- 7 hafta önce
İklim krizi derinleşiyor, su kaynaklarının doğru kullanımı geleceğimiz için büyük önem taşıyor. Kuraklığa çare olarak geliştirilen uygulamalardan biri de yağmur suyu hasadı. Yeşil Doğa bu hafta yağmur sularının toplanarak yeniden kullanılmasıyla beraber, su kaynaklarının nasıl daha verimli değerlendirilebileceğini ekranlara getirdi.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:01MÜZİK
00:36Merhaba ben Güme İslamoğlu.
00:37Yeşildoğ programı ile yine karşınızdayız.
00:39Bu hafta su hasatını, yağmur hasatını ekrana taşıyacağız.
00:43Gördüğünüz gibi fazla olduğu zaman da sorun yaşanıyor.
00:46Sele neden oluyor.
00:47Şu anda tarlalar su altında.
00:49İzmir'deyiz. İzmir'in büyük bir su sorunu var.
00:51Yağmur yağdığı zaman İzmirliler panik içine ne yapacaklarını düşünüyorlar.
00:55Çünkü İzmir'in suyunun çoğu yer altından geliyor.
00:59Barajlardan değil, yer altı su kaynaklarından geliyor.
01:02Kuyularla çekiyorlar.
01:04O yüzden yeryüzündeki şu anda duran su onlar için çok önemli.
01:08Onu hasat etmeye çalışıyorlar.
01:09Bu hafta bu hikayeyi ekrana getireceğiz.
01:12Kimi borular döşüyor, kimi obruklar açıyor, kimi kanalın yönünü değiştirerek
01:16bu suyu yazın değerlendirmek üzere toplamaya çalışıyorlar.
01:20Bu hafta bu hikayeyi ekrana getireceğiz.
01:23Yağmur hasatını izleyeceksiniz.
01:24Daha doğrusu su hasatını izleyeceksiniz.
01:27Yeşildoğa başlıyor.
01:41Tüm dünya iklim kriziyle birlikte dengesiz normallerin dışında
01:45arda arda gelen aşırı meteorolojik olaylar yaşamaya başladı.
01:48Özellikle kuraklık had safhada.
01:50Ya çok su var ya da hiç yok.
01:52Yağmur dengeli değil.
01:59Dengesiz yağışlardan bu yıl Ege bölgesi de nasibini aldı.
02:03Taşkınlar ovaları göle çevirdi.
02:05Gedi zırmağı Ege ovalarının en önemli su kaynağı.
02:08Ancak gerekli yatırımlar yapılmadığı için her sene taşer hova suyla dolar.
02:13Bu taşkınlar kimine göre bereket, kimine göre felaket getirir.
02:18Tabi bazı zarar gören işletmeler var.
02:21Çukurda olan hayvanları ölüm yapan onlara karşı geçmiş olsun diyeyim.
02:25Ama bu aslında bizim geçtiğimiz yaz çok kuraklık yaşadık.
02:30Yeraltı sularımız çekildi.
02:32Hep artı ziyanlarımıza, sondajlarımıza boru ekleyerek daha derinlere inmen çalışıyor.
02:36Bu insanlığı tehdit ediyor bizi.
02:38Peki yeraltı su kaynaklarında bir azalma hissediyor musunuz?
02:42Yeraltı suları devamlı aşağı çekiliyor.
02:44Benim işletmemin altında 37 metrede bir nehir geçer diyorlardı pompacılar.
02:50O su bu sene çekildi ve oraya boru ekleyerek daha derine indim.
02:54Yani bu susuzluk, kuraklık insanları tehdit ediyor.
02:56Biliyorsunuz Göl Marmara Nehri'nin göllerimiz kurudu.
02:59Peki bu suyu toplamak mümkün mü?
03:01Aşağısı depo bizim boş işte.
03:03Mesela Göl Marmara Nehri'nize aktarmaya çalışıyorlar bu Gediz Nehri'ni.
03:07Demir Köprü Barışlığımız var daha önde.
03:09Bundan ötede bir kapaklarımız var.
03:11Ahmetli kabağımız ve Evronoz kapağımız var.
03:14Gediz'de tutan.
03:15Projeler yapılıyor.
03:17Aslında bu Gediz Nehri'nin dört tane ilimiz bakıyor.
03:20Kütahya, Uşak, İzmir, Manisa.
03:22Bu nehir temizlenmesi lazım.
03:24Nehir yatağı.
03:25Bu kadar taşkın olmaz.
03:30Bu taşkınlar aslında yeraltı su kaynaklarını besler.
03:33Ancak aşırı su çekimi nedeniyle yeraltı su depolarını doldurmaya yetmiyor.
03:48Menderes Ovası'da taşkın suyu altında kalan yerlerden biri.
03:52Kuraklık sorunu çeken çiftçi bu suyu nasıl toplarız diye düşünmeye başlamış.
04:01Şu anda İzmir, Menderes, Çileme köyüne doğru devam ediyoruz.
04:06Köyün neredeyse tamamı etrafı suyla kaplı.
04:10Zamanında zaten burası gölmüş ve yağmurlarla su yerine almış.
04:17Köylü de bu sudan kurtulmak istiyor.
04:20Ancak su da önemli.
04:21O yüzden ne yapalım ne yapalım düşünmüşler her yere kuyular açmışlar.
04:25Kanalların yönlerini değiştirip obruklara yönlendirmişler.
04:29Demişler ki su denize gitmesin, yer altına gitsin, yer altı suyunu besleyelim.
04:33Ama kimseye de sormamışlar.
04:35Şimdi köylerle konuşmaya gidiyoruz.
04:38Bakalım neler yapmışlar.
04:53Yağmur sularının denize gitmemesi için yapılan bir çalışma köy halkıyla beraber
04:582019 yılında beri su yetersizliği var.
05:02Baraj, tahtara barajı vardı ileride.
05:04Yüzde 1.0'a düşmüştü.
05:07Onun için bu aklımıza geldi.
05:09Elbirlik köylüyle hep beraber bunları yaptık.
05:12Birine danıştınız mı?
05:13Hiç kimseye danışmadık.
05:14Bu şey aşağıya dolduruyor mu aşağıya?
05:16Şu anda gidiyor.
05:17İşte bu en az hali.
05:19Kaç metre kazdınız?
05:20Burası 60 metre.
05:2160 metre?
05:22Evet.
05:2360 metre aşağıya gönderiyorsunuz.
05:24Burası da var.
05:25Yani onun artık aşağıdaki ne kadar boşluğunu bilmiyoruz.
05:28Peki bunu ne zaman deneyeceksiniz?
05:29Dolup dolmadı nasıl anlayacaksınız?
05:31Bunu ip salarak metrenin ölçüyoruz.
05:33Ölçüyor musunuz?
05:33Doluyor mu?
05:34Şu anda 40 metre de bilen.
05:3640 metre de.
05:37Doldu mu?
05:38Daha 20 metre daha dolması gerek 15 metre bilen.
05:40Ha 20 metre dalmış.
05:4115 metre daha doldu mu bu zaman su sıkıntımız gider.
05:45Nereden aklınıza geldi böyle bir şey?
05:46Ya şimdi biz çiftçilik yapıyoruz.
05:48Su olmadı mı ne yapacağız?
05:49Çare arıyoruz.
05:49Baktık denize gidiyor bu yağmur suları.
05:51En güzeli bu şekilde çevirmek.
05:53Vatandaş olarak hep beraber.
05:55Şimdi bunu biz yapıyoruz ama bunu devletlerle de istiyoruz.
06:00Devlet su işlerinin sondaj makineleri var.
06:02Buraya 2 tane 3 tane daha böyle bir şey olursa biz çiftçilere ayakta dururuz.
06:07Su olmadı mı çiftçilik olmuyor.
06:18Bu nedir şimdi?
06:19Bu obruk dediğimiz şey işte.
06:22Bu kendinden olan karakuyla çilem arasındaki bütün yağmur sularının buraya birikmesi, yer altına itmesi.
06:28Bu kendi kendine mi oluştu?
06:30Kendi kendine bu.
06:30Çok eskiden ben çocuktum bunu.
06:32O günden beri devam ediyor bu.
06:33Ne kadar da topluyor suyu?
06:35Ne kadar zaman?
06:36Yani ne kadar çok yağmur yağdı bütün yağmur suları buraya giriyor.
06:39Bu olmasa burayı sel mi basar?
06:41Tabii sel basar.
06:43Bu devlet su işlerinin açmış olduğu kanal.
06:58Bölgede aşırı yer altı suyu kullanımından dolayı çöküntüler, çatlaklar oluşmuş.
07:02Devlet su işleri bir kanal ile bu fazla suyu yer altına boşaltıyor.
07:06Ancak suyun nereye gittiği pek belli değil.
07:152019 yılında Menderes Ovası'nda Karakuyu mevkinde oluşan yeni obruk çok çarpıcı.
07:21Son yağışlarla tarlaları su altına kılan köylüler kanallar açarak suyu bu obruğa yönlendirmişler.
07:33İnanılmaz görüntü.
07:34Hani bunu şimdi çağlayan olarak versem, şelale olarak versem.
07:39Herkes nerede diye sorar.
07:41Böyle bir yerde olacağı kimsenin aklına gelmez.
07:44Diğer taraf su dolunca muhtar demiş ki nasıl yapabiliriz?
07:47Burada obruk var.
07:48Suyu obruğa yönlendirelim.
07:50Kanal açmışlar, yönünü değiştirmişler.
07:52Buraya yönlendirmişler.
07:53Bakmışlar ki su aşağı gidiyor.
07:55Birkaç kanalla beraber tamamen koca ovayı boşaltmaya çalışıyorlar.
08:00Var demişler, yer altı su kaynaklarını besleyelim.
08:02Çok bilimsel mi?
08:04Açıkçası onu bilemiyorum.
08:05Çünkü hiç kimseye danışmamışlar.
08:07Ama sonucunda o su bir yere gidiyor.
08:09Büyük ihtimalle yer altı su kaynaklarını dolduruyordur.
08:11Çünkü taşmadığına göre hala dolmamış.
08:14Yani sürahi demek alttan delik devamlı aşağı doğru akıyor.
08:18Ne kadar zamandır akıyor?
08:202019 yılında oldu burası.
08:212019 yılında?
08:22Evet, 2019 yılında.
08:24Buralar aynı sular altındaydı.
08:26Burası kendine oluşmuş bir şekilde.
08:28Çöktü mü burası?
08:28Evet, çöktü.
08:29O günden beri de burayı o çiftçilerimiz kapatmadı.
08:32Geçen sene de su gırtlığı var evveli seneden beri.
08:352024'te 2020 su gırtlı oldu onları.
08:37Şimdi arkadaşlar burayı çevirdi bu şekilde.
08:39Şurası da çökürken.
08:47Ankara su ihtiyacının %99'unu, İstanbul %98'ini barajlardan karşılıyor.
08:54İzmir ise su ihtiyacının %26'sını barajdan, %78'ini yer altı su kaynaklarından sağlıyor.
09:06Evet, İzmir'in ana su kaynağı yer altı rezervleri.
09:10Ancak kuraklık, tarımsal sulama nedeniyle yer altı su rezervleri kritik seviyeye inmiş durumda.
09:32Düşen yağışların bir kısmı, %20 gibi bir kısmı yer altına süzülür genel olarak.
09:38Bu da tabii ki yer altı suyu olarak düşünüyoruz ve İzmir'in de %55'ini yer altı suyundan sağlıyor.
09:45Ancak son 3-4 yıldır yağışların azlığı nedeniyle bu oran %80-90'ına kadar çıktı.
09:51Hatta bu sene barajlar biliyorsunuz su kalmadığı için %99'a kadar yer altı suyundan sağlamak zorunda kaldık.
09:59Haberlerde ama hep şey duyuyoruz, barajlar doldu, barajlar boşaldı.
10:02O zaman barajlardan çok önemli olan başka bir şey var.
10:05Tabii ki barajlar yağış endeksidir.
10:08Yağış yoksa çabuk tükenir, buharlaşma açıktır.
10:10Ve yıllık açık buharlaşma olduğu için büyük kısmı buharlaşmayla kaybederiz.
10:16Peki burada yer altı suyunun da bir kapasitesi var.
10:19Bu kapasite artıyor mu, azalıyor mu?
10:22Ya da nüfusu nasıl dengeliyor?
10:24Çünkü herhalde tam dolma bir miktarı vardır herhalde.
10:27Şimdi şöyle, zaten azaldı yer altı suyu.
10:31Çok fazla kuyu var, kaçak kuyu var.
10:33Sürekli çekim yapılıyor.
10:34Yani bu yağışlara dolması uzun zaman alır.
10:37Aslında dolsa çok iyi olacak ama dolma şansı şu yağışlara çok zor.
10:42Ancak İzmir 3 tane havzadan besleniyor.
10:46Bakırçay, Gediz havzası ve Küçükmenderes.
10:50Buralarda tarım alanı ve büyük oranda yeral suyu rezervinin %75'ini sulamada kullanıyoruz.
10:57Çok büyük bir oran.
10:58Yani sulamada kullandığı için, bizim içme suyu da buralardan sallandığı için aşırı süt tüketimi içme suyumuz da azaltıyor.
11:11Herkes sorunun farkında, çözüm için henüz geç değil.
11:15Kamu kuruluşları da su sorununu bir nebz olsun gidermek için binalarda su asadına başladı.
11:24Bu sistemle çatılardan akan yağmur suyunu toplamak için saçak altlarına yüksek kapasiteli tanklar yerleştiriliyor.
11:32Ve borular yardımıyla su bu depolarda toplanıyor.
11:37En büyük suyu nereden alıyorsunuz? En büyük su kaynağımız neresi?
11:40Şu an en büyük su kaynağımız bu spor salonumuz.
11:44Haricinde yine bir tenis kortumuz var. Tenis kortu üzerinde ciddi bir çatı alanı var.
11:49Oradan yine Hemşire İletişim Merkezimizin bulunduğu bir binamız var.
11:52Oradan da ciddi su asada yapılıyor.
11:53Merkez binamızın bulunduğu alanda çok büyük bir çatı alanına sahip.
11:57Orada da projelendirme tamamlandı.
11:59Bu ay içerisinde orada da çok ciddi bir kapasiteye ulaşılıyor olacağım.
12:02Bu sadece şey bu parkın sulanmasında mı kullanılacak?
12:05İtfaiye araçları, kent temizliğinin yine sokak süpürge araçlarında,
12:11PSH alanlarında kullanmayı hedefliyoruz.
12:15Yeni yasaya göre doğal su kaynaklarının korunması amacıyla
12:192000 metrekarenin üzerindeki parsellere yapılacak binalarda
12:22yağmur suyu toplama sistemi artık zorunlu hale getirildi.
12:26Ancak bu mavi tanklar çok yer kaptıyor. Her yere koymak zor.
12:32Bunların yerine yeni nesil panel şeklinde yağmur suyu toplama tankları geliştirilmiş.
12:38Nülüfer Organize Sanayi Bölgesi, otopark ve kreş alanlarında bu su duvarlarını kullanıyor.
12:44Bu duvarların mimarı Ahmet Altın.
12:52İki yıl önce Tubitak Biktim programına bir programa katıldık.
12:57Orada Tubitak'ın desteğiyle biz bu ürünü gerçekleştirdik.
13:01Hatta bize iyi de bir destek verler.
13:04Şirketinde %3'ü Tubitak'a ait.
13:06Buradaki amaç yer tasarrufu sağlamak.
13:09Büyük bidonları bahçelerine koyamayan insanlar için daha pratik çözümler sunmak.
13:14Aynı zamanda dekoratif.
13:15Yani herkes o yuvarlak bidonla su hasadı yapmak istemeyebiliyor.
13:20Kolonun arkasında ölü bir alan var.
13:22Burayı bile su toplamak için kullanabiliyoruz.
13:26Yüksekliği bu kadar mı oluyor yoksa daha yükselebiliyor mu?
13:29Bunun standart 1.75 yüksekliği var.
13:31Ortalama bir insan boyu kadar.
13:3330 santim genişliği var.
13:34Koyduğunuz yerde sadece 30 santim kaybediyorsunuz.
13:37Her bir panel 1 ton su depolayabiliyor.
13:39Bir de filtreliyor herhalde değil mi?
13:41Filtresi var.
13:41Tabii filtre olmazsa olmaz.
13:43Yaprak, kuş, düğü, dal gibi parçaları filtrede tutuyoruz.
13:46Daha temiz suya ulaşmak için.
14:04Yağmur suyunu depolayacak yeni şehirler, yeni binalar oluşturmamız gerekiyor.
14:09Çünkü Türkiye gelecekte su sıkıntısı çekecek ülkeler arasında.
14:12Su yönetimi çok önemli.
14:14Her damlaya ihtiyacımız olacak.
14:16Özellikle yer altı su kaynakları bizler için stratejik bir kaynak.
14:20İklime dayanıklı tarım için yer altı suyunun korunma ve kullanımı çok önemli.
14:25Barajları olmayan İzmir için daha da önemli.
14:28Bu hafta kuraklık nedeniyle yaşanması muhtemel riskleri ve çözümleri ekrana taşımaya çalıştık.
14:34Haftaya bir başka yerde bir başka hikayede buluşmak üzere.
14:37Hoşçakalın.
Yorumlar