- 3 hours ago
SAGING, KULAY PINK?!; ISANG URI NG LANGGAM, AGRESIBO RAW?!
Aired (September 19, 2026): Isang klase ng saging, itinuturing na pambihira dahil kulay pink ang balat at mala-ice cream ang hitsura ng loob?! Anong klaseng saging ito?
Samantala, isang uri ng langgam, serious threat diumano sa local wildlife! Ang mga langgam kasi na ito, agresibo raw?!
At, mga hayop na may pinakamalakas na bite force, alamin!
Panoorin sa #DamiMongAlamKuyaKim!
Aired (September 19, 2026): Isang klase ng saging, itinuturing na pambihira dahil kulay pink ang balat at mala-ice cream ang hitsura ng loob?! Anong klaseng saging ito?
Samantala, isang uri ng langgam, serious threat diumano sa local wildlife! Ang mga langgam kasi na ito, agresibo raw?!
At, mga hayop na may pinakamalakas na bite force, alamin!
Panoorin sa #DamiMongAlamKuyaKim!
Category
🎈
FunTranscript
00:00When it comes to the land, what kind of fish are we going to do?
00:06What kind of fish are the pink saging?
00:11What kind of fish are the invasive species that are caught in the illegal?
00:18There are some fish that are caught in a pool of people,
00:23but they're not a human or a human body.
00:27in the video,
00:28is the weight range of weight.
00:30How about the weight of weightßer
00:33with the weight of weight?
00:34The number of top 10 weight
00:35is Live Weight Force.
00:37In BBC Science Focus,
00:42the weight of weight is
00:43plumbing,
00:44or body on it.
00:47When it comes to one foot,
00:48it will be spout to the pts.
00:50The weight of weight is
00:55Hayop ang muscle at buto sa pangan nito,
00:57pati na rin ang lawak ng surface ng kanilang mga ngipin.
01:01Ang kagat naman ng tao, may average strength lang na 165 PSI or pounds per square inch.
01:07Malayong agwat sa number one sa ating listahan,
01:10nang kagat ay nasa 5,000 PSI.
01:13Sino-sino nga bang pasok sa ating listahan ayon sa BBC Science Focus?
01:17Sa number 10, ang malaaso na carnivore sa Sub-Saharan, Afrika, ang hyena.
01:22Ang hyena siya may bite force nang maabot sa 1,100 PSI.
01:27Sa lakas na ito, kaya nilang mandurog ng pinakamatitikas na buto.
01:31Yung specialized teeth nila is for mostly shearing and then also crushing of bones
01:37because they are carnivores, extremely carnivores,
01:41where they eat yung mismo mga carcass and then also they crush yung bones ng kanilang mga prey.
01:48Mukhang malambot at mabalbon pero huwag magpapalin lang.
01:51So, pasok sa number 9, ang Grisdy Bear.
01:54Kung 165 PSI lang ang average bite ng tao,
01:57may gitpitong beses nito lakas na kagat ng Grisdy Bear.
02:01Umaabot lang naman sa 1,160 PSI.
02:04Ang mga Grisdy Bear iniiwasan sa Canada at USA
02:08dahil bukod kasi sa massive size nito at sa razor sharp claws.
02:11Sobrang lakas na kagat nito, enough para makatulog ng bowling ball
02:15o kaya naman, tungunan tao.
02:18Ang nakakuha naman sa number 8 spot, ang pinakamapanganib na predator sa Arctic,
02:23ang Polar Bear.
02:25Sa pamilya ng mga oso, ang Polar Bear ang may pinakamalakas na kagat.
02:29Sa lakas na 1,200 PSI, ang mga ngipin nila kahit lumaki ng hanggang 5 centimeters.
02:35Ginagamit nila ito para sa kanilang mga prey na madala sa impaireded seals.
02:38Sa lakas ng kagat, hindi lang carnivore na bumibida
02:41dahil ang susunod nating bida, vegetarian, ang gorilla.
02:45Sa lakas na maabot sa 1,300 PSI, ang gorilla, pasok sa 8 spot.
02:50Pero bakit kailangan ng gorilla, pinang ganito kalakas na panga?
02:54Mayroon silang malakas na bite force dahil ginagamit nila usually yung bite force na yun
03:00to shear and tear naman yung mga like mga bamboo, barks.
03:04Kinakagat nila ito kasi nagiging source din ito ng food nila.
03:08Hindi lang sa lupa matatagpuan ng malalakas kumagat.
03:10Sa tubig, may isang predator din na mas matindi pang bite kesa sa gorilla.
03:15Ang bull shark.
03:17Kakaiba ang bull shark dahil kaya nitong mabuhay sa parehong tubig dagat at tubig ilog.
03:22At sa likod ng unique adaptation na ito,
03:24may pangaito na kaya nga magbigay ng 1,350 PSI sa isang kagat.
03:29They have the continuously growing na teeth kasi.
03:32So once in their life, so nagkakaroon sila ng amazing 350 na teeth.
03:40Ang kagat na 30 times na mas malakas kaysa sa kagat ng tao at mas malakas pa sa lahat ng
03:45hayop na napag-usapan natin.
03:50Kamangha-mangha at kahangha-hangha.
03:52Pinusuhan si Nera at kumiliti sa interest ng online universe.
03:54Pero bakit ka pa nag-viral ang mga video nito?
03:57Sabah niyo akong himayin at alamin ng mga kwento sa likod ng mga viral video.
04:00Trending topic dito lang sa...
04:04At dapat, kayo rin, baka pati unggoy ay mapakamot ng ulo kapag nakita niyang kakaibang saging na ito.
04:10Ano kaya ang lasa ng pink saging?
04:14Naamoy ko na mabango, tapos nilapitan ko, tinikman ko.
04:21Anong klaseng invasive species na langgam ang umatake sa iligan?
04:24Alam ko lang, oh.
04:25Ano naman din yung tip.
04:27Karot ito kadalikado sa mga wildlife at mga alaman doon.
04:32Pagdating sa kagatan, anong mga hayop kaya ang pasok sa listahan natin ng pinaka-mabangis at pinaka-deadly animal bite?
04:39Ang susunod na hayop, mas maliit kumpara sa iba, pero sa lakas ng kagat, abah, pang top 5 na.
04:44Isa itong mabangis na malaking pusa, ang Jaguar.
04:47Ang Jaguar ang may pinaka-malakas na kagat sa mga malaking pusa sa buong mundo.
04:51Ang puwersa ng kagat nila ay nasa 1,500 PSI.
04:55Halos 10 beses na mas malakas na tao.
04:57They hunt using their big jaws and then claws.
05:04Part of the bone na kinakagat nila is the parietal and then the temporal.
05:08So yung part na yun ng bungo, yun yung dito sa gawin na dito and then dito.
05:12So pag nakagat nila yun, they can access yung brain.
05:15Sa number 4, ang bitang hayop mukhang chill lang pero huwag niyo sumukang lumapit dahil ang hippopotamus kasama rin sa
05:22ating listahan.
05:23Ang bite force sumaabot sa 1,800 PSI.
05:26Ang hippopotamus ang may pinakamalaking bibig at mga ngipin sa lahat ng land mammals.
05:32Haraniwan, umaabot sa 71 centimeters ang canine peak dito.
05:35Pero ang largest ever recorded na laki ng canine tooth, umabot ng 122 centimeters o 4 feet.
05:42Halos kasing haba ng isang gitara.
05:45Ginagamit nila yung malakas na bite force nila para sa terrestrial display.
05:51So para minsan takutin yung mga species o yung mga threat dun sa kanilang lugar.
05:58Alam din mong magkamag-anak ang tatlong hayop na papasok sa top 3?
06:01Pare-pareho silang kabilang sa pamilang krokodilia.
06:04At lahat sila may kagat na talagang kailangang pag-ingatan sa number 3, American Alligator.
06:10Hindi lang sa laki ng pangakilala ang American Alligator.
06:13Ang bite force nila, umaabot sa 2,125 PSI.
06:18Sa isang pag-aaral sa Florida State University,
06:21natuklasan nilang ang kagat ng American Alligator ay kaya makapagbuhat ng maliit na truck.
06:25Sa American Alligator, ang bite force kasi nila ay depending dun sa muscle na nagsasara nung kanilang bibig.
06:33So relatively, mas sobrang lakas nung jaw or nung muscle na nagkokontrol dun sa pagsara.
06:40Pero yung sa pag-open, hindi gaano.
06:42Akala mo malakas ng American Alligator, mas matindi pa ang susunod, nasa top 2 spot.
06:47Ito ang saltwater crocodile.
06:50Tinaguri ang living fossils at world's largest living reptile ang saltwater crocodile.
06:55Ang pangalawa sa may pinakamalakas na kagat sa mga hayop.
06:58May 3,700 PSI bite force ang mga ito.
07:01Ang kanilang prey kapag nakagat, ginagamitan ang death roll.
07:04Kakagatin nila yung kanilang prey and then they will roll around multiple times.
07:10The reason kung baka ginagawa nila yan is to crush or durugin yung mismong prey nila.
07:14Ang kagat na 30 times na mas malakas kaysa sa kagat ng tao at mas malakas pa sa lahat ng
07:19hayop na napag-usapan natin.
07:20Ang number 1, ang hayop na may pinakamalakas na kagat o bite force, ang Nile crocodile.
07:26Ang Nile crocodile, mas maliit kumpara sa saltwater crocodile na rin sa top ng chart ng most powerful bite.
07:33Sa lakas na 5,000 PSI, ang malas na prey, dudulugin muna bago lunokin ng buo.
07:39Kukumpara natin ito, para siyang imagine yung buto mo, yung isang point lang,
07:45nadagal na na isang SUV or isang maliit na elepante.
07:48So ganoon siya kalakas or ganoon siya kabigat na force.
07:53Kayang kainin ng Nile crocodile ang halos anumang hayop na lalapit sa tubig sa kanilang teritoryo.
07:59Kaya next time na may makita kayong hayop na nakanganga,
08:01huwag lalapitan o hahawakan.
08:04Dahil baka mas malakas bang kagat niyan kesa sa ating inaasahan.
08:12Kakaibang saging na ang balat,
08:14kulay pig,
08:16at pag binuksan, mala ice cream ang laman.
08:20Mmm! Ang tamis! Ang sarap!
08:23Hindi pa man kayo nanananghalian, mapapamake room for dessert na kayo kaagad.
08:35Sa malawak na farm na ito, nina Melvin, a.k.a. Miss Kay, sa Cebu,
08:39normal lang daw na makakita ng kulay pink.
08:42Kika Yearn?
08:43Welcome to Strawberry de Cantipla Eco Farm.
08:46Ang mga pananim kasi niya, berries.
08:49Bukod sa classic strawberry, meron din yung mas mapating version na white strawberry.
08:53Nariyan din ang ball berry?
08:54Malalaman natin kung hinug na kapag ito ay itim.
08:59Depende sa panahon, nagtatanim din sila ng passion fruit, pati na bayabas.
09:04Way back 2014,
09:06kinuha po kasi ako ng kapitbahay na minatagapag-alagaan ng kanyang strawberry plants.
09:11Kaya sinubukan kong mag-strawberry plants.
09:14Nang tuluyan daw niyang buksa ng strawberry farm para maging tourist attraction,
09:18naisipan niyang irampa na rin ang iba't-ibang prutas.
09:21Pero sa lahat ng mga prutas sa farm ni Miss Kay,
09:24ito raw ang pinakakabog na bunga.
09:26Saging na kulay pink.
09:28Bugs!
09:29Kaming mga bakla,
09:30syempre,
09:31nagandahan talaga kami sa pink.
09:34Ang galing, di ba?
09:36Kikaiman ang itsura,
09:37ang saging na nakikita ninyo,
09:38natural at walang halong kemikal.
09:40Yan ang tinatawag na musa velutina,
09:43kilala din sa tawag na pink velvet banana.
09:45Parang K-pop lang.
09:46So ang isa pang tawag sa prutas na ito ay hairy banana.
09:51Mabuhok yung kanyang mga balat.
09:54Sadya rin itong maliit kumpara sa ibang saging.
09:56At ito pa ang pasabog.
09:58Kung saan itong niladaldad ang kanyang sarili kapag hinug na hinug na?
10:01Ang musa velutina is ang species ng wild banana
10:04na nagmula sa India at makikita sa ibang bansa
10:07tulad ng Myanmar, Bangladesh at dito sa atin sa Pilipinas.
10:11Sa tropical climate gaya ng Pilipinas,
10:13pwedeng mamunga ang pink velvet buong taon.
10:15Pero ang pink daw nito ay tuwing patapos ng tag-ulan,
10:18August to February.
10:19Dami mong alam, Kuya Kim!
10:22Ang pagkakadiskubri ng Miss Kay sa pink velvet,
10:24aksidente lang daw nang minsan niya itong makita sa tabing kalsada.
10:28Naamoy ko na mabango,
10:30tapos nilapitan ko, tinikman ko.
10:32So matamis naman siya at masarap.
10:35Pero maganda o mabanguman ang makita nating bunga sa daan,
10:38kailangan pa rin natin maging maingat.
10:40Sa case ng pink velvet,
10:42nigtas nga kayang kainin yan.
10:43Ang mga wild bananas katulad ng Musa Velotina o pink bananas ay edible.
10:49Ang lasa nito ay manamis asin.
10:51Ito po ay mataas sa dietire fiber, potassium, magnesium, vitamin C and vitamin B.
10:59Dahil malalaki ang buto ng ating mga pink bananas,
11:03di hamak na mas maliit ang edible portion nito or ang edible pulp,
11:08kumpara sa ating mga regular na saging.
11:11Sa ngayon, nagbibenta na rin daw si Miss Kay ng pink velvet banana
11:15sa farm sa halagang 150 to 250 pesos.
11:19Pero itong catch,
11:20ang pink velvet hindi rin binibenta bilang putas kundi bilang ornamental plant.
11:25Tama ang dinig nyo.
11:26Ang puno kasi ng pink saging na ito,
11:28may agaw pansinding bulaklak na kulay pink to reddish purple.
11:31Ito rin yung tinatawag natin sa Pilipino na puso ng saging, mga kapuso.
11:36Dami mong alam, Kuya Kim!
11:39Ang naukuso ngayon, fresh fruit na kinakayo, dinaloan ng gatas at tinitigas para maging instant ice cream.
11:47Pero bakit kailangan magpakahirap kung alaman ng pink saging na ito, legit ice cream na ang itsura?
11:52Ang sagot, hindi mukha ng ice cream yan, mga kapuso.
11:55Pero hindi raw yan parang popsicle nakakainin ang diretsyo.
11:59We must remember to spit out the seeds.
12:03Isadyang mas malalaki at matitigas ang kanyang mga buto.
12:07Kung ang berries ni Miss Kaye sa farm, nagkagamit niya sa iba't ibang putahe mula sa salad, ulam at purienda.
12:13Paaantaran din daw niya itong napitas nating pink velvet banana ng special waffle and shake.
12:18Matigas po yung kanyang balat pero malambot po sa ilalim.
12:21So una, mag-slice muna tayo ng pink banana.
12:27Lagyan natin ng kaunting tubig lang white sugar.
12:31Cornstarch para medyo sticky siya.
12:36Pagkaluto, huwag kalimutang alisin ang mga buto.
12:43Pwede ng ipang-popping sa waffle.
12:49Gagawa tayo ng pink banana milkshake.
12:53Paghaluin ng ice at pink banana sauce.
12:56Lagyan ng asukal at gatas.
13:02So lagyan lang po natin ng kaunting toppings.
13:06Ingat lang sa buto, okay?
13:08Ito na po yung ating pink banana milkshake.
13:12Yung lasa, parang yung saging na lakatan.
13:16Sakto lang yung tamis.
13:17Creamy siya.
13:18Ano mang kulay ng paborito niyong putas, kapag ginawang pag-imagas,
13:23liyag tatamis ang buhay.
13:26Dami mong alam, Kuya Kim.
13:30Ang isa sa mga worst-ass species in the world,
13:35sumalakay na raw sa Pilipinas.
13:38Nandun na siya sa lahat.
13:39Nandun siya sa trunk, sa roots, sa soil, sa leaves.
13:42Kinabahan ako agad.
13:43Oh my gosh, if ganun niya, bakit nandito na siya?
13:51Ito ang little fire ants.
13:53Isa sa mga pinaka-agresive at invasive na langgam sa buong mundo.
13:57Maaaring itong magdulot din ng sunod-sunod na epekto po
14:00sa buong ecosystem,
14:02which may eventually lead to what we call an ecological imbalance.
14:08Kuli na bang lahat?
14:10O meron po ba tayong magagawa?
14:17Ayon sa National Geographic,
14:19nasa 20 kwadrilyon na langgam
14:21ang meron sa buong mundo.
14:23Ibig sabihin,
14:24sa kada isang tao ay may 2.5 milyon langgam.
14:27Kaya nilang magbuhat ng up to 50 times their body weight.
14:32Pero bukod sa literal na pagbubuhat,
14:34marami rin silang binubuhat na responsibilidad
14:36para sa kalikasan.
14:38Sa food chain, silang kumakain sa mga patay na insekto.
14:41So, hayo pa di ba pang organic matter na nakakatulong sa dekomposisyon?
14:44May ambag din sila sa pagmapalago ng lupa
14:47sa pamamagitan ng ant tunnels na kanilang hinuhukay.
14:50At may ilang ant species din na nagkakalat ng seeds
14:53para tumupo ito sa ibang mga lugar.
14:56May over 20,000 species of ants all over the world.
14:59Dito sa Pilipinas, na sa mahigit 500 species ng langgam
15:02ang meron tayo.
15:04Pero nitong 2025,
15:05may nadiscover na isang species
15:07na tinaguri ang isa sa worst ant species in the world,
15:11ang little fire ants.
15:13Ang dami mong alam, Kuya Kim!
15:17Sa Iligan City,
15:19may dalawang barangay na kumpermadong nakitaan
15:21ng little fire ants.
15:23Ang pagkadeskubulis mga ito,
15:25aksidente lang daw pala.
15:26May bumisita na collaborator from
15:29University of California, Davis,
15:31si Fia Philip Ward.
15:33He is a very renowned
15:35mermicologist.
15:36Like, nagsastudy talaga siya ng ants.
15:38Upon walking,
15:39parang may namin nakita na
15:40mga maliliit na mga red
15:43ants.
15:44Hindi pa namin alam ano ba yun.
15:46But iniisip kasi namin,
15:47Phidole.
15:48Phidole is a different
15:49genus of ants na usually
15:51may malaki at saka may maliit siya.
15:54May major siya at saka may minor.
15:55But then, we noticed na
15:57walang major.
15:59Dito na raw naisip ng kasama nilang si Phil
16:01na baka little fire ants
16:02o wasmae na arupagtata
16:04ang mga ito.
16:05Nag-collect kami ng sampos,
16:06tinungan namin,
16:07dinala namin sa lab
16:08at na-confirm namin na wasmae niya yun.
16:11Tinamag itong little fire ant
16:12dahil bukod sa sobrang liit nila.
16:14Masakit nilang sting nila
16:15na similar to a burning sensation.
16:19Native sila sa Central
16:20at South America.
16:21Pero kumalat na sila sa Afrika,
16:23North America,
16:24Taiwan
16:25at multiple Pacific Islands.
16:29At ang dahilan kung bakit
16:31nasa listahan sila
16:32ng worst ants in the world
16:33ay dahil aggressive
16:34at invasive sila.
16:37Ang isang species
16:38ay kinatawag na invasive
16:39kapag ito'y nakapasok
16:40sa isang lugar
16:41kung saan hindi ito native.
16:43Dito,
16:44nagkaroon sila
16:44ng kakayahang magparami,
16:45kumalat at magkaroon
16:46ng negatibong efekto
16:47sa environment,
16:49economy,
16:49agriculture
16:50o human activities.
16:52Kapag kasi nakapasok
16:53ang isang invasive species
16:54sa isang bagong ecosystem,
16:56maaaring ito
16:56makapagkumpetensya
16:57sa mga native species
16:58para sa pagkain
16:59at para sa tirahan.
17:01Dami mong alam,
17:02Kuya Kim.
17:03Para sa mga insektong ito,
17:05malaki ang posibilidad
17:06na nakarating sila
17:07sa ating bansa
17:07sa mamamagitan ng importasyon
17:09o sumama sila
17:10sa mga produktong inangkat
17:11mula sa ibang bansa.
17:12Maaaring sumama
17:15sa mga halaman
17:17at punla,
17:18lupa sa paso,
17:20frutas at gulay,
17:21troso at kahoy.
17:23They are small
17:26and then madami sila
17:27on the same size.
17:29In a specific area,
17:30hindi ka lang makakakita
17:32ng lima, sampo,
17:33mga more than thousand
17:34sa isang area lang.
17:36Pero tangi yung paraan lang
17:38para makumpirman
17:39ng little fire antang mga ito
17:40ay kapag sinuri na sila
17:41sa laboratorio.
17:44Hindi dapat ismolin
17:45ng invasive ants na ito
17:46dahil malaki ang pwedeng
17:47maging impact
17:48sa ating biodiversity
17:49and native wildlife.
17:51Dahil agresyve din sila,
17:53pwede nilang itulak palayo
17:54ang ibang insekto
17:55at hayop
17:55mula sa kanilang natural habitat.
17:57Kapag nangyari ito,
17:59sulod-sulod ng epekto
18:00sa buong ekosistem
18:01at maaaring magdulot
18:02ng ecological imbalance
18:03sa bandang huli.
18:05Andami mong alam,
18:06Kuya Team!
18:08Pero magandang balita,
18:10hindi pa huli ang lahat
18:11at marami pa tayong magagawa.
18:12Before kayo umalis
18:13sa kung saan kayo nanggaling,
18:15e check nyo muna
18:16kung may mga nakati-check
18:17na may mga langgamba dyan.
18:18Sa kaliit-liit nila,
18:19hindi sila usually nakikita.
18:21So better safe than sorry na lang.
18:23Iningiri ng aming team
18:25ang panig ng Department of Environment
18:27and Natural Resources
18:28by Diversity Management Bureau.
18:30Magtutulungan ang DENR
18:32at ang Department of Agriculture
18:33Bureau of Plant Industry
18:35sa pagpapatupad ng quarantine measures
18:37para sa sama-samang pagsubaybay at kontrol.
18:40Panawagan sa publiko,
18:42mag-ulat ka agad
18:43kung may mapansin na maliliit,
18:44mamula-mula
18:45o kayo manging langgam
18:47na may matinding kagat
18:48at umiwas muna
18:49maglipat ng lupa,
18:50halaman o materyales
18:52mula sa mga apektadong lugar
18:54patungo sa ibang bahagi
18:55ng bansa.
18:57Ang invasive ants na ito,
18:58patunay na hindi nasusukat sa size
19:00ang laki ng kanilang impact.
19:02Dahil sa ating mundo,
19:03lahat ng bagay ay konektado.
19:06Dami mo alam, Kuya Kim!
19:09May mga kwento
19:10yung mga viral worthy?
19:11Just follow our Facebook page,
19:13Dami mong alam, Kuya Kim,
19:14at ishare nyo doon
19:15ang inyong video.
19:16Anong malay nyo?
19:16Next week,
19:17kayo naman ang isa
19:18sa alang at pag-uusapan.
19:19Hanggang sa muli,
19:20sama-sama nating alamin
19:21ng mga kwento at aral
19:22sa likod ng mga video
19:23kung nag-viral
19:24dito lang sa
19:24Dami mong alam, Kuya Kim!
19:28Atapasili!
Comments