00:00.
00:00.
00:00.
00:00.
00:00.
00:00.
00:03.
00:04.
00:04.
00:04.
00:04.
00:05.
00:05.
00:05.
00:05.
00:06.
00:06.
00:07.
00:07.
00:08.
00:09.
00:09.
00:10.
00:10.
00:11.
00:11.
00:11.
00:12.
00:13.
00:13.
00:14.
00:15.
00:15.
00:15.
00:16.
00:17.
00:17.
00:17.
00:17.
00:17.
00:18.
00:19.
00:19.
00:19.
00:20.
00:20.
00:21.
00:21.
00:22.
00:22.
00:23.
00:23.
00:23.
00:24.
00:24.
00:25.
00:26.
00:27.
00:27.
00:29Ang seabed na ito sa Davao Occidental, umangat ng dalawang metro.
00:36Kaya ang mga dating nakalubog na coral reefs sa dagat, lumitaw.
00:42Ang tawag sa pangyayaring ito, coastal uplift.
00:48Ito po ay dulot ng pag-rebound ng seabed mula doon sa malakas na earthquake na nangyari.
00:55Nangyayari raw talaga ang mga ganito sa tuwing may malalakas na lindol.
01:01Katunayan, sa katubigan ng Babuyan Island sa probinsya ng Cagayan sa Northern Luzon,
01:07sa gitna ng dagat, may biglaraw noong sumulpot.
01:12Hindi seabed, kundi isang vulkan.
01:16Yung lolo ko po, sabi nila sir, tumubulang.
01:20Noong una akong pumunta doon, mali pa. Parang buko na nakataob lang.
01:25Ito ang idinuturing ngayon na pinakabatang pulong vulkan sa Pilipinas,
01:30ang Didicas Volcano Island.
01:33Pero iilan pa lang ang nangangahas na dayuhin ang vulkan ito.
01:39Kung titignan kasi sa mapa, para lang itong tuldok sa laot.
01:44Maliban sa napakalayo, ang biyahing papunta roon, napakadelikado.
01:50Ilan ang nawala ng kapatid ko, dalawa, lumubog yung bangka kasi malakas ang halo.
01:54Anong hiwaga ba ang bumabalot sa pulong vulkan ng Didicas Volcano Island?
02:03Isa sa mga naglakas loob na dayuhin ito,
02:07ang content creator na si Seth,
02:09na ang mga pinupuntahan off the grid na mga lugar o yung mga bibihirang dayuhin ng mga turista.
02:16Yung mga pinupuntahan namin dati ay yung mga tourist attraction.
02:20Unti-unti na rin kaming naitulak doon sa mga liblib na lugar na may mga natatago ding ganda.
02:25Ang madalas niyang kasama sa kanyang mga biyahe,
02:28ang kanyang live-in partner na si Annabelle.
02:31Pinapakita ko po yung support ko po sa pagdivideo po.
02:35Una raw narinig ni na Seth ang kwento tungkol sa Didicas Island
02:39Nung nagpunta siya sa Babuyan, Klaro, isang active volcano sa Babuyan Group of Islands din sa Kalayan, Cagayan.
02:47Nakausap ko din yung mga kasabayan naming taga-PIVOX na banggit nila sa amin yung Didicas.
02:53Sa tala ng PIVOX, 1700s pa,
02:56nang namataan ang Didicas Volcano,
02:59pero nasa ilalim pa ito noon ng dagat.
03:02Isa itong underwater volcano or submarine volcano.
03:05Lumalaki po ito at lumalawak dahil patuloy po ang pag-usbong nito mula sa ilalim ng lipa,
03:12kung saan tinutulak po ng magma ang present na mga bato sa ilalim ng dagat.
03:19Unti-unti raw itong lumitaw sa ibabaw ng dagat taong 1856
03:24dahil sa napadalas din nitong pagsabog noon, 1978, nung huli itong pumutok.
03:31Palaisipan pa rin para sa mga taga-PIVOX kung ano yung latest na status ng Didicas.
03:37Kaya nagkaroon ako ng interest na subukang puntahan.
03:40Pero hindi raw basta-basta ang pagpunta roon.
03:43Mula late, apat na araw silang bumiyahe, Cagayan.
03:47Hindi pa kayo nakapunta doon.
03:50Malayo.
03:51Good morning, sir.
03:52Good morning, sir.
03:55Ang bangkerong kasama nila sa paglalayag si Alvin, born and raised sa Babuyan Island.
04:03Madalas, o karaniwan na, binabalot ng mga plastic yung mga dalang bagay ng mga pasahero para nga hindi mabasa ng
04:11alon.
04:14Hanggang narating nila ang pinakamalapit na bayan na nagsilbi nilang take-off point patawid sa pulong bulkan.
04:22Ang Kamigin de Babuyanes Island.
04:27Payak ang buhay sa isla.
04:30Pahirapan ang cellphone signal.
04:32Wala rin supply ng kuryente.
04:34Wala silang kongkretong kalsada, pero kita natin dito yung ilang mga bahay na gawa na sa kongkreto.
04:40Meron sila ditong solar setup na pinagkukunan ng kuryente.
04:45Ang sabi raw ng mga matatanda, barko.
04:48Ang sabi raw ng Ameritano, no, that's volcano.
04:51Pagamat sa Kamigin Island pala, tanaw na ang Didikas Island sa laon.
04:56Dahil malaki ang alon, lalo na kung merong bagyo, may ilang mga manging isda na raw na hindi pinalad nung
05:04tangkain nilang puntahan ito.
05:06Ilan ang nawalan ng kapatid ko, dalawa, lumubog yung bangka.
05:08Sa kabila ng mga banta, hindi pinanghinaan ang loob si na Seth na tumuloy doon.
05:14Lagi natin tatandaan, ang alon dito sa norte is live, may buhay talaga.
05:19Ang kanilang biyahe, pahirapan.
05:22Sa likuran na itong Didikas, malakas yung karen, itinutulak, pabalik yung bangka.
05:26Pagamat kinatatakutan ang bahaging ito ng dagat, sagana naman ito sa malalaking mga isda.
05:36Tiyo lang nga. Tingnan nyo naman kung gaano kalaki.
05:39Yung mga isdang ito ay talaga naman malalaki.
05:42Dahil daw sa init mismo ng tubig.
05:45Walang relasyon yung init ng tubig, no.
05:48Ang dahilan ng maraming isda doon, Babuyan Channel is a major fishing ground.
05:53Link ito sa dami ng pagkain na available.
05:57Makalipas ang halos dalawang oras, natanaw na ni Seth ang kanyang sadya.
06:02Sir, kaya natin? Makaan nating?
06:04Kaya natin, sir.
06:05Matapos ang halos dalawang oras na biyahe mula doon sa Kamigin Island,
06:09andito na sa harapan natin yung didikas.
06:15Dito, tila winelcom sila ng samlaksa mga ibon.
06:20Yes, thank you Lord.
06:23Hanggang sa matagumpay silang nakadaong sa pinakabatang pulong vulkan sa buong Pilipinas.
06:30Pagkababa ko pa lang dito sa bangka,
06:32muna kung napansin kagad ay yung mainit na buga na itong buhangin.
06:36So kailangan naming ilipat itong mga gamit.
06:39Kasi may mga baterya,
06:40so kailangan natin maghanap ng may malamig na part na buhangin.
06:44Hindi pa raw ligtas tirhan ang isla.
06:47Ang ilang bahagi ng vulkan,
06:49naglalabas pa ng steam o uso.
06:51Para ma-minimize yung init,
06:55yun, basain yung sombrero.
06:57Dahil sa init ng buhangin dito,
07:00ang mga patay na isda na inanod sa dalampasigan,
07:03natutuyo o mabilis na nabibilasa.
07:06Parang karton na yung tigas niya.
07:09Mayap maya rin dito kung mag-landslide.
07:12Maririnig din natin dito,
07:15yung parang kumukulong tubig sa ilalim.
07:18Ang guide ni Nasef na si Alvin,
07:20minsan na rin daw naakyat ang tuktok ng Didikas Volcano.
07:25Ang taarik mga katuks.
07:26Usually, lava o kaya magbabagang,
07:30mga asopre yung nakikita natin.
07:32Pero laking gulat ko kasi ang nakita po,
07:35ay marami na palang nabuhay na halaman sa loob,
07:39especially yung kogon.
07:40Masaya sa pakiramdam na ma-edocument mo,
07:43yung mga ganung lugar na bibihira lang natin makita sa social media.
07:49Ang delikado pong puntahan.
07:51Dahil ang lupa po nito ay hindi pa po siya compact.
07:55Loose pa yung mga pwede mong tapakan dito.
07:58At pag tumapa ka rin sa lupa doon sa Didikas,
08:01mainit po ito.
08:02Dahil nga po ito ay isang active volcano.
08:04Ang Didikas Volcano,
08:06bahagi ng Babuyan Volcanic Chain
08:09o grupo ng mga aktibong vulkan sa Babuyan Island.
08:13Kabilang dito ang gahiganting Smith Volcano,
08:16Babuyan Claro at Kamigin de Babuyanis.
08:20Nung narating namin yung Didikas,
08:22narealize ko na hindi pala lahat na andito sa Pilipinas
08:27ay alam na o nakita na ng mga kababayan natin.
08:30At dahil doon,
08:31ay mas na-inspire pa akong puntahan
08:33yung pinakaliblib pa na parte ng Pilipinas
08:36mapadagat man, gubat o bundok.
08:38Pagamat may ilang mga naglalakas loob ng sadyain
08:42ang Didikas Volcano Island.
08:44May paalala ang mga otoridad.
08:47Hindi advisable or ine-encourage ng municipal government
08:51ang pagpunta sa Didikas Volcano.
08:53Sa aming tourism circuit,
08:55hindi pa nakasama ang Didikas Volcano
08:57as our tourism attraction.
08:59On the part of the LGU,
09:01siguro we will enact a local policy
09:03prohibiting muna yung area.
09:05Mahigit 7,000 mga isla na
09:08meron ang ating bansa
09:10na pwede pa palang madagdagan
09:13lalot hindi natin alam
09:15na sa pusod ng ating mga karagatan
09:19sa malamang merong mga vulkan
09:21na naghihintay lang
09:23na mayanig at tumutok
09:26para lumitaw.
09:32Thank you for watching, mga kapuso!
09:35Kung nagustuhan niyo po ang videong ito,
09:37subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel
09:41and don't forget to hit the bell button
09:44for our latest updates.
09:46you
09:46you
Comments