00:00Ayon sa BBC Science Focus,
00:02ang bite force ay tumutukoy sa pressure
00:04o power na in-exert ng pangan ng isang hayop
00:07kapag kumagat ito.
00:08Sinusukot ito sa pounds per square inch o PSI.
00:13Malaki ang epekto sa lakas ng kagat
00:15ng hayop ang muscle at buto sa pangan nito,
00:17pati na rin ang lawak ng surface ng kanina mga ngipin.
00:21Ang kagat naman ng tao,
00:22may average strength lang na 165 PSI
00:25or pounds per square inch.
00:27Malayong agwat sa number one sa ating lista,
00:30nang kagat ay nasa 5,000 PSI.
00:33Sino-sino nga bang pasok sa ating listahan
00:35ayon sa BBC Science Focus?
00:37Sa number 10,
00:38ang malaaso na carnivore sa Sub-Saharan, Afrika,
00:41ang hayina.
00:43Ang hayina say may bite force
00:44nang maabot sa 1,100 PSI.
00:47Sa lakas na ito,
00:48kaya nilang mandurog ng pinakamatitikas na buto.
00:51Yung specialized teeth nila
00:53is for mostly shearing
00:55and then also crushing of bones
00:57because they are carnivores,
01:00extremely carnivores,
01:01where they eat yung mismo mga carcass
01:05and then also they crush yung bones
01:07nung kanilang mga prey.
01:08Mukhang malambot at mabalbon,
01:10pero huwag magpapalin lang.
01:11Pasok sa number nine,
01:12ang grisly bear.
01:14Kung 165 PSI lang ang average bite ng tao,
01:17may gitpitong beses nito
01:18lakas na kagat ng grisly bear.
01:21Umaabot lang naman sa 1,160 PSI.
01:24Ang mga grisly bear,
01:26iniiwasan sa Canada at USA
01:27dahil bukod kasi sa massive size nito
01:30at sa razor sharp claws.
01:31Sobrang lakas ng kagat nito,
01:33enough para makatulog ng bowling ball
01:35o kaya naman,
01:36tungunan tao.
01:38Ang nakakuha naman sa number eight spot,
01:41ang pinakapanganib na predator sa Arctic,
01:43ang polar bear.
01:45Sa pamilya ng mga oso,
01:47ang polar bear ang may pinakamalakas na kagat
01:48sa lakas na 1,200 PSI,
01:51ang mga ngipi nila
01:52kahit lumaki ng hanggang 5 centimeters.
01:54Ginagamit nila ito
01:55para sa kanilang mga prey
01:56na madala sa impaireded seals.
01:58Sa lakas ng kagat,
02:00hindi lang carnivore na bumibida
02:01dahil ang susunod nating bida,
02:03vegetarian,
02:04ang gorilla.
02:05Sa lakas na maabot sa 1,300 PSI,
02:08ang gorilla,
02:09pasok sa eight spot.
02:10Pero bakit kailangan ng gorilla
02:12kailangan ito kalakas na panga?
02:14Mayroon silang malakas na bite force
02:16dahil ginagamit nila usually
02:18yung bite force na yun
02:20to shear and tear naman
02:21yung mga like mga bamboo,
02:24barks.
02:24Kinakagat nila ito
02:25kasi nagiging source din ito
02:26ng food nila.
02:27Hindi lang sa lupa
02:28matatagpuan ang malalakas kumagat.
02:30Sa tubig,
02:31may isang predator din
02:32na mas matindi pang bite
02:33kesa sa gorilla,
02:35ang bull shark.
02:37Kakaiba ang bull shark
02:38dahil kaya nitong mabuhay
02:39sa parehong tubig dagat
02:40at tubig ilog.
02:42At sa likod ng unique adaptation na ito,
02:44may pangaito na kaya
02:45na magbigay ng 1,350 PSI
02:47sa isang kagat.
02:49They have the
02:50continuously growing na teeth
02:52kasi.
02:53So once in their life,
02:54so nagkakaroon sila ng
02:56a massing 350 na teeth.
03:00Ang kagat na 30 times
03:02na mas malakas
03:02kesa sa kagat ng tao
03:03at mas malakas pa
03:05sa lahat ng hayop
03:06na napag-usapan natin.
03:09Kamangha-mangha
03:10at kahangha-hangha.
03:12Pinusuwang si Nera
03:13at kumiliti sa interest
03:13ng online universe
03:14pero bakit ka pa
03:15nag-viral ang mga video nito?
03:17Sabah niyo akong himayin
03:18at alamin ng mga kwento
03:19sa likod ng mga viral video
03:20at trending topic
03:21dito lang sa
03:21Dami pong alam!
03:23Kuya Kim!
03:24At dapat kayo rin.
03:25Baka pati unggoy
03:27ay mapakamot ng ulo
03:28kapag nakita niyang
03:28kakaibang saging na to.
03:30Ano kaya ang lasa
03:32ng pink saging?
03:34Naamoy ko na mabango
03:35tapos nilapitan ko.
03:37Tinikman ko.
03:41Anong klaseng invasive species
03:42na langgamang umatake
03:44sa iligan?
03:44Alam ko lang.
03:45Ano naman din yung tip?
03:47Karot to kadalikado
03:48sa mga wildlife
03:49at mga alaman doon.
03:52Pagdating sa kagatan,
03:53anong mga hayop kaya
03:54ang pasok sa listahan natin
03:55ng pinaka-mabangis
03:57at pinaka-deadly
03:58animal bite.
03:59Ang susunod na hayop,
04:00mas maliit kumpara sa iba
04:01pero sa lakas ng kagat,
04:02aba,
04:03pang top 5 na.
04:03Isa itong mabangis
04:04na malaking pusa,
04:05ang Jaguar.
04:07Ang Jaguar,
04:08ang may pinaka-malakas
04:08na kagat sa mga malaking pusa
04:10sa buong mundo.
04:11Ang puwersa ng kagatila
04:12ay nasa 1,500 PSI.
04:15Halos 10 beses
04:16na mas malakas na tao.
04:17They hunt using
04:20their big jaws
04:22and then claws.
04:23Part of the bone
04:24na kinakagat nila
04:26is the parietal
04:27and then the temporal.
04:28So, yung part na yun
04:29ng bungo,
04:29yun yung
04:30dito sa gawin na dito
04:32and then dito.
04:32So, pag nakagat nila yun,
04:33they can access yung brain.
04:35Sa number 4,
04:36ang bitang hayop,
04:37mukhang chill lang
04:38pero huwag nyo sumukan lumapit
04:39dahil ang hippopotamus
04:41kasama rin sa ating listahan.
04:43Ang bite force
04:43sumaabot sa 1,800 PSI.
04:46Ang hippopotamus
04:47ang may pinakamalaking bibig
04:49at mga ngipin
04:50sa lahat ng land mammals.
04:51Haraniwan,
04:52umaabot sa 71 centimeters
04:54ang canine peak nito.
04:55Pero ang largest ever recorded
04:57na laki ng canine tooth
04:58umabot ng 122 centimeters
05:01o 4 feet.
05:02Halos kasing haba
05:03ng isang gitara.
05:05Ginagamit nila yung
05:06malakas na bite force nila
05:09para sa terrestrial display.
05:11So, para minsan takutin
05:13yung mga species
05:14o yung mga threat
05:17dun sa kanilang lugar.
05:18Alam din mong magkamag-anak
05:19ang tatlong hayop
05:20na papasok sa top 3?
05:21Pare-pareho silang
05:22kabilang sa pamilang
05:23krokodilia.
05:24At lahat sila,
05:25may kagat na talagang
05:26kailangang pag-ingatan
05:27sa number 3,
05:28American Alligator.
05:30Hindi lang sa laki
05:31ng pangakilala
05:32ang American Alligator.
05:33Ang bite force nila
05:34umaabot sa 2,125 PSI.
05:38Sa isang pag-aaral
05:39sa Florida State University,
05:40natuklasan nilang
05:41ang kagat ng American Alligator
05:42ay kaya makapagbuhat
05:44ng maliit na truck.
05:45Sa American Alligator,
05:46ang bite force kasi nila
05:48ay depending dun sa
05:49muscle na nagsasara
05:51nung kanilang bibay.
05:53So, relatively,
05:54mas sobrang lakas
05:56nung jaw
05:57or nung muscle
05:58na nagkocontrol dun
06:00sa pagsara.
06:00Pero yung sa pag-open,
06:01hindi gaano.
06:02Akala mo,
06:03malakas ng American Alligator,
06:04mas matindi pa
06:05ang susunod
06:06nasa top 2 spot.
06:08Ito ang saltwater crocodile.
06:10Tinaguri ang living fossils
06:11at world's largest living reptile
06:13ang saltwater crocodile.
06:14Ang pangalawa
06:15sa may pinakamalakas
06:16na kagat sa mga hayop.
06:18May 3,700 PSI
06:20bite force
06:21ang mga ito.
06:21Ang kanilang prey
06:22kapag nakagat,
06:23dinagamitan
06:24ang death roll.
06:25Kakagatin nila
06:25yung kanilang prey
06:27and then they will
06:28roll around
06:28multiple times.
06:29The reason
06:30kung baka ginagawa nila
06:31is to crush
06:32or durugin
06:33yung mismong prey nila.
06:34Ang kagat
06:35na 30 times
06:35na mas malakas
06:36kaysa sa kagat ng tao
06:37at mas malakas pa
06:38sa lahat ng hayop
06:39na napag-usapan natin.
06:41Ang number 1,
06:42ang hayop
06:43na may pinakamalakas
06:43na kagat
06:44o bite force,
06:45ang Nile crocodile.
06:46Ang Nile crocodile
06:48mas maliit
06:48kumpara sa saltwater crocodile
06:50na rin sa top
06:51ng chart
06:51ng most powerful bite.
06:53Sa lakas
06:54na 5,000 PSI,
06:55ang malas na prey
06:56dudulugin muna
06:58bago lunukid
06:59ng buo.
06:59Kukumpara natin ito
07:00para siyang
07:02imagine yung buto mo
07:03nadagal.
07:04Yung isang point lang
07:05nadagal na na
07:06isang SUV
07:06or isang maliit na elepante.
07:08So gano'n siya
07:10kalakas
07:11o gano'n siya
07:11kabigat na force.
07:13Kaya ang kainin
07:14ng Nile crocodile
07:15ang halos anumang hayop
07:16na lalapit sa tubig
07:17sa kanilang teritoryo.
07:19Kaya next time
07:20na may makita kayong hayop
07:21na nakanganga,
07:22huwag lalapitan
07:23o hahawakan.
07:24Talbaka mas malakas
07:25bang kagat niyan
07:26kesa sa ating inaasa.
07:29Lami mo alam,
07:31Kuya Kim!
07:33Kaya si Kandunga
07:34buryam
07:36name
07:37ka'
07:59kaka'
08:03m
08:20Transcription by CastingWords
Comments