00:00Back to school na at makikita natin na inihahanda na ng mga bata ang kanilang mga gamit at uniforme.
00:06Pero ang tanong, ready na rin kaya sila sa unang araw ng pasukan?
00:10Manoorin natin to.
00:13Malapit na ang pasukan at inihahanda na ng mga chikiting ang kanilang mga gamit.
00:19Pero handa na ba sila o kinakabahan pa?
00:22Maraming bata ang nakakaramdam ng kaba at takot sa new environment.
00:26May mga ayaw bumitaw sa magulang na iilang sa silid-aralan o kaya'y nakakaramdam ng takot sa unang araw
00:33ng pasukan.
00:34Ito ang tinatawag na first day school anxiety.
00:38Ngunit normal lang ba ito?
00:39Bakit nga ba nararanasan ng ilang mag-aaral ang ganitong pakiramdam?
00:43Sa tulong ng isang eksperto, alamin natin paano matutulungan ang mga bata na harapin ang unang araw ng klase ng
00:50mas may kumpiyansa.
00:51Dito lang sa Rise and Shine, Pilipinas.
00:56Kaya ngayong araw, mga ka-RSP, makakasama po natin si Dr. John May Perez-Riferial para talakayin ang pangkaraniwang nararanasan
01:04ng mga bata sa unang araw ng pasukan.
01:07Good morning and welcome back sa Rise and Shine, Pilipinas.
01:10Hello! Good morning, Mom's Eyes and Sir Audrey at sa lahat ng mga nakikinig at nanonood ng Rise and Shine,
01:15Pilipinas.
01:16Naalala ko talagang yung unang araw ko sa school, nung kinder kami.
01:20Nakabahan ko, ang excited.
01:21Umiyak ako, syempre.
01:24Tinahanap ko yung nanay mo hanggang wala na yung nanay mo sa pangitain mo.
01:28Yes.
01:28Diba?
01:29Ngayon, mag-a-adjust ka na sa sarili mo.
01:31Correct.
01:31Wala ka nang kakapitan.
01:33Ikaw, umiyak ka ba ng first day?
01:34Oo naman.
01:35Yung dad ko yung hatid sundo sa akin.
01:37Gusto ko nyo dyan sa the whole time.
01:38Yes.
01:38Mag-ambises.
01:40Correct.
01:40Ano ba yung tinitawag na first day school anxiety?
01:43Yes.
01:44Ito yung anxiety mga pangamba, takot na mga bata.
01:47Especially, depende din sa age, no?
01:50But of course, any student can feel this.
01:53Kahit na high school na, college na.
01:56College na?
01:57Oo.
01:57Natatakot pa rin?
01:58Okay.
01:58Especially, because ang first day kasi of school for any age, in fact, parang meron siyang uncertainty.
02:04May bago.
02:06Diba?
02:06So, bagong classmates, bagong school, bagong environment.
02:10So, lalo na kung first day nila doon sa mismong school na yun, or kung transfer sila.
02:15So, maraming mga reasons for it.
02:17But, ang bottom line nito, lalo na kung mga bata na mas maliit, yung feeling nila na baka mawawala sila
02:23sa kanilang safe space, no?
02:25Sa kanilang feeling ng kanilang mga moms and dads sa tahanan.
02:29So, lalo, mas ano to, yung mas umiiyak, may mga clingy behaviors yung bata.
02:35Lalo na kung mas mata or mas maliit sila.
02:37So, normal na umiiyak?
02:38Normal, normal yun.
02:41Pero, gaano katagal po ito na nagkakaroon sila ng pangamba?
02:46Usually ba, isang araw lang, kinabukasan, okay na sila?
02:49Hindi, it can vary.
02:50Kasi, again, maraming factors kasi yan eh.
02:53So, kailangan involved din ang school, dapat, no?
02:57To make sure na they are the bridge, diba?
02:59Ang mga teachers, lalo na.
03:01Bridge between the parents and the students.
03:03So, kailangan sa mga pag-aaral, ang transition phase,
03:07tiyatawag usually mga six months, three to six months ito.
03:11But of course, para sa transition to go smoothly, para bas maayo sa mga bata,
03:16ay kailangan ng gabay always, ng both parents, ng family, and ng school.
03:21So, yung gabay, like, meaning a few days or a few weeks, medyo itiprep mo na yung anak mo,
03:26you're going to school, may mga babo kang friends,
03:30your teachers will be your new parent on that time of the day.
03:34Preparation, ma'am eyes, is very important.
03:36Conditioning.
03:37Yes, lalo na kung mga bata, at saka yung mas younger kids,
03:41hindi kasi nila maintindihan pa yan na bakit ako unfamiliar and strange,
03:47the environment, may mga batang maliliit din,
03:49so, tapos iiwan ako.
03:51Diba, as a bata, matatakot ka talaga.
03:53Parang there is a fear sa iyo na babalikan pa ba ako ng aking mom or dad?
03:58Kasunduin ba ako?
03:59Ano oras?
04:00Nandyan pa ba sila?
04:02Bakit ako iiwan dito?
04:03Kaya preparation is very important.
04:05I-explain ano ba ang reason na bakit kailangan pumasok ang bata sa school,
04:10na ito ay hindi, ano siya, hindi siya chore,
04:13pero ito ay isang, ano, parang preparation para sa kanyang pagtanda,
04:17sa adulthood, gano'n.
04:18Kailangan preparation.
04:20Patpakita sa kanya, oh, ito yung classroom mo,
04:22ito yung itsura ng desk,
04:24ito yung mga, ano mo, toys na nandito sa tabi, mga gano'n.
04:28Well, para sa mga magulang naman, yung role nila.
04:31Kasi misa, hindi mo matiis eh.
04:34Ubiiyak yung anak mo,
04:35tapos talagang magmukaiwanan, daddy.
04:37Parang alam niyo, nasa drama kayo, na pelikula.
04:41Kailangan mo na bang iwanan at haya mo siyang makapag-adjust?
04:45O talagang kailangan mag-stay ng magulang doon?
04:48Ang mga parents, nagtatransition din.
04:50So meron din silang adjustment period.
04:53Kasi sa panks din sila.
04:55Yes, meron din sa pang separation anxiety ang mga parents.
04:58Kasi sometimes, nakikita din ang mga anak.
05:00Ang mga parents also, may anxiety, may takot na iiwan sila.
05:04So kailangan, transition slowly din.
05:06Halimbawa, for the first day, doon muna talaga.
05:09Para nakikita siya.
05:11But sa mga susunod na araw,
05:13slowly, explain na ng parent na,
05:15o, iiwan mo na kita.
05:16But reassurance, very important,
05:19na babalikan kita that you are safe here.
05:22After ng two hours,
05:24halimbawa, kung malilit pa,
05:25babalikan ka ni mama, ni papa,
05:27para hindi sila matakot.
05:29So slowly din, gradual.
05:31Kaya nga, importante rin, ano,
05:33minsan kahit hindi pa official na naka-enroll,
05:36yung mga salingkit na tinatawag,
05:39yung pinapa-integrate sa mga kapwa nila bata,
05:44para masanay na sila.
05:45Socials.
05:45Yes, sit-in, pinapasit-in sila sa ano.
05:48Yeah, tama yun.
05:49Pwede yun.
05:50Part also yun ng transition,
05:51na face na tinatawag,
05:53para mas magiging familiar sila
05:55doon sa kung saan natin sila ilalagay
05:57na unfamiliar and strange na environment.
06:00Dok, paano naman malalaman kung anxious
06:03yung anak mo natatakot?
06:04Kasi minsan, na-prep mo na,
06:06and then he or she seems so excited.
06:09Yung pala deep inside, anxious din pala.
06:12So, what are the signs?
06:13Pwede talaga yun.
06:14O, like yun, tantrums, clingy, behavior,
06:18like yung hindi ka sabi ni kabibitawan.
06:21Crying.
06:21Ang iba naman,
06:23may mga avoidance behavior sila.
06:25Ayaw nilang papasok sa school.
06:27For example, sasabihin nila,
06:28Mama, hindi ako papasok sa school
06:29kasi masakit ang ulo ko,
06:31masakit ang chan,
06:32may mga nararamdaman sila physically,
06:35or mapapansin mo,
06:36hindi sila nakakatulog,
06:37restless sa kanilang pagtulog,
06:39or napapansin natin na parang
06:40may mga activities,
06:42pero hindi sila lang paparticipate,
06:43wala sila masyadong friends,
06:45so, mas parang nag-a-isolate sila,
06:48so, yun, kailangan ba nga yan?
06:49Doc, may, ano, curious lang ako,
06:51kasi dati noon,
06:52preschool, kindergarten,
06:53yun yung umpisa ng school natin,
06:54ngayon may preschool na,
06:55sobrang aga.
06:56Yes, o, toddler,
06:57ang kawag.
06:57So, parang nakaka-intimidate ba yung,
06:59kunwari, two years old,
07:00sabak mo na sa preschool,
07:01three years old,
07:02minsan may mga parents,
07:03napi-playschool na ba yung anak mo?
07:04Ako kasi personally,
07:06I don't really, you know,
07:07I'm curious about it.
07:09Yes.
07:09Does it really have to happen
07:10to have preschool?
07:11Um, magkakaiba ang pananaw diyan,
07:13ma'am, eyes,
07:14but ako,
07:15siguro kailangan talagang,
07:16i-ano sila,
07:18let them understand
07:19kung ano yung purpose
07:20para pumasok doon sa play school.
07:23So, kailangan,
07:25ang bata also is,
07:26ano siya,
07:27aware siya,
07:28na ito pala ang purpose doon.
07:30So, ang usual yan,
07:32huwag sana mga two or three,
07:33masyadong maaga yun,
07:34personally,
07:35personally,
07:36kasi hindi pa nila maintindihan yun,
07:38at baka magbe-breed yun,
07:39magsusow ng takot talaga,
07:41eh,
07:41na bakit mo ako iiwan,
07:43mga ganon.
07:43So, siguro,
07:44pag medyo kaya na nilang
07:45intindihin yung reason
07:46kung bakit nilang
07:47kailangan pumasok sa school.
07:49Iba-iba rin kasing generation,
07:50ano,
07:51noong generation namin,
07:52medyo tough love,
07:53eh,
07:54tumahimik ka dyan,
07:55makakaroon ka dyan,
07:56pakalas na ako.
07:57Pero,
07:57pangulito ako,
07:58ano po yung pinakamabisang
08:00paraan upang mabawasan yung
08:01separation anxiety
08:03sa mga anak?
08:04Kasi ang nakita ko,
08:05observation ko,
08:06sa ibang mga magulang,
08:07kapag nakita nilang
08:10sakali sala,
08:11unti-unting umalis.
08:12Huwag na magpaalam.
08:13Okay na siya?
08:14Oo, oo, oo.
08:15Yes,
08:15huwag na magpaalam.
08:16Pero,
08:16ipapa,
08:17before ka aalis,
08:18kailangan sa bahay pa lang,
08:20ipre-prepare mo rin.
08:21Kasi baka maghanap siya bigla.
08:23Ba't nawala?
08:23Oo, ba't nawala?
08:24So, ba't natakot na naman siya?
08:26And,
08:26ah, mind Sir Audrey,
08:27sinabi mo kayo na never compare.
08:29Ang mga parents na yun,
08:30huwag natin i-compare yung mga bata
08:32na,
08:32hmm,
08:32patayin na namin,
08:33ganito,
08:33wag,
08:34kasi nga,
08:40or baka kasi may bullying na nangyayari.
08:42So,
08:42allow them to speak,
08:44to express.
08:45And,
08:45huwag natin silang,
08:46make sure na we assure lang palagi.
08:49Mm-hmm.
08:50Well, with that,
08:51maraming saramat po
08:52sa pagbabahagi sa amin ng information.
08:53Dr. Joan May Perez,
08:55refer yan.
08:55Maraming saramat po.
08:57Thank you,
08:57Rise and Shine,
08:58Pilipinas.
Comments