00:00Pertua merujuk kepada soalan Ranau, ini terkait dengan multi-produk pipeline, MPP dan trans-sabah gas pipeline yang diluluskan pada
00:13tahun 2016.
00:17Oleh petadbiran ketiga itu, melalui Suria Strategic Energy Resources Tendia Berhad.
00:25Nilai keseluruhan kontrak kedua-dua projek RM9.4 bilion yang diluluskan tanpa tender mengikut rundingan terus Kerajaan Malaysia, khususnya Kementerian
00:43Keuangan dan China Petroleum Pipeline Biro pada 1 November 2016.
00:52Projek ini melibatkan satu pakej dari saluran pipe petroleum 600km Melaka, Port Dickson, Negeri Sembilan, Kejetera, Kedah.
01:06Dengan nilai kontrak RM5.35 bilion dan trans-sabah gas pipeline melalui saluran pipe gas sepanjang 680km menghubungkan terminal gas
01:22Kemanis, Sandakan, Tawau.
01:25Dengan nilai kontrak RM46 bilion, RM0.06 bilion.
01:31Kedua-duanya melibatkan pembiayaan oleh Export-Import Bank of China, China Exim Bank, iaitu 85% daripada nilai projek dan
01:44dengan sovereign guarantee ataupun jaminan kerajaan.
01:47Isu pokok yang berlaku ialah kontrakter pembayaran wajib diluluskan mengikut jadual masa dan bukan kemajuan projek.
02:01Maknanya kalau harus dibayar pada bulan Desember, walaupun projek belum berjalan, itu dibayar.
02:09Saya kurang mengerti kaedahnya, tapi itulah kaedahnya menyebabkan bayaran diluluskan.
02:16Pada tahun 2018, RM8.3 bilion atau 88% nilai kontrak telah dibayar kepada kontrakter, sedangkan kemajuan kerja yang dilaporkan
02:30bagi kedua-dua projek itu hanya 13%.
02:33Dan ini bagi saya salah laku ketatakulau yang serius.
02:39Ini juga menyebabkan akhirnya pada tahun 2018, kerajaan ketika itu tidak ada pilihan tetapi membatalkan projek.
02:50Tetapi bayaran obligasi ikut undang-undang dan jaminan terpaksa diteruskan.
02:57Yang berjumlah bayaran balik pinjaman kepada China Exim Bank berjumlah RM8 bilion.
03:07Saya harus akui bahawa mantan-mantan Perdana Menteri telah usahakan bahawa Tuan Dr. Mahathir, Tuan Simu Yuddin dan Datuk Seri
03:16Ismail Yaakob
03:17telah menghubungi pihak negara China untuk memulakan runingan tapi tidak berhasil.
03:24Saya kemukakan semula pada tahun 2024, ada pengakuan oleh Presiden Xi Jinping dan Premier Li Chiang pada tahun 2025.
03:37Dan Alhamdulillah, pada 30 Oktober 2026,
03:42Pemeterian Perjanjian antara SACR dengan China Exim Bank bagi penyaruan semula pinjaman bernilai RM5 bilion.
03:51Jadi RM5 bilion daripada RM8.
03:54RM1 bilion lebih dua itu memang dah dijalankan kerja.
03:58RM1 bilion itu memang hilang awangan.
04:02Jadi, apa projeknya?
04:05Projek RM5 bilion itu ialah membiayai skim bekalan air seluruh Perak, terutama Utara Perak dan Pulau Pinang.
04:18Kalau kita tak teruskan ke perjanjian tersebut, kerugian keseluruhannya ada RM8 bilion.
04:25Walaupun perjanjian itu dilakukan, ada juga sedikit kerugian,
04:28terutama kerana projek itu telah sebagai kecil telah dijalankan.
04:3218, 12, 20%.
04:36Perjanjian penyaruan semula pinjaman di Menterai mengurangkan kerugian negara kepada RM3 bilion,
04:42termasuk RM1,5 bilion yang telah diusahakan.
04:46Jadi, kita dapat balik sekitar RM5 bilion dari projek Perak dan bekalan air ke Pulau Pinang.
04:57Apa projek ini bermakna?
05:00skim bekalan air Perak Utara, Pulau Pinang,
05:06penyaluran air mentah dari Sungai Perak ke Empangan Bukit Merah,
05:10menaik taraf di sepanjang Sungai Kurau dan Terusan Besar,
05:14serta pembinaan loji rawatan air di Kemunting dan Bogak.
05:19kerana Perak merasakan perlu treated water sahaja di ekspor ke Pulau Pinang.
05:24Tidak raw water kekal milik Perak.
05:28Projek ini menyasarkan kapasiti bekalan air sebanyak 700 juta liter sehari untuk Perak,
05:34termasuk kawasan perindustrian Kerian,
05:37RM300 juta sehari untuk Pulau Pinang,
05:41RM500 juta liter sehari air mentah untuk pengairan pertanian.
05:47Apa syaratnya?
05:49Selain daripada diusahakan oleh syarikat Cina,
05:52kerja-kerja pembinaan projek akan dilaksanakan melalui proses tender terbuka
05:59dan syarat kita kontraktor tempatan.
06:03Itu dikursi oleh negara Cina.
06:05Sebab itu saya telah merakamkan penghargaan
06:07atas kerjasama negara Cina dan Exim Bank negeri Cina,
06:13China Exim Bank kerana walaupun perjanjian itu tidak memihak kepada kita,
06:19tetapi telah menerima rayuan kita dan kita dapat pulangan 5 bilion daripada kerugian besar.
06:27Tetapi yang penting kerana tentunya soalan dari Sabah merasakan apa
06:38faedahnya kepada
06:56Sabah.
06:58Oleh kerana projek ini melibatkan Sabah,
07:00tentunya negara Cina enggan meneruskan projek sementara ini di negeri Sabah.
07:07Kerajaan Persekutuan mengambil kira hal ini,
07:11sebab itulah kita telah memutuskan supaya projek di Sabah itu diteruskan
07:19dengan beberapa langkah lain yang memberikan dana yang secukupnya
07:27bagi memenuhi keperluan negeri Sabah keseluruhannya.
07:34Ini termasuk bekalan elektrik, pipeline yang saya akan sebut kemudian jika perlu,
07:42tetapi mencecah juga hampir 5 bilion ringgit keseluruhannya.
07:47Terima kasih.
