00:00Merhabalar, bu yepyeni incelememize hoş geldiniz.
00:03Bazen küçücük, çok tanıdık bir kavram, koca bir jeopolitik haritayı açıklayabilir mi?
00:08Lütfullah Kaleli'nin Tartmak adlı o ufuk açıcı makalesini masaya yatıracağımız bu anlatıda tam da bunu göreceğiz.
00:15Basit bir metaforun nasıl böylesine karmaşık küresel stratejileri aydınlattığına inanamayacaksınız.
00:21Hazırsanız hemen başlayalım.
00:23Bugün adım adım çok metodik ilerleyeceğiz.
00:26Gündemimizde tartmak kavramı, istihbarat ve küresel siyaset, Türk devletlerine yönelik tehditler,
00:33imperyalist hedefler, 150 yıllık korku ve son olarak devlet aklı ve birlik var.
00:39Yazarın argümanlarını o temel felsefeden alıp günümüzün o yüksek riskli jeopolitik gerçeklerine doğru taşıyacağız.
00:46Birinci bölüm Tartmak kavramı
00:48Hadi yazarın makalenin merkezine koyduğu o temel terazi metaforuna birlikte bir göz atalım.
00:54Peki nedir bu tartmak?
00:56Yazar bunu sadece manavdaki elmayı armudu tartmak olarak almıyor tabii ki.
01:01Daha çok zihinsel ve stratejik bir eylemden bahsediyor.
01:04Yani harekete geçmeden önce düşüncelerin, eylemlerin ve en önemlisi bunların kısa, orta ve uzun vadeli tüm sonuçlarının şöyle ince ince
01:13hesaplanması.
01:14Tabiri caizse satranca oynar gibi her adımın o teraziye konması şart.
01:18İşte burada metin çok çarpıcı, ikili bir ayrım yapıyor.
01:22Kaleli'ye göre iki tip aktör var.
01:25Bir yanda gafiller var, yani ne yaptığını tartmaktan, sonuçlarını öngörmekten aciz olanlar, diğer yanda ise ahinler.
01:33Bunlar kim biliyor musunuz?
01:35Kendi gizli ajandaları için terazinin ayarıyla kasten oynayanlar, düpedüz hile yapanlar.
01:41Günümüzde, etrafımızdaki bilgi kirliliğinde bu teraziyle oynayan figürleri ne kadar sık gördüğümüzü bir düşünün.
01:48İkinci bölüm, istihbarat ve küresel siyaset.
01:51Bu terazi metaforunun kişisel hayattan çıkıp, uluslararası arenada nasıl devasa bir mekanizmaya dönüştüğüne bakalım.
01:58Çünkü bu tartma meselesi sadece bizim günlük kararlarımız için geçerli değil.
02:02Makale konuyu doğrudan devlet yönetimine taşıyor.
02:05Küresel siyasette hayatta kalmak istiyorsanız, istihbarat teşkilatlarının, siyasetçilerin o hamleleri mikroskobik düzeyde tartması gerekiyor.
02:14Dostun, düşmanın niyeti, elde ne kadar veri varsa kılı kırk yararak o teraziye konmalı.
02:20Aksi takdirde faturanın çok ağır olacağı savunuluyor.
02:24Üçüncü bölüm, Türk Devletlerine Yönelik Tehditler
02:27Şimdi, yazarın bu tartma felsefesini Türk Devletleri Teşkilatı'na nasıl uyguladığına ve o bölgedeki tansiyona odaklanalım.
02:36Yazarın argümanına göre, Türk Devletleri Teşkilatı şu an inanılmaz bir ideolojik saldırı altında.
02:42Ama bunlar öyle sıradan masum eleştiriler değil.
02:45Makale bu eleştirilerin, birliği zayıflatmak için kasten kurgulanmış anlatılar olduğunu iddia ediyor.
02:50Saldırı iki koldan geliyor.
02:53Birincisi, güya ümmet hassasiyetiyle Azerbaycan üzerinden yürütülen kampanya.
02:58İkincisi ise, milliyetçilik söylemi üzerinden Kazakistan'ı hedef alanlar.
03:03Buradaki zıtlığa bakar mısınız?
03:05Bir tarafta sahte İslamcı maskesi, diğer tarafta sahte milliyetçi maskesi.
03:10Yazarın iddiası çok net.
03:11Karşımızdakiler samimi birer siyasi eleştiri değil.
03:14Bunlar düpedüz birliği bozmaya yönelik, o en başta bahsettiğimiz terazide hile yapan hesaplı manevralar.
03:22Dördüncü bölüm, bölgedeki emperyalist hedefler.
03:25Peki neden?
03:26Asıl can alıcı nokta bu.
03:28Neden özellikle Türkistan coğrafyası hedef tahtasına oturtuluyor?
03:32Cevap, kaynak metne göre bölgenin baş döndürücü zenginliklerinde saklı.
03:37Devasa enerji rezervleri, dev maden yatakları ve bugünün teknolojisi için kritik öneme sahip nadir tokrak elementleri.
03:44Aslında emperyalist güçlerin gözünü diktiği, uğruna o ideolojik savaşları başlattığı asıl büyük ödül bu jeopolitik hazine.
03:52Ve bu hazineyi ele geçirmek için uyguladıkları o acımasız, karanlık reçete.
03:58Makale bu adımları şöyle sıralıyor.
04:00Böl, parçala, çatıştır, talan et ve en sonunda yok et.
04:05Açıkçası son derece net, tıkır tıkır işleyen ve bölgeyi sistematik olarak eritmeyi hedefleyen bir strateji bu.
04:12Metne göre nihai hedef, Türk devletleri teşkilatını tamamen felç etmek.
04:18Yazar burada tüyler ürpertici bir benzetme yapıyor.
04:21Arap Orta Doğusundaki o kasıtlı parçalanma ve bitmek bilmeyen çatışma ortamını hatırlatıyor.
04:26İşte o aynı yıkıcı senaryo diyor, şimdi de bu coğrafya üzerinde, Türk devletleri üzerinde oynanmak isteniyor.
04:32Beşinci bölüm, 150 yıllık tarihsel korku.
04:35Bütün bu anlattığımız güncel hamlelerin ardında aslında nasıl bir tarihsel psikoloji yatıyor?
04:41Makale burada aktörlerin isimlerini vermekten hiç çekinmiyor.
04:44Çin, Rusya, Avrupa Dirliği ve ABD.
04:47Yazar diyor ki, bu aktörlerin niyetleri, hedefleri veya taktikleri farklı olabilir ama hepsini birleştiren ortak bir payda var.
04:54Birleşik ve güçlü bir Türk cephesi ihtimaline karşı işlerinde taşıdıkları o köklü, 150 yıllık korku.
05:00Hatta Metin bu korkunun tarihsel bir haritasını çıkarıyor.
05:04Ruslar ve Çinliler tarafından bir buçuk asır önce başlatılan Türkleri kabile esasına göre parçalama girişimleriyle başlıyor her şey.
05:12Sonra 20. yüzyıla geliyoruz.
05:14Kafkaslardaki sınırların, özellikle de Ermenistan'ın o stratejik konumunun,
05:18Türklerin karadan birleşmesini engellemek için askeri bir kama gibi nasıl kasten yerleştirildiğini iddia ediyor.
05:25Ve gelelim günümüze.
05:26Yazar, Türk Devletleri Teşkilatına yönelik bu son saldırıların,
05:30o 150 yıllık korkunun hiç de eskimediğinin, hala cap canlı olduğunun en net kanıtı olduğunu öne sürüyor.
05:37İran'a yönelik son hamleler veya Orta Doğu'daki hareketlilik,
05:41metne göre bunların hepsi, bu tarihi çevreleme stratejisinin güncel sahnelerinden başka bir şey değil.
05:48Altınca ve son bölümümüz, Devlet Aklı ve Birlik.
05:52Peki, onca dış baskıya, onca tarihsel kuşatmaya rağmen çözüm nerede?
05:57Yazar, çizdiği tüm bu karamsar tabloya rağmen son derece iddialı ve kendinden emin bir kavramla karşımıza çıkıyor,
06:04Devlet Aklı.
06:05Makaleye göre Türk Devlet Aklı, bu emperyalist senaryonun tamamen farkında.
06:10Hedefler çoktan belirlenmiş, önce o parçalanma sürecini bıçak gibi kesmek,
06:14bölgesel bütünleşmeye hız vermek ve bölgedeki enerji arzının kontrolünü sağlama almak.
06:19Metin, sahada bu hayati önlemlerin zaten alınmaya başlandığı inancını güçlü bir şekilde vurguluyor.
06:26Kaleli, incelememize konu olan bu makalesini oldukça dikkat çekici bir mesajla bitiriyor.
06:32Ulusunu ve din kardeşlerine koruma idealini,
06:35sıkı durun, tamamen akıl, mantık, sınıflandırma ve bilime dayandıranları selamlıyor.
06:41Yani işin özü şu, en başta konuştuğumuz o tartmak eylemi var ya,
06:46işte o eylem sadece ama sadece bu bilimsel rasyonaliteyle birleştiğinde bir anlam ifade ediyor.
06:52İşte tüm bu analizler, bu derin jeopolitik okumalar bizi o can alıcı soruyla baş başa bırakıyor.
06:59150 yıllık koca bir mücadele arenasında devlet aklı birliğin o büyük terazisini doğru dengeleyebilecek mi?
07:06Küresel aktörler kendi ağırlıklarını koyarken o terazinin ayarını kim, nasıl koruyacak?
07:12Sanırım bu incelemeden sonra izleyeceğimiz her dünya haberinde aklımıza şu soru gelecek.
07:18Acaba şu an o küresel terazide kim, neyi tartıyor?
07:21Bize eşlik ettiğiniz için teşekkürler.
07:24Terazinizin hep doğru tartması dileğiyle, hoşçakalın.
Yorumlar