00:02To be continued...
00:30Tagal po namin kayong binantayan kasama ang mga otoridad.
00:33Oras ng tuldukan ang inyong irigalagaway.
00:37Pinangitulutan ng isang ospital ang resibo na madokumento walang tigil na pakingisay.
00:48Paglalaway at pagwawala ng isang lalaki sa kanilang rabies ward.
00:56Sa ganyan aabot ang pasyente ang nakagat ng isang rabies infected na kayo kung hindi agad maturo ka ng bakuna.
01:09Isa ang 58 taong gulang na lalaking ito sa daan-daang nabibiktima ng rabies sa Pilipinas kada taon.
01:17March 2024 siya unang nakagat ng aso pero kwento ng kanyang ama.
01:22Hindi raw agad nakapagpaturok ng anti-rabies vaccine ang kanyang anak.
01:29Ay, ala yan. Hindi obra sa akin yan. Iga niya, sinasabi niya.
01:33Pero ganun paman, pagkakan, uulitin ko uli.
01:36Hindi sa kailan a-atake sa loob ng katawan mo yan.
01:40Lalo na pag nakakunekta na sa utak, lala na tayong magagawa.
01:44Hanggang noong November 5, 2025, nangyari na ang kinatatakutan ni Tatay Eduardo.
01:51Pag inom ng tubig na gano'n, nung anak kong inilwa niya yung tubig.
01:59Kaya ang sabi sa akin, Kuya Ede, dali mo na sa hospital yan. Sin Thomas ng rabies yan.
02:10Lalaking nakagat ng aso noong March 2024, itinakbo sa hospital noong November ng nakaraang taon.
02:18Dahil, huli na ng makapagpaturok ng anti-rabies.
02:22Lumubha na raw ang kondisyon ng biktima.
02:30Eh, nung mga nung naidala raw, hindi magtagal na gano'n, mga gabi na.
02:35Nagwawala raw. Eh, kaya nakatali na siya.
02:39Naglalaway na ako ng kwan. Eh, nasaksakan na po ng anti-rabies.
02:44Kaya alam po, ikaw, kumalat na ikaw. Nakapanik na sa ulo.
02:47Wala pang 24 oras, tuluyan na siyang pumanaw.
02:55Pagdating ng asais ng gabi, 1043, declared na patay na ang anak ko.
03:05Dakil, may tuturing na isa sa pinaka-deadly o nakamamatay na infectious disease ang rabies.
03:10Kailangang maturukan agad ang sino mang makagat ng hayop na maaring infected nito.
03:16Pero, paano kung ang itinurok na bakuna sa pasyente, peki pala, o kaya na may maaaring eksperb na?
03:25Noong nakaraang taon, nakatanggap ang resibo ng isang nakaalarmang mensake.
03:31Ayon sa sumbong, nagre-repack di umano ang isang pamilya ng hindi-reestradong anti-rabies vaccines para ibenta.
03:39Wow! O base business yarn!
03:42Ayon pa sa impormasyon, pinapalitan daw ang mga label o brand ng mga bakuna
03:47at maging ang expiration date ng mga gamot.
03:52Pinabago rin daw?
03:54Dakil, sa matinding piligro na pwedeng idulot nito sa publiko,
03:58agad na nakipag-uglayan ng resibo sa Food and Drug Administration o FDA.
04:04Para masimula na ang investigasyon, inilapit na rin ng resibo at FDA
04:09sa National Bureau of Investigation, Dangerous Drugs Division o NBI-DDD
04:14ang reklamo.
04:16Pagkatapos nating matanggap yung sumbong mula sa isang impormante,
04:21hinggil sa di umano'y iligal na repacking at tampering
04:24nitong mga anti-rabies vaccine na binabagsak sa ibang-ibang animal bite center,
04:30personal po akong nagtungo dito sa National Bureau of Investigation
04:33para isumbong at idulog ang reklamo.
04:40Ano po yung mga hakbang na naiisip o pinaplano ninyong i-execute
04:46para ho matuldukan itong kalukohan na ito, sir?
04:50Itong warrantless certs and seizure in coordination with FDA
04:55or pwede ako mag-apply ng certs warrant.
04:59However, yung certs warrant may kunting challenges
05:03kasi kailangan natin establish yung sequence ng event
05:06na magpapatunay para may mga ebidensyang may lalatag tayo sa korte
05:11pag-apply ng certs warrant.
05:12Matapos idulog ng resibo sa NBI at FDA,
05:16kinahilangan ng mga autoridad na kumalap ng malalakas na ebidensya
05:19bago mag-apply ng certs warrant.
05:21Hindi madali ang naging proseso at pagmanman pero
05:25kasama ang resibo, sinimula na ng NBI ang pagmamanman sa lugar.
05:30Pagdating sa target location sa Taguig City,
05:33tumutok na ang team sa inerereklamong bahay na may katabing water station.
05:39Tatlong rider ang naabutan naming may pinipick up na mga styro box
05:42mula sa bahay ng inerereklamong seller.
05:47Sinubukan naming tiktikan kung saan e-deliver
05:50ng mga rider ang mga kakon na pinaniniwalaang may laman ng mga produkto.
05:55Ayong kasi sa natanggap na informasyon ng resibo,
05:59ibinabagsak daw ang mga ito sa iba't ibang animal bite centers,
06:02private clinics at ilang ospital.
06:05Kami ka musta nagpunta?
06:06Ha?
06:07Kiyos?
06:09Pero, daki kailan sa binis ng kilos ng mga rider,
06:12hindi na namin sila nabuntutan.
06:15Kiyos?
06:15Kiyos?
06:18Kiyos?
06:18Kiyos?
06:19Kiyos?
06:20Kiyos?
06:20Sige lamang otoridad at ang resibo sa pagtiktik sa lugar
06:24sa muli naming pagbalik sa area.
06:26Ito, ito.
06:27Ito, ano yung labas niyo?
06:28Lumabas ang isang lalaki mula sa bahay ng seller
06:31na may bitbit na styro box na kanyang isinakay sa nakaparad ng e-trike.
06:41Sinundaan ng resibo ang lalaki na papunta sa isa pang bahay na ilang metro lamang ang layo
06:46mula sa target location.
06:51Makatok siya, makatok.
06:52Bumaba ang kasama naming NBI agent para lapitan ang lalaki at silipin ang laman ng kahon.
07:02Ito na nga kaya ang mga anti-rabies vaccine na inirarepak di umano sa loob ng bahay ng mga suspect.
07:08Sa sumunod na mga araw, patuloy na na-reresibuhan ang kilos sa labas ng inirareklamong bahay.
07:16Ito, ito.
07:17Sa unang pagkakataon, ang isa sa mga inirareklamong utak di umano ng negosyo,
07:22lumitaw sa labas ng bahay.
07:25Para mas makakala pa ng sapat na ebidensya ang mga otoridad,
07:31nagpa siya ang NBI na subukang mamasura sa paligid ng bahay.
07:36Pakay nila, makakuha ng anumang bakas ng di umano'y paglarepak ng mga anti-rabies vaccine sa loob ng bahay.
07:44Kinagabihan, natagpuan ng resibo at agents ng NBI
07:49ang dalawang green garbage bags sa labas ng target na bahay.
07:54Nang halongkatin ang laman nito.
07:57Ay, nandito.
07:58Tumamba ng mga papel at etiketa na karaniwang matatagpuan sa loob ng mga kahon ng bakuna.
08:03Ah, ito.
08:06Purified Verosel Rabies vaccine.
08:08Oh, shocks.
08:09Ito yung sticker nila.
08:12Ang mga nakuhang laman ng garbage bags,
08:15dinala na sa opisina ng NBI para mas masuri.
08:19So, malamang ito yung mga sticker nung nire-rebrand nila.
08:25Kasi naubos na oh.
08:26Inaalis nilang label nung generic.
08:30Papalatan nila ng branded na FDA approved.
08:36At ito yun.
08:38Ayon sa FDA,
08:40minsan ang nagkaroon ng rehistro
08:41ang nire-reklamong home-based na repack or down ng mga bakuna.
08:44Sa dokumentong ito,
08:46Al-Mishal Pharma and Medical Supplies Trading
08:49ang pakala ng negosyo
08:50sa kanilang license to operate noon.
08:53Device Regulation, Radiation Health and Research
08:56ang nakasaad na nature of business.
08:59Pero, napaso na ang kanilang lisensya noong pang-2022.
09:03Kapag po tayo ay gusto natin mag-distribute
09:06or mag-import po ng mga anti-revis vaccines,
09:09kailangan po natin ng license to operate
09:11mula sa Food and Drug Administration
09:13kung gusto po natin mag-manufacture,
09:15mag-trade nito,
09:17at ganoon din po,
09:17hindi po natatapos sa license to operate.
09:20Kailangan po ang mga produkto na ating i-distribute
09:22ay meron pong kaukulang Certificate of Product Registration
09:26mula po yan din sa FDA.
09:28Maraming salamat sa panunood.
09:31Mga kapuso,
09:32para masundan ang mga reklamong nasolusyonan ng resibo,
09:36mag-subscribe lamang sa GMA Public Affairs YouTube channel.
Comments