00:00Kung kailan nakapasok na mga estudyante sa eskwela,
00:04isa ka lang inanunsyo ang klasuspensyon.
00:07Ito ang madalas na hinain ng mga magulang at mga estudyante,
00:11lalo kung may stranded sila sa baha.
00:14Gaya na nangyari itong September 9 sa iba't ibang bahagi ng NCR,
00:19maraming estudyante ang umalis sa kanilang mga bahay
00:22bago pa mag alas 6 ng umaga.
00:25Pero 7.30am na nang magsuspindi ng klase ang ilang LGU.
00:306.30am na kasi inilabas ang unang yellow rainfall warning sa araw na yon.
00:35Batay sa sinusunod na pamantayan ng mga LGU,
00:38kapag may yellow rainfall warning,
00:40ang klasuspensyon ay nakadepende sa desisyon ng mga local chief executives
00:45gaya ng mga mayor.
00:50Banang 8am na noong September 9 itinaas ang orange rainfall warning
00:54sa ilang bahagi ng Metro Manila.
00:57Ibig sabihin, automatic na wala ng face-to-face klases sa lahat ng antas.
01:05Sabi ni Metro Manila Council President at San Juan Mayor Francis Zamora,
01:09mas maaga raw sana ang anunsyo nila ng klasuspensyon
01:13kung maaga rin ang rainfall warning ng pag-asa.
01:16Kapag ganitong unpredictable ang lagay ng panahon,
01:21paano nga ba pinagdedesisyonan ang klasuspensyon kapag maulana?
01:29Bawat LGU ay may sinusunod na pamantayan para sa klasuspensyon.
01:34Nakabatay ito sa regulasyon ng Department of Education o DepEd.
01:38Sa ilalim ng DepEd Order No. 14 na Series of 2026,
01:43nakasaad kung kenan posible o otomatikong makakansila ang klase.
01:47Tuwing malakas ang ulan, may bagyo,
01:51lapis ang init ng panahon, may lindol,
01:55o mababa ang kalidad ng hangin.
01:58Pero walang itinatakda ang DepEd na nararapat na oras
02:02para sa pag-anunsyo ng klasuspensyon.
02:05Gayunman, ang ilang LGU gaya ng Quezon City,
02:09nag-aanunsyo bago o pagsapit ng alas 4 ng madaling araw
02:13sa mismong araw ng suspensyon.
02:15Sakali namang may matinding pagbabago sa laging ng panahon,
02:19iaanunsyo ang klasuspensyon para sa panghapong klase
02:23pagdating ng alas 10 ng umaga.
02:26Para daw masunod ito,
02:28umaapila ang LGU ng Quezon City sa pag-asa
02:31na kung posible ay maglabas sila ng weather advisory
02:34sa pagitan ng alas 3 at alas 4 ng madaling araw
02:38para sa morning classes
02:40at sa pagitan ng alas 9 at alas 10 ng umaga
02:44para sa afternoon classes.
02:47Pero sa kasalukuyan,
02:48may umiiral na raw na sistema ang pag-asa
02:51sa paglalabas ng heavy rainfall warning.
02:54Ito ang advisory na ini-issue ng pag-asa
02:57kapag may mabibigat na pag-ulan
02:59sa loob ng sakop na oras ng kanilang monitoring.
03:03Color-coded ang warning
03:04depende sa dami ng ulan kada oras.
03:10Halimbawa, kung umabot sa 7.5 mm per hour
03:13ang ulan ng 6.30 a.m.,
03:16ilalabas nila ang heavy rainfall warning number 1.
03:19Pero sa susunod na issuance,
03:21susun din ang itinakdang mga oras ng pag-asa
03:24para sa advisories.
03:26Lalabas ang impormasyon na kada 3 oras.
03:29Hindi naman minuminuto,
03:31sigo segundo oras-oras ay talagang buhos ng ulan.
03:34So may times dyan na nagkakaroon ng break,
03:36may times dyan na humihina,
03:39nagla-light rains,
03:40may times naman na biglang bubusong ulan.
03:42So hindi natin yan na-forecast exactly yung right timing niya,
03:48kaya pumapasok dyan yung rainfall warning system
03:52na pinapalabas ng ating mga regional operation centers po natin.
03:56Ang heavy rainfall warning ay naiiba sa weather advisory
04:01na nagbibigay ng 24-hour rainfall forecast
04:04o posibleng maging dami ng ulanas sa loob ng isang araw.
04:08Nagsasabi rin ito ng 3-day outlook
04:10o yung posibleng maging dami ng ulanas sa susunod na tatlong araw.
04:14Gaya ng heavy rainfall warning,
04:16color-coded din ang weather advisory.
04:19Pero inilalabas ito isang araw
04:22bago ang inaasahan simula ng malalakas na pag-ulana.
04:25Ang pinapalabas ng National Weather Forecasting na day before,
04:29ano yung senaryo ng pag-ulan sa buong Metro Manila
04:33the whole day, 24 hours?
04:36Pero yung rainfall warning natin,
04:38ano yung senaryo ng pag-ulan sa Metro Manila every 3 hours?
04:43Sa ngayon, parehong ginagamit ng mga LGU
04:45ang heavy rainfall warning at weather advisory
04:48para sa class suspension.
04:50Halimbawa, kapag may orange level advisory
04:52para sa susunod na araw
04:54automatic nang kansilado ang klase kinabukasan.
04:57Pero sa ilang pagkakataon kasi,
04:59lalo tuwing habagat season,
05:01kahit wala ng kulay sa National Weather Forecast,
05:04e uulan ng malakas kinabukasan
05:06at biglang magkakaroon ng heavy rainfall warning.
05:09Diyan nag-uugat ang problema
05:11sa late class suspension.
05:14Ang mungkahi ng pag-asa kapag habagat season,
05:17kahit walang kulay na inilabas na weather advisory,
05:20ay kailangan pa rin i-monitor ng LGU
05:23ang heavy rainfall warning.
05:26Sinisikap daw ng pag-asa na maagang maglabas
05:28ng heavy rainfall warning
05:30para maiwasang maipit ang mga estudyante
05:32sa bigla ang class suspension.
05:35Rainfall is one of the parameters,
05:37weather parameters,
05:38na napakahirap po talagang i-forecast
05:40kasi rainfall is very variable
05:42in time and in space.
05:44Pwedeng malakas yung pag-ulan sa Quezon City,
05:46pero walang pag-ulan sa Taguig,
05:48walang pag-ulan sa Pasay.
05:49What we are trying to say
05:50is during habagat,
05:52especially na habagat,
05:54widespread po yung kaulapan yan.
05:56We do not exactly know
05:58saang specific area
05:59ibubuhos yung mga malalakas ng pag-ulan.
06:03Isinusulong naman ang DepEd
06:04ang isang executive order
06:06na babago sa pamantayan
06:08ang pagkakansila ng klase.
06:09Kabilang dyan ang pagpapatupad
06:11ng localized at granular class suspensions.
06:15Suportado raw yan ang pag-asa,
06:17lalo't magkakaiba naman
06:18ang impact ng ulan sa iba't ibang lugar.
06:21Dapat daw pinag-aaralan ng mga LGU
06:23kung gaano karaming ulan
06:25ang nandudulot ng baha
06:26sa kanilang nasasakupang area
06:28para matukorin nila agad
06:30yung mga eskwelahan
06:30na dapat magkansila ng klase
06:32at yung mga eskwelahan
06:34na pwede namang magpapasok
06:35ng mga estudyante.
06:37Ako po si Amor La Rosa
06:38para sa GMA News.
06:41Ako po si Amor La Rosa
06:42na pwede namang magpapasok
06:49ng mga eskwelahan
06:53sa cha hess
06:53na pwede namang magpapasok
Comments