00:01Teca, parang may nararamdaman akong kababalaghan.
00:04Pamilyar ba kayo sa iba't ibang mythical creatures ng Philippine folklore?
00:07O baka may experience din kayo sa mga ito?
00:10Ayon sa isang independent educational resource,
00:13abo sa 370 ang bilang ng creatures at mythical beings mula sa Philippine folklore and mythology.
00:19Mula sa mga nila lang na nakatira sa kagumatan,
00:21hanggang sa mga spiritong gumagantiraw o nagpaparamdam sa mga tao,
00:25ano-ano nga ba ang mga ito?
00:27Unahin natin ang tikpalang.
00:28Ito'y may katawan ng tao pero may ulo at paa ng kabayo.
00:32May makapal na buhok at minsan daw nanlilisik ang mga mata.
00:36Sinasabi rin may ikakasal na tikpalang kapag sabay na umuulan na tumaaraw.
00:40Ayon sa alamat, may kapangyarihan ng tikpalang na lituhin at iligaw ang mga napapadpad sa kabundukan,
00:46kung saan paikot-ikot lang daw sa isang lugar.
00:49May paniniwala namang pangontra sa pagkaligaw ang pagbaliktad ng suot na damit.
00:54Wait, paano naman kung bigang may narinig kang iyak ng sanggol pero wala kang makitang bata?
01:00Pagkaraw tiyanak yan.
01:01Sa mga kwentong bayan, ang tiyanak ay nakakatakot na nilalang na nagaan yung sanggol.
01:06Ginagaya daw nito ang iyak ng bata upang mangakit ng tao bago biglang umatake.
01:11Meron ding sigpin na may itsurang kambing na walang sungay o aso na ang ulo ay nasa pagitan ng dalawang
01:17paa sa likod nito.
01:19Kaya patalikod kung maglakad.
01:22Sa ilang kwento, ito ang version ng mythical furpets o alagang hayop ng mga mayayaman.
01:27Sinasabing maaari ito magbigay ng proteksyon at suwerte sa may-ari pero nagiging mapanganib kapag napabayaan o nagutom.
01:34Kung may nakita kayong isang malaking nilalang na nananabako, pabalahibo at nasa isang puno, lalapitan niyo ba?
01:40Naku, baka kapre yan.
01:42Malaki, matangkad at mabalahibong nilalang.
01:45Ganyan ilarawan ng mga kapre na madalas makikita rao sa malalaking puno gaya ng palete.
01:50Ayon sa mga alamat, mahilig daw itong manloko o magprank sa mga taong napapalapit sa punong kanyang tinitirhan.
01:56Pero hindi lahat ng kinakatakutang nilalang ay may pisikal na katawan.
02:00May ilan ding sinasabing espiritu ng mga namayapa.
02:03Isa dyan ang multo ang pinaniniwalang espiritu ng taong namatay na at nagpaparamdam sa mga buhay.
02:09Karaniwan daw makikita o nagpaparamdam ang multo sa mga lumang building, skwela o lugar na pinangyarihan ng gera o malagim
02:16na insidente.
02:17Kung multo ang isa sa mga pinakakilalang nilalang sa mga kwentong kababalaghan,
02:21meron namang inihahambing sa mga fairy o nature spirit.
02:25Yan ang diwata.
02:27Ayon sa ilang independent sources, may ilang paniniwalang tinuturing ang diwata bilang tanggapagbantay ng kalikasan
02:33na maaaring magbigay ng biyaya o parusa sa mga taong nakakapinsala dito.
02:38Pinaniniwalaan ding naninirahan ito sa malalaking puno gaya ng akasya at balete
02:42at maring magdulot ng sakit o sakuna kapag hindi na trato na maayos.
02:47Kapag nakakita ka ng babaeng nakaputi sa isang madilim na lugar, ano ang una mong isipin?
02:54Ito ang white lady na karaniwang nilalarawan bilang babaeng nakasuot ng puting damit.
02:59Sa mga alamat, madalas itong iniuugnay sa spirito ng babaeng nakaranas ng trahedya
03:03o kaluluwang hindi nabigyan ng ustisya.
03:06Sinasabi nagpapakita ito bilang ligaw na spirito na naghahangad maghiganti sa mga taong nakasala sa kanya.
03:12Pero may mga nilalang sa Philippine folklore na nakakatakot din dahil sa itsura
03:16at sinasabing paraan ng pangpaparamdam ng mga ito.
03:19Isa dyan ang manananggal.
03:21Ayon sa alamat, nahati sa dalawa katawan nito.
03:24Ang itaas na bahagi ng katawan, tinutubuan ng pakpak na tira giant bat upang makalipad sa gabi.
03:31Pinaniniwalang ang target ng manananggal ang sanggol sa sinapupunan ng inang nagbubuntis.
03:36Ayon sa ilang kwento, kapag nilagay ng asinang ibabang bahagi ng katawan ng manananggal
03:40habang lumilipad naman ang taas na bahagi nito, hindi ito makakabalik sa dating anyo.
03:45At syempre hindi mawawala sa listahan ang isa sa mga pinakakilalang halima o sa kwentong bayan ng Pilipinas.
03:51Ang aswang.
03:52Nilalarawan ang aswang bilang nilalang na kaya magpalit ng anyo at kumakain ng laman ng tao.
03:58Ayon sa mga kwento, marito magbukang ordinaryong tao sa araw kaya mahirap daw itong makita.
04:03Tikbalang, tiyanak, kapre, banananggal at aswang.
04:06Nilalang yan sa mga nilalang na patuloy na nabubuhay sa mga kwentong bayan ng Pilipinas.
04:11Pero hindi pa rito nagtatapos ang ating listahan.
04:13Sa part 2, kinalanim pa natin ang iba pang kakaibang nilalang sa Philippine folklore.
04:18Laging tandaan, kimportante ang may alam.
04:21Ito po si Kuya Kim para sa GMA News.
04:44Laging tandaan, kimportante ang may alam.
