Skip to playerSkip to main content
  • 1 year ago
Dużo się dziś mówi o Cyberpunku 2077 oraz o samym gatunku cyberpunk. Chcesz obejrzeć coś w klimacie? Arasz przygotował zestawienie filmów, które wprowadzą Cię w odpowiednią atmosferę.

---
✔ Nasz główny kanał: https://www.youtube.com/user/TVGRYpl
Transcript
00:00Wydaje się, że Cyberpunk przeżywa teraz drugą młodość za sprawą szumnych zapowiedzi gry Cyberpunk 2077.
00:15O produkcji CD Projekt Red jest teraz naprawdę głośno. To gorący temat.
00:20Ale kiedy wiadomości telewizyjne czy inne medium niezwiązane z grami podaje, że w nowej grze robionej przez Polaków występuje sławny aktor,
00:29no to zainteresowanie skupione jest właśnie na tym sławnym aktorze, a nie na samej grze, a tym bardziej o cyberpunku jako gatunku.
00:37Dostrzegam w tym ironię. Ostrze cyberpunku zawsze było skierowane w stronę establishmentu, w stronę korporacji oraz rządów, które korporacjom się poddają.
00:45Cyberpunk wyrósł w czasach prezydentury Ronalda Reagana. Prezydentury, która promowała agresywny korporacyjny kapitalizm.
00:52Teraz ten gatunek wydaje się być tym, z czym kiedyś walczył. Częścią korporacyjnej machiny, szansą na podpięcie się pod zainteresowanie nadchodzącą grą CD Projekt Red,
01:02szansą na szybki zarobek. Gra Redów stała się częścią machiny szybkiej informacji, która odgrywa dzisiaj dominującą rolę w mediach społecznościowych.
01:10Dzieje się tak w świecie gier wideo, ale jeżeli chodzi o filmy, to niekoniecznie.
01:17Choć i cyberpunk filmowy miał swój wkład nie tylko w rozwój gatunku, ale co jakiś czas przebijał się nawet do szerszej świadomości.
01:24Matrix jest tego doskonałym przykładem. Oczywiście film rodzeństwa Wachowskich nie namieszał tak bardzo, bo odnosił się do tradycji cyberpunku.
01:31Matrix był i w sumie ciągle jest wizualnym majstersztykiem. To film, który zdefiniował kręcenie scen akcji na nowo.
01:38Jednak pod tą wizualną orgią znajduje się przekaz, który uderza w te same nuty, które zdefiniowały cyberpunk jako gatunek.
01:45Już w samej nazwie gatunku możemy przecież znaleźć wskazówki. Cyber, czyli coś wirtualnego, technologicznego, postępowego.
01:52A punk to przecież opór, droga pod prąd. No i Matrix traktuje nazwę gatunku praktycznie dosłownie.
01:57Mamy więc ten aspekt cyber, czyli maszyny tworzą wirtualną rzeczywistość, w której żyją nieświadomi ludzie,
02:04nieświadomi tego, że są niewolnikami i są hodowani na wielkich farmach i później przerabiani na baterie.
02:12No i jest oczywiście ten punk, czyli ruch oporu przeciw temu niecnemu procederowi.
02:18Matrix pokazuje również, że nie trzeba przyjmować estetyki cyberpunku, by być cyberpunkiem.
02:23Naturalnym środowiskiem dla cyberpunku jest miasto, zalana światłem neonów metropolia, w której bogaci żyją na szczytach wieżowców,
02:29a cała reszta, czyli biedni, gdzieś na ciemnej, zalanej deszczem ulicy.
02:34W Matrixie oczywiście mamy miasto, ale stanowi ono jedynie tło wydarzeń, a motyw high-tech low-life
02:40przenosi się na tą prawdziwą rzeczywistość, w której kloszardzi za pomocą wirtualnej rzeczywistości
02:48oraz superkomputerów walczą z maszynami.
02:51Jednak inaczej niż łowca androidów, Matrix skupia swoją uwagę właśnie na tych wirtualnych bajerach,
02:57na niemożliwości odróżnienia rzeczywistości stworzonej od tej prawdziwej.
03:01No chyba, że zażyje się odpowiednią pigułkę i wpadnie do króliczej nory, to znaczy do płynnego lustra.
03:08Wyraźnie stawia jednak granice między człowiekiem a maszyną, porzucając przy tym jeden z głównych cyberpunkowych dylematów.
03:14Eksponuje jednak inne.
03:16Konflikt między rzeczywistością wirtualną, a rzeczywistością, no, rzeczywistą,
03:21oraz strach ludzi przed technologią, która stała się zbyt zaawansowana.
03:25Matrix był rewolucyjny, ale trudno mi go nazwać oryginalnym treścią.
03:29Był rewolucyjny na pewno pod względem technologicznym.
03:32To on wyznaczył, jak będzie się kręcić sceny akcji przez następne lata.
03:38Ale tematy, które porusza, czyli sprzeciw wobec wielkim korporacjom, które rządzą wszystkim i wszystkimi,
03:46a także wirtualna rzeczywistość, próby odróżnienia tego, co jest prawdziwe, a co nie,
03:53no, to nie były tematy nowe, one pojawiały się już wcześniej.
03:57Wiele filmów produkowanych przez korporacje filmowe do tego właśnie się odnosiło.
04:01Dla Keanu Reevesa, odtwórcy roli Neo, również nie był to pierwszy cyberpunkowy film.
04:05W 1995 roku, ledwie 4 lata przed premierą Matrixa, zagrał tytułową rolę w filmie Johnny Mnemonik.
04:13I uważam, że Johnny Mnemonik to kiepski film, znacznie gorszy od opowiadania Williama Gibsona,
04:18na podstawie którego został nakręcony, a gra aktorska Keanu Reevesa...
04:23No cóż, powiedzmy, że nominacja do Złotej Maliny za najgorszą męską rolę pierwszoplanową była w pełni zasłużona.
04:29Ale jeżeli mielibyśmy wczuć się w klimat cyberpunka 2077,
04:46w którym Reeves gra Johnego Silverhanda, warto Mnemonikę obejrzeć.
04:50Ten film skupia się głównie na wirtualnej rzeczywistości,
04:53podobnie jak opowiadanie, choć jego treść miejscami znacząco rozmija się z historią opowiedzianą w nowelce Gibsona.
04:59Gibson bardziej eksponuje motyw modyfikacji oraz ulepszania własnego ciała za pomocą technologii.
05:05W opowiadaniu mamy zabójczynię, która ma ostrza wysuwane z paznokci, a także lustrzane soczewki w oczach.
05:13Mamy także człowieka, który tak bardzo zmodyfikował swoje ciało, że praktycznie upodobnił się do psa.
05:19Film te motywy generalnie odrzuca.
05:22Johnny Mnemonik chciał się załapać na koniec fali cyberpunkowych filmów akcji,
05:26które cyklicznie pojawiały się w latach 80-tych i 90-tych.
05:30Nie mówię tutaj o łopce androidów, ale o pamięci absolutnej,
05:33chociażby tronie człowieku demolce czy robokopie.
05:36I z tych wszystkich wymienionych tytułów najznamienitszym według mnie jest Robokop.
05:40Nie, nie mówię o remake'u z 2013 roku, on nie istnieje.
05:44Jasne, na pierwszy rzut oka Robokop Verhoevena to po prostu kolejny bardzo brutalny film akcji,
05:48których wtedy było bardzo dużo.
05:50Robokop nie uzyskałby jednak statusu kultowego, gdyby nie to,
05:53że pod tym płaszczykiem groteskiej krwi kryje się coś więcej.
05:58Brutalnie zamordowany policjant Alex Murphy wraca do życia jako mechaniczny policjant.
06:02Korporacje posługują się policją, by narzucać innym własną wizję świata,
06:06bratają się z bandyterką, a Murphy zastanawia się ile człowieka w nim zostało.
06:11Oczywiście człowieczeństwo na koniec bierze górę nad robotyką.
06:13I choć Robokop nie jest tak kolorowy jak wizje cyberpunka prezentowane nam przez Redów,
06:18to jednak porusza bardzo podobne tematy.
06:21Zepsute i brudne miasto Detroit jest tutaj osobnym bohaterem,
06:24a motyw ulepszonego ciała oraz walka człowieczeństwa z maszyną gra tutaj pierwsze skrzypce.
06:29Dystopia, którą prezentuje nam film Paula Verhoevena jest czymś bardzo osadzonym w rzeczywistości.
06:34W istocie to jest rzeczywistość, tylko podniesiona do tej negatywnej potęgi.
06:38Film okazał się być na tyle mocnym hitem, że zrodził kilka sequeli oraz seriali aktorskich i animowanych.
06:44Oczywiście te animowane były odpowiednio stonowane, by nadawały się dla dzieci.
06:49Verhoeven natomiast w 1990 roku wyreżyseruje kolejny cyberpunkowy klasek, czyli Pamięć Absolutną.
06:55I choć ten film jest zupełnie różny od Robokopa, jeżeli chodzi o ton oraz lokacje, w których dzieje się akcja,
07:01to jednak cyberpunkowe tematy świadomości wirtualnej rzeczywistości oraz walki o własną tożsamość są w nim obecne.
07:08Ale nie sposób mówić o cyberpunku jako gatunku bez filmu, od którego wszystko się tak naprawdę zaczęło.
07:14Filmu, który wyznaczył to, w jaki sposób cyberpunk będzie wyglądać i do którego odnoszą się nawet dzisiaj dzieła operujące w ramach tego gatunku.
07:24I mowa tutaj oczywiście o łowcy androidów.
07:27Blade Runner nie spotkał się z dobrym przyjęciem zarówno krytyków jak i widzów.
07:46Nie zarobił też dobrze, bo ludziom nie przypadła do gustu ta ponura wizja przyszłości, którą roztaczał przed nimi Ridley Scott.
07:52Postać Descartes również nie była typowym bohaterem filmu akcji.
07:56Ba, Descartes w ogóle nie był bohaterem.
07:58Był niesympatycznym, zgorzkniałym i cynicznym zabójcą, tak różnym od dziarskich herosów rzucających one-linerami.
08:05To była również rola, w której ówcześnie Harrisona Forda nie widziano.
08:08Nagle Indiana Jones oraz Han Solo stają się kimś, z kim za żadne skarby nie poszedłbym na piwo ani nie ruszył na przygodę.
08:15A, i tutaj trzeba dodać, że gdy Blade Runner wchodził do kin, termin cyberpunk nie był jeszcze znany ani używany.
08:21Ten pojawił się dopiero w opowiadaniu Brusa Betke o tytule Cyberpunk.
08:25Łowca androidów, chociaż twórcy jeszcze wtedy tego nie wiedzieli, był jednym z kamieni węgielnych całego gatunku.
08:31Drugim był chociażby Neuromancer, czyli książka Williama Gibsona.
08:36Descartes jest jedynie trybikiem w machinie rządów oraz wielkich korporacji.
08:40Początkowo cyniczny, zgorzkniały, zupełnie wyzuty z emocji odnajduje swoje człowieczeństwo dzięki androidom, na które wcześniej miał polować.
08:51To one pokazały mu, co znaczy być człowiekiem.
08:54Motyw czującego i myślącego tworu ludzkości to częsty temat.
08:58Co oznacza być człowiekiem?
08:59Jak ocenić to, że android nie ma prawa do życia mimo tego, że posiada te same przymioty co człowiek?
09:05Z biegiem akcji bardziej kibicuje się Royowi Batiemu, androidowi, głównemu antagoniście.
09:10Niż głównemu bohaterowi.
09:20Sama akcja osadzona jest w Los Angeles przyszłości.
09:23No, dla nas to już nie jest przyszłość, bo dzieje się to w 2019 roku.
09:27Los Angeles, łowcy androidów jest miastem, które zobaczymy jeszcze nie raz w cyberpunku.
09:32Strzeliste budynki, w których mieszkają korporacyjni włodarze i zalane deszczem ulice, na których pałęta się reszta społeczeństwa.
09:39Miasto zaprojektował Sid Mead, artysta, który specjalizuje się w tworzeniu wizji przyszłości.
09:44Początkowo zatrudniony był jedynie, by naszkicować pojazdy, ale ostatecznie dostał angaż na całe miasto.
09:50I świetnie, bo Los Angeles Meada to zupełnie osobny organizm.
09:54I moim zdaniem to jest najlepszy film cyberpunkowy, o którym w tym materiale opowiem.
09:58Broni się on zarówno treścią, jak i wizualnie.
10:02Chociaż z drugiej strony treść może już nieco trącić myszką z perspektywy współczesnego widza, z perspektywy problemów, które trawią dzisiejsze społeczeństwo.
10:12Tematy, które porusza, dla dzisiejszego widza nowością nie będą.
10:16Wtedy jednak było to na tyle świeże, a także wręcz obrazoburcze, że wiele osób nie mogło znieść takiej, a nie innej wizji przyszłości.
10:23Tylko, że właśnie o to też w cyberpunku chodzi.
10:25To krytyka systemu ma uderzać w betonowe myślenie, poddawać go wyzwaniu.
10:29Tutaj nie chodzi o przygodę, o podnięte, a właśnie o to, by może po części otworzyć nam oczy.
10:35A ponuractwo tej wizji wywodzi się właśnie z tego, że jest ona osadzona w rzeczywistości.
10:40Blade Runner jeszcze bardziej skupia się na człowieczeństwie androidów, ale z drugiej strony aktualizuje wizję przyszłości, którą prezentował sobą pierwszy łowca androidów.
10:51W tyle mijają motywy przeludnienia, ubóstwa, a także tropy ekologiczne, które widzimy w bezkresnym wysypisku śmieci, na którym toczy się część akcji filmu.
11:00Sequel nie skupia się już tak bardzo na mieście, a raczej na szerszym kontekście wpływu ludzi na środowisko.
11:05Nie będę jednak dużo mówił, bo może wśród was są osoby, które jeszcze Sequelu nie widziały, a wierzcie mi, warto.
11:11Niestety film przeszedł pod radarem i nie zarobił dużo, mimo pozytywnego odbioru zarówno krytyków, jak i widzów.
11:17Tak czy inaczej pierwszy łowca androidów zyskał popularność dopiero jakiś czas po premierze, no i wywarł wpływ na ogromną ilość dzieł,
11:26które potem operowały tymi samymi motywami, co właśnie dzieło Ridleya Scotta.
11:33Ale w tym materiale póki co mówiliśmy jedynie o produkcjach zachodnich, a przecież Japonia w temacie cyberpunku również miała wiele do powiedzenia.
11:42Ghost in the Shell stara się poruszać te same tematy co łowca androidów.
11:46Mamoru Osi i Kazuru Ito, reżyser oraz scenarzysta tego kultowego anime, inspirowali się filmem Scotta przy tworzeniu miasta.
11:52Z kolei twórcy Blade Runnera czerpali wiele z kultury wschodu, gdy projektowali środowisko, w którym toczy się akcja filmu.
11:59Tak więc historia zatoczyła koło.
12:01Japonia wydawała na świat kapitalne anime, które kształtowały nie tylko ich cyberpunk, ale gatunek jako całość.
12:07Prócz Ghost in the Shell dostaliśmy jeszcze Alitę, Akirę, Ergo Proxy, Megazon 23, no i wiele innych.
12:15Nadchodząca premiera Cyberpunk 2077 znowu zwróciła oczy zachodu w kierunku cyberpunku.
12:21Ironia polega jednak na tym, że teraz gatunek stał się trochę tym, z czym kiedyś walczył.
12:26Trybikiem w korporacyjnej machinie zysków, częścią wielkiego świata reklamy neonowych billboardów oraz wyskakujących powiadomień w sieci.
12:33Mało kto dostrzega teraz w cyberpunku krytykę systemu i establishmentu, krytykę nadmiernego konsumpcjonizmu, agresywnego kapitalizmu oraz coraz większych rozwarstwień społecznych.
12:43Krytykę przepaści między bogatymi a biednymi. To po prostu kolejny fajny do oglądania gatunek.
12:49I jeżeli na koniec jeszcze miałbym wskazać jakąś perełkę cyberpunkową, no to byłby to Brazil Terego Giliama.
12:56Świetny film, musicie go zobaczyć.
12:58Jeżeli więc planujecie zakup gry Cyberpunk 2077 i chcielibyście się wczuć w jej klimat przed premierą, ale jednocześnie zobaczyć co cyberpunk jako gatunek ma do pokazania i przekazania, czym jest cały gatunek,
13:20no to myślę, że filmy, które tutaj wymieniłem doskonale się do tego nadadzą. Cześć, do usłyszenia.
13:28KONIEC
Comments

Recommended