Dwaj aktorzy, którzy na zawsze zmienili kino grozy

tvfilmy

Bela Lugosi i Boris Karloff. Bez nich nie byłoby mowi o nowoczesnym kinie grozy. --- ✔ Nasz główny kanał: https://www.youtube.com/user/TVGRYpl

Transcript

00:00Jest wiele nazwisk, które mogą kojarzyć się z kinem Grozy.

00:07Robert Englund wcielający się w nieśmiertelnego Freddy'ego Krugera,

00:11Anton Perkins jako niepokojący Norman Bates,

00:14czy Doug Bradley znany z bladości cery, zimnego głosu i kilku gwoździ w głowie.

00:25Na przestrzeń lat wielu aktorów zasłużyło na miano klasyków,

00:30czy ikon tego gatunku, tworząc nie lada panteon sław z listą zabójstw,

00:35jakiej nie powstydziłby się Kratos z God of War.

00:38I choć każdy kojarzy takie klasyki z przeszłości jak Nosferatu,

00:41czy może nawet Frankensteina z Robertem De Niro,

00:44to niewielu zdaje sobie sprawę z tego, jakie były początki.

00:48Nie tyle postaci, co ich wizerunku.

00:51Jak i przede wszystkim, kto wykreował tak znamienne cechy postaci.

00:56Dziś spróbuję zapoznać Was z dwoma panami.

00:59Belą Lugosim oraz Borysem Karlofem.

01:02Nim jednak przeniesiemy się bezpośrednio do lat trzydziestych ubiegłego stulecia

01:15i czarno-białego kina, warto nieco przybliżyć same sylwetki obu aktorów.

01:19Lugosi urodził się niedaleko Transylwanii.

01:23Tak, tej Transylwanii w mieście Lugos.

01:26W młodości występował na deskach teatru, odgrywając sztuki Szekspira

01:30i po wojennych perturbacjach przeniósł się do USA,

01:33aby na stałe związać się z aktorstwem.

01:36Po kilku rolach, m.in. w ostatnim Mohicaninie,

01:39trafił on pod skrzydła studia Universal,

01:42gdzie przydzielono mu rolę słynnego, klasycznego monstrum,

01:46hrabiego Draculi.

01:48Specyficzna uroda, a przede wszystkim akcent aktora

01:52zagwarantowały mu uwagę podczas castingów.

01:57Z tym kultowym akcentem wiąże się także bardzo ciekawa historia.

02:00Lugosi nie znał za dobrze angielskiego,

02:02a większość słów uczył się z ról jakie odgrywał,

02:05czy po prostu z kina.

02:07Natomiast Boris Karloff lub raczej William Henry Pratt

02:10to brytyjski aktor, który w 1909 roku

02:14wyemigrował do Kanady, gdzie przyjął swój pseudonim.

02:17Tu ciekawostka, nigdy nie zostało potwierdzone, skąd się wziął.

02:21Jedni twierdzą, że to z książki Barrosa,

02:24inni, że przyjął nazwisko rodowe.

02:26Jego córka jednak dementuje, że takie w ogóle się pojawiło

02:29w drzewie genealogicznym.

02:31Po przyjeździe do Stanów trudnił się wieloma pracami fizycznymi,

02:34gdyż występy w dziesiątkach niemych filmów

02:37nie dawały mu wystarczającej stabilności finansowej.

02:40Dopiero rok 1931 przyniósł coś, co odmieniło nie tylko życie Karloffa,

02:46ale i stan popkultury.

02:56Universal postanowiło zaadaptować powieść Mary Shelley,

03:00a w roli potwora Frankensteina wystąpił Boris.

03:03Już same te nazwy,

03:04Dracula i potwór Frankensteina, często nazywany po prostu Frankensteinem,

03:09robią wrażenie i rysują pewien obraz w naszej głowie.

03:13Te dwie postacie w pewnym sensie rozpoczęły pewną nową epokę w kinie.

03:18Otóż Dracula był pierwszym obrazem grozy,

03:20który pojawił się po odejściu kina niemego.

03:23To też jest powodem pewnej niepokojącej atmosfery,

03:26jakiej możemy doświadczyć.

03:28Często w scenach, gdzie nie ma dialogów,

03:30panuje zupełna cisza,

03:32gdyż nikt wtedy jeszcze nie zapełniał tych luk muzyką.

03:39I Dracula okazał się prawdziwym sukcesem studia,

03:43gwarantując rozpoznawalność Beli,

03:45przy okazji przyklejając mu metkę aktora horrorowego.

03:49Ale i rozpoczął erę fascynacji prezentowania na wielkim ekranie

03:53monstrów wszelakich.

03:56Naturalnym zatem ruchem było wzięcie kolejnego klasycznego tworu.

04:00Historii o pewnym poskładanym z różnych części ludzkich potworze.

04:04Pierwszym wyborem do roli wielkiego niemego golema był właśnie Lugosi,

04:08ale przeraziło go to, że postać nie posiada linii dialogowych

04:12oraz przede wszystkim wizja tony make-upu nakładanego przed ujęciami.

04:17Podobno padły nawet słowa

04:18jestem gwiazdą w moim kraju,

04:20nie zagram stracha na wróble.

04:23No i padło na Karlofa,

04:24który spędzał godzinę w fotelu charakteryzatorskim,

04:27nad którym stał Jack Pierce.

04:29Ten przygotował nie tylko wyjątkową wizję twarzy potwora,

04:32ale i specjalne przedłużane ramiona,

04:35metalowy kręgosłup czy usztywniane nogi

04:37uniemożliwiające zgięcie kolan u aktora.

04:40W 1932 roku spotkali się ponownie,

04:43tworząc kolejny kultowy obraz – Mumie.

04:46Nie była to wyobwijana bandażami kukiełka,

04:48a faktycznie niepokojąca postać Imhotepa.

04:51No i teraz pytanie.

04:56Gdy myślisz Dracula, to co widzisz?

04:59Prawdopodobnie nie błyszczącego Edwarda ze zmierzchu,

05:02czy edżyskórzany płaszcz z Blade'a, prawda?

05:05Peleryna?

05:06Owszem.

05:06Zasłanianie twarzy przed promieniami słonecznymi,

05:09charakterystyczny, ulizany zaczes,

05:12a do tego gestykulacja połączona z dziwnym akcentem.

05:15Te wszystkie elementy zawdzięczamy właśnie kreacji Beli Lugosiego.

05:18Wystarczy przypomnieć sobie rolę Gary'ego Oldmana w filmie Coppoli.

05:24Wszystkie te elementy są tu obecne.

05:33Rzuć okiem na dowolne animowane przedstawienie hrabiego,

05:37czy to w hotelu Transylvania, czy Scooby-Doo.

05:40Albo i sięgnij do gier.

05:41Castlevania jest doskonałym przykładem.

05:44Podobnie sprawa ma się z karlofowym potworem Frankensteina.

05:47Nie fizycznie długie ramiona,

05:50charakterystyczny chłód na prostych nogach,

05:52wysokie czoło i skronie przeozdobione dwiema śrubkami,

05:55które często służą jako ładowarka.

05:58Mimo, że filmy nie były wiernymi adaptacjami książek,

06:01na których wzorowali się filmowcy,

06:03to wryły się w pamięć większości zjadaczy treści popkulturowych.

06:07Dobrym przykładem jest tu choćby postać pomocnika doktora,

06:10czyli Igora.

06:11Nie pojawiał się w materiale źródłowym,

06:13ale archetyp powstał właśnie w oparciu o filmy.

06:16Notabene Lugosi sam kiedyś zagrał tę postać w towarzystwie Karlofa.

06:20Warto także zaznaczyć, że Boris ma dodatkowy wkład w kino

06:23poza byciem ikoną popkulturowego przedstawienia monstry.

06:27Po przygodach z tak długimi sesjami make-upowymi,

06:30problemami z kręgosłupem spowodowanymi stelażem wzdłuż ciała,

06:33wyszedł on z propozycją opłacania tego czasu,

06:37jako normalny czas zdjęciowy.

06:39I choć początkowo odrzucono jego pomysł,

06:42to już wycieczka do sądu okazała się być znamienna,

06:45bo części przymiarkowe i godziny nakładania kolejnych warstw

06:49sztucznej skóry i innych protez są teraz normalnie płatne.

06:53Panuje przekonanie, że Lugosi popełnił błąd,

06:56odrzucając rolę Frankensteina.

06:58Taki skrót myślowy.

06:59Prawda jest taka, że jego kariera pod koniec lat trzydziestych

07:02bardzo zwolniła.

07:04Łatka aktora B-klasy, kina grozy,

07:06nie pomagała po zmianie zarządu w studiu Universal.

07:09No i uzależnienie od morfiny.

07:12To raczej też nie pomogło.

07:14Ostatnimi projektami były kultowe filmy Eda Wooda,

07:17takie jak Plan 9 z kosmosu.

07:19Wiecie, tak złe, że aż dobre.

07:20No i przy okazji, te właśnie produkcje

07:29stanowiły mocne inspiracje dla zespołu Bauhaus.

07:33Trzeba mu jednak przyznać, że został on wierny

07:35swojej największej roli do samego końca,

07:38gdyż po swojej śmierci spowodowanej zawałem serca

07:41pochowano go w pelerynie Draculi.

07:44Obaj panowie, choć często przedstawiani jako konkurenci,

07:47spotykali się czasem na planach

07:48i choć nie byli najbardziej kasowymi aktorami w historii kina,

07:52to zmienili popkulturę na zawsze.

07:55Ich wkład dostrzegalny jest w całej masie źródeł.

07:58Filmy, gry, komiksy, właściwie wszędzie.

08:01On żyje!

08:03Mój syn żyje!

08:05Kreacja archetypu, który utrzyma się w kulturze tak długo,

08:12to nie lada sukces.

08:13Warto pamiętać o takich osobach

08:15i bardzo się cieszę, że choćby skrótowo

08:17mogłem przedstawić ich sylwetki

08:18oraz to, jak kulturotwórcze były ich osiągnięcia.

08:22A wy widzieliście klasykę potwornego kina od Uniwersalu?

08:25Może to inny potwór Frankensteina,

08:28czy Dracula jest tym waszym?

08:30Dajcie znać w komentarzach,

08:31a ja dziękuję wam za uwagę.

08:33For one who has not lived

08:35even a single lifetime,

08:38you are a wise man,

08:41Ben Helsing.

08:46Phew!

08:47What on earth caused that?

Category

Transcript

Be the first to comment

Recommended