00:02MÜZİK
00:37Merhaba ben Gümeş Samalı. Yeşildoğa programıyla yine karşınızdayız. Bu hafta Gaziantep'teyiz.
00:42Küresel iklim değişikliğiyle beraber Gaziantep'in sorunu büyük.
00:45Sıcaklık artışları var. 50-55 derecelere kadar çıkıyor. Kavruluyor diyebiliriz.
00:50Antep bundan kurtulmak için biraz daha yeşil oranını arttırmaya çalışıyor.
00:54Yeşili arttırmanız için suya ihtiyacınız var, yağmura ihtiyacınız var.
00:57Yağmurunuz azsa hasat etmeye ihtiyacınız var ya da kuraklığa dayanıklı bitkiler dikmek zorundasınız.
01:04İşte Antep bunları denemeye başladı. Sıfır atık binalar için denemeler yapmaya başladı.
01:09Demo binalar oluşturmaya başladı. Çünkü Antep'in sorunu büyük.
01:13Bunu aşmanın en güzel yollarından bir tanesi de doğayı kullanmak, güneşi kullanmak, güneşin enerjisini kullanmak, yağmuru depolamak, sıfır atık binalar
01:21inşa etmek, geri dönüşümlü yeni konseptler yaratmak.
01:25İşte bu hafta Gaziantep'te bunu ekrana taşıyacağız. Yeşil Dağı başlıyor.
01:35Gaziantep tarih boyunca su sıkıntısı çeken bir şehir olmuş.
01:39Eski dönemlerde su sorunu Kastel adı verilen yeraltı su yapılarıyla giderilmiş.
01:44Bugün hala çalışır vaziyetçiler.
01:46Suyun buharlaşma veya başka bir yolla kaybolmasını önlemek için, yerin altından açtıkları livas denilen kanallarla suları belli bir merkeze toplamışlar
01:55ve bu merkezden de şehre dağıtmışlar.
02:07Suriye krizinden sonra büyük göç alan Gaziantep'in nüfusu 2,5 milyona dayandı.
02:12Bu da suya olan talebin artmasına neden oluyor.
02:15Gaziantep Belediyesi su sorununu azaltmak için her yolu deniyor.
02:20Şehir peyzajında çimin yerine ince çakıl kullanıyorlar.
02:23Üzerine de kuraklığa dayanıklı bitkiler ekmeye başlamışlar.
02:26Suyu da geçirgen asfalttan yağmur hasadıyla topluyorlar.
02:32Bizim buradaki zeminimiz önce su geçirimi özel yüzeyimizin altında bir granül sistemimiz var.
02:38Bu granül sistemiyle suyu süzerek direnaj hatlarında toplayıp suyun cazibesiyle depolarımıza taşıyoruz.
02:45O arkadaşımız yağmurlama yapıyor.
02:48Evet yağmurlama yapıyor.
02:49Görlenme olmuyor aşağıda depoluyor bunu.
02:51Tabii.
02:51Direnaj hatları ile topluyorsunuz.
02:54Topluyoruz direnaj hatları ile depoya topluyoruz.
02:56Peki burada Antep'te bu tek örnek yer miydi çoğalacak mı?
02:59Şu an Türkiye'de örnek teşkil eden ilk projelerden birisi.
03:03Diğer park projelerimizde de bunların devamını getireceğiz.
03:06Halk diliyle daha doğrusu hasat ediyoruz.
03:09Buradaki amacımız enerji verimliliği.
03:12Bu enerji verimliliğini doğadan gelen enerjileri, suları bir bakıma sisteme entekle ederek yağmur suyunu sulamaç sisteminde kullanmayı hedefliyoruz.
03:22Bunu da başardık.
03:23Ortalama burada kurakçıl bitkilerimizin bütün ihtiyaçlarını karşılıyoruz.
03:32Türkiye'nin sıfır enerjiliği ilk pasif evi de Gaziantep'te inşa edilmiş.
03:37Dünya geleninde sertifikalı ve tasarlanmış pasif ev sayısı, büyük çoğunluğu Almanya ve Avusturya'da olmak üzere 50.000'in üzerinde.
03:46Pasif ev geleneksel binalara göre %90'a varan enerji tasarrufu sağlayan, aktif ısıtma-soğutma sistemlerine ihtiyaç duymayan, çevre dostu ve
03:56konforlu binalara verilen bir isim.
03:59Güneş panelleri 20.16 kW'lık enerji güneş panelleri var.
04:03Binamızın izolasyonu çok yüksek olduğu için 4 duvarı, çatı ve zemini.
04:07Camlarımız üşü, cam bu arada ısı kaybımız neredeyse hiç yok.
04:10Arasında argon gazı var.
04:12Bundan dolayı binamız çok az bir enerji ihtiyacı var.
04:14Çatımız normal yeşil çatı uygulamamız var.
04:17Özel bitkiler sedum skulent denen, minimum su isteyen, 2 sandim kökleri olan özel bitkiler.
04:24Burada gördüğünüz bütün bitkiler, bahçemizde gördüğünüz tüm bitkiler az su isteyen ve sürekli yeşil kalan bitkileri tercih etmeye çalıştık ağırlıklı
04:31olarak.
04:31Kilisyon'a doğru aşağı yukarı 3.200 hektarlık bir alana Türkiye'nin en büyük ekolojik kenti yapılacak.
04:36Bir aksilik olmazsa.
04:38Burası onun örnek binası olarak tasarlanmış idi.
04:40Fakat örnek binasının...
04:42Geleceğin şehrini binalar...
04:44Türkiye'nin en büyük doğal yaşam şehri olacaktı.
04:46Şu an planlar, projeler devam ediyor.
04:49Biz örnek binasını çıkıp bilgilendim ve tanıtım merkezi olarak faaliyet ediyoruz.
05:00Sıfır atık hareketinde en önemli konu çöp dağlarının ekonomiye tekrar kazandırılması.
05:06Gaziantep'te her gün açığa çıkan binlerce ton çöp, katı atık düzenli depolama sahasında ayrıştırılarak geri dönüşüme gönderiliyor.
05:17Düzenli depolama sahasında toplanan organik atıklardan elde edilen gaz da elektrik enerjisine dönüşüyor.
05:28Üretilen elektripten elde edilen ısı da çiçek serolarında kullanılıyor.
05:35Şu anda topraksız, modern bir seradayız.
05:38Burada yaklaşık yıllık 5 ila 8 ton arasında çileğimiz var.
05:42Bunu da bölgede yaşayan 65 yaş üstü vatandaşımıza ücretsiz olarak dağıtıyoruz.
05:46Yılın 12 ayı üretim hedefliyoruz.
05:48Şöyle ki, kışın atı kısımız var.
05:51Bütün serayı 15 ila 30 derece arasında tutabiliyoruz.
05:56Yazında görmüş olduğunuz kulümpetlerle soğutma sistemimiz var.
06:00Yazında soğutuyorsunuz.
06:02Evet, yazında aynı atık ısıyla soğutabiliyoruz seramızı.
06:05Yılın 12 ayı üretim hedefliyoruz.
06:20Gaziantep OECD ülkeleri arasında kent içinde kişi başına düşen yeşil alanı en çok arttıran şehirlerden biri.
06:28Dünya Sağlık Örgütü kişi başına düşen aktif alan miktarının minimum 10 metrekare olması gerektiğini söyler.
06:36Gaziantep'te bu oran 13 metrekareye kadar yükselmiş.
06:42Gaziantep'te sıfır atık ve sürdürülebilir yaşam projelerinin mimarı Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Fatma Şahin.
06:48Şahin ile tamamen atık soda şişeleri, metal ve tahta gibi geri dönüşüm malzemelerine inşa edilen sıfır atık felsefesiyle tasarlanmış, kadın
06:57istihdamını destekleyen, yöresel lezzetler sunan sürdürülebilir gastronomi merkezi Avarikapı'da buluşuyoruz.
07:11Hava Ara Kafe, Türkiye'nin ilk atık malzemeden yapılmış binası.
07:17Sanayi şehri, sanayi şehrinde fabrik atıkları çok öne çıkıyor.
07:22Bu gördükleriniz, mesela şu kafanızı kaldırdığınızda elektrik kablolarının sarıldığı mobiller, tahta atık beraberinde bu gördüğünüz hepsi fabrik atıkları.
07:35Mesela şu oturduğunuz, şunlar kaloriferlerin boruları, şu kot pantolonu, kullanılmayan kot pantolonu.
07:45Tekstil atıkları.
07:46Evet, tekstil atıkları.
07:47Bunu şu anda mindel olarak kullanıyoruz.
07:50Gördüğünüz her şey atık.
07:51Arkayı yiyeyim geçiyorlar herhalde şişe olması lazım.
07:53Bunlar da soda şişelerinin, soda şişesinin kapağı da kullanılıyor bakın.
08:00O mozaik kapaklarda mı?
08:02Evet, kapak, şişe kapakları burada şişeler var.
08:05Nereden aklınıza geldi böyle bir şey yapmak?
08:07Şimdi tabii sıfır atık başlayınca bir taraftan teknik kısmını çalışıyoruz, bir taraftan sanat kısmını çalışmamız.
08:14Dikkat çekmemiz, bizim nasıl bir çevre dostu bir şehir olduğunu gösteren, gastronomiyle sıfır atığın nasıl buluşabileceğini gösteren bir mekan.
08:24Gelip bir çay içip, bir menengiç kahvesiyle kitap okuyabiliyorsunuz.
08:28Yukarıya çıkıp Antep'in yemeklerinden, anne mutfağından, annelerimizin yemeklerinden yukarıda tadına bakabiliyorsunuz ama bu sıfır atık.
08:38Sıfır atığın sanata nasıl dönüldüğünü, sıfır atığın nasıl lezzetle birleştiğini gösteren bir mekan yaptık.
08:44Türkiye'de ilk herhalde.
08:45Evet, ilk defa oldu.
08:46Aslında fotoğrafta görmüştüm de tabii detayları yakından görünce neredeyse balkon kapıları, bir sürü demir parçaları falan çok keyifli bir yer
08:55olmuş gerçekten.
09:11Günlük kalan pilavlarımızı herhangi bir pilav olunca cipse dönüştürdük. Bunları da müşterilerimize ikram ediyoruz, çok seviliyor. Bunları da tadına bakarsınız.
09:22Şu mesele evdeki kuru ekmekten yapılıyor.
09:25Kuru ekmekten.
09:26Kuru ekmekten. Olduğu gibi her şey sıfır atık.
09:29Altına inen ev ekmekleri olur, altına inen o parçalarından ondan sonra peynir, evdeki bütün malzemelerle oluşan bir yemeği.
09:38Sizden şey, çöp çıkmıyor o zaman.
09:39Yok, çöp çıkmıyor.
09:41Şöyle bir şey, mesela sebselerimizin kullanılan kısımlarını, sebseleri yemekleri yapıyoruz.
09:47Kullanılan kısımlarından çeşnileri oluşturdum.
09:49Kullanılmayan kısımlarından da kompost gübre yaptım.
09:52Onu da terasımızda inşallah kendi bahçemizde oluşturup mutfağımda kullanacağım.
09:57Vişneli sarma yaptım, çekirdeklerinden doğal koku yaptım.
10:00Koklayabilirsiniz başkanım.
10:02Lahana sarması yapıyoruz, onların kırıntılarından turşu yapıyoruz.
10:24Sıfır atık konusu tabii erkeklerin çok uzak olduğu bir şey.
10:29Emine Erdoğan hanımefendi bu işte bir öncülük yaptı.
10:32Evet, çok şükür, çok tuttu.
10:33Kadınlar inanılmaz şu an.
10:35Siz de bir belediye başkanı olarak.
10:37Bu sıfır atık meselesi çok önemli.
10:40Çünkü mutfakta da yer aldınız siz.
10:42Sıfır atığa niçin bu kadar önem veriyorsunuz?
10:44Şimdi son Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği sıfır atığa en yakın 20 dünya şehrinden bir olarak Gaziantep aldı.
10:53Bu bizim açımızdan çok önemli.
10:54Birleşmiş Milletler'de bu kategoriye girmek dünyanın 20 şehrinden biriyiz.
10:59Türkiye'de de başka şehir yok.
11:01Bu aslında bu yapılan çalışmaların topu.
11:03Bunları yaptığınız zaman belediyenin bütçesine katkısı oluyordur mutlaka değil mi?
11:08Hem giderimiz azalıyor hem gelirimiz artıyor.
11:10Çünkü İBRD'nin yeşil şehri olduk.
11:1427 megavat kurulu gücümüzün yarısını HİBE olarak bize verdiler.
11:1811 megavat çok yüksek paralar bunlar.
11:20Hem bütçemizin üçte birini çevre projelerinden dış fonlarla getiriyoruz.
11:27Hem de elektrik maliyetimiz azaldığı için giderlerimiz azalıyor.
11:31Ben şeyi çok merak ediyorum.
11:33Anadolu şehirlerine sıfır atı anlatmak bu konsepti anlatmak zor.
11:37İstanbul gibi yerlerde biraz daha insanlar daha önce görmüşler Avrupa'da.
11:42Size şey dedikleri oluyor mu ya?
11:44Bu hurdaları niye buraya getirip koydunuz diyen oluyor mu?
11:47Önce anlamaya çalışıyorlar sonra takdir ediyorlar.
11:50Öyle mi?
11:51Evet evet.
11:51Allah Allah diyorlar böyle bir inceliyorlar sonra da diyorlar ki hiç böyle düşünmemiştik.
11:56Çok iyi düşünülmüş diyorlar takdir ediyorlar.
11:59Ve kendileri de bunun bir parçası olmak istediklerini söylüyorlar.
12:03Bu güzel bir aslında zihinsel dönüşüm bilinç yükseltme.
12:17Antep'in bir de bu su kuraklık büyük sorunu.
12:20Evet.
12:20Su büyük bir sorun.
12:22Peyzaj tabii ki büyük bir sorun.
12:24Evet.
12:24Kuraklıkla mücadeleniz nasıl Antep'te?
12:27Önce tabii şehrin kendi sınırları içerisinde su yok.
12:30Biz 110 kilometreden 2.60 çelik boru içinden araba geçen 4 kilometre tünel açarak su getiriyoruz.
12:38Çok zor şartlarda geliyor.
12:40Şimdi sanayiye Fırat'tan su getirdik 55 kilometreden getiriyoruz.
12:44Dolayısıyla bizim açımızdan kuraklık çok hayati.
12:47O yüzden yeni normalimiz de bu.
12:50Bundan sonra bir hedefiniz var mı?
12:53Şimdi tabii bizim amacımız karbonmonoksit salınımını %80 azaltmak.
12:58Ha şehir önemli.
12:59Başkanlar ahdini de imzaladık.
13:02İklim eylem planımızı yaptık.
13:05Burada 2030'da %50, işte 2040'da %80 azaltacak şekilde kirletici unsurları azaltacak eylem planı hazırladık.
13:16Şimdi belediye başkanlıkları biliyorsun belli müddet sonra belli yılda tekrarlanıyor.
13:21Bir devamlılığı da çok olmuyor açıkçası.
13:23Benim üçüncü dönemim.
13:24Üçüncü.
13:24Dört olacak mı?
13:26Bizde üç dönem kuralı var.
13:54Üç dönem.
13:56çalışıyor.
13:57Burada amacım 8'den 12'ye çıktık ama üç yıl içerisinde 15'e çıkmak.
14:02Yeşil alanlarımızı çoğaltıyoruz.
14:04Zaten şehirde yeşile karşı bir muhabbet var.
14:07Bir piknik kültürü var.
14:08Her hafta sonu herkes yeşil alanda.
14:11Bizde ne kadar yeşil alanı çoğaltıksak şehirdeki beton oranı azalıyor, karbon monoksit salınımı azalıyor ve toprağı, suyu, havayı koruyunca da
14:21insanı koruyorsunuz.
14:36Dünyayı cennete çevirmek elimizde daha doğrusu cenneti korumak elimizde bu cennetin keyfini sürmek varken maalesef yok etmeyi tercih ediyoruz.
14:44Aslında biraz da bunları aktarmak istiyorum.
14:47Bakın Gaziantep'e geldik.
14:49Ufak dokunuşlarla neler yapılabileceğini gördünüz.
14:53Güneydoğu Anadolu bölgesinde bu tür faaliyetlerin hızlanması arkamda gördüğünüz cennete dönüşür.
14:59Zaten çok eskiden buralar böyleymiş.
15:01Daha sonradan yok olmuş.
15:02Daha sonradan kuraklaşmış.
15:04Ama şu anda bu teknolojilerle bu bilgiyle yeniden her yeri yeşertebiliriz.
15:09Yeniden her yeri cennete döndürebiliriz.
15:12Biz bu hafta bunu anlatmaya çalıştık.
15:14Haftaya bir başka yerde bir başka hikayede buluşmak üzere hoşçakalın.
15:18Yeşildoğa başlıyor.
Yorumlar