00:00Prutas ito, pero kaamoy at kalasaraw ng tinapay?
00:09Wala raw masamang tinapay sa prutas na ito na napipita sa Barangay Mintal, Tugboc District, Davao City.
00:18Kahit papirme itong napagkakamalang marang, kamansi o langka, pilugan din kasi ito at ang balat na palilibutan ng mga umbok.
00:28Pero kapag ito'y binuksan, wala itong buto. At kung titikman naman, ang lasaraw nito parang tinapay.
00:36Kaya ang tawag dito sa Ingles, breadfruit.
00:41Sa Luzon, mas kilala bilang rimas. Pero sa mga bisaya, ang tawag nila dito, kulo.
00:48Ang kulo, mabisa raw solusyon sa kulo ng tiyan o gutom. Inilalaga at kinakain.
00:55Parang pandesal. Yan ang yung tekstyo niya, parang kamote.
01:03Parang yung mga nagot na yung mga pagkain.
01:06Pero si Susan, isinasahog niya ito sa iniluluto niyang ulam.
01:11Ang mga napipitas niya kasing kulo mula sa puno sa kanilang bakuran.
01:16Ito na yung pwede nating kainin.
01:18Ang gamit niya sa pagluluto ng ilagang paa ng baboy.
01:22Natutunan ko yung luto dahil mahilig ang asawa ko ng sabaw.
01:28Ang kulo, binalatan muna ni Susan.
01:30Pag inamoy mo siya, para talaga siyang tinapay.
01:35Pagkatapos hiwahiwain, pinakuluan ni Susan ang kulo kasabay ng paa ng baboy.
01:40Pamilya ng langka siya eh.
01:42Halos pariho yung texture niya.
01:44Mas matagal lang lutoin yung langka compared doon sa breadfruit.
01:49Habang hinihintay na lumambot,
01:51naggisa siya ng bawang, sibuyas at luya.
01:58Nilagyan ng tanglad, pampawala raw ng lansa at saka tinimplahan.
02:05Titignan niyo, medyo malapot na ang sabaw.
02:09Naluto na.
02:10Ang lasa ng nilagang paa ng baboy sa kulo, sumisipa sa sarap.
02:16Masarap siyang iulam, bagay talaga siya sa kanin.
02:19Extra rice po talaga.
02:21At para naman daw kumain ang kulo,
02:23ang mga bata, ang mga hiniwang prutas,
02:26kanya raw iprin nito para gawing kulo french fries.
02:31Hindi ko na matigilan, sarap.
02:34Taong 2022, nung nagtanim si Susan ang puno ng kulo sa kanilang bakuran.
02:39Ang breadfruit dito sa Dabao, at first, ay hindi siya masyadong kilala.
02:43Kuminsan may dadaan dito, ano yan, marang or kamansi.
02:48Nung lumago, nag-propagate o nagparami na siya ng seedlings na ibinenta sa kanyang nursery.
02:53Padami ng padami ang aking tanim na din i-display dyan sa harap.
02:57Nakilala nga yung breadfruit.
02:58Sa harap ng nursery ko, halos breadfruit ang nakalagay ngayon.
03:02Hindi niya lubos inakala na ang pagbibenta pala ng breadfruit seedling
03:07ang magiging bread and butter niya.
03:09Sa isang buwan siguro, kumikita tayo ng not less than 50,000.
03:14Si Jean naman, hilig daw gawing panghimagas ang kulo.
03:20Ang kulo, pwede po siya glate sa plan, halaya, jam, puto-puti na kulo.
03:26Natry ko na din yung cake.
03:28Pero ang nagpapatamis daw talaga sa kanyang ngiti,
03:31ang kanyang kulo cue.
03:33Para itong banana cue o kamote cue na inilala ko.
03:37Pero ang gamit niya, breadfruit.
03:39Pag i-cue mo siya, ang lasa talagang siya crunchy.
03:42Lalo-lalo na po bagong luto, manamis-namis.
03:45Para raw maging crispy ang lulutuin kolok cue,
03:49ang ginagamit ni Jean, yung medyo hilaw pa.
03:52Hindi po siya gaya sa saging na lulutuin mo po is hinug.
03:55Kung hinug na, malambot na siya.
03:56Kapag hilaw po ang kulo, mas nadali siyang kapitan ng sugar.
04:00Bago pre nito, dalawang oras muna niyang binilan.
04:07Pagkatapos, iprinito sa kumukulong mantika.
04:15At para tumamis, binudburan ng pulang asukar.
04:19Dapat ilagay natin yung sugar sa luhit na siya.
04:22Para hindi siya masunog.
04:29Kolokyo!
04:30Limang piso lang kada stick.
04:32Aabot ka yung merienda.
04:34Mura ko po siyang binibenta kasi yung mga baon ng mga bata.
04:38Ngayon kasi walang pasukan, binibenta ko po yun sa mga offices.
04:43Kakaiba siya, hindi siya kagaya ng kamote at saging, masarap siya.
04:47Malaking tulong po ang kulo para sa akin, pangbayad ng mga gastusin sa bahay.
04:52Dahil sa potensyal ng kulo dito sa Davao City, may itinatag na grupo para mas mapag-aralan pa ang mga pwedeng gamit pa nito.
05:05Ito ang Davao City Breadfruit Growers Association na pinangumunahan ni Denny.
05:11Ang goal ng Davao City Breadfruit Growers Association, ma-implement sa bawat bahay na meron silang isang puno kada pamilya.
05:21Ang kulo kasi ay siya talaga ang alternatibo sa abigas.
05:25Isa sa mga pinakabago nilang produkto, ang kulo chips.
05:31Mas healthy raw itong papakin.
05:33Ang mga binalatang kulo, hiniwa ng manipis at saka iprinito.
05:37Na ibibenta nila 50 pesos kada pouch.
05:46Malotong, crunchy.
05:48Meron din silang harina na hindi gawa sa wheat o trigo, kundi sa kulo.
05:54At tinapay na gawa sa prutas na lasa ngang tinapay.
05:59Makikita natin ang kaibahan sa kulo. Talagang solid sila.
06:02Tinapay talaga siya na buo. Mabusosog talaga yung tao.
06:05Pagkatapos ibilad sa araw ang mga hiniwang kulo, isinalang nila ito sa powdering machine.
06:17Na ibibenta nila 50 pesos kada 100 grams.
06:22Super fruit because of its nutritional content.
06:25It can be used both as a fruit and as a vegetable.
06:29May carbohydrates, may fat siya.
06:31Aside from that, rich siya in iron, tapos may magnesium siya, may potassium din siya, and calcium, para siyang milk, and antioxidant.
06:40Sayang yan kapag pabayaan natin.
06:43Kaya itong mga ganito ay dapat pinagtutuunan natin ng pansin.
06:47Kapag binatukaraw ng bato, batuhin mo ng tinapay.
06:51Basta huwag lang yung prutas na lasang tinapay ha.
06:55Masakit kasi ito kung makatama.
06:58At higit sa lahat, sayang!
Comments