00:00Issa sa pinakamahabang tulay sa Pilipinas na San Juanico Bridge
00:05ipinagbabawal ng daanan ng malalaking sasakyan.
00:09Ikad to San Juanico, pinagalaw.
00:12Paano na ang mga tiga-probinsya ng Samar at Leyte?
00:16Business sectors already had computed their daily losses.
00:20500 million pesos a month.
00:22Mahigit limang dekada na mula nung itinayo ang San Juanico Bridge
00:31na nagdurugtong sa mga lalawigan ng Samar at Leyte.
00:35Pero ngayon, nanganganib na raw itong masira.
00:40Sa loob ng mahigit kalahating siglo,
00:44ito ang itinuturing na isa sa mga pinakamahabang tulay sa buong Pilipinas.
00:52May habang 2.16 kilometers at nagdurugtong sa mga isla at mga probinsya ng Samar at Leyte.
01:02Naging tulay din ito sa unti-unting pag-usbong ng ekonomiya ng Eastern Visayas.
01:09Ito ang iconic at makasaysayang San Juanico Bridge.
01:14Kinalawang at rumupok na ang ilang bahagi ng San Juanico Bridge,
01:20kaya kinakailangang kumpunihin.
01:22Pero kamakailan lang ang sikat na tulay naging laman ng balita.
01:28Nung naantala ang operasyon nito,
01:30kahit napakahaba at maluwag ang tulay,
01:33nag-traffic sa magkabilang dulo nito.
01:36Ang mga sasakyan nasa mahigit 3 metric tons,
01:46ang bigat katulad ng bus at truck,
01:49pinagbawalan munang tumawid dahil sa ipinapatupad na weight limit.
01:55Kaya ang ibang mga sakay, naglakad.
01:57Ang San Juanico Bridge kasi,
02:04delikado na kung madaanan ang mabibigat na sasakyan,
02:07ang mga hindi makadaan na bus at truck sa Santa Rita, Samar, na stranded.
02:13Wala pa talagang functional port na magdadala ng mga trucks natin,
02:17mga cargos from Samar to Leyte.
02:19Nagkalat din ang mga na-stranded sa kabilang dulo ng tulay
02:23sa barangay Kabalawan sa Tacloban City sa Leyte.
02:27Hassle, maguol, pagburubiyahing diha, Tacloban,
02:30kay cutting trip, nakaka-iha,
02:32nganihin nagagastuhan kita.
02:34Ang mga local government unit sa mga apektadong lugar
02:37nag-alok ng libreng sakay sa mga naabalang pasahero.
02:42May two buses kami from our municipality,
02:45naka-station dito sa barangay Dampigan,
02:47and then may two light vehicles din kami
02:49natatabid sa San Juanico Bridge.
02:50Pero dahil mahaba ang pila,
02:53ang ilang pasahero nag-alay lakad na.
02:56Gaya ng mag-inang ito,
02:58napauwi na sana noon ng Samar,
03:00nung harangin ang sinakyan nilang minibus.
03:03Nung nasa Tacloban po kami,
03:04bumili po kami ng gamit sa bahay.
03:06Pauwi na po kami,
03:07sumakay po kami ng minibus,
03:08hanggang checkpoint na po kami,
03:10pinababa po kami.
03:11Siguro mga sobrang isang oras po,
03:13kasi po,
03:14kahinto-hinto kami,
03:15kasi nga,
03:15mabigat yung anak ko,
03:16asawa ko din,
03:17may daladala niya yung mga pinamili namin.
03:19Ang delivery truck naman,
03:21nalulan ang toneto ni Ladang Koprang ito,
03:24nadala ng grupo ni na Ray,
03:26na antala,
03:27matapos silang pagbawalang tumawid.
03:29Mahirap talaga,
03:30kasi gawa ng ano,
03:31yung iba,
03:31hindi muna nagbibinta,
03:33gawa ng mahirap yung transportation.
03:36Para matuloy ang delivery,
03:38kinailangan pa nilang ikarga ang mga kopra
03:40sa dalawang magkahihwalay
03:42na mas maliliit na sasakyan.
03:44Kaya ang dati isang tawiran lang ng sasakyan
03:48na uwi sa Syam-Syam.
03:51Ngayon, ilang beses yun na kailangan magpabalik ba?
03:53Sampo.
03:54Samantala,
03:54kung gerikta sila dito sa casa,
03:57alas otso,
03:57alas nevi,
03:58tapos na yung trabaho namin eh.
03:59Mahina na nga yung kopra,
04:01nandyan pa yung transportation,
04:02siya rasyap pa.
04:05Ang ilang na-stranded na pasahero sa Samar,
04:08support na ito sa barangay San Antonio,
04:10sa bayan ng Basay,
04:12nagtungo sa pag-asang matawid
04:14ang dalawang isla
04:15sa pamagitan ng bangka.
04:18Araw-araw,
04:19tinatayang na sa 3,600 na mga pasahero
04:23ang tumatawid dito.
04:25Kabilang na,
04:25ang 61 anyos na si Lynn
04:28na hindi alintana
04:29ang dagsa ng tao sa port,
04:31makatawid lang,
04:32palayte.
04:33Kailangan kasi niyang maipacheck up
04:35ang kanyang inang si Tomasa
04:37na inaatake ng hika.
04:38Kondon na kami sa tanaman ni Iko.
04:40Wala kami sa sakyan.
04:41Isa pa,
04:42malayo,
04:42matrapek.
04:43Tataga lang kasi yung nanay,
04:45kung hindi na kaya niya
04:46magbiyahin malayo.
04:48Kaya doon na lang kami
04:48sa bangka,
04:49sa sakay.
04:50Bagamat maraming naantala
04:52sa sitwasyon ng tulay,
04:54biglang extra kita naman
04:56ang ilang operators
04:57ng bangka.
04:58Kada 15 minutos man ang biyahe,
05:01ang pasahero nagdamok.
05:02Kada pasahero,
05:0450 pesos ang bayad.
05:05Matapos ang 20 minuto,
05:11nakatawid na
05:12ang mag-inanglin
05:13at tumasa
05:14patungo ng ospital.
05:15Gagamitin mo ang anay ito.
05:19Sabi na yung doktor,
05:21nga yung mga tatlong buwan
05:22before magpaluap kick-up.
05:24For those walk-in patients
05:26na hindi talaga sila makatawid,
05:28I suggest na doon na muna
05:30sa pinakamalapit na hospital.
05:32And these hospitals
05:33will communicate with us
05:35if needed talaga
05:36ng help from our end.
05:38Samantala,
05:40ang mga sasakyan
05:41namang may mabigat na karga
05:42pwedeng makatawid sa dagat
05:44sakay ng RORO
05:45or Roll-on, Roll-off vessels.
05:48Nag-expect po tayo
05:49na mag-open ng iba pang ports
05:51para makater sila
05:52ng mga LCT vessels natin.
05:54Ang San Juanico Bridge
05:55sinimulang itayo
05:56taong 1969
05:58sa ilalim ng termino
06:00ni dating Pangulong
06:01Ferdinand Marcos Sr.
06:02taong 1973
06:04nung buksan ito sa publiko.
06:05Sabay sa birthday
06:07ng dating unang ginang
06:08Imelda Marcos
06:09na Tigal Leyte.
06:11It's aesthetically beautiful.
06:13It forms the letter L
06:14sa side ng Leyte
06:15and it curves into S
06:17sa side ng Samar.
06:18It's not just a bridge.
06:19It's the symbol
06:20of Eastern Visayas.
06:22It symbolizes the unity
06:23between two islands
06:24separated by a body of water.
06:27Malaking part
06:27yung San Juanico Bridge
06:29sa pag-transport
06:30ng mga goods
06:30and commodities natin.
06:32From Luzon
06:33to Mindanao
06:33and Mindanao
06:34to hanggang Luzon.
06:36Tacloban
06:37is the hub
06:37of Region 8.
06:38Yung pumupunta
06:39ng Tacloban
06:40yung nagmumaling
06:42pumupunta
06:43sa mga bangko
06:44hospital
06:44coming from Samar.
06:46Hindi rin malilimutan
06:48na minsan
06:49nagsagawa
06:49ng kanyang stan
06:51para sa isang pelikula
06:52ang action star
06:53noon
06:54na si Dante Varona.
07:01It really called
07:02attention to our place.
07:03Sa paglipas
07:05ng mga dekada
07:06nanatili naman daw
07:07na matibay
07:08ang San Juanico Bridge.
07:10Pero kamakailan lang
07:11dahil na rin
07:12sa paglipas
07:13ng panahon
07:14nagsimula
07:14itong rumupok.
07:16Nagkaroon kasi siya
07:17ng retrofitting
07:18ng year 2000.
07:19Doon dito
07:20in-extend natin
07:21yung foundation.
07:22Yung slab natin
07:23sa whole streets
07:24ng bridge
07:24nilagyan siya
07:25ng carbon fiber
07:26para ang strength
07:27ng slab
07:28madagdagan.
07:28Tapos mayroon silang
07:29strainer sa ilalim.
07:30Gayunman
07:31kinakalawang na kasi
07:33ang mga bakal
07:34at humihina
07:35na rin daw
07:36ang pundasyon
07:37kaya delikado
07:38kung madadaanan
07:39ng malalaking
07:40sasakyan.
07:41Ito naman sa taas
07:42pag nakita na yung
07:43ilalim ng slab
07:44ito yung tawag natin
07:45na carbon fiber.
07:46Yung ibang areas
07:47lalo na doon
07:48sa summer side
07:48marami na doon
07:49na nag-crack
07:50deteriorated na yung slab
07:51natin
07:52nabubutas na
07:52kaya nasira
07:53pa rin
07:54ang atong carbon fiber.
07:55Ang project na to
07:57aesthetic
07:57so hindi siya
07:58structural.
07:59The budget used
08:00to light up
08:00the San Juanico Bridge
08:01is separate
08:02from the Department
08:03of Public Works
08:04and Highways.
08:05This was a project
08:06of the Tourism Infrastructure
08:08and Enterprise Zone Authority
08:09which is
08:11an attached agency
08:12of the Department
08:12of Tourism.
08:13Sa pagdaan
08:15ng mga araw
08:16mas ramdam na raw
08:17ng mga residente
08:18ang epekto
08:19ng paglimita
08:20sa operasyon
08:21ng tulay.
08:22Yung nahirapan
08:23kasi natukod kami dito
08:24ng baliwalong araw
08:25na.
08:26Una-una,
08:26pangkain,
08:27budget,
08:27gano'n.
08:27Prices of essential goods,
08:29pagkain,
08:30fuel products din.
08:31Ang summer kasi
08:32dependent din sila
08:34sa Leyte Depot
08:36ng gasolina.
08:38So habang hindi sila
08:39nasusupply,
08:39maimagine mo na lang
08:40kung anong magiging
08:41epekto doon
08:42kung wala kang gasolina,
08:43paano mag-operate
08:44ang mga businesses mo
08:45na gumagamit
08:46ng mga makina.
08:48Nitong Martes
08:49e sinailalim na
08:51ng provincial government
08:52ng SAMAR
08:53sa state of emergency
08:55ang probinsya.
08:56We have the permission
08:57from the government
08:58para na gamitin natin
08:59yung sinasabi natin
09:0030%
09:01from our
09:02Quick Response Fund.
09:03Pwede natin gamitin yan
09:04sa kahit anong paraan
09:06na makakatulong
09:06sa mga commuters,
09:08business sector,
09:09yung sinong mas
09:10nangangailangan talaga
09:11para mapagaan
09:12yung crisis na to.
09:13Ang problema,
09:15maari pa raw
09:16tumagal.
09:17Ang pagkumpuni kasi
09:18sa San Juanico Bridge,
09:20maari raw abutin
09:21ng dalawang taon.
09:24Freeride,
09:24hindi yan tatagal
09:25kasi yung mga tao
09:26magahanap yan
09:27ng convenience.
09:29Business sectors
09:30already had computed
09:31their daily losses.
09:32They are even counting
09:33around 500 million pesos
09:35a month.
09:36Mag-total close tayo,
09:37wala nang makadaan.
09:38Mag-repair kami
09:39sa San Juanico,
09:40continue lang yung repair
09:41sa ilalim,
09:41pero hindi nakaklose
09:42yung tulay.
09:43Wala pa kasi
09:44ito yung narirelease
09:45na pundo
09:45para sa repair.
09:46Kahit siya mapupunduhan
09:47siya immediately,
09:49hindi pa rin siya
09:49agad-agad matatapos.
09:51Our department
09:52asking for the apology
09:53sa lahat na napikta
09:54ng programa namin.
09:56Wala talaga tayong
09:57magawa ngayon
09:57kasi nandoon na tayo
09:59na kailangan natin
10:00protektahan na yung tulay.
10:02San Juanico Bridge,
10:03hindi lang tulay
10:04ng bakal,
10:05kundi tulay
10:06ng buhay.
10:08Pag huminto
10:09o naantala
10:10ang operasyon nito,
10:11parang pinutol na rin
10:13ang daloy
10:13ng kabuhayan
10:14sa dalawang mga isla
10:16ng summer atlete.
10:18Sa bawat araw
10:19na hindi pa na ibabalik
10:21sa normal
10:21ang operasyon nito,
10:23sana
10:23mas humaba pa
10:25ang pasensya
10:26ng mga kababayan
10:27natin dito.
10:28Kaya sana
10:28sa lalong madaling panahon
10:30maibalik
10:31ang ayos
10:32ng tulay
10:33para tuloy-tuloy
10:34na ulit
10:34ang takbo
10:36ng pag-asa
10:37ng kabuhayan
10:38at ng buhay.
10:40Thank you for watching
10:47mga kapuso.
10:48Kung nagustuhan niyo po
10:49ang videong ito,
10:51subscribe na
10:52sa GMA Public Affairs
10:53YouTube channel
10:54and don't forget
10:56to hit the bell button
10:57for our latest updates.
10:59Thank you for listening.
Comments