00:00Ayon sa pag-asa, simula ngayong October 2026,
00:03inaasahan na sa maraming lugar sa bansa ang mas kaunting pag-ulan.
00:07Pagsapit ng November hanggang January sa susunod na taon,
00:11way below normal na ang inaasahang dami ng ulan sa ilang mga rehiyon.
00:16At sa February hanggang March 2027,
00:19halos buong bansa na ang posibleng maapektuhan ng kakaunting pag-ulan.
00:23Dulot ito ng Very Strong El Niño o tinatawag din Super El Niño
00:28na magdadala ng matinding init at tagtuyot sa bansa.
00:32Pero paano kaya posibleng maapektuhan ng Super El Niño
00:36ang presyo ng bigas at pagkain?
00:40Dahil sa kaunting pag-ulan at matinding init na dala ng Super El Niño,
00:44natutuyo ang mga lupang sakahan.
00:47Sa datos ng Department of Agriculture, as of September 26,
00:51umabot na sa halos 250,000 na ektarya ng lupa
00:55ang napinsala dahil sa El Niño.
00:57Mahigit 56,000 dito, naitala ng no chance of recovery.
01:02At kapag natutuyo ang mga sakahan,
01:05apektado ang mga ani.
01:07Ayon sa DA, mahigit 163,000 metric tons
01:11ang nawala sa produksyon ng mga ani
01:13sa gitna ng nararanasang El Niño.
01:16Katumbas nito ang halagang 6.87 billion pesos na agricultural loss.
01:21Apektado rin ang produksyon ng palay.
01:24Batay sa initial projections ng DA,
01:27posibleng umabot sa 700,000 metric tons
01:30ang mawawala sa produksyon ng palay
01:32dahil sa El Niño.
01:33As of September 26,
01:35mahigit 25,000 metric tons na
01:37ang naitalang production loss.
01:40At kapag mas kaunti ang ani,
01:42mas kaunti rin ang supply nito.
01:44Ayon sa eksperto,
01:45ang kasunod nito,
01:46ang posibleng pagtaas ng presyo.
01:49Supply and demand.
01:51Of course,
01:51pagka kumunti yung supply ng palay,
01:54posibleng tumaas ang presyon ng bigas
01:57kasi mas naging limitado yung kanyang supply.
02:02Became more scarce.
02:03Kapag bumaba ang ani dahil,
02:06yun nga,
02:06merong El Niño,
02:07maaaring tumaas ang farm gate price ng palay.
02:11Unang-una kasi yung mga magsasaka,
02:15would naturally have to raise that.
02:19Una nang sinabi ng National Food Authority o NFA
02:22na posibleng tumaas ang presyo
02:24ng pagbilin ng palay
02:25kapag kumaunti ang supply nito.
02:28Paliwanag ni Dr. Peña Reyes,
02:30tumataas din ang presyo ng palay
02:32kapag may challenges sa pagtatanim at pagkaanin nito.
02:35At isa sa challenges na ito,
02:37ang El Niño.
02:38Siyempre, no?
02:39Someone needs to plant the rice
02:41and then harvest it.
02:42And if it's harder for them to do that,
02:44they naturally will have to increase
02:47yung farm gate price nila,
02:49di ba?
02:49In order to cover yung costs man lang nila.
02:53So, maaaring ring tumaas ang gastos for irrigation,
02:56di ba?
02:57Kasi nga, kagtuyo, no?
02:58And also,
02:59yung kuryente at transportation, di ba?
03:01Kasi mga ano to, no?
03:03Inputs to rice production to, no?
03:06Ayun, no?
03:06Irrigation, electricity,
03:08transportation, other inputs, no?
03:11Makakadagdag yan sa presyo.
03:13Mula naman sa mga sakahan,
03:15may dagdag na factor din
03:16ng iba pang pagdadaanan ng palay
03:18bago ito makarating
03:19bilang bigas sa pamilihan
03:21na posibleng makaapekto rin sa presyo.
03:24Bago makarating yan sa retail level, di ba?
03:27Dumadaan yan, ano?
03:28Yung palay ginagawang ano yan, di ba?
03:30It goes through milling
03:31bago maging bigas, di ba?
03:33And then, eventually,
03:34it needs to be transported
03:37sa mga warehouses
03:38or sa mga palengke
03:41before eventually, no?
03:42Reaching yung mga,
03:43yung ating level, no?
03:45Which is the retail.
03:47So, each stage of,
03:50in that production process,
03:52in that supply chain, rather,
03:54would add dun sa, ano, no?
03:56yung, sa presyo niya.
03:58Bukod sa palay,
04:00apektado rin ng El Niño
04:01ang produksyon ng mais
04:02at iba pang high-value crops.
04:04Sa datos ng DA,
04:06halos 127,000 metric tons
04:08ng mais na
04:09ang nawala
04:10as of September 26.
04:12Katumbas nito
04:12ang 4.9 billion pesos
04:14na halaga
04:15ng agricultural loss.
04:17Sa high-value crops naman,
04:19halos 12,000 metric tons
04:21ang nabawas sa produksyon,
04:23katumbas ng halos
04:25397 million pesos.
04:28Dahil apektado ang supply
04:29ng high-value crops,
04:31apektado rin daw
04:32ang supply ng livestock products
04:33tulad ng baboy,
04:35manok,
04:35at itlog,
04:36ayon kay Dr. Peña Reyes.
04:39Maaring maapektuhan, no,
04:40yung manok,
04:41baboy,
04:42at itlog dahil
04:43ginagamit yung mais, no,
04:45para sa mga feeds, eh.
04:46Diba?
04:47Okay, so yung mga livestock, no,
04:49manok, baboy, no,
04:50tsaka itlog, no.
04:51Eh, maaaring rin
04:51tumaas ang presyo
04:52ng gulay,
04:54prutas,
04:54at iba pang pagkaing
04:56umaasa sa mga, ano, no,
04:58mga pananim na ito, no.
04:59Those are things
05:00that I think, no,
05:01would play out, no,
05:02kapag bumaba
05:03ang, ano, no,
05:04supply ng mais
05:05at high-value crops.
05:07Dagdag pa ni Dr. Peña Reyes,
05:09kapag tumaas
05:10ang presyo ng bigas
05:11at iba pang pagkain,
05:12posibleng tumaas na naman
05:13ang inflation sa bansa.
05:15Tiis-tiis na naman,
05:17diba?
05:18Tipid-tipid,
05:20or ano,
05:21kung,
05:22kasi syempre, no,
05:22this is necessity,
05:24so there wouldn't really
05:26be much room
05:27for what we call
05:27discretionary spending
05:29because we will
05:31prioritize
05:32necessities, no.
05:34Lalo na,
05:35at nagmamahal sila,
05:36Eh, ayun, no,
05:37it might have an impact
05:38also, no,
05:39on overall spending,
05:40diba?
05:40Kasi consumption-driven
05:42yung ating, ano,
05:43yung economy natin.
05:44At hindi man
05:45ang banta ng Super
05:46and Nino,
05:47may magagawa raw tayo,
05:49lalo na ang gobyerno,
05:50para maibsan
05:51ang epekto nito
05:52sa presyo ng mga pagkain.
05:53Una na rito,
05:55ayon kay Dr. Peña Reyes,
05:56ang pag-i-import ng bigas.
05:59What we can do realistically
06:00para mabawasan man lang,
06:03no, yung panganib, no,
06:04we will have to, of course,
06:05no, prepare, no,
06:07yung buffer stocks.
06:08Usual things that we do,
06:09diba?
06:10We do that, no,
06:11usually through importation.
06:13So, panatilihing bukas
06:15ang kinakailangan nating imports,
06:18that's inevitable,
06:19we'll have to import.
06:20Noong Agosto,
06:21nauna nang sinabi ng DA
06:23na nananatiling bukas
06:24ng Pilipinas
06:25para sa rice importation
06:26dahil nga sa inaasahang epekto
06:28ng matinding El Niño.
06:30As of August 3,
06:31umabot na raw sa 3.3 million metric tons
06:34ang na-import na bigas ng bansa.
06:37Dapat din daw palakasin
06:39ang irrigation systems
06:40at drought-resistant farming.
06:42Looking forward,
06:43we'll have to find ways
06:45para palakasin
06:47ang irrigation natin
06:49kasi kailangan
06:50yung tubig
06:51to sustain
06:53yung rice
06:55growing operations.
06:56At drought-resistant farming,
06:59we'll have to invest
07:00therein,
07:02yung sa technology na ganun.
07:03Para,
07:05of course,
07:05yung mga farmers din,
07:07di mahirapan.
07:08Ayon sa DA,
07:10nag-request na sila
07:10ng 3.5 billion pesos
07:12na budget
07:13para pondohan
07:14ang solar irrigation projects
07:15para sa mga sakahan.
07:17Bibigyan din daw
07:18ng alternatibong kabuhayan
07:20at iba pang pananim
07:21na pwedeng pagkakitaan
07:22ang mga magsasaka
07:23kahit magkaroon
07:24ng tagtuyot.
07:26As of September 9,
07:28nakapag-release na rin daw
07:29ang Department of Budget
07:30and Management
07:31ng halagang
07:326.2 billion pesos
07:34para sa fertilizer
07:35at fuel assistance
07:36para sa mga magsasaka.
07:39Ayon sa eksperto,
07:40hindi man maiiwasan
07:42ang Bantana Super El Niño,
07:43pwede pa rin natin
07:44itong paghandaan.
07:46Siyempre,
07:47this is Super El Niño.
07:48It's not something
07:49to be taken lightly.
07:51But there are things,
07:52realistically,
07:53that can be done
07:54to somehow
07:56soften
07:56yung impact net.
07:58But I think
08:00yung overall effect
08:02that yung
08:03presyo
08:04at the retail level
08:05would somehow
08:06be cushion
08:09somehow
08:10na hindi tumaas
08:11ng ganun ka lang.
08:11bit to be done.
08:12pwede pa rin natin
08:14pwede pa rin natin
08:26Pwede pa rin natin
08:27lesk
Comments