Od kiedy zaczęliśmy bać się spoilerów?

tvfilmy

Niektóre filmy to dziś ogromne wydarzenie kulturowe, więc mocno przywiązuje się uwagę, by przed premierą nie pojawiły się żadne spoilery. Czy jednak spoilery to zawsze zła rzecz? I od kiedy w ogóle w historii kina mówi się o "spoilerach"?  --- ✔ Facebook TvFilmy: https://www.facebook.com/Filmomaniakpl-104320947717013/ ✔ Instagram TvFilmy: https://www.instagram.com/tvfilmy.yt/ ✔ Nasz główny kanał: https://www.youtube.com/user/TVGRYpl

Transcript

00:00Właśnie oglądam sobie ostatnio trzeci sezon Wikingów i kurczę, fajny serial.

00:04Szczególnie fajny jest ten h***, no.

00:06Mam nadzieję, że nic mu się nie stanie.

00:07Znaczy wiem, że coś się stanie, bo serial zespoilowali mi parę lat temu znajomi.

00:12No właśnie, spoilery.

00:14Obecnie chyba największa zmora mediów społecznościowych i ogólnie interakcji międzyludzkich,

00:19kiedy potencjalnie interesujących nas dzieł popkultury jest tak dużo,

00:22że nie jesteśmy w stanie ze wszystkim nadążyć.

00:25Od kiedy w ogóle boimy się spoilerów i dlaczego są tak kontrowersyjne,

00:28kiedy, zdaje się, niektóre wytwórnie filmowe same chcą nam spoilować filmy przed premierą.

00:33No i przede wszystkim, czy musi to być coś złego?

00:42Ale po kolei, czym w ogóle jest spoiler?

00:45Według Wikipedii to niepożądane informacje o szczegółach zakończenia

00:48bądź ważnego zwrotu akcji utworu literackiego, teatralnego, telewizyjnego lub filmowego.

00:53I w kontekście mediów właśnie, termin ten wykorzystany został najprawdopodobniej po raz pierwszy

00:57już w 1991 roku w kwietniowym numerze satyrycznego magazynu National Lampoon,

01:03gdzie go redaktor Doug Kenney wypisywał spoilery popularnych filmów,

01:07by, jak twierdził, zaoszczędzić czytelnikom czasu i pieniędzy,

01:10by ci nie musieli samych tych filmów oglądać.

01:12Zdaniem Kenneya, ten spoilerami robił czytelnikom przysługę,

01:16co jak na komediowy ton periodyku miało być rzecz jasna żartem.

01:19Ha, ha, bardzo k***a śmieszne.

01:22Termin spoiler z czasem się przyjął i zaczął być coraz częściej używany

01:25zgodnie ze współczesną definicją.

01:27Ba, wraz ze świadomością spoilerów, jak i popularyzacją internetu,

01:30zaczęła się tworzyć swoista kultura spoilerów.

01:32A już na początku lat 90. na m.in. zachodnich forach filmowych

01:36treść postów omawiających fabuły filmów poprzedzały ostrzeżenia przed spoilerami.

01:40Rzecz jasna, to, że słowo spoiler w tym kontekście nie istniało wcześniej,

01:43nie znaczy, że zdradzanie sekretów filmów tym, którzy jeszcze ich nie widzieli,

01:48jest świeżym problemem.

01:49Owszem, przed social mediami trudniej było sobie zepsuć film,

01:51ale nie znaczy to, że takie zachowania nie miały miejsca, przed czym przemysł filmowy

01:55nieraz próbował się bronić na różne sposoby.

01:58Przykładowo, przed seansem niemiego thrillera The Bad z 1926 roku

02:02na ekranie pojawił się komunikat, w którym twórcy prosili, by widzowie po seansie

02:06nie zdradzali znajomym tożsamości cołowego złoczyńcy.

02:09Czy taki zabieg miał sens i czy w ogóle działał?

02:11No, najwidoczniej tak, bo do dziś nikt mi nie zaspoilował The Bad,

02:15a jak wszyscy dobrze wiemy, kino niemie jest teraz szalnie popularne.

02:18Ale plansza przed filmem to jedno, a bardziej bezpośredni komunikat to co innego.

02:23Dlatego też premierowego wieczoru, bazującego na powieści Agaty Christie

02:26spektaklu Moustrap w 1952, po zakończeniu spektaklu,

02:30wcielający się w główną rolę Richard Attenborough,

02:32prosił widownię, by nie wyjawniała sekretu wielkiego twistu,

02:35rozpoczynając tym samym wieloletnią tradycję,

02:38tak istotną tradycję najwidoczniej, że wnuk autorki Matthew Pritchard

02:41w 2010 roku wyraził swoją dezaprobatę tym,

02:44że na Wikipedii znajduje się opis fabuły.

02:47Absurd.

02:48O krok dalej poszedł zaś Alfred Hitchcock

02:50podczas kampanii marketingowej Psycho w 1960 roku.

02:53Reżyser prosił widzów, m.in., by nie zdradzali zakończenia,

02:56bo drugiego nie mają, oraz uprzedzał gadatliwych,

02:58by, cytuję, trzymali się z dala od innych widzów.

03:01Ale to nie wszystko, bo reżyser poszedł jeszcze o krok dalej,

03:04gdy film miał premierę, rozmieszczając w kinach specjalne ostrzeżenia

03:07oraz naciskając na właścicieli kin,

03:09by ci nie wpuszczali już nikogo po rozpoczęciu seansu,

03:12a to celowo lub nie jeszcze bardziej nakręcało hype na film.

03:15I to kilka z głośniejszych, ale rzecz jasna nie jedynych takich przypadków.

03:19Sęk w tym, że trudno się bada spoilery,

03:22kiedy przez wiele lat nie były one nazywane spoilerami,

03:25ale nie sposób oprzeć się wrażeniu,

03:28że generalnie problem jest dziś o wiele większy niż kiedyś.

03:31Można odnieść wrażenie, że kiedyś ludzkość nie bała się spoilerów tak bardzo jak dziś,

03:35kiedy załóżmy poniedziałek rano po premierze jakiejś Grotron czy Walking Dead,

03:39którego nie widziałeś.

03:40Nawet jak zatykasz uszy wśród znajomych, nawet jak wyłączasz feed na social mediach,

03:44to wystarczy jeden durny, męcz nawiązanie, żeby totalnie zepsuć ci odcinek.

03:49I tak, o ile dziś tak zwana spoilerofobia urasta do wręcz takiego poziomu,

03:53że jesteśmy w stanie chcieć zrobić komuś, nie wiem, krzywdę fizyczną,

03:56bo zepsuł nam fabułę, a my jesteśmy te parę odcinków do tyłu,

03:59jak zdaje się, nie ma konsensusu odnośnie szeroko pojętych spoilerów.

04:02Ba, filmowcy mogły nawet celowo nimi operować.

04:04Po premierze Southpaw w 2015 roku jego reżyser Anthony Fuqua wyraził swojej niezadowoleni faktem,

04:10że trailer filmu pokazuje śmierć jednej z kluczowych postaci,

04:13która ma miejsce gdzieś w jednej trzeciej filmu.

04:16Matt Brubaker zaś, szef firmy Trailer Park, który odpowiada za ten, że zwiastun,

04:19bronił decyzji z ukazaniem śmierci postaci,

04:22twierdząc, że to właśnie pokazanie więcej w zwiastunie wzbudza większe zainteresowanie filmem.

04:27Jego zdaniem w 9 na 10 przypadków, gdy widzowie wiedzą czego się spodziewać,

04:31chętnie idą na film, bo wiedzą jakie doświadczenie mniej więcej dostaną za cenę biletu.

04:36To rzecz jasna nic w porównaniu z tym, co 20 lat temu spotkało zwiastun Castaway z Tomem Hanksem,

04:41który na dobrą sprawę spoilował prawie cały film.

04:44I jak przyznał po latach reżyser, Robert Zemeckis, było to jak najbardziej zamierzone.

04:48Jego zdaniem analiza marketingu filmów pokazuje,

04:50że widzowie chcą wiedzieć o filmie wszystko, zanim na niego pójdą.

04:53Obok tego możemy dziś być świadkami kontrastującego trendu,

04:56to znaczy trailerów, które pozornie pokazują bardzo dużo,

05:00ale tak naprawdę są to fałszywe spoilery albo zmodyfikowane sceny

05:04po to, by wprowadzać widza w błąd i bawić się jego oczekiwaniami.

05:08W ostatnich latach najbardziej pod tym kątem w pamięć zapadł mi ostatni epizod Gwiezdnych Wojen.

05:12W jednym ze zwiastunów przez sekundę widzimy mroczną wersję rejzy czerwonym mieczem świetnym.

05:17Internet wręcz płonu wtedy od teorii, co się stanie z główną bohaterką,

05:20kiedy po premierze okazało się, że to tylko kilkusekundowa wizja,

05:23która nie ma praktycznie żadnego wpływu na historię,

05:26czyli z perspektywy czasu, no taki fake spoiler, żeby o filmie było głośno.

05:30Ciekawie, podchodzi do tego też sam Marvel.

05:32Tu przy Avengers Infinity War, nie dość, że mieliśmy ujęcia, których ostatecznie w filmach nie było,

05:36tak mieliśmy jeszcze zmodyfikowane sceny z końcowej bitwy,

05:40które wprowadzały w błąd odnośnie tego, jak ta będzie de facto wyglądać.

05:43I tu z perspektywy widzimy, że zwiastuny Marvela mogą czasem pokazywać nawet więcej

05:48niż spoilery Toma Holanda.

05:49Ale my często nie zauważamy tych rzeczy, nie chcemy ich widzieć,

05:55albo po prostu nie mamy kontekstu i nie chcemy ich szukać.

05:59Ale to nie zmienia faktu, że one tam mogą być.

06:01Bo od mamy kolejny głośny przykład zwiastuna, który spoilował film.

06:04Mowa oczywiście o Jokerze, ale jak to?

06:06Przecież tam nie ma spoilerów przecież.

06:08No, nie do końca.

06:09Bo zostawiając obok siebie sceny, zbierając informacje z wywiadów i materiałów promocyjnych

06:13oraz czytając na przykład o filmowych inspiracjach Tota Philipsa,

06:16jak m.in. King of Comedy, łatwo można było wywnioskować,

06:19dokąd zmierzała fabuła filmu i jak mieszać będzie rzeczywistość

06:22z wyobraźnią chorego, psychicznie głównego bohatera.

06:25Co w sumie udało się w dużej mierze przewidzieć na przykład kanałowi

06:28The Film Theorist kilka tygodni przed premierą.

06:30Okej, czyli wychodziłoby na to, że w dzisiejszych czasach

06:32muszę nie dość, że uważać na znajomych, w ogóle lepiej, żebym ich nie miał,

06:35wyłączyć internet i jeszcze nie oglądać tych nieszczęsnych trailerów,

06:38bo każdy i wszystko i wszyscy ogólnie chcą mi zepsuć filmy.

06:41Ale czy spoilery muszą być złe?

06:45To pytanie zadał sobie Nikola z Christenfield,

06:47który razem z innym psychologiem z Uniwersytetu w San Diego

06:49przeprowadził w 2011 roku badanie mające na celu sprawdzenie,

06:53jak spoilery wpływają na odbiór dzieła.

06:55I tak badacze zebrali dwie grupy studentów,

06:57którym kazano czytać opowiadania,

06:59po których ci w ankiecie oceniali je w skali dziesiętnej.

07:02Haczyk w tym, że ta druga grupa przed czytaniem

07:04dostawała mały wycinek niejako spoilujący ważny, fabularny moment

07:08albo podsumowujący akcje.

07:09Co ciekawe, po badaniu okazało się,

07:12że przy każdym z opowiadań oceny były wyższe u grupy,

07:15która doświadczyła spoilerów.

07:16Jak twierdzi Christenfield, wynik mógł brać się z tego,

07:19że grupa od spoilerów czerpała więcej radości z czytania,

07:22bo wiedziała czego się spodziewać.

07:24Zwracała uwagę na poszlaki,

07:25bardziej doceniała zwroty akcji

07:26i łatwiej mogła uporządkować sobie w głowie fabułę.

07:29Rzecz jasna, to nie tak, że Christenfield mówi,

07:30że nie mamy prawa bać się spoilerów.

07:33Wcale nie chodzi mu o to, żeby nawoływać do spoilowania

07:36wszystkim filmów i seriali.

07:37I ja też do tego nie nawołuję.

07:39Raczej chodzi mu o to, by pokazać,

07:40że poznanie tych niepożądanych informacji

07:42czy kluczowych momentów fabuły

07:44przed doświadczeniem dzieła

07:45wcale nie musi psuć zabawy.

07:47No bo jeśli tak by było,

07:48no to w ogóle nie mielibyśmy frajdy

07:50z wracania do ulubionych filmów,

07:51których fabuły znamy na pamięć,

07:53a które po latach mimo to

07:55mogą bawić jeszcze lepiej niż kiedykolwiek.

07:57I tu kolejny przykład.

07:58Zwiastun zemsty sitów.

07:59Polecam, wróćcie do niego tu i teraz po latach,

08:02bo gdyby dziś przed premierą wyczekiwanego filmu

08:04w obecnym klimacie ogólnopojętej spoilerofobii

08:07takie coś ujrzałoby światło dzienne,

08:09internet by wręcz oszalał.

08:10Ten zwiastun pokazuje praktycznie wszystko.

08:12Stopniowy upadek Anakina,

08:14starcie rady Jedi z Palpatinem,

08:15rozkaz 366 i ostatecznie

08:17pojedynek Obi-Wana z Anakinem

08:18oraz ba, nawet scenę tuż przed napisami końcowymi,

08:22gdzie Anakin już jako Vader

08:23stoje obok Imperatora.

08:24Dlaczego nie budziło to kontrowersji?

08:26No bo wszyscy dobrze wiedzieli,

08:28dokąd zmierza fabuła

08:29po tym, jak zastajemy ten świat w nowej nadziei.

08:31Fani Gwiezdnych Wojen szli na zemsty sitów

08:33nie po to, by dowiedzieć się,

08:34kto wygra wojnę klonów

08:35i czy Anakin przejdzie na ciemną stronę w ogóle,

08:38ale by dowiedzieć się, jak do tego doszło.

08:40I wiecie co?

08:41Ja tak chyba mam teraz z wikingami,

08:43to znaczy świadomość kiedy

08:44i że w ogóle umrze mój ulubiony bohater

08:46wcale nie psuje mi frajdy.

08:48Z tego powodu wydaje mi się,

08:50oglądam wikingów jeszcze bardziej nałogowo,

08:52bo chcę wiedzieć dlaczego i jak do tego dojdzie.

08:55Ale też jeśli mam być szczery,

08:56to nie jestem w stanie sprawdzić,

08:58jak zareagowałbym na tą śmierć teraz,

09:00a jak zareagowałbym, gdybym razem ze wszystkimi

09:03oglądał serial na bieżąco te kilka lat temu.

09:05I tak oto wracamy do pytania

09:06odnośnie tego, skąd się wzięły spoilery.

09:08Od kiedy w ogóle boimy się spoilerów?

09:10Czy to tylko kwestia internetu

09:12i tego, że wielu ludzi nie ma za grosz

09:14tak zwanej netykiety?

09:15No, może coś w tym jest.

09:17Na pewno spoilowanie komuś czegoś na złość

09:20nie jest do końca miłe.

09:21Wydaje mi się, że to głównie kwestia tego,

09:23jak obecnie wygląda branża rozrywkowa.

09:25To znaczy, mamy tak wiele twórców

09:27tworzących content,

09:28że nikt nie jest w stanie

09:29w 100% ogarnąć tego, co go interesuje.

09:33A przez to, że jest tego tak dużo

09:34i powstaje to tak szybko,

09:36to często nie oferuje nic więcej poza fabłą.

09:39No bo popatrzcie na to z tej strony.

09:40Nie chcę to jakoś narzekać

09:41i pretensjonalnie mówić,

09:43że kiedyś kino było lepsze,

09:44ale jeżeli poznanie jednej czy dwóch

09:46fabularnych scen przed seansem

09:47sprawiają, że taki film czy serial

09:50jest zepsuty, dosłownie zespoilowany,

09:53że zepsuty jest tak,

09:54że nie można już z niego czerpać przyjemności,

09:56no to znaczy, że poza tą fabułą

09:58nie miał nic ciekawego do zaoferowania.

10:00Morant z tego jest więc prosty.

10:02Bądźmy mili i nie spoilujmy ludziom rzeczy,

10:04ale z drugiej strony

10:05nie panikujmy, bo spoilery

10:07to nie koniec świata.

10:09I wydaje mi się, że nie da się ich w pełni uniknąć.

10:11Chyba, że zamkniemy się w jakiejś szopie

10:13gdzieś na Alasie czy na Syberii

10:15i nie będziemy mieć kontaktu

10:16z żadną żywą istotą.

10:18Ale wtedy z kim będziemy gadać

10:20o tych wszystkich filmach?

10:22Dzięki, na razie.

Category

Transcript

Comments

Recommended