niektórzy nadmiernie

15:30tę produkcję gloryfikowali,

15:32a inni przesadnie

15:33mieszali z błotem.

15:34Innymi słowy,

15:35rabieni się wypowiedzieli,

15:36a prawda tak jak zazwyczaj

15:37leżała zapewne gdzieś po środku.

15:41Dzięki działalności filmowców,

15:42którzy często rejestrowali

15:43różne wydarzenia

15:44z narażeniem życia,

15:45wiemy jaki był prawdziwy

15:46obraz niemieckiej okupacji.

15:48To bezcenne,

15:49często absolutnie unikatowe

15:50materiały historyczne,

15:51na których do dziś

15:52bazują badacze tamtego okresu.

15:54Wiele z nich zostało

15:55bezpowrotnie utracone,

15:56wiele zaginęło,

15:57ukryte przed okupantem

15:58tak skutecznie,

15:59że dekady później

16:00nadal pozostaje nieodnalezione.

16:01Poza podnoszeniem morale,

16:02tworzone filmy

16:03neutralizowały też

16:04nazistowską propagandę,

16:05ujawniając obecne

16:06w niej przekłamania.

16:07Przywódcy i obywatele

16:08państw zachodnich

16:09na własne oczy

16:10mogli przekonać się,

16:11jakie były prawdziwe losy

16:12Polski i Polaków.

16:13Jednak przede wszystkim,

16:15działalność ta

16:15podtrzymała istnienie

16:17polskiej kinematografii,

16:18która odrodziła się po wojnie

16:19i położyła fundamenty

16:21pod kolejne pokolenia

16:22polskich filmowców.

16:23Wielu z nich odziedziczyło

16:24po swoich poprzednikach

16:25tę buntowniczą żyłkę,

16:27stawiając opór

16:27nowemu porządkowi,

16:28który zastali w PRL-u.

16:30Ale ich praca u podstaw,

16:31tworzenie filmów,

16:32które często dostępne były

16:33wyłącznie w drugim obiegu,

16:35po skierowaniu ich

16:35przez komunistyczne władze

16:36na półkę,

16:37to temat,

16:38który poruszany był

16:39na tym kanale

16:39przeze mnie już wielokrotnie.

16:41Odmykam dyskusję

16:42i do usłyszenia.

Category

Transcript

Comments

Recommended