Aktor, którego nie powstrzymał złamany kręgosłup

tvfilmy

Buster Keaton, pionier kina i mistrz komedii wizualnej, zasłynął jako aktor-kaskader, który wykonywał niezwykłe sceny często ryzykując zdrowiem i życiem. --- ✔ Nasz główny kanał: https://www.youtube.com/user/TVGRYpl ✔ Instagram tvfilmy: https://www.instagram.com/tvfilmy.yt/ ✔ TikTok tvfilmy: https://www.tiktok.com/@tvfilmy_tiktok ✔ Nasz Discord: https://discord.com/invite/tvgrypl ✔ Nasz serwis filmowy: https://filmomaniak.pl/  Znajdź nas na: Instagram Damiana: https://www.instagram.com/tu_kwiatkowski/ Instagram Oskara: https://www.instagram.com/oskar.wadowski/ Instagram Rusnara: https://www.instagram.com/szrusnarczyk/

Transcript

00:00Są tacy twórcy, którzy choć nieco zapomniani, po dziś dzień są obecni w kinie ze względu na pozostawione przez siebie dziedzictwo.

00:07Jedną z takich osób jest Buster Keaton, którego geniusz zdecydowanie wyprzedzał swoje czasy.

00:11Nadługo przed pojawieniem się takich postaci jak Tom Cruise czy Jackie Chan, to właśnie Keaton był uosobieniem aktora Caskadera, co niejednokrotnie przypłacił zdrowiem.

00:19Zdarzyło mu się na przykład złamać kręgosłup i tego nie zauważyć, więc to cud, że dożył 70 lat.

00:25W okresie, kiedy tworzył filmy, nie było jeszcze komputerowych efektów specjalnych, więc kiedy trzeba było wysadzić most pod pędzącą lokomotywą,

00:32prowadzić motocykl siedząc na kierownicy albo przewrócić na siebie samego jedną ze ścian budynku, to po prostu to robił.

00:38Opowiem dziś o jednym z najważniejszych twórców filmowych w historii kina, Busterze Keatonie.

00:42Można powiedzieć, że Buster już od dzieciństwa był wychowywany na Caskadera.

00:55Jego rodzicami byli wodewielowi artyści, którzy bardzo szybko zaangażowali syna do wspólnych występów.

01:00Młody Keaton mając zaledwie kilka lat doskonale wiedział w jaki sposób upadać tak, aby nie zrobić sobie krzywdy.

01:05Miało mu się to bardzo przydać w późniejszej karierze i było skrzętnie wykorzystywane przez jego ojca.

01:10O czym najlepiej świadczy ich popisowy numer, czyli żywy mop.

01:14I chyba domyślacie się, który z nich tego żywego mopa się wcielał.

01:17Swoją karierę na srebrnym ekranie Keaton zaczynał od drugoplanowych występów u boku innego komika,

01:22Roscoe Arbuckle, który występował pod pseudonimem Fatih.

01:25Ich współpraca została przerwana przez wojnę.

01:27Zrobili jeszcze co prawda razem kilka filmów po powrocie Buster'a z frontu we Francji,

01:31ale na tym ich kooperacja się zakończyła.

01:33Arbuckle odszedł z wytwórni, a jego miejsce zajął Keaton, którego pełnometrażowy debiut, Subhead,

01:38sprawił, że po raz pierwszy zrobiło się o nim naprawdę głośno.

01:41Pomógł w tym wyrazisty wizerunek, który Keaton powoli zaczął wyrabiać sobie przy okazji kolejnych produkcji.

01:46Chaplin miał swojego Trumpa z charakterystycznym wąsem, laseczką i niedopasowanymi ciuchami.

01:51Keaton zasłynął ze względu na swą kamienną twarz, która nie znikała niezależnie od perypetii jego bohaterów.

01:56Pełna powaga twarzy Keatona kontrastowała z absurdalnymi sytuacjami, w jakich znajdowały się często jego postaci,

02:01co samo w sobie stanowiło już pewien rolling joke.

02:04Nasz dzisiejszy bohater dość szybko nauczył się jednak wykorzystywać swoje nabyte w młodości talenty na potrzeby tworzonych przez siebie produkcji.

02:11I to chyba właśnie swoimi ekranowymi wyczynami najbardziej zapisał się on w historii kina.

02:16Kiedy myślimy o aktorach-kaskaderach, przed oczami zapewne wizualizują nam się takie persony jak Tom Cruise albo Jackie Chan

02:22i faktycznie trzeba im oddać, że zasłynęli wykonywaniem własnych popisów kaskaderskich,

02:27przy okazji których większość aktorów zdecydowałaby się na dublera.

02:30Keaton wnosił jednak pojęcia aktora-kaskadera na zupełnie inny poziom, bo występował nie tylko we własnych scenach,

02:35ale dublował też innych aktorów w tych bardziej wyczynowych sekwencjach.

02:39Jak choćby w filmie Sherlock Holmes Jr., gdzie możemy obserwować bohatera mojego dzisiejszego materiału w scenie pościgu,

02:45gdzie siedzi na kierownicy prowadzonego przez policjanta motocykla.

02:48W pewnym momencie policjant spada z siodełka, a tytułowy bohater jedzie samotnie dalej, nieświadomy tego, że został sam.

02:54Mało kto oglądając tę scenę spodziewałby się, że Keaton będzie wcielał się i w Sherlocka, i w policjanta.

03:00W scenie, gdzie widzimy policjanta spadającego z siodełka, w rzeczywistości jest to Keaton, który po cięciu siedzi z powrotem na kierownicy.

03:06Warto też dodać, że ten konkretny model motocykla, na którym jeździ Keaton, był wyposażony tylko w hamowanie nożne,

03:11więc siedząc na kierownicy w zasadzie nie mógł on hamować.

03:14Jednak Buster nie był osobą, która zupełnie za nic miała własne zdrowie,

03:18choć po tej anegdocie zapewne dość trudno w to uwierzyć.

03:20Nawet on musiał skapitulować przy okazji filmu Marynarz na dnie morza, w którym konieczna była rejestracja podwodnych scen.

03:27Dziś byłaby to drobnostka, ale film powstawał w 1924 roku,

03:31a Buster był prawdopodobnie jedną z pierwszych osób w historii kina, która podjęła się tak karkołomnego zadania.

03:36Jezioro było tak lodowate, że Keaton był w stanie wytrzymać pod powierzchnią zaledwie pół godziny.

03:41Było to problematyczne i przedłużało okres zdjęciowy, ale ekipa jeszcze byłaby w stanie sobie z tym poradzić.

03:46Dużo większym problemem okazało się zaparowanie szklanej szyby, przez którą nagrywane były te podwodne sekwencje.

03:51Aby zniwelować te różnice temperatur, szczelny pojemnik, w którym były kamery, wypełniano lodem.

03:56Problem w tym, że w pojemniku tym byli też dwaj operatorzy, którzy zapewne nie do końca się na to pisali.

04:01O dziwo jednak udało się ten film dokończyć, a podwodne sceny wyglądają naprawdę przyzwoicie.

04:05Marynarz słodkich wód to tylko jeden z przykładów rozmachu Keatona.

04:09Tym najbardziej wyrazistym jest chyba jednak generał.

04:11Jeśli współcześnie robi na was wrażenie Christopher Nolan, który na potrzeby filmu Tenet był gotów wysadzić samolot,

04:17to Keaton był takim trochę Nolanem, tylko że 100 lat temu.

04:20Na potrzeby filmu generał postanowił on bowiem utopić w rzece lokomotywę.

04:24Była tam scena, w której lokomotywa wjeżdża na płonący most,

04:27który nadwyrężony trawiącym go ogniem łamie się pod jej ciężarem.

04:30Większość ówczesnych filmowców wykorzystałaby zapewne w takiej sytuacji jakiś model i makietę,

04:34ale jak zapewne zdążyliście się już przekonać oglądając ten materiał, Buster nie był jak większość.

04:39No dobra, ale jak było z tym kręgosłupem?

04:41Tej konkretnej kontuzji Buster nabawił się na planie filmu Sherlock Holmes Jr.

04:45Jest tam scena, w której nasz tytułowy bohater biegnie po dachu pociągu.

04:49Nie był to pociąg w ruchu, tylko stojący na bocznicy,

04:51który miał właśnie ruszyć po uzupełnieniu zapasu wody pod wieżą ciśnień.

04:55W pewnym momencie pociąg wyjeżdża z kadru, a nasz bohater uwiesza się na kranie.

04:59I to właśnie w tym momencie, kiedy woda zmywa naszego Sherlocka na tory,

05:02najprawdopodobniej doszło do tej kontuzji.

05:04A przynajmniej tak wydawało się po latach samemu Busterowi,

05:07który początkowo był przekonany, że nic się nie stało, a przynajmniej nic poważnego.

05:11Uderzył bowiem dość mocno głową w szynę, przez co do końca dnia bolał go kark.

05:15Dotrwał jednak do wieczora, wypił przed snem kilka łyków wódki

05:18i następnego dnia był jak nowo narodzony.

05:20Nie przerwał nawet zdjęć.

05:22O tym, co się wówczas stało, dowiedział się dopiero 14 lat później,

05:25podczas wizyty w szpitalu wojskowym.

05:26I faktycznie Keton miał naprawdę masę szczęścia,

05:51bo gdyby doszło do przerwania rdzenia, musiałby przedwcześnie zakończyć karierę,

05:55zanim się jeszcze na dobre rozkręciła.

05:56Skończyło się jednak tylko na złamaniu kręgu,

05:58które i tak nieleczone samo w sobie również mogło być dość groźne.

06:02Nad Basterem ewidentnie czuwała jakaś siła wyższa,

06:04bo nie dość, że nic mu się nie stało,

06:06to jeszcze nie zrezygnował ze swoich ekranowych akrobacji,

06:09dzięki którym na stałe zapisał się w historii kina.

06:12I nie ma w tym ani grama przesady.

06:14Keton do dziś inspiruje filmowców na całym świecie, w tym tych największych.

06:17Wielu z nich składa w swoich filmach swoisty hołd Busterowi,

06:21odtwarzając po dekadach jego sceny w swoich filmach.

06:23Tą najpopularniejszą jest chyba słynna upadająca ściana z filmu Steamboat Bill Jr.,

06:27która tak właściwie była drugim podejściem Bustera do tego gagu,

06:31bo wykorzystał go już kilka lat wcześniej przy okazji filmu One Week.

06:34Przy okazji Steamboat Billa mógł okazać się on jednak dużo bardziej zabójczy,

06:37bo podobno ściana ta ważyła ponad tonę.

06:40Tego typu scenę mamy na przykład w trzecim Shrek'u,

06:42w początkowej sekwencji z udziałem księcia z bajki,

06:44kiedy spada na niego element scenografii.

06:46Tropu tego można doszukiwać się też w Aladynie,

06:48kiedy nasz tytułowy bohater ledwo uchodzi z życiem,

06:51będąc bliskim przygniecenia przez budynek.

06:53Jednak odniesienia do tej sceny są obecne nie tylko w animacjach,

06:56bo robił to też m.in. Jackie Chan w Project A,

06:58czy ekipa Jackass w Jackass No. 2.

07:01Nawiązanie do Keetona mieliśmy też w pierwszej części Garfielda w wersji live action,

07:05a to zaledwie kilka przykładów odwołań do tej sceny,

07:07bo mógłbym tak wymieniać jeszcze długo.

07:09I to tylko w przypadku tej jednej sceny,

07:11a nawiązań do Keetona we współczesnym kinie jest dużo, dużo więcej.

07:15Zresztą nie tylko w kinie,

07:16bo słynna reklama Volvo, w której wystąpił Jean-Claude Van Damme,

07:19również ma swojego Keetonowskiego odpowiednika.

07:22Wpływy Bustera widać u wielu współczesnych twórców.

07:24Porównywałem wcześniej rozmach jego scen do dzieł Nolana,

07:27ale dużo lepszym przykładem jest Wes Anderson,

07:29który podobnie jak Keeton posiada umiejętność wykrzesania humoru

07:32z użyciem samego ustawienia kamery.

07:34Chodzi o tzw. visual comedy,

07:36czyli humor bazujący bardziej na warstwie wizualnej niż użyciu słów.

07:39Poprzez warstwę wizualną rozumiem ustawienie i ruchy kamery,

07:42ale też ustawienie i ruchy postaci w obrębie kadru oraz montaż.

07:46Wspomniany Wes Anderson doskonale wie,

07:48gdzie ustawić kamerę, aby uwypuklić absurd sceny,

07:50co najlepiej oddaje chyba Grand Budapest Hotel.

07:53Podobną umiejętność posiada też Edgar Wright,

07:55który bardziej niż ustawieniem kamery,

07:56posługuje się jej ruchem i ruchem postaci w jej obrębie.

07:59W połączeniu z dynamicznym montażem

08:01potrafi to dać naprawdę znakomite efekty,

08:03zwłaszcza przy odpowiednio dobranej estetyce.

08:05Moim zdaniem najlepiej sprawdziło się to przy okazji

08:07jego Scotta Pilgrima,

08:08gdzie ten humor wizualny idealnie wkomponował się

08:10w komiksową stylistykę tej produkcji.

08:12Są też takie dzieła, przy okazji których ten wizualny humor

08:15jest jedynym wyjściem,

08:16jak choćby w przypadku Jasia Fasoli.

08:18Postać grana przez Rowana Atkinsona

08:19nie jest bowiem najbardziej rozmownym człowiekiem na świecie,

08:22dlatego też humor obecny w tym serialu

08:24bazuje głównie na jego ruchach.

08:26I u Atkinsona również te inspiracje

08:27Ketonem są dość widoczne.

08:29Buster to jeden z ojców visual comedy,

08:31choć nie nazwałbym go jego wynalazcą.

08:33To miano prędzej należy się George'owi Meliesowi.

08:35Nasz dzisiejszy bohater nie był też jedynym filmowcem

08:37tworzącym w okresie kina niemego,

08:39który tego typu gagi stosował,

08:41bo to samo robił również Charles Chaplin,

08:42Harry Lloyd czy inni twórcy tamtego okresu.

08:45Ale Buster Keton zdecydowanie osiągnął

08:46w tej dziedzinie mistrzostwo

08:47i potrafił wykorzystać pełnię potencjału wizualnej komedii,

08:51nawet jeśli często robił to kosztem własnego zdrowia.

08:55Nawet jeśli ten materiał ze względu na jego tematykę

08:57nie będzie dla niektórych aż tak atrakcyjny,

08:59jak inne na tym kanale,

09:00to mam nadzieję, że chociaż część z oglądających

09:02po jego obejrzeniu zechce zapoznać się

09:04z filmografią Bustera Ketona,

09:05jestem świadomy, że kino nieme jest traktowane współcześnie

09:08przez większość widzów raczej w kategoriach ciekawostki,

09:11a nie czegoś, co realnie można oglądać

09:13w wolnym czasie dla rozrywki.

09:15Uważam jednak, że jeśli jakieś filmy

09:16mogą tę rozrywkę przynieść,

09:18to są to właśnie te,

09:19które wyszły spod ręki Bustera Ketona.

09:21Jest on bowiem twórcą,

09:22którego produkcje zestarzały się,

09:24moim zdaniem, najlepiej

09:24spośród tych tworzonych przez ówczesnych komików.

09:27Nie chcę tym samym umniejszać

09:28choćby Chaplinowi,

09:29ale jego naiwny sentymentalizm,

09:31pewien romantyzm jego dzieł

09:32nie oddziałuje już na widzę tak samo,

09:34jak te 100 lat temu.

09:35Keton natomiast wydaje się być wciąż

09:37na swój sposób świeży,

09:38jego humor po latach nadal bawi,

09:40a ekranowe akrobacje wciąż robią wrażenie.

09:42A przynajmniej ja tak uważam.

09:44Chciałbym jednak poznać też Waszą opinię,

09:46którą mam nadzieję,

09:47że zechcecie podzielić się w komentarzach.

09:49Odmykam dyskusję

09:50i do usłyszenia.

Category

Transcript

Comments

Recommended