Skip to playerSkip to main content
  • 2 days ago
Siyasi Bakışlar programında Yusuf Yıldız moderatörlüğünde Emre Hakay ve Muhammed Emin Yıldırım ile bu hafta ele alınan başlıklar:

• Gülistan Doku Davası
2020’de kaybedilen üniversite öğrencisi Gülistan Doku’nun davası yeni delillerle yeniden açıldı. Tunceli Valisi Tuncay Sonel ve oğlunun gözaltına alınması, sosyal medya yasası ve okul saldırılarına karşı alınan güvenlik önlemleri değerlendirildi.

• ABD-İran Savaşında Son Durum
Hürmüz Boğazı’nda karşılıklı gemi saldırıları, ABD’nin blokaj girişimleri ve ateşkes süreci tartışıldı. İran’ın direnişi, müzakere masasındaki tıkanıklık ve ABD’nin stratejik başarısızlığı İslami perspektiften analiz edildi. Çin-Rusya-İran işbirliği ve küresel güç dengeleri masaya yatırıldı.

• Merkez Bankası Faiz Kararı
TCMB’nin faizleri sabit tutma kararı, Türkiye ekonomisinin mevcut durumu, enflasyon ve jeopolitik risklerin etkileri ele alındı. İslami ekonomi açısından değerlendirmeler yapıldı.

• Antalya Diplomasi Forumu
Forumda verilen açıklamalar, Türkiye’nin bölgesel diplomasi çabaları ve uluslararası mesajlar incelendi.

Genel Değerlendirme:
Gülistan Doku vakası üzerinden iç güvenlik ve adalet, ABD-İran savaşındaki son gelişmeler, ekonomik kararlar ve Antalya Diplomasi Forumu’nun İslami siyasi bakış açısıyla yorumlandığı kapsamlı bir program.

Category

🗞
News
Transcript
00:06:46M.K.
00:06:47M.K.
00:07:21M.K.
00:08:33kez bir başarısızlığın
00:08:35ifadesi. Her ne kadar Amerika
00:08:37büyük bir devlet olsa da sonuçta
00:08:39bu süreci de kotarabilecek kapasiteye
00:08:41sahip olsa da çünkü küresel bir
00:08:43liderliği var ama biz
00:08:45büyük devletlerin kazançları ve kayıpları
00:08:47açısından meseleyi değerlendirdiğimizde
00:08:49Amerika'nın saldıran
00:08:51taraf olarak işte ne istiyordu
00:08:52Amerika? Trump ne dedi? Benim en sevdiğim
00:08:55şey İran'daki petrolü gidip almak.
00:08:57Orada fakat halkımız bunu istemiyor
00:08:59dedi. Sonra başka bir açıklama
00:09:01daha yaptı. İsrail'in
00:09:03beni manipüle ettiği doğru değil
00:09:05dedi. Benim bu savaş
00:09:07kararını alma sebebim İran'ın
00:09:09kesinlikle nükleer bir silaha sahip olmaması
00:09:11ve 7 Ekim sonrası ortaya çıkan
00:09:13konjöktür İsrail Yahudi varlığının
00:09:15güvenlik kaygısı diye bunu söyledi. Zaten
00:09:173 aşağı 5 yukarıda bakıldığında nedenleri
00:09:19bu olduğu görünüyor. Yani Amerika'nın İran'a
00:09:21saldırma sebebi bu çöküşü
00:09:23dizginlemek için
00:09:24bu 25 yıllık süreçte güçlenen
00:09:27Çin'i dengelemek ve yine o
00:09:2925 yıllık sürede Amerika'nın
00:09:31başını ağrıtan en önemli faktör olan
00:09:33İslami uyanışı bir şekilde
00:09:35kontrol altına almak ki bu işte Irak, Afganistan
00:09:37Arap Baharı, Aksa Tufanı
00:09:39sonuçta bunların hepsi Amerika'yı
00:09:41ciddi derecede zora sokan özellikle
00:09:43Suriye devrimi 14 yıl sürdü. Aksa Tufanı
00:09:45küçücük bir mücahit grubun
00:09:48başlattığı bir
00:09:49harekat olmasına rağmen 2 yıl
00:09:51sürüldü. Hala bir hal yoluna koyulamadı.
00:09:53Kırılma noktası oldu hepsi yani.
00:09:54Dolayısıyla Amerika dedi ki benim bu çöküşü
00:09:56durdurmam için bu iki meseleyi hal yoluna
00:09:58koymam gerekiyor. Bir Çin'i
00:10:00kuşatmam, Venezuela'da yaptığım gibi
00:10:03İran'dan ve Körfez'den
00:10:05tedarik ettiği enerjiyi kontrol altına
00:10:07almam. İkincisi de Yahudi varlığını da
00:10:09yanıma katarak onu tehdit eden
00:10:10ülkelere müdahale etmek
00:10:12işgallarda bulunmak, saldırılarda
00:10:15bulunmak, oralarda belli bir takım güvenlik
00:10:17bölgeleri kontrol noktaları
00:10:18oluşturmak. Bunları kısmen yapıyor.
00:10:20Aslında şuraya
00:10:23geleceğim. Şimdi
00:10:24ama başka bir şeyle karşılaştı Amerika.
00:10:27Yani İran'ın beklenmeyen bir direnişiyle
00:10:28karşılaştı. Bu çok önemli. Kendileri de
00:10:30itiraf ettik. Kendileri de bunu itiraf ettik.
00:10:32İşte Körfez ülkeyle vuracağını hiç hesaba
00:10:34katmamıştık. Hatta Hürmüzboğazı meselesi bile
00:10:36yani. Bunun bir kart olarak
00:10:38kullanılacağını hiç hesaba katmamışlardı.
00:10:40O yüzden Amerika saldıran
00:10:42taraf olarak aslında askeri hedeflerine
00:10:45ulaşamadığının bir
00:10:46göstergesi kabininden
00:10:48bu ateşkesi teklif etti.
00:10:50Bir can suyu oldu Amerika.
00:10:52Yani daha fazla devam etseydi ya da
00:10:54atıyorum mesela İran ateşkesi
00:10:56kabul etmeseydi Amerika
00:10:58daha fazla yerin dibine batacaktı. Çünkü
00:11:00yani daha ne yapabilir ki zaten
00:11:02bütün uçak gemilerini göndermiş, bütün
00:11:03askerlerini yığmış, bütün siyasi
00:11:06gücünü kullanmaya çalışmış ki siyasi
00:11:08gücünün de işe yaramadığını gördük. Avrupa'yı bile
00:11:10yanına alamadığını. Bunların hepsi
00:11:12aslında ateşkesi, ona can suyu
00:11:14olmasına fayda sağladı yani. Evet.
00:11:16İran şöyle düşündü
00:11:17zannınca. Sonuçta bu kadar
00:11:20ağır bir saldırıya rağmen, lider
00:11:21kadrosunu kaybetmesine rağmen işte
00:11:23hava savunma sistemi,
00:11:26donanması ve işte
00:11:28özellikle uçak
00:11:29filoları falan bunların hepsi ortadan kaldırılmış
00:11:31olmasına rağmen çok önemli. Bu savaşın
00:11:34neticesinde en azından
00:11:35bugün için ayakta kaldı. Yani hayatta
00:11:37kaldığını gördü ve bunu sürdürmek
00:11:39bunu çok ne kadar sürdürebilir? Bu ayrıca
00:11:42değerlendirilebilir ama sonuç olarak
00:11:44baktığımızda Amerika'nın kayıp
00:11:46yaşadığı yani caydırıcılığının
00:11:48hasar gördüğü, zarar gördüğü ve
00:11:51müttefikleri tarafından terk edildiği
00:11:52bir tabloyla karşılaştı. Belki de Amerika
00:11:54bu Venezuela'daki gibi Avrupa'nın
00:11:56Amerika'nın arkasından
00:11:58geleceğini, bu saldırıya hiçbir
00:12:00tepki göstermeyeceğini hesap etmiş
00:12:02olabilir ama öyle olmadı. Avrupa'da
00:12:04onu yalnız bırakınca, körfez
00:12:06ülkede de hareketsiz kalınca bu sefer Amerika
00:12:08yalnız kaldı adet. Farkı da şu oldu aslında
00:12:10Venezuela, Avrupa'yı belki çok etkilemiyor
00:12:12olabilir ama Hürmüz Boğaz'a Avrupa'nın ciddi
00:12:14canını yaktı yani bu yüzden. Onlar da bir tepki
00:12:16ortaya koymuş oldular. Bunu tahmin etmemesi
00:12:18de ilginç bir durum Amerika açısından.
00:12:20Yani siyasi zekası açısından bunu
00:12:22nasıl tahmin edemedi? O da kibirine giriyor.
00:12:24Evet, kesinlikle kibir ve
00:12:26küstahlık veya körlük diyebiliriz
00:12:28buna. Tahmin etmemesi düşünülemez.
00:12:30Sonuçta Amerika büyük, küresel bir devlet
00:12:32onun önemli politika yapıcıları var.
00:12:34Fakat Trump'ın bu
00:12:36tavrı, koşulsuz itaat dediği, tavrı
00:12:38güç yoluyla barış dediği tavrı
00:12:39zaten Avrupa'dan da aynı şeyi istiyor.
00:12:42Bütün ülkelerden kendisine itaatkar
00:12:44olmasını istiyor. Siyasetin böyle olmadığı
00:12:46devletler arası ilişkilerin böyle olmadığı görüldü.
00:12:48Dolayısıyla Amerika buradan
00:12:49birçok çıkış yolu elde edebilmek için
00:12:52aslında sadece çıkış yolu derken şunu
00:12:54kastetmiyorum. Yani hiçbir şey almadan
00:12:55Amerika kıtasına dönecek demiyorum.
00:12:57Mutlaka hedeflediği şeylerden de
00:13:00kazanımlar sağlayarak
00:13:02bir çıkış yolu. Şimdi
00:13:03askeri olarak bunun gerçekleşemeyeceğini
00:13:06en azından bugüne kadar yapılanlarla
00:13:08Amerika görmüş oluyor. Yani İran'ı ne kadar
00:13:10vurursak vuralım. İşte hibrit bir yapısı
00:13:12var. Yani böyle bir
00:13:13önemli bir sistem var rejimin
00:13:16içerisinde ve rejim direnebilme kapasitesini
00:13:18koruyor. Askeri bir rejim. Askeri rejim.
00:13:20Devrim muhafızı en azından Amerika'yla
00:13:21yani Amerika'ya şunu diyor. Biz yörüngede dönebiliriz.
00:13:24Birlikte işler yapabiliriz. Bundan önce
00:13:26yaptığımız gibi. Fakat
00:13:27İran'ı bir köle haline getiremezsin. Biz böyle bir
00:13:30ilişki biçimini tasvip etmiyoruz diyor. Şimdi Trump askeri olarak yapamadığı
00:13:34şeyi Hürmüz Boğazı'nın kenarına bir şey koyarak yani abluka yaparak oraya
00:13:40yani İran'ın konuşlandığı yerin biraz daha batısına yani şeyden bakıldığında
00:13:47doğusuna uçak gemilerini ve deniz şeylerini yerleştirerek burayı abluka altına aldı.
00:13:52Bu sefer İran'ın izin verdiği gemiler buradan Amerika'nın izni olmadan geçemeyecek.
00:13:56Dolayısıyla şu an Hürmüz Boğazı'ndan bu iki ablukadan dolayı gemi geçmiyor.
00:14:01Şu an İran'ın ihracatının sıfıra indiği haberleri var ki muhtemelen doğrudur.
00:14:06Bu şekilde İran'ı baskı altına alıp çünkü zaten hani Trump diyor ya günde 500 milyon dolar
00:14:11kaybediyor İran. Buna dayanamayacağını İran ekonomisinin
00:14:14%90'a yakın petrol geliriyle ayakta duran bir ekonominin zaten 30 yıldır
00:14:18yaptırımlar altında olan bir ekonominin buna dayanamayacağını
00:14:21varsayarak şey yapıyor. Aynı zamanda buradan sadece İran mı zarar görüyor?
00:14:25Hayır. Amerika'nın kendisi de devlet olarak zarar görüyor. Petrol fiyatları, yakıt
00:14:29fiyatları işte petrol, petro kimya ürünleri bağlantılı her bir ürünün fiyatının
00:14:35yükseldiği bir çablo var. Ciddi bir küresel enflasyon özellikle Amerika'da ciddi bir
00:14:38enflasyon oluşturuyor. Kesinlikle. 9 milyon kişi Trump'a karşı yürüdü. Belki bunlar da
00:14:42konuştabilir. Etmenler var bir sürü bu bağlamda. Dolayısıyla Amerika aslında şunu
00:14:46diyor. Ben başaramadıysam beni kurtarmak için sizin de bana yardımcı olmanız
00:14:50gerekir. Yoksa siz de bu zararı yüklenmeye devam edeceksiniz. Güçle barış dedikleri olayın
00:14:55aslında yine tezahürü yani. Yani faturanın bir kısmını da Avrupa'ya, bir kısmını
00:14:59Çin'e, bir kısmını körfez ülkelerine. Yani herkese diyor ki beni bu çıkmazdan
00:15:03kurtarmazsanız, İran'ı müzakere masasına getirmezseniz, ona benim istediğim
00:15:07şartlarda en azından ana hatlarıyla bir ateşkes anlaşması imzalatmazsanız ben
00:15:11bu krizi sürdürmeye devam edeceğim. Sizin burada hali hazırda bir ay daha, iki
00:15:15ay daha göreceğiniz zarar belki ekonomik olarak çok ciddi krizlere sürüklenmeninize
00:15:19sebep olacak diyor lisanı haliyle. Çünkü Asya piyasalarında şu an birçok kısıtlamalar
00:15:24var. Bu görünüyor. Hani Çin belki güçlü olduğu için biraz daha ayakta ama Çin'in
00:15:30kapasitesiyle dönen ticaret ciddi oranda etkileniyor. Yani aksamalar oluyor, fiyatlamalar
00:15:34oluyor falan vesaire. Bir sürü denklem var. Bunları zaten herkes hemen hemen tahmin
00:15:38edebiliyordur. Yani ben şuraya odaklanacağım. Onunla da inşallah sözlerini bitireyim.
00:15:44Amerika hürmüz boğazını gerçekten açmak istiyor mu? Uzun süre kapalı tutmak istiyor
00:15:49mu? Dediniz Kusuf Hocam. Amerika hürmüz boğazını açmak istiyor. Uzun süre kapalı tutmak
00:15:56istemiyor fakat tutabildiği kadar. Yani istediğini alabilene kadar Amerika'nın bu
00:16:01kartı kullanacağı görülüyor. İran'ın burada dayanma kapasitesi ne olacak? Bu çok önemli.
00:16:07İran muhtemelen buna çok fazla dayanamayacak diye düşünüyorum. Büyük
00:16:10ihtimalle. Şahsen. Çünkü denklem biraz bize onu gösteriyor. Dün gece bir haber
00:16:15vardı. Yüz küsür, yüz yetmişti. Allah'u alem yanılıyor da olabilirim. Petrol tankerinin
00:16:21alım için Amerika'ya doğru hareket ettiğini. Yani Amerika ne Trump diyor ya bizim
00:16:25petrollerimiz çok tatlı harika gelir bizden alın falan. Sanki böyle bir şey de var.
00:16:29Yani aslında Amerika buradan kendi zararını tövbe edebilirse istediklerinden bir
00:16:33süre daha tutabilir. O zaman şunu elde etmek isteyecek Amerika. Ben
00:16:37ateşkesin sonuçta bir toparlanma olduğunu askeri stratejide güç toplamak olduğunu
00:16:42tekrardan saldırmak için hazırlık olduğunu da biliyoruz. Bu da olabilir. Bu da bir
00:16:45senaryodur. Ama bence kuvvetle muhtemel olan şey şudur. Amerika İran'ın müzakere
00:16:51masasında bir şekilde ikna edeceğini düşünüyor. Hürmüz boğazını kontrol etmek istemesi
00:16:57de bence ancak bu şekilde olabilir. Yani Amerika küresel bir eşkıya gibi kendi
00:17:02kıtasında kendi bölgesinde yarım küresinde dahi olmayan bir alana gelip bu boğazın
00:17:19ülkelerin aldığı tavır gösterdi. Çin'in aldığı tavır gösterdi. Diğer ülkelerin aldığı tavırlar hepsi gösterdi.
00:17:23O zaman bunu nasıl yapabilir? Eğer İran'ı tabi devlete dönüştürebilirse yani anlaşma
00:17:28yoluyla kendisine hizmetkar kılabilirse o zaman bunu İran üzerinden yapacak. Nasıl
00:17:33yapabilir? Amerika Çin'e petrol satarken üç dört kat şey İran Amerika'nın talimatıyla
00:17:39emriyle Çin'e petrol satarken üç dört kat fiyata bunu satabilir. Avrupa'ya üç dört kat
00:17:44fiyata satabilir. İster verir ister vermez. Bu şekilde Amerika'yla bir iş birliği yaparsa
00:17:47o zaman zaten Hürmüz Boğazı'nın kontrolü Amerika'ya geçmiş olacaktır bu şekilde ve bir
00:17:52kılıfta uydurulmuş olacaktır. Kimse Amerika'yı bu noktada sen yol kesen eşkıya gibi bizden
00:17:57para alıyorsun diyemeyecektir. Muhtemelen Amerika'nın Trump'ın veya Amerikan politika
00:18:02yapıcılarının zihnindeki şey bu. Eğer bu da başarılı olamazsa burada bir kurban
00:18:07verilecek. O da muhtemelen Trump olacaktır diye düşünüyorum. Bu ara seçimlerde zaten bunun
00:18:13üzerine gidiyor. Trump'ın kaybetmesi üzerine anketler yapılıyor. Cumhuriyetçilerden
00:18:16destek desteğinin bile kaybettiğini gösteriyor ama yani şu da çok mümkün
00:18:22değil gibi yani bu kadar direnen bir İran hani tabi devlet yapmak istiyor dedi ki
00:18:27her istediğini yaptırabilen bir köle elde etmek istiyor Amerika. Yani bu kadar
00:18:31direnişten sonra bence en az uyduya razı olur. Yani tabi olma yolunu kapattı gibi
00:18:36ben düşünüyorum şahsen. Orada da Hürmüz Boğazı'nı aslında yani bu Hürmüz
00:18:43meselesi ABD'nin çok canını yaktı. Bir şekilde nasıl olursa olsun Hürmüz'ün
00:18:49Hürmüz'ün kontrolünün İran'da olmasını istemiyor artık. Ben onu anlıyorum.
00:18:53Kırmızı çizgi bu olacak.
00:18:54Kırmızı çizgi bu oluyor.
00:18:55Diğerlerinde Amerika'da esneme yapabilir ama Çin'le alakalı olduğu için.
00:18:58Yani bu esneme şöyle olabilir mesela daha önceden de daha önceki haftalarda
00:19:02dillendirilmişti Hürmüz Boğazı'nı çok uluslu bir işte yapının kontrol etmesi,
00:19:07farklı ülkelerin, farklı denetimlerin inşa edilmesi. Sanki en olabilir Amerika
00:19:13açısından söylüyorum en elde edilebilir yöntem de bu gibi geliyor. Çünkü diğer türlü
00:19:17dediğiniz gibi İran bu noktadan sonra tabi bir devlete dönüşüp Amerika'nın
00:19:20her dediğini yapabilecek bir devlete dönüşmesi en azından kısa vadede çok
00:19:24mümkün değil gibi. Özellikle müzakere süreci dönerken. Ama dediğiniz gibi
00:19:27müzakere süreci bu yüzden var. Yani bir şekilde Amerika o Hürmüz
00:19:32kartını İran'dan almak istiyor. Bu müzakere süreci Hürmüz kartını alana kadar da
00:19:36sürecek gibi geliyor bana.
00:19:37Tek konu olarak bile kalabilir.
00:19:39Aynen öyle. Yani müzakerelerde
00:19:40Her şey hallolur bu kalır.
00:19:42Evet. Bunu elde etmeden ben savaştan vazgeçmeyeceğim diyeceği bir konu gibi
00:19:46görünüyor bu mesele. Zaten İran'ın bunu vermesi belki tabi devlet haline gelmez
00:19:52İran bunu vererek. Ama önemli bir kozu siyasi kartını, enerji kartını kaybeder.
00:19:57Kesinlikle.
00:19:57Bunun karşılığında Amerika ile bir takım anlaşmalar yapılabilir.
00:20:00Yani böylece İran'ın yaptırımların kaldırılması muhtemelen ben böyle biraz
00:20:04düşünüyorum. İran ekonomisi de böylece biraz ayağa kalkmış olur.
00:20:07İkisi için de onurlu çıkış olur. Son olarak şunu ilave edeyim.
00:20:10Yusuf Hocam çok kısa. Yani İran aslında bizim için önemli olan nokta da burası
00:20:14olmalı bence. İran aslında Amerika'nın burnunu daha fazla yere sürtebilir.
00:20:18Evet.
00:20:19Yani hani şöyle sürtebilirdi aslında. Yani ümmetle kaynaşmayı eğer benimseseydi
00:20:25bu şekilde adımlar atsaydı yapardı. Fakat İran maalesef geçmişte işlediği
00:20:30suçlar, günahlar yüzünden İslam coğrafyasında tam bir sahiplenme elde edemiyor.
00:20:36Bundan dolayı da uzun vadede direnme kabiliyetini biraz daha sanki azaltıyor gibi biraz
00:20:43işte güce endeksi, biraz çıkara endeksi bir gidişat var. Görünen o. Ama sonuçta
00:20:48bizim açımızdan görünen resim şu. Amerika'yı gerçekten ideolojik bir düşünceye
00:20:54sahip bir devletin. Bu Türkiye olabilir, başka bir devlet olabilir. İslam'ı uyguladığı
00:20:59sürece Allah'ın izniyle mutlaka bütün bu kartları kullanarak ve sonuna kadar savaşı
00:21:05tırmandırarak hatta Amerika'nın kıtasına dahi taşıyabilecek cesareti ortaya koyarak
00:21:09Amerika'nın bu kibrine son verecektir. Bunlar bize bir fotoğraftır. Yani Amerika'nın
00:21:14sanıldığı kadar güçlü olmadığı, o çöküşün başladığını ve bugün belki bir çıkış yolu
00:21:20bulabilir ama gelecekte mutlaka o hesaplaşmanın, o karşılaşmanın olacağını biz göreceğiz.
00:21:24Eğer inan ideolojik bir devlet olsaydı, İslam'ı gerçekten tatbik eden, ümmetin
00:21:28masraatını benimseyen, ümmetin birliğini düşünen bir siyasi anlayışa sahip olsaydı,
00:21:34o zaman bütün bu bölgenin tadiri caizse etinden, sütünden, gücünden, bütün dinamiklerinden
00:21:41istifade ederdi, onları harekete geçirirdi, onları davet ederdi, onlarla bütünleşerek Amerika'yı
00:21:46Hürmüz boğazına gömerdi. Yani biraz net olarak söylüyorum. Ve ondan sonra da
00:21:50İslam'ın çağının başlamaması için de hiçbir neden yoktu. Şu andaki tabloyu ben böyle
00:21:55değerlendiriyor. Allah razı olsun. Dediğiniz gibi Hürmüz kartı önemli bir kart. İran bunu
00:22:01hani dediğiniz gibi ulusal çıkarları için kullandı ve başarılı olduğunu da gördü
00:22:05yani bu kartın. Ama İslam ümmeti bu kartlardan çok var. Yani Süveyş kanalı var,
00:22:09enerji zorları burada. Her tarafı dolu yani. O kadar fazla fırsat var ki Amerika'yı
00:22:15bu bölgeden, hatta bütün sömürgeci devletleri bu bölgeden göndermek için maalesef bölge
00:22:19yönetimleri bunları göremiyor. Allah razı olsun hocam. Emre Hocam tekrardan hoş geldiniz.
00:22:24Hoş bulduk. Şimdi geçen hafta siyasi bakışlarda özel bir bölüm yapmıştık.
00:22:30Toplumsal çöküşle ilgili özellikle okul saldırılarından sonra bunları değerlendirmiştik.
00:22:34Önerilen çözüm önerilerini ve doğru çözüm de ortaya koymuştuk. Şimdi geçen hafta özellikle
00:22:42sosyal medya yasakları, güvenlik tedbirleri gibi, ailesel meseleleri gibi bunların
00:22:46hepsini değerlendirdik. Bu hafta hükümetten tam olarak bu adımlar geldi. Yani bizim
00:22:51çözüm olmaz dediğimiz adımlar hükümet tarafından yapıldı. Ne oldu? Suç işleyen çocukların
00:22:57aileleri de sorumlu tutulacak şeklinde bir karar alındı. Sosyal medya yasası geliyor
00:23:01dendi. Belirli bir yaşın altındaki çocukların kullanılması yasaklanacak sosyal medyaya
00:23:05dendi. Ve güvenlik tedbirleri de arttırılacak. Şimdi öncelikle bu kararlar hakkında
00:23:09görüşünüzde merak ediyorum. Yani bu kararlar zorunda kaldı gibi biraz ama
00:23:14neye çözüm olacak onu merak ediyorum. Diğer bir yandan da yine bununla bağlantılı
00:23:19Gülistan doku davası gün yüzüne çıktı. Ki okul saldırılarından önce gün yüzüne
00:23:24çıkmıştı ama çok fazla gündemde yer bulmadı niyeyse. Tunceli valisinin oğlunun
00:23:29Gülistan'ı öldürdüğü ve valinin de bunu örtbas ettiği iddia ediliyor. İkisi de
00:23:33gözaltına alındı. Yani devlet görevlilerinin bile suça bulaştığı, bu suç bahsettiğimiz
00:23:38suç böyle hırsızlık gibi bir suç da değil yani. Onlara alıştık belki ama bayağı
00:23:43bildiğin cinayet ve cinayete örtbas etme suçu böyle bir resim var karşımızda. Yürürlüğe
00:23:50konulacak kararlar da bunlar. Sizce bu çözümler buna çözüm olur mu? Gülistan doku
00:23:56davasını nasıl değerlendiriyorsunuz? Buyurun hocam. Evet Allah razı olsun.
00:23:59Bismillahirrahmanirrahim. Öncelikle Urfa'da ve Maraş'ta yaşadığımız ilim kazayla
00:24:04alakalı ilk sormuş olduğunuz soru üzerinden birkaç bir şey söylemek istiyorum. Sonra
00:24:08inşallah Gülistan dokuyla ilişkisini kurup hükümetin aldığı kararları da yorumlarız. Şimdi bu birkaç
00:24:14yıldır Yusuf Tekin'in marif modeli diye ortaya koyduğu bir eğitim sistemi var. Evet. Bu işte layık
00:24:20kesim tarafından sıklıkla eleştiriliyor, tartışılıyor. Aslına bakarsanız içindeki
00:24:24kavramlar, terimler, ifadeler, çocukların geleceğe dönük takılması gereken tavır edinmesi
00:24:32gereken bilgi birikim konusunda güzel içeriklere sahip. Yani teorik olarak hoş duruyor. Tamam mı?
00:24:38Ama ben orada mesela dikkat çekici bir kelime var. Aslında bu kelimenin bugün Müslümanlar
00:24:43özelinde konuşulmasını, öğrenilmesini, zihinlere zerk edilmesini istiyorum. O da şu. Diyor ki
00:24:48marif modelinde çocukları diyor ilkokuldan üniversite dönemine kadar bir mefkure sahibi
00:24:56yapmalıyız diyor. Ne demek mefkure? Mefkure hayata dönük, hayatla ilişkili ve hayata dair
00:25:05bakış açısı olan, yaşam biçimini belirleyen fikirlerin toplamı. Arapça kökenli. Zaten mefkure
00:25:12fikir kökünden gelir. Ama bu fikir teoride kalmayan, hayatla ilişkisi her daim kurulan ve insanların
00:25:19yaşadıkları sorunlarla, problemlerle, sıkıntılarla karşılaştıklarında çözümleri yine kendisinden
00:25:26çıkarttığı bir fikir anlamına geliyor. Aslında bu mefhum olarak İslami literatürü de böyle bir anlama geliyor.
00:25:31Biz buna İslami potada eritme de diyoruz. Yani İslami potasında eritme ne demek bu? Şu demek yani bir gence
00:25:39siz öyle bir eğitim ve öğretim metodu uygularsanız ki sonra o genci hayata bıraktığınızda işte iş hayatına,
00:25:47ekonomik hayata, aile kurması için dışarıya bıraktığınızda karşılaşacağı bütün zorluklara çözüm
00:25:54bulabileceği, Allah'ın helal ve haramları onun çizgisi olduğu, kırmızı çizgisi olduğu ve bunu aşmaması gerektiği
00:26:02konusunda bir mefuma sahip olacak. Dolayısıyla mesela siz ne yaparsanız yapın. Tamam mı?
00:26:09Sosyal medya üzerinden ne kadar ahlaksızlık pompalarsanız pompalayın. Ne kadar feminizm pompalarsanız pompalayın.
00:26:14O gençler sahip oldukları bu mefkure ile, bu İslami pota ile helali haramdan ayırabilecek bir mümeyyiz akla sahip olacaklar.
00:26:22Yani doğruyu yanlıştan, iyiyi kötüden, güzeli çirkinden ayırabilme kabiliyetine sahip olacaklar.
00:26:29Eğer bunu gerçekleştirebilirseniz sizin o bahsetmiş olduğunuz güvenlik önlemlerini almanıza kalan gerek yok.
00:26:34Psikolojik danışmanlara gerek yok. Birazdan yine geliriz o konuya ama işte İslam geçmişte 100 yıl öncesine kadar
00:26:40yani siyasi hayattan uzaklaştırıldığı o ana kadar eğitim müfredatını gençlerin İslam kültürü alırken
00:26:49aynı zamanda edindikleri bilgi, birikim ve tecrübeleri hayatlarında da kullanabilecekleri bir alan açtı.
00:26:56Hatta bugün bunu batı bile böyle uyguluyor.
00:26:58Mesela öğrenme piramidi diye bir piramit var. Eğitim bilimleri dersi alan arkadaşlar bunu bilirler.
00:27:03Şöyle diyor öğrenme piramidinde.
00:27:06Diyor ki insanlar okuduklarının %10'unu, duyduklarının %20'sini, gördüklerinin %30'unu,
00:27:14okuyup gördüklerinin %50'sini ama diyor yaşadıklarının %90'ını unutmazlar.
00:27:20Bunu batılı eğitim bilimcileri söylüyor. Bu ne demek?
00:27:23Yani siz bir insana ne kadar teorik bilgiyi yüklerseniz yükleyin,
00:27:26belli bir süre sonra bunun hayatla ilişkisi kurulmadığında unutulmaya,
00:27:32bellek arkası edilmeye mahkum olduğunu söylüyor.
00:27:35Dolayısıyla kalıcı bellekte tutulacak olan bilgiler pratikte uygulanan bilgilerdir.
00:27:40Tecrübe dediğimiz?
00:27:41Tecrübe, yaşantı.
00:27:43İşte İslam neden mesela hayata hakim olduğu dönemlerde
00:27:47ya da işte siyasi güç olduğu veya eğitimi belirlediği o çağlarda, o dönemlerde mesela
00:27:539-10 yaşlarında hafızlar yetiştirmiş,
00:27:5610 ila 15 yaş arasında gençleri tefsir alimi yapmış, fıkıh alimi yapmış,
00:27:59hadis alimi yapmış.
00:28:01Tamam mı?
00:28:02Yani 20 yaşına geldiğinde bir genç altında onlarca öğrenci yetiştiren bir fakih haline gelmiş.
00:28:08Çok kısa sürelerde çok büyük ilim sahibi olan gençlere şahit olmuşuz yani.
00:28:12Suç oranları bugün tarihi vesikalarda yok denecek kadar az.
00:28:17Dolayısıyla ahlak dediğimiz kavram veya kişilerin ahlaki yönleriyle topluma örnek model oldukları dediğimiz vaka o dönemlerde kaldı.
00:28:27Dolayısıyla bugün hangi önlemler alırsanız alın, maalesef bugünkü eğitim sisteminde alınan edinilen bilgiler tamamen sınav odaklı olduğu için
00:28:36sadece yılda birkaç kere yapılan sınavlar geçilmesi için öğrenilen bilgiler ve fikirler olduğu için
00:28:43bunların bu toplumda, bu nesilde ahlaki bir norm haline gelmesi mümkün değil.
00:28:49Dolayısıyla zaten bir de siz sosyal medyadan pompalıyorsunuz.
00:28:54Her türlü pisliği, ahlaksızlığı, fuhşiyatı, her türlü kötüyle iyinin ayırt etmeyle alakalı mefhumu da kaldırdınız ortadan.
00:29:01Hiçbir engel yok yani.
00:29:02Aynen öyle.
00:29:03Şimdi mesela birazcık İslami kültüre sahip olan kişilere göre kötü olan şey aslında bu toplumun geneli için kötü değil.
00:29:10Evet.
00:29:10Normal ve olağan bir şey haline geldi.
00:29:12Dolayısıyla siz onu kötü olarak anlatmaya başladığınızda yadırgıyor yani tamam mı?
00:29:16Bunu bu hale getiren bu sistem işte.
00:29:18Mesela bakanlar kurulunda alınan kararlardan bir tanesi aile ile okulun ilişkisinin daha da güçlenmesi
00:29:26ve Erdoğan'ın yaptığı bakanlar kuruluşu açıklamada bir mesaj var diyor ki aile her çocuğun ilk okuludur diyor.
00:29:34Şimdi sen zaten aile bırakmadın tamam mı?
00:29:37Sen 20 yıldır bütün batıdan ithal ettiğin eğitim sistemiyle ondan sonra işte İstanbul Sözleşmesi'nden tutunda
00:29:46aileyi, nesli, ekinleri dahi ifsat eden bu fikirleri bu toplumun hayatına sokarak, zerk ederek aile kavramını ortadan kaldırdın.
00:29:57Bugün mesela kadınla erkek arasındaki yani karı koca arasındaki ilişkileri sen fayda zarar ilişkisine bina ettirdin tamam mı?
00:30:04Menfaat üzere veya kariyer üzere veya kadının erkeğin tahakkümü altında kalmasın diye pompaladığın fikirler üzere parçaladın.
00:30:13Bugün kadının erkeğe saygısı, erkeğin kadına sevgisi tamamen bir takım faydalar üzerine kurulmuş yani.
00:30:20Hani mantık evliliği denilen evlilik kavramı son 10 yılda, 15 yılda, 20 yılda arttı yani.
00:30:25İnsanlar zengin eşlerle evlenmek istiyorlar tamam mı?
00:30:28Kendisine fayda sağlayacağı bir hayat kurmak istiyor ya da çocuk sahibi olup özgürlüğünün kısıtlanmasını istemiyor.
00:30:34Hatta en başından daha yani o kadar hızlı bir şekilde bekar yaşlılar ortaya çıktı ki evlenmeyi tercih etmiyor ki insanlar
00:30:44zaten öyle bir ortam öyle bir fikir böyle pompalaması oldu ki zaten evlilik kötü bir şey olarak görünmeye başladı bütün
00:30:52toplum genelinde.
00:30:53Evet bunun ekonomik boyutu var, sosyolojik boyutu var, psikolojik boyutu var yani bir sürü boyutu var ama evlense bile çocuk
00:30:58sahibi olmak istiyor.
00:30:59Evet.
00:30:59Çünkü çocuk yetiştirmekten korkuyor.
00:31:01Sen bu ailenin özellikle anne kavramından bahsettin mesela.
00:31:05Sen bu anneye son 20 yılda bir çocuk yetiştirebilmesi için hangi bir fikir ve mefhumları kazandırdın mesela?
00:31:12Sen evlendirdiğin zaman bunları faizli bir sistemden ev aldıran, faizi bir sistem ile araba sahibi yapan, faizi bir sistem ile
00:31:21çeyiz düzdüren, faizi bir sistem ile düğün masraflarını karşılattıran bir kapitalist nizamda aile mefhumu paramparça edip üstüne bu çocukların ailelerinden
00:31:31daha ne bekler hale geldik yani tamam mı?
00:31:32Bunun vakası yok. Zaten yapılan araştırmalarda da bir çocuğun ailesi ile günlük kurduğu diyalog 20 dakika.
00:31:4024 saat içerisinde 20 dakika diyalog kuruyor anne ve babasıyla toplamda.
00:31:4520 dakikadan daha fazla olan birliktelikler neler biliyor musunuz?
00:31:48Bir kere 8 saat okulda geçiriyor. Arkadaşlarıyla, öğretmeniyle, sosyal çevresiyle vesaire.
00:31:53Eve geliyor, 1 saat bilgisayar karşısında ya oyun oynuyor ya da işte bir takım farklı aktiviteler yapıyor.
00:31:592 saat bu Masak raporunda geçen araştırma.
00:32:042 saat sosyal medya mecralarında geziyor, dolaşıyor.
00:32:08Hiç anne babasının ruhunun duymadığı ve öğrendiğinde şoka girdiği bir takım görsellerle, videolarla haşır neşir olduğunu öğreniyor.
00:32:16Tamam mı? Hepimizin çocukları var ve buna şahit oluyoruz.
00:32:18Şimdi bakanlar kurumunda çıkan ikinci karar, sosyal medya yasağı.
00:32:21Hadi yere gelmişken söyleyeyim.
00:32:23Sosyal medyayı nasıl engelleyeceksin çocuktan mesela?
00:32:26Hayatımda duyduğum en saçma kararlardan biri ya.
00:32:28Yani benim 5 yaşındaki çocuğum bu kararı çok rahat bir şekilde delebilir yani.
00:32:33Yani anne babasının telefonuna ulaşmak çok zor bir şey değil ki yani.
00:32:35Çok basit bir şekilde evet.
00:32:36Sen kimlik sormuyorsun ki giren çocuktan veya her 7-8 yaşındaki, 10 yaşındaki çocuklar telefon sahibi değil ki zaten.
00:32:43Eve girdi, anne babasının telefonundan giriyor.
00:32:45Yani bunlar tamamen komik ve göstermelik çözümler tamam mı?
00:32:48Mesela okullarda güvenlik önlemlerinin arttırılması.
00:32:50Düşünebiliyor musunuz?
00:32:51Bu cinayetler okulun dışındaki herhangi bir kişi tarafından işlenmedi.
00:32:56Bu cinayetler bizatihi okulun içerisindeki talebelerden, öğrenciler tarafından işlendi.
00:33:01Ve sen Türkiye'nin geleceği diye tabir ettiğin, Türkiye'nin gelecek nesli diye övündüğün bu öğretim ve eğitim kademelerindeki çocuklar
00:33:09içeriye babalarının silahlarını sokuyorlar, bir yerlerden silah bulup sokuyorlar ve cinayetler işliyorlar.
00:33:16Buna kadar korkunç bir şey tamam mı?
00:33:17Senin hani o mefkureyi kazandırmak istediğin genç yapıyor bunu.
00:33:21Dışarıdan birisi yapmıyor yani tamam mı?
00:33:23Ki zaten bir eğitim sisteminin güvenlik prosedürlerinin arttırmak ayrıca düşünülmesi ve tartışılması gereken bir konu olması lazım yani tamam mı?
00:33:30Kesinlikle.
00:33:31Çünkü güven duygusunun olmadığı ama teorik eğitimlere boca edilmiş bir eğitim sisteminden bahsediyoruz tamam mı?
00:33:37Bir başka husus daha var mesela.
00:33:39O da bireysel silahlanmayı sınırlama.
00:33:41Türkiye zaten bireysel silahlanma konusunda Avrupa'nın çok çok gerisinde olan bir ülke tamam mı?
00:33:47Yine bu madde başlı başına bu sorunu çözmeden ne kadar aciz olduklarını gösteren bir şey.
00:33:53Bu çocuklar kendi silahlarıyla yapmıyorlar bunu.
00:33:55Satın altında silahlarla yapmıyorlar.
00:33:57Bunlar emniyet görevlisi olan babasının silahıyla yapıyor.
00:34:00Öteki de babasının pompalı tüfeğiyle yapıyor.
00:34:02Yani zaten kendi silahlarıyla yapmadıkları halde hangi silahsızlanmadan bahsediyorsun yani?
00:34:08Polisin cemindeki silahı mı da alacaksın yani?
00:34:09Vakıadan kopuk, hayatla ilişkisi olmayan tamam mı?
00:34:14Hiçbir sağlam zemine basmayan şeyler bunlar yani.
00:34:18Kesinlikle.
00:34:18Mesela gelişim ve psikolojik destek.
00:34:20Yani bizim toplum olarak daha fazla psikolojik destek alma ihtiyacımızın olması anormal bir durum değil mi yani?
00:34:28Mesela ailelerin, anne babalarının, çocuklarının pedagojik destek alması, psikolojik destek alması.
00:34:36Buraları düzeltmemiz gereken, gerekirken bunu arttırmak bir çözüm olarak sunulması bir gaflet değil mi yani?
00:34:41Evet.
00:34:42Bunların hepsine baktığınız zaman şu sonuç ortaya çıkıyor net bir şekilde.
00:34:45Yani yıllardır, 20 küsur yıldır.
00:34:47Geçmişte de bununla alakalı bir takım yazılar, makareler okuduk, gördük.
00:34:52Asım'ın nesli diye tabir edilen bir nesilden bahsettiler tamam mı?
00:34:55Ak gençlik diye bir nesilden bahsettiler.
00:34:58İşte dediler ki AK Parti ile, bu AK Parti ile özel bir konu da değil aslında ama son 20 küsur
00:35:04yılımıza damga vurduğu için, çeyrek asırımıza damga vurduğu için söylüyorum.
00:35:09Dava adamı nesil yetiştireceklerini söyledikleri için söylüyorum yani.
00:35:14Maalesef bu içi boş, altı doldurulamamış, ne olduğu hala belli olmayan davanın sonuçlarını yaşıyoruz şu anda tamam mı?
00:35:23Özgürlükleri kısıtlanmayan, tamamen böyle el üstünde tutulup bir dedikleri iki edilmeyen, hiçbiri zorlukla karşılaşmamış, zorlukla karşılaştığında hangi sorunu nasıl çözeceği
00:35:35dahi bilinmeyen gençler bugün bu toplum içerisinde işte bürokraside, siyasi arenada ondan sonra toplum içerisindeki en kritik mecralarda bir pozisyon
00:35:48sahibi oluyor yani.
00:35:49Ve bunlar diğer gençlerin önüne çıkartılıyor bak örnek almanız gereken gençler bunlar diye.
00:35:53İşte liyakatin ne demek olduğunu burada çok daha iyi anlayabiliyoruz yani.
00:35:57Kesinlikle.
00:35:57Şimdi gelelim ikinci bahsetmiş olduğunuz Gülistan doku meselesine.
00:36:02Bu 5 Ocak 2020 yılında Tunceli Munzur Üniversitesi'nde çocuk gelişimi okuyan bir genç kız.
00:36:09Tamam üniversite içinin sınıfı olması gerekiyor.
00:36:13Munzur ilçesinde bulunduğu için orada kayboldu ve uzun bir sürede bulunamadı.
00:36:202025 yılına kadar özellikle Tunceli Baros'u bu konuda ciddi araştırmalar yaptı ve başvurularda bulundu, suç duyurularında bulundu.
00:36:29Fakat babasının nasıl bir ruh hali içerisinde olduğunu, nasıl bir maddi durum içerisinde olduğunu hepiniz izlediniz.
00:36:37Yani gayet fakir bir aile ve babası çaresizlik içerisinde kıvranan bir aile yani.
00:36:44Dolayısıyla 6. seneye girdik.
00:36:466,5 sene oldu.
00:36:48Yine gündeme geldi.
00:36:49Şimdi niye gündeme geldi?
00:36:50Nasıl gündeme geldi?
00:36:51Bu sorunun sebepleri neler?
00:36:53Ona da biraz bakacak olursak ilk konuyla ilişkili olduğunu gene söylemek istiyorum.
00:36:58Fakat şöyle bir durum var burada.
00:37:00Bir fark var.
00:37:01Maalesef en son söyleyeceğim şeyi ilk başta söyleyeyim.
00:37:05Türkiye'de yargı mazlumların veya çaresizlerin sorunlarını çözmek için çalışmıyor.
00:37:13Suçluların günahlarını örtbas etmek için çalışıyor.
00:37:16Bakın bu çok önemli.
00:37:17Nereden anlıyoruz bunu?
00:37:192009 yılında mesela Muhsin Yazıcıoğlu suikastinden bu yana hala bu suikasti ki suikast olduğu çok emniyet raporlarında falan da geçti
00:37:28yani.
00:37:28Kimin işlediği bilinmiyor mesela.
00:37:302022 yılında mesela Sinan Ateş olayı vardı.
00:37:33Evet.
00:37:34Hala kimin öldürdüğü bilinmiyor.
00:37:35İşte iktidar partisiyle MHP'nin sıkı fık olduğu dönemlerde işlendiği için çok da önemli değil.
00:37:44Yani eşinin feryadına rağmen bu işleyenin kim olduğu bilinmiyor mesela.
00:37:49Mesela Naren Güran cinayeti var.
00:37:51Gazze meselesi ilk patlak verdiğinde Türkiye'de böyle bir cinayet ortaya çıktı.
00:37:55O da Gülistan Doku meselesine benzer kayıp bir çocuk bulundu.
00:38:01Fakat sanki o dönem hükümet Gazze meselesinde kamuoyundan içinde bulunmuş olduğu o aciziyeti de biraz örtbas etmek adına 6 ay
00:38:11bil fiil bütün TV kanallarında merkez medyada bunu konuştular.
00:38:15Sabah açıldı Naren Güran, akşam açıldı Naren Güran.
00:38:19Ya bilerek çözmediler bunu beklettiler bu Gazze meselesiyle alakalı sorunu biraz daha raçkalaştırmak için ya da gerçekten çözemediler.
00:38:30Fakat bütün sırrına gizemine rağmen ailenin vermiş olduğu açıklarla bir sene sonunda bunu işte amcasının veya annesinin tarafından işlendiğiyle alakalı
00:38:41bir takım verilere sahip oldu.
00:38:42Yani bazı konular var devlet bunları örtbas etmek istediğinde örtbas ediyor.
00:38:48Bazı konular var ifşa etmek istediğinde çat diye ifşa ediyor.
00:38:52Mesela örnek vereyim CHP'nin yolsuzluk operasyonları.
00:38:56Yani iktidar bunu bulmaca çözer gibi çözüyor.
00:38:58İlçe ilçe il il hangi belediye başkanı nereden kaç para almış kim nereye ne yatırmış kimlerle ne ilişki kurmuş hemen
00:39:06çözebiliyor.
00:39:07Buradan anlıyoruz ki aslında bu yargılamaların tamamının çıkış noktası adaleti sağlamak değil menfaat elde etmek.
00:39:14Kesinlikle yani şimdi bu aslında varmak istediğim konu da o.
00:39:19Mesela adaleti işletirken hükümetlerin yani sadece AKP hükümeti hiç söyleyemem.
00:39:23Hükümetlerin takındığı tavır şu.
00:39:25Bir şey iyi ve güzel gidiyorsa bunu biz yapıyoruz.
00:39:28Evet.
00:39:29Ama kötü gidiyorsa bir problem varsa bunu başkaları yapıyor.
00:39:33Nasıl biliyor musunuz?
00:39:34Mesela depremler oluyor müteahhitleri tutukluyorlar.
00:39:37Ama o müteahhitle yapı ruhsatı veren belediye başkanlarına veya belediye iştiraklerine herhangi bir yaptırım uygulamıyorlar.
00:39:45Ekonomi kötü gidiyor mesela.
00:39:46Maliye Bakanlığı'nı görevden alıyor.
00:39:48Merkez Bankası'nı değiştiriyor.
00:39:49Hükümetin ekonomi sistemiyle alakalı, politikasıyla alakalı en ufak bir eleştiri kabul etmiyorlar yani.
00:39:55Kişileri suçluyorlar.
00:39:56Evet.
00:39:56Burada da işte çocuk daimleri oluyor.
00:39:58Çocuklar katliam yapıyorlar.
00:40:00Aileleri suçlu gösteriyorlar.
00:40:02Evet.
00:40:03Sen o zaman bu toplumun neresindesin yani?
00:40:06Sen nereyi yönetiyorsun?
00:40:07Yol yapıyorum.
00:40:08Yani yarın bir gün inan o yol da yıkılsa, yaptığı yol da yıkılsa onun mimarını bulup veya inşaat mühendisini bulup
00:40:15yargılarlar.
00:40:15Kesinlikle.
00:40:16Dolayısıyla devlet mekanizması böyle işliyor.
00:40:19Adalet menfaat üzere kurgulanıyor.
00:40:22İşte Gülistan Doku meselesi de 2025 yılında özellikle bu kadın cinayetlerinin arttığı o dönemde buna duyarlılık kazandırmak için Baro tarafından
00:40:34yapılan başvurular sonucunda tekrar gündeme geldi.
00:40:36Hatırlarsanız belki geçen hafta yani bir hafta bile olmadı.
00:40:40Cumhurbaşkanı Erdoğan bir toplantıdan çıkarken gazeteci muhabir sordu Gülistan Doku cinayetiyle alakalı gelişmeleri.
00:40:46Bundan haberi olmadığını ifşa etti yani.
00:40:48O kim dedi? Ne dedi böyle? Baktı bir şaşırdı. Ondan sonra yanındaki meclis başkan vekili dedi ki Sayın Cumhurbaşkanım şey
00:40:56devam ediyor.
00:40:57Süreç devam ediyor.
00:40:59Duydunuz mu? Süreç devam ediyormuş dedi.
00:41:00Yani bu konudan ne kadar kopuk olduğunu, ilgisiz, alakasız olduğunu görüyoruz.
00:41:05Çünkü birinci meseleler değil bu meseleler.
00:41:07Yani insanların öldürülmüş olması, toplumun ahlakını bozuluyor olması, neslin çürüyor olması bunlar birinci meseleler.
00:41:14Birinci meseleler neler?
00:41:15Birinci meseleler kapitalist iktisat sisteminin Türkiye'deki bir takım menfaate yönelik kazanımlarını arttırmak, seçimleri kazanmak, politik bir takım menfaatler elde etmek
00:41:27ve ortalık yangın yeriyken oradan hızlı bir şekilde kaçıp şeye erebilmek.
00:41:34Yani suçsuz bir profil olarak kalabilmek.
00:41:37Tüm mesele bu yani.
00:41:38Kesinlikle.
00:41:39Emre Hocam Allah razı olsun.
00:41:40Bu böyle olmaya da devam edecek gibi.
00:41:42Yani her ne kadar mesela vali bu suça kalışmış bir şekilde iddia ama gerçek gibi de görünüyor.
00:41:50Kanıtlanacak belki yine sümen altı edilecek.
00:41:54Evet oraya da giremedim.
00:41:54Bakın helal et.
00:41:55Kusura bakma.
00:41:55Estağfurullah sorumlu.
00:41:56Vali meselesi bilenler biliyor diye ben çok detaylara girmedim ama o dönemde bu cinayeti işleyen kişi olarak ortaya atılan zanlının
00:42:06babası valinin çok yakın bir emniyetten arkadaşı ve şey oluyor aslında.
00:42:13Emniyet Asayiş Büro Amirliği'nde bir görevi var.
00:42:17Dolayısıyla sim kartlar imha ediliyor.
00:42:18Sim kartın içindeki bilgiler yok ediliyor.
00:42:21Ve özellikle de yurt dışına kaçma konusunda valinin göz yumduğu söyleniyor.
00:42:25Dolayısıyla yani az önce dedim ya hükümet neyi ortbas etmek istiyorsa onu ortbas ediyor diye.
00:42:30Burada da kendi parmağı bu işin içinde olduğu için ne kadar örteleyebilirsek ne kadar bunu göz ardı edebilirsek o kadar
00:42:36iyi diye bakıyor.
00:42:37Yani şu anda da dediğiniz gibi hani süreç devam ediyor ama bu şu soruyu da akla getiriyor.
00:42:44Yani bu tek başına bir şey mi?
00:42:48Tek başına bir olay mı?
00:42:49Münferit mi?
00:42:49Ben çok zannetmiyorum ama bunların da gün yüze çıkacağı aşikar yani baktığımız zaman devlet yetkilileri dahil bu yetkilerini gerçekten suça
00:43:00karışmak üzere kullanıyorlar.
00:43:01Bu acayip bir sistem.
00:43:02Allah razı olsun Emre Hocam.
00:43:04Muhammed Emin Hocam sizinle de Antalya Diplomasi Forumunu konuşmak istiyorum.
00:43:10Birçok liderin ve üst düzey yetkilinin katılımıyla gerçekleşti.
00:43:13Birçok mesele konuşuldu.
00:43:15Bunlara örnek olarak S-400, F-35 meseleleri konuşuldu.
00:43:18Tom Barak olabilir dedi ama belirsizlik söylemini de devam ettiriyor yani.
00:43:23Türkiye üzerinde bir baskı olarak kalmaya devam etsin diye.
00:43:25İran meselesi epey gündem edildi.
00:43:27Ortak söylem genel olarak savaşın bütün bölgeye zarar vermesi ve bitmesi üzerineydi ama bu ortak söylem üzerinde hiçbir şekilde ABD
00:43:34'ye bir laf yoktu yine.
00:43:36Siz nasıl değerlendiriyorsunuz Antalya Diplomasi Forumunu?
00:43:39Bülün Hocam.
00:43:39Evet.
00:43:41Beş yıldır bu Diplomasi Forumu yapılıyor Türkiye'de.
00:43:44Yani bir nevi gelenekselleştirmeye de çalışılıyor gibi de bir hava var.
00:43:48Kesintisiz bir şekilde yapılmasını biraz böyle yorumlayabiliriz.
00:43:52Bu yılki tema yarını tasarlarken belirsizliklerle baş etmek.
00:43:58Evet.
00:43:59Yani biraz konjöktüre uygun bir başlık seçilmiş.
00:44:04Her ülkenin çıkarının farklı olduğu bir dünyada resmi görüşünün ideolojisinin birbirinden ayrıştığı bir devletler arası ortamda.
00:44:14Yani birlikte yarın tasarlamak zaten hani böyle bir temenni gibi bir süsleme argüman niteliğinde gerçekçi olarak değerlendirdiğimiz zaman.
00:44:23O yüzden burada tabii bir kasıt olması gerekir.
00:44:26Yani Türkiye bu Diplomasi Forumunu neden düzenliyor?
00:44:30Beş yıl önce başladı.
00:44:32Yani ev sahibi olduğuna göre buna ev sahipliği yapmak istediğine göre o zaman bir vizyonu var.
00:44:37Yani vereceği, vermek istediği bir mesajı olması gerekir ki böyle bir şey üstlensin.
00:44:42O zaman Türkiye'nin vizyonunun ne olduğunu, mesajının ne olduğunu özellikle bölgesel ve küresel politikalarının hangi dinamikler veya işte çıkarlar
00:44:54üzerine kurulduğunu anlamak lazım.
00:44:57Yani buradan belki biz daha iyi bu forumun amacını ve konuşulanları daha iyi anlayabiliriz.
00:45:01Yani çok da dağıtmadan belki de konuyu şu bilgiyi vereyim.
00:45:05Bu yılki foruma 23 devlet başkanı, 23 devlet ve hükümet başkanı, 13 başkan yardımcısı, 50 bakan, 155 ülkeden toplam katılım,
00:45:1666 uluslararası kuruluş temsilcisi, 3 gün süren 52 oturum ve 6400 katılımcı.
00:45:23Bakıldığında yani 155 ülke önemli bir sayı gerçekten.
00:45:27Bütün dünya demek yani aslında.
00:45:28Bütün dünya demek neredeyse Birleşmiş Milletler'de işte 190 küsur ülke mi var?
00:45:32Yani neredeyse 4'te 3'ünün katıldığı bir platform.
00:45:35Peki katılmayanlar kim?
00:45:36Daha ziyade katılmayanlar Avrupa ülkeleri.
00:45:39Biraz daha tahtanın dışında kalanlar.
00:45:41Onların da işte aslında Türkiye'nin bu forumu düzenlerken amaçladığı şeye karşı çıkmalarından, tepki göstermelerinden dolayı katılmadıklarını söyleyelim.
00:45:51Şimdi Türkiye dış politikada nasıl bir yolu izliyor?
00:45:57Bakıldığı zaman bu forumundan, bu forumun 5 yıldır devam etmesinden de anlayacağımız üzere Türkiye'nin aslında bir ara buluculuk rolü
00:46:04öne çıkmış.
00:46:05Yani bölgesel bir güç olarak Türkiye parlayan bir ülke olarak öne çıkıyor.
00:46:09Son 10 yıldır özellikle diyelim.
00:46:11Tabii burada Avrupa'nın Türkiye'nin bu yükselişinden rahatsız olması gibi bir durum söz konusu.
00:46:18Çünkü Türkiye bunu sadece kendi ulusal çıkarları veya ulusal vizyonu zaviyesinden bu organizasyonları gerçekleştirmiyor.
00:46:30Aslında burada tam açık hemen söyleyelim.
00:46:32Yani Amerika ile birlikte bir eş güdüm politikası izliyor Türkiye.
00:46:35Aslında Amerika'nın küresel ve bölgesel politikalarına tam entegre olmuş bir ülke olarak,
00:46:40hani siz de dediniz ya o kadar şey konuşuldu, İran-Amerika Savaşı ile alakalı, savaşın failiyle, saldırganıyla alakalı tek bir
00:46:47kelam edilmedi.
00:46:48Hatta işte Tom Barak'ın açıklamaları var, en son onunla da belki tamamlayabiliriz.
00:46:52Dolayısıyla Türkiye burada yumuşak bir güç olarak aslında Amerika'nın bölgesel ve küresel politikalarının icra edilmesine yardımcı olmak için,
00:47:02yani Amerika'nın kaba saba üslubuyla, küstahlığıyla, dayatmasıyla gerçekleştiremediği veyahut yani doğal olarak uyuşamadığı ülkelerle Türkiye kendi bakiyesini kullanarak,
00:47:16işte Osmanlı bakiyesini kullanarak işte stratejik avantajını, geçiş koridorlarında yer alan bir ülke olması,
00:47:22üç tane denizin etrafında olması, İslam coğrafyasında bilinen, takdir gören bir lider bir ülke olması gibi birçok avantajı da hani
00:47:30çantasında bulundurarak,
00:47:31bulundurarak bu zeminde bu ülkelerle şey yapıyor, istişarelerde bulunuyor.
00:47:35Yani aslında Amerikan politikalarını onlara güzel gösteriyor, onlara uymalarını için yumuşak bir şey gösteriyor diyebiliriz.
00:47:43Evet net olarak bunu söyleyebiliriz.
00:47:44Zaten bundan önceki forumların çıktılarına baktığımız zaman aslında hep öyle.
00:47:49Bir de eğer sistemle alakalı bir tıkanıklık varsa,
00:47:53Müslümanların bir öfkesi varsa sisteme karşı,
00:47:55hatta dünya kamuoyunda ciddi bu noktada itirazlar varsa burada bir şey nasıl diyeyim,
00:48:03bu tepkiyi dindirici, dizginleyici bir takım açıklamalar yapılır işte.
00:48:07Mesela Erdoğan Açılış konuşmasında dedi ki,
00:48:09uluslararası sistem kriz içerisinde çok taraflılık tamamen aşınmış durumda.
00:48:14Bu bir varoluşsal ve ahlaki bir krize dönüşüyor diyor.
00:48:17Tamam mı?
00:48:18Tamam bunu herkes söylüyor.
00:48:19Yani biz burada ne yapacağız?
00:48:20Sizin bunu söylemeniz gerekir.
00:48:21Bununla alakalı da şey yok.
00:48:23Yine dünya beşten büyüktür.
00:48:25Yani biz Birleşik Milletler'de daha fazla temsil olsun.
00:48:27Fark etmez.
00:48:28Yani bütün yüz doksan tane ülke var Birleşik Milletler'de.
00:48:31Yüz doksan küsur tane ama beş tane ülke karar veriyor.
00:48:33O beş tane ülkenin içerisinde de bir tane ülke karar veriyor aslında bakıldığında.
00:48:37Yani dolayısıyla bu sistem güççülerin korumak için kurulmuş bir sistem.
00:48:41Üye sayısının artması sadece güççülerin işini biraz daha kolaylaştırır.
00:48:44Oylamalar konusunda diğer rakiplerine karşı.
00:48:48Başka bir anlam ifade etmez.
00:48:49Türkiye buradan ticari ilişkiler elde ediyor.
00:48:52Bir takım maddi kazanımlar elde ediyor.
00:48:54Kendi reklamını yapıyor falan.
00:48:55Bu potansiyele sahip bir Türkiye.
00:48:57Elbette sahip.
00:48:58Yani bunu biz kesinlikle yatsıyamayız.
00:49:01Ama maalesef bu potansiyelin yani Müslümanlar için değil, İslam için değil, Amerika için, uluslararası sistem için kullanılmasıdır.
00:49:08Asıl problem.
00:49:08Şimdi şey böyle diyor.
00:49:10Kapanış konuşmasında da Hakan Fidan şunu söylüyor forumun.
00:49:14Biz eğer kendi sorunlarımızı dışarıdan birilerinin gelip çözmesini beklersek diyor.
00:49:20Bu sorunların daha çok devam etmesi söz konusu olur diyor.
00:49:24Her daim.
00:49:24Bu sorunlar her daim devam eder diyor.
00:49:26E şimdi tamam o zaman soralım yani şimdi.
00:49:29Gazze meselesi vardı.
00:49:30Bu sözleri Orta Doğu için söylüyor daha özel olarak.
00:49:32Gazze meselesini de biz ne yaptık?
00:49:35Türkiye ne yaptı?
00:49:36İslam ülkeleri ne yaptı?
00:49:37Arap ülkeleri ne yaptı?
00:49:3857 tane ülkenin oluştuğu İslam İşbirliği Teşkilatı.
00:49:40Yine dışarıdan okyanus ötesinden Amerika geldi.
00:49:43Bir barış kurulu kurdu sözde.
00:49:45Siz çağırdınız yani.
00:49:46Siz çağırdınız.
00:49:46Özellikle diyorsunuz ki dışarıdan birinin yardım etmesini beklemeyin.
00:49:50Ama her fırsatta da uluslararası toplumu Amerika'ya oraya buraya sesleniyorsunuz gelin çözün diye.
00:49:55İşte o yüzden bu açıklamalar aslında tribünler oynamaktadır.
00:49:58Yani kamuoyuna biz bu zirveleri yapıyoruz.
00:50:00Aslında barış istiyoruz falan ama ikili görüşmelerde çok farklı ajandaların olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.
00:50:06Başka türlüsü de düşünülemez zaten siyasete baktığımızda.
00:50:09Velhasıl yani Türkiye şununla örneklendireyim bunu.
00:50:14Türkiye'nin bu zirveleri düzenlemesindeki kasıt dediğim gibi Amerika'nın yumuşak gücü olarak Amerika'nın çıkarlarını gerçekleştirirken kendi çıkarlarını da
00:50:24gerçekleştirmek.
00:50:25Aslında hani yörünge devleti dediğimiz biz dediğimizde bunu söylüyoruz.
00:50:28Yani kendi ulusal çıkarlarını yörüngesinde döndüğü büyük devletin çıkarlarıyla örtüştüren devletlere yörünge devletleri deniliyor.
00:50:36Yani İran böyleydi işte mesela ama Amerika onu bir tık aşağı indirmek istedi.
00:50:40Sen artık tam itaatkar bir devlet olacaksın dedi vesaire.
00:50:43Şimdi Tombarak'ın açıklamalarına baktığımızda yani burada bir sürü devlet başkanı var.
00:50:48Bir sürü işte katılımcı var.
00:50:49Hepsi kendilerince bir takım açıklamalar yapıyorlar.
00:50:52Fakat neyin ne olduğunu nasıl ilerleyeceğini ne tür karardan alınacağı konusundaki şeyi net ifadeleri Tombarak kullanıyor.
00:51:03Mesela burada notlar aldım.
00:51:06Tombarak Suriye'nin İsrail'le normalleşeceğini, Yahudi varlığıyla normalleşeceğini söylüyor.
00:51:11Bu zirveye gelmiş.
00:51:12Yani bir kere sen mütekabiliyet yiyerarşi açısından diyelim daha doğrusu alt seviyelerde bir şeysin tamam mı?
00:51:19Yani bu ne denir o yani protokolde ya da işte mütekabiliyet şartlarında yani işleri bakanları var, işte başkan yardımcıları var.
00:51:29Sanki burada herkesin üzerinde bir konumdaymış gibi küstah bir ifadeyle yani rol biçiyor.
00:51:35İşte Suriye böyle yapacak, Lübnan şöyle yapacak, İran şöyle yapacak, Türkiye böyle yapacak.
00:51:39Ve bu forumda ki bu adam gazetecileri affedersiniz hayvan diyen adam yine aynı gazetecilere röportaj veriyor.
00:51:47Anadolu Ajansı'nın, TRT World'ün ortaklaşa bir programında konuşuyor.
00:51:53Ve bu zirvelerde nelerin olabileceğini konuşuyor.
00:51:57Dört deniz projesi hayata geçirilmesi için çalışılıyor diyor.
00:52:01Burada ülkeler de diyor bunun için diplomasi yürütüyorlar diyor.
00:52:04Türkiye'nin ara buluculuk rolü çok önemli diyor.
00:52:06Eğer diyor biz Türkiye'yi diyor, Hamas'ı yani bazı arkadaşlarımız diyor, Türkiye'nin neden Hamas'ı terör örgütü olarak
00:52:13görmediği konusunda bize soruyorlar diyor.
00:52:15Eğer diyor biz Türkiye'yi de bu safa çekmiş olsaydık diyor, o zaman bugün elde ettiğimiz şeyi asla elde edemezdik
00:52:21diyor.
00:52:21Yani bütün gün Hamas'ı ikna etmek için uğraştı diyor.
00:52:24Yani Türkiye açısından bir şey, ifşa.
00:52:27Evet mesela ara buluculuk rolü işte hani Türkiye'nin bu forumdaki öne çıkan rolü neydi? Ara buluculuk.
00:52:32O ara buluculuk diye şey yapıyor, Barak aslında ifşa ediyor.
00:52:34İkinci açıklama diyor ki Suriye'de yürütülen sürecin diyor, Türkiye'nin desteğiyle, Türkiye'yle birlikte Suriye'de yürütülen süreç bir test niteliğindedir
00:52:44diyor.
00:52:44Hem diyor DAEŞ'le mücadelede diyor, hem bölgenin Amerikan şirketleri için bir yatırım aracı haline gelmesi, hem yeni enerji koridorları
00:52:51oluşturulması.
00:52:52Yani Irak petrollerinin Suriye limanlarından Akdeniz'e oradan da Avrupa'ya gidilmesi.
00:52:56Yani Çin'in tedarik hatlarına alternatif ticaret yoldan oluşturmak için Amerika birçok ülkeye ihtiyacı olduğunu bildiği için bu ülkeleri de
00:53:05ikna etme görevini aslında bir uçak güç olarak Türkiye'ye de vermiş oluyor.
00:53:10Türkiye'de bu ülkeler körfez ülkeleriyle görüşüyor.
00:53:12Zaten bu forumun içerisinde bir de özel dörtlü zirveler var.
00:53:16Mesela bunlar da daha özel rol üstlenen ülkeleri aslında ifşa ediyor.
00:53:19Mesela Azerbaycan, Pakistan, Katar, Türkiye.
00:53:23Böyle bir dörtlü zirve var.
00:53:25Burada da işte Azerbaycan'ın şeyi malum, işte orada Trump koridoru, Ermenistan, Kafkasya meselesi, Yahudi varlığına giden petrol meselesi, Azerbaycan
00:53:34'ın Suriye'ye gaz transferi meselesi gibi.
00:53:37Yani Azerbaycan'ın da Amerika tarafından ona yüklenen bir misyon var.
00:53:41Ki bunlar Rus etkisindeydi.
00:53:43İşte bu Ukrayna Savaşı'yla birlikte Amerika, Türkiye'nin yardımıyla Azerbaycan'la Ermenistan'ı Rus etkisinden çıkartıp Amerikan etkisine koydu.
00:53:52Yani velhasıl şey böyle.
00:53:54Sonra Yahudi varlığıyla alakalı konuşurken 7 Ekim sendromundan bahsediyor.
00:53:59O yüzden diyor bu saldırganlığı bir nevi haklı diyor.
00:54:02Çünkü diyor bütün sınırlar artık değişti diyor.
00:54:0574 anlaşmasını kabul etmiyor, 65 sınırlarını kabul etmiyor.
00:54:08İşte Lübnan sınırlarını kabul etmiyordu 2006'daki o güvenli bölgeyi.
00:54:12O yüzden bu haklı bir şey diyor bu terör saldırılarından sonra diyor.
00:54:16Suriye diyor akıllılık yaptı diyor.
00:54:18İsrail'in diyor bu saldırılarına karşılık vermemekti diyor.
00:54:20Hatta diyor ben ümidiyorum ki diyor Suriye Lübnan'dan daha önce diyor İsrail'e normalleşecek diyor.
00:54:25Şara bize normalleşmeye açık olduğunu söyledi diyor ya.
00:54:29Bunu söyleyen kim?
00:54:30Amerika'nın büyükelçisi nerede konuşuyor bu adam?
00:54:32Antalya Diplomasi Forumunda konuşuyor.
00:54:34Kimlerin yanında konuşuyor?
00:54:36Başkanların, başkan yardımcıların, dışişleri bakanlarının, uluslararası kuruluşlarının temsilcilerini.
00:54:40Kimse de ya saldıran sensin.
00:54:43Aslında bugün konuştuğumuz bütün küresel krizin, ahlaki krizin, savaşların, işgalların, enflasyonun yani insani krizlerin hepsinin arkasında sen varsın.
00:54:52Bu bölgeyi sen talan ettin, sen yağmaladın.
00:54:54Irak'ı, Afganistan'ı, Suriye'yi, işte Sudan'ı her yerde sen varsın.
00:54:58Tamam mı?
00:54:58Bugün işte İran'a saldırdın.
00:54:59Senin beslenen olan Yahudi varlığı bütün Orta Doğu ülkelerini işgal ediyor, yakıp yıkıyor.
00:55:06Yani toprak ele geçiriyor oralardan vesaire.
00:55:09Dolayısıyla şimdi böyle bir ortamda faili işaret etmeden dünya barışından bahsetmek,
00:55:14işte sorunları bizim çözümlerimizi dışarıdan aramamamız gerektiğinden bahsetmek,
00:55:19yani iki yüzlülükten...
00:55:19Tombara'nın konuşturulduğu bir yerde bundan bahsetmek.
00:55:22Evet, iki yüzlülükten başka bir şey değil.
00:55:23Çünkü Tombara'nın açıkça Türkiye şunu şunu yapacak diyor, Lübnan şunu şunu yapacak diyor.
00:55:28Suriye bunu kimse de demiyor ki.
00:55:31Ya sen bir büyük elçisin, sen bize nasıl böyle konuşabilirsin?
00:55:33Aslında şey tanımı çok iyi yani Tombara'a verilen sömürge valisi deniyor ya,
00:55:39biz de diyoruz sömürge valisi diye.
00:55:40Gerçekten çok doğru yani.
00:55:42Bölgedeki Amerikan sömürgelerinin valisidir yani Tombara.
00:55:44O yüzden bu kadar en üst düzeyden açıklamalar yapabiliyor.
00:55:47Hatta bir seyircimiz de söylemiş, yani şöyle bir açıklaması var.
00:55:53Demokrasi elbisesi giyen ülkelerin başarılı olmadığını,
00:55:56lakin tek adam rejimlerinin daha başarılı olduğunu söyledi.
00:56:00Yani bölgenin rejimlerine kadar karar veriyor,
00:56:03nasıl yönetileceğine kadar karar veren bir yapıya sahip, bir öneme sahip yani.
00:56:07Çok önemli. Son olarak da onu söyleyecektim.
00:56:09Artık demokrasiler Orta Doğu'da işe yaramıyor.
00:56:12Demokrasi mücadelelerinin hepsi hüsranla sonuçlandı
00:56:15ve bölgeye barış ve istikrar getirmedi.
00:56:17Fakat diyor, yani merhametli, şefkatli monarşiler diye böyle bir şey kullanıyor.
00:56:22Körfez ülkelerini kastediyor.
00:56:23Biraz da onlara karşı şeyler ya hani bu İran meselesinden dolayı.
00:56:27Onları biraz böyle tartif ediyor.
00:56:29Ve kral cumhuriyetlerin, işte krallık rejimlerinin, monarşilerin diyor,
00:56:35bölgede güçlü kararlar alarak diyor,
00:56:37istikrar ve refah sağladığını Körfez ülkelerine örnek vererek gösteriyor.
00:56:40Türkiye'yi de yani seçimlerle başkan olmuş bir Erdoğan var diyor.
00:56:44Fakat diyor, o da güçlü karar alma iradesi sayesinde bölgede birçok meseleyi hallediyor.
00:56:49O yüzden de Türkiye'nin bu ara buluculuğu rolünü biz övüyoruz diyor.
00:56:52Ve bir model gibi de gösteriyor Türkiye'yi bölge ülkelerine.
00:56:55Şimdi hani dediğiniz gibi buraya kadar inen,
00:56:58bütün bunları belirleyen bir sömürge elçisinin, sömürge valisinin bulunduğu bir ortamda,
00:57:04işte dünya barışından bahsetmek, yani bu edebi söylemlerden, propagandist ifadelerden öte anlam taşımıyor.
00:57:11Zaten son olarak Pakistan, Mısır, Türkiye ve şeyin, Suudi Arabistan'ın ortak yine dörtlü bir zirvesi var.
00:57:20İşte burada da aynı şekilde şeyin, Amerika'nın İran'daki sıkışmışlığını, Çin'le mücadelesini daha sağlam temeller üzerine bina etmek için
00:57:30ya da önündeki engelleri kaldırmak için özel olarak yapılan zirveler de var.
00:57:34Tabii bununla bu ülkeler niye?
00:57:35Orduları güçlü, ekonomileri güçlü, bölgede lider konumunda olan ülkeler.
00:57:38Dolayısıyla Antalya Diplomasi Forumu, hani son cümleyi söylersek,
00:57:42aslında tam karşılığı şudur siyasi literatürdeki.
00:57:45Amerika'nın özellikle Orta Doğu bölgesel politikaları ve küresel politikalarına
00:57:51diğer ülkeleri ikna etmek için Türkiye'nin yumuşak güç rolü üstlendiği bir forumdur.
00:58:00Türkiye bu güç ve liderlik sayesinde, ara buluculuk rolü sayesinde kendisi de ticari, siyasi kazanımlar elde ediliyor.
00:58:11Etmek zorunda kalıyor daha doğrusu.
00:58:12Bu forumu onlara ikna etmek zorunda, bu forumu düzenlemek zorunda.
00:58:16Bunu yaparken ben de bazı çıkarlarımı gözeteyim çabası içerisinde diyelim.
00:58:21O yüzden Türkiye, o yüzden Türkiye, yani eski hani o Osmanlı'dan kalan lider rolünü,
00:58:27İslam'ın sancaktarlığını yapan o tarihi mirasını bugün pratikleştirseydi,
00:58:33bugün yeniden bunu hayata indirseydi, Allah'ın indirdikleriyle hükmeden bir devlet olsaydı,
00:58:38bütün o etrafındaki ülkeler zaten herhangi bir ülkenin güdümüne girmeden
00:58:43onun etrafında Allah'ın izniyle toplanacaklardı.
00:58:46Zaten bunlar suni sınırlarla ayrılmış, zalim yöneticiler tarafından yönetiliyor.
00:58:50Hepsi bir kurtuluş gerekiyor, bekliyor.
00:58:52Ve Türkiye buna muktedir olabilirdi.
00:58:54İnşallah yani bunlar da bizim için, Müslümanlar için bir uyanış olur ve
00:58:58tekrar o hedeflediğimiz, yani hak ettiğimiz, Müslümanların birliğinin gerçekleştirdiği,
00:59:06yeniden hilafet devletinin kurulduğu bir coğrafyada, bir dünyada hep birlikte inşallah,
00:59:11hedef mücadelemiz bunun için değil. Ben bitireyim inşallah.
00:59:14Allah Allah olsun.
00:59:14Trump, Amerika tarihinde belki diplomasiyi ayaklar altına alan,
00:59:20bir peşede gibi kullanıp çöpe atan bir başkanken,
00:59:23bunun Antalya'da diplomasi adıyla bir form olarak düzenlenmesi ayrıca bir çelişki.
00:59:27Mesela birkaç hafta önce NATO'yu ayaklar altına aldı, NATO'yu yok saydı, hakaret etti.
00:59:32Yine İstanbul'da NATO toplantısı yapıldı.
00:59:34NATO'nun geleceği nasıl olacağıyla alakalı bir takım tartışmalar yapıldı.
00:59:39Yani bu, Muhammed Hoca'nın da dediği gibi, aslında belki bir devlet başkanını tutuklayarak
00:59:45veya hiç manasız bir şekilde bir devlete bombalayarak, fayda sağlamak, menfaat sağlamak,
00:59:51oranın enerjisini, petrolünü, yeraltı, yeryüzü kanaklarına ele geçirmek dediğimiz şey,
00:59:55tam bir diplomatisi karşıtlığı ve bu adamın anlayacağı dil de bu dil yani.
01:00:01Ama bizler bir şekilde Orta Doğu bölgesi, Orta Doğu coğrafyası ve onun etrafında,
01:00:06yörüngesinde bulunan devletler olarak hala onun fikirlerini bu dille korumaya devam ettirmeye çalışıyor.
01:00:11İşte Muhammed Emin Hocam'ın da dediği gibi, Amerika'nın o diplomasiyi yok sayan tavrını Türkiye'ye yumuşatıyor diplomasi forumuyla
01:00:17gerçekten.
01:00:18Allah razı olsun ikinizden de hocam.
01:00:20Şimdi Emre Hocam, son konumuzda ekonomi, savaş gündeminde Türkiye'nin ekonomisi.
01:00:26Merkez Bankası faizleri sabit tutacağını açıkladı.
01:00:30Küresel bir resasyon gündemde, özellikle İran Savaşı'ndan sonra.
01:00:35Türkiye ekonomisi de tabii oldukça etkileniyor bu durumdan.
01:00:37Enflasyon rakamları beklenenin üstünde gelmeye başladı.
01:00:41Hala devam ediyor daha doğrusu.
01:00:42Seçim dönemi de yaklaşıyor.
01:00:45Seçimlerde biliyoruz ki en önemli etmen ekonomik durum.
01:00:48Özellikle seçim oylarını etkileyen en önemli konu.
01:00:52Alınan faiz kararını ve siz Türkiye'deki ekonomiyi genel olarak nasıl değerlendiyorsunuz?
01:00:58Evet, Türkiye'deki ekonomik konuları konuşmak gerçekten çok zor.
01:01:01Çünkü değişken ve karmaşık bir yapıya sahip.
01:01:03Bir gün şöyle olacak diyorsunuz, ertesi gün başka bir noktaya evriliyor.
01:01:07Ama ben mümkün mertebe anlaşılacak şekilde özetlemeye, anlatmaya çalışayım.
01:01:12Artık Trump'la da gördüğümüz, az önce de diplomasiyi ayaklar altına aldığını söylediğimiz Trump'la da gördüğümüz gibi
01:01:18bugün real ekonomi diye bir ekonomi yok.
01:01:22Evet.
01:01:23Yani ne demek real ekonomi diye bir ekonomi?
01:01:25Kendiliğinden, doğal yollarla bir ekonomi süreci yürütülmüyor.
01:01:31Küresel bazda.
01:01:32Peki nasıl yürütülüyor?
01:01:34Kim yürütüyor bu ekonomi sürecini?
01:01:35Bu artık real olmaktan çıkıp tamamen sermaye sahiplerinin, küresel finans merkezlerinin,
01:01:42finans gücünü elinde bulunduran kurum ve kuruluşların bir takım yaptırımlarıyla,
01:01:47devletler üzerinde uyguladıkları aygıtlarla, baskılarla şekilleniyor.
01:01:53Bu, Türkiye'de bu dayatmalara mazul olan ülkelerden birisi ve diğer gelişmekte olan,
01:02:00adı tırnak içerisinde gelişmekte olan ülkelerin tamamı,
01:02:03işte bu sermaye elitlerinin dünya ekonomisi nasıl olmasını istiyorlarsa,
01:02:09öyle olması için çalışan ülkeler haline geldi.
01:02:12Dolayısıyla bizim bir öngörü,
01:02:15geleceğe dönük ekonomik gelişimlerin nasıl olacağı konusunda bir bakış açısı üretmemiz mümkün değil yani.
01:02:20Nasıl? Şöyle, şimdi Hürmüz Boğaz'ı az önce Muhammed Hocam meseleyi anlattı.
01:02:25Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde otuzunun geçiş noktası.
01:02:30Ve küresel sıvılaştırılmış doğalgaz, elenceyi dediğimiz o gazın da yüzde yirmisinin yine geçiş noktası Hürmüz Boğaz'ı.
01:02:38Bu ne demek oluyor biliyor musunuz?
01:02:40Bu aslında yirmi milyon varil ile,
01:02:43yirmi milyon varil ile dünya petrol ticaretinin veya enerji ticaretinin diyelim,
01:02:48yüzde yirmisinin geçiş noktası.
01:02:51Dolayısıyla burada bir ablu kanun uygulanmış olması
01:02:53veya burada İran'ın bir daraltma uygulanmış olması
01:02:56tüm dünya ülkelerinin etkisini alan bir domino taşı etkisi oluşturacaktır.
01:03:04Tamam mı? O da şu.
01:03:05Şimdi akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş,
01:03:07tamam mı? Özellikle arzın gerçekleşmemesinden kaynaklı bir yükseliş.
01:03:12Ve bu hem maliyet enflasyonunu arttırıyor,
01:03:14hem de tüketici enflasyonunu arttırıyor.
01:03:16Çünkü petrolle, akaryakıtla üretilen malların üretim maliyeti arttığı zaman
01:03:22bu tüketici enflasyonuna yansıyor.
01:03:25Bunu tedarik etmek isteyen üretici de alırken yine üretici enflasyonuna maruz kalıyor
01:03:31ve böyle bir artış söz konusu oluyor.
01:03:33Şimdi Mehmet Şimşek, iktidara geldiği,
01:03:37bakanlığı olduğu dönemden bugüne kadar
01:03:39hep enflasyonu tek hanelere düşürmekten bahsediyordu.
01:03:43Fakat hep karşısında bir takım engeller çıkıyordu.
01:03:45İşte iç politika ile alakalı CHP operasyonları ile başladı bu şey, bu süreç.
01:03:50Sonra küresel konulara kadar geldik ve gördük ki Türkiye enflasyonu
01:03:56sadece Türkiye'deki bir ekonomi bakanının alacağı kararla
01:04:00veya hükümetin yöneteceği iktisat sistemi ile olabilecek bir şey değil yani.
01:04:06Bunun şeyleri dışarıya dayanıyor, kökleri dışarıya dayanıyor.
01:04:09İşte küresel ekonomi dediğimiz şey, küresel sistem dediğimiz şey tam olarak bu.
01:04:14Bakın IMF 2025, yani geçen ay,
01:04:17%3.2'lik bir büyüme verisi açıkladı.
01:04:21Ama dedi ki bu veri savaşın seynine göre değişebilir
01:04:25ve resesyon etkisi çok fazla görülecektir dedi.
01:04:29Aslında resesyon normalde örnek veriyorum,
01:04:31mesela İslam iktisat sistemi ile yönetilen devletler için bir ekonomik krizdir.
01:04:36Çünkü resesyon demek, ekonomide durgunluk demek,
01:04:39donukluk demek, ticaretin artık bir duraksama dönemine geçmesi demektir.
01:04:44Ama kapitalizm de bu bir çözüm yoludur.
01:04:48Şöyle çözüm yolu, resesyona giren ülkeler
01:04:51enflasyonu sabit tutmaya çalışırlar, dizginlemeye çalışırlar.
01:04:54Nasıl biliyor musunuz?
01:04:55Üretimi arttırarak değil, tüketimi sınırlandırarak.
01:04:58Yani siz toplumun harcama kapasitesini azaltırsanız,
01:05:03toplumun üretime ulaşma kabiliyetini kısıtlarsanız,
01:05:08ne olmuş olur?
01:05:10Enflasyon, talep azalacağı için enflasyon sabit kalmış olur.
01:05:14Dolayısıyla %37'lik faiz, faizin sabit kalması bir korkunun sonucu.
01:05:21O da şu, faizi arttırmak da, düşürmek de şu an çok kırılga olan Türkiye ekonomisinde çatlaklara neden olacak.
01:05:30Çünkü resesyon istiyor artık tüm küresel ekonomi düzeni.
01:05:35Faizi arttırdığın zaman, bu sefer şey, Türkiye'deki özellikle faiz arttığın zaman ne oluyor?
01:05:42İşte insanlar yatırımlarını altına yöneltiyor, dövize yöneltiyor.
01:05:46Sıcak para şeye kayıyor burada, dövize ve emtihaya kayıyor.
01:05:50Emtihaya yükseliyor.
01:05:51Diğer taraftan faizi düşürdüğünüz zaman, bu sefer ticareti canlandırıyorsunuz, yatırımları canlandırıyorsunuz.
01:05:56Ciddi bir para arzına ihtiyaç var.
01:05:57Fakat ülkede o kadar para yok.
01:05:59Dolayısıyla yine bir enflasyonist ortama doğru...
01:06:02Hiçbir şey yapmamak en iyisi.
01:06:03Hiçbir şey yapmamak, evet.
01:06:04Resesyon dediğimiz şey bu yani.
01:06:05İşte Mehmet Şimşek, önümüzde bu savaşın bitene kadar ki süreçte resesyonun olması gerektiği vurgusu da bundan kaynaklı.
01:06:12Evet, çok acayip bir durum yani.
01:06:13Hiçbir şey yapmayalım, bu kriz böyle devam etsin demek zorunda kalmaları...
01:06:18Çok enteresan.
01:06:19...sistemin ne kadar kötü olduğunun bir kanıtı yani.
01:06:21Normalde akaryakıt fiyatlarındaki yükselişler neye neden olur?
01:06:26İşte emtihanın yükselmesine neden olur değil mi?
01:06:28Ama dünyada böyle olmadı.
01:06:29Çünkü körfez ülkelerinin tek gelir kaynağı akaryakıttı.
01:06:34Bu da sınırlandırılınca, geçişler azalınca ellerindeki altın stoklarını satarak sıcak para sağladılar ve kendi ekonomilerini düze çıkartmaya çalıştılar.
01:06:44Ne oldu? Altın fiyatları düştü.
01:06:46Yine beklenmedik bir tepki.
01:06:48Yani Türkiye'de de beklenmedik bir tepki oluştu.
01:06:51Şimdi Türkiye'de bu aynı şekilde karşılık verdi.
01:06:5430 tona yakın altın satışı yaptı Merkez Bankası.
01:06:57Dolayısıyla rezervlerinizi bir anda boşaltıyorsunuz.
01:06:59Başka bir şey daha söyleyeyim.
01:07:00Normalde Merkez Bankası'nda para miktarı arttıkça, döviz miktarı arttıkça bunu yönetmek daha da zorlaşıyor.
01:07:09Tamam mı?
01:07:09Yani Merkez Bankası'nın istediği şey döviz stokunu arttırıp orada biriken bir stok oluşması değil.
01:07:16Çünkü bu yönetilmesi zorlaşan bir noktaya doğru evriliyor.
01:07:21Tamam mı?
01:07:21Bunu üretim ekonomisiyle veya toplumun alışverişinde canlı para akışıyla da dolaştırmak istiyorlar.
01:07:28O yüzden ne yapıyorlar?
01:07:29Stokta biriken paraları bankalara veriyorlar.
01:07:32Düşük kredilerle o bankalar paraları topluma veriyor.
01:07:35Toplum bir ticaret unsuru olarak o parayı kullanıyor.
01:07:38Ve ticaret akışı sağlanmış oluyor.
01:07:40Tamam mı?
01:07:40İşte sen stokunu satarak bu şeyi canlandırmak istiyorsun bir yandan ama diğer taraftan küresel bir hareket kriziyle karşı karşıya olduğun
01:07:50için maalesef...
01:07:52Dolara ihtiyacım var.
01:07:53Dolara ihtiyacım var ve aslında işin özü şu, verilere de geleceğim.
01:08:00İşin özü şu, Türkiye ne kadar ciddi, kapsamlı, köklü bir ekonomi politikası uygularsa uygulasın.
01:08:08Küresel ekonomik sisteme entegre olduğu sürece bir burada kalkınma gerçekleştiremeyecek.
01:08:14Tamam mı?
01:08:15Çünkü ipi hep dışarıda, dışarıya bağlı.
01:08:17Dolayısıyla bizim...
01:08:18Geçici çözümler uyguluyor zaten biz gördüğümüz o.
01:08:21Ekonomi kötü gidiyor, gidiyor.
01:08:22Seçim dönemi geliyor, ekonomi iyi.
01:08:24Ekonomi sonra iyice tipe batıyor.
01:08:26Seçim dönemi geliyor.
01:08:27Bir şeyler daha yapıyorlar hemen.
01:08:28Geçici bir çözüm.
01:08:30Belki bir iki aylık, belki bir iki yıllık.
01:08:33Ondan sonra tekrar daha da kötüye gidiyor.
01:08:35Yani her seferinde daha kötü.
01:08:36Ondan sonra bir zaten kriz oluyor.
01:08:371984-2008-2020 bakıldığı zaman şöyle bir kronolojiye.
01:08:4210 yılda bir Türkiye'de ekonomik kriz oluyor.
01:08:45Dünyada da oluyor.
01:08:46Yani Merkez Bankası'nın başkanının sıkça değiştirmesinin şey de bu.
01:08:51Yani Cumhurbaşkanı Erdoğan, ben bu siyaseti yürütmeye devam edeceğim.
01:08:56Bu krizler olmaya devam edecek.
01:08:57Ve sen Merkez Bankası Başkanı olarak enflasyonu düşürmeye çalışacaksın.
01:09:00Benim dediğimi yapacaksın illa ki.
01:09:02Şeklinde ama Merkez Bankası da bunu yapabilecek şey de değil.
01:09:05Çünkü sistem kör bir sistem yani.
01:09:06Yapabilecek bir sistem.
01:09:07Bugün işte hükümet, yani bundan 5 sene önce 2021-2022 yılında üretim ekonomisi denilen kavramı Türkiye'nin gündeminden uzaklaştırdı.
01:09:17Tarım, hayvancılık ve fabrikalarla alakalı herhangi bir kalkınma hamlesi yapmayacağını.
01:09:22Eskiden TÜBİTAK destekleri, şey TÜBİTAK diyorum, COSCEP destekleri diye bahsedilen destekler vardı.
01:09:27Onların hepsini kaldırdı.
01:09:28Ve üretim ekonomisi değil, rekabete dayalı bir sermaye piyasası kurmaya çalıştı.
01:09:33Ve finans ekonomisi yürütmeye başladı aslında.
01:09:35Finans ekonomisi yürütmeye başladı aslında.
01:09:36Geçen haftalarda da değerlendirmiştik.
01:09:37Özellikle BlackRock CEO'sunun gelmesi sonrasında İstanbul Finans Merkezi'nin, o bölgenin finans merkezi olma çalışmaları falan.
01:09:46Zaten üretim ekonomisinden finans ekonomisine kaymaya çalışmanın bir göstergesi diyebiliriz.
01:09:51Hatta bunun için finans ekonomisine geçtiğinin delillerinden bir tanesi de bu.
01:09:54Son 5 yılda Credit Right denilen, özellikle küresel şirketlerin, çok büyük kredi çekme hacminine sahip olan şirketlerin,
01:10:03özellikle Amerika'da %3 faizle çektiği kredileri, dolarları Türkiye'de %40'larla, 45'lerle sattığını hepimiz biliyoruz.
01:10:10Ve bunlar Türkiye'de zengin olan şirket olmaya devam ediyorlar.
01:10:13Yatırımlarını sadece kredi olarak burada yapıyorlar.
01:10:16Bu da neyi doğuruyor aslında?
01:10:18Bu da cari açığın daha da büyümesini engelliyor.
01:10:21Çünkü yurt dışından para sokuyorsun, üretim de yok.
01:10:24Yapılabilecek tek şey sıcak parayla cari açığı kapatmak.
01:10:26Bunlar hep böyle pembe tablolarla gördüğümüz şeyler.
01:10:30Dolayısıyla sonuç olarak ne çıkıyor?
01:10:32Şimdi bugün zombi şirket diye bir kavram ortaya çıktı.
01:10:35Ekonomisler bunu bilir.
01:10:36Zombi şirket ne demek?
01:10:38Batacağı yılı planlayarak, yani şirketi kurarken batma planıyla bunu yapıyor.
01:10:45Diyor ki ben şimdi şirketi kuracağım diyor.
01:10:472026-2030'da batacağım diyor.
01:10:49Tamam mı?
01:10:494 yıllık süreçte devamlı dışarıdan mal alıyor.
01:10:53İç piyasadan mal stokluyor.
01:10:55Uzun vadeli krediler alıyor.
01:10:57Ondan sonra çekler, senetler havalarda uçuyor.
01:10:59Fakat hepsinin ödeme takvimi geldiğinde...
01:11:02Batıyor.
01:11:03Batıyor.
01:11:03Devletin buna karşı alabileceği hiçbir önlemi yok.
01:11:06Bu şirketler varlıklarına varlık katıyorlar.
01:11:08Dolandırıcı şirketler bunlar.
01:11:10Türkiye'de bunlardan şu anda binlerce var yani.
01:11:12Tamam mı?
01:11:12Ama bununla alakalı devletin bir yaptırımı yok.
01:11:15Neden?
01:11:16Çünkü kısa vadede aslında ticarete nefes aldıran şeyler, şirketler bunlar.
01:11:20Tamam mı?
01:11:21Alışveriş yapıyorlar.
01:11:22Para getiriyorlar.
01:11:23Aktif bir şekilde para getiriyorlar.
01:11:24Kredi çekiyorlar.
01:11:25Finansman sağlıyorlar.
01:11:26Bir üretim ekonomisi oluşturuyorlar falan.
01:11:29Ama 4 yıl sonra, 5 yıl sonra bunlar kendileriyle beraber...
01:11:33Onlarca şirketi de batırabiliyor.
01:11:35Ama devlet ne diyor?
01:11:36O şirketler batarsa diyor en fazla işte 300 kişi, 500 kişi işsiz kalır diyor.
01:11:42Başka bir yerde iş bulurlar diyor.
01:11:44Şirketler toparlama sürecine girer diyor.
01:11:46Yine kredi veririm diyor.
01:11:47Evet.
01:11:47Ama diyor benim için mühim olan diyor sıcak para arzının sağlanması.
01:11:51Bu...
01:11:51Önemli olan son sayılar.
01:11:52Yani Türkiye'nin genel sayıları, büyüme oranları...
01:11:55İşte cari açık dediğiniz meselenin kapalı kalması, daha da azalması...
01:11:59Aslında buradan menfaat sağlama ve bir söylem geliştirme amacıyla göz yumulan şeylerden biri.
01:12:05Yani son...
01:12:06Desteklenen şeylerden biri.
01:12:07Dediğinizi destekleyecek son bir cümle söyleyeyim.
01:12:09Biz cari açığı şu anda zenginlerin bu tip usullerle para kazanmasını...
01:12:16Toplumun ise genelinin fakirleşerek cari açığı kapattığı bir süreci yaşıyoruz.
01:12:21Tamam mı?
01:12:22Yani toplum emtiyaya ulaşamıyor.
01:12:27Para arzı düştü.
01:12:29Herhangi bir ürün alma konusunda sıkıntı yaşıyor.
01:12:32Dolayısıyla yurt dışından Türkiye'ye gelecek, ithal edilecek ürünler azalıyor.
01:12:37Cari açık kapanıyor.
01:12:38Diğer taraftan da carry trade ile ülkeye para sokanlar zenginlere zengin katıyorlar.
01:12:43Dolayısıyla bu ekonominin iller tutar bir yanı kalmadı.
01:12:47Bu ekonominin Türkiye içinde de çözülebilecek bir yönü de kalmadı.
01:12:51Tamam mı?
01:12:52Dolayısıyla buraya çözüm olabilmenin tek yolu küresel bir yeni düzene ihtiyacın var olduğunu gösteriyor yani.
01:13:00Kesinlikle.
01:13:01Bunu daha önce defa da defaten de söyledik.
01:13:04İslam ekonomisinin, İslam hilafet devletinin yürüttüğü İslam ekonomi politikasının...
01:13:09...ancak bu küresel ekonomiyi düzeltebileceği konusunda defa da delilleriyle beraber anlattık.
01:13:15Tekrardan hatırlatmış olalım.
01:13:16Allah razı olsun Emre Hocam.
01:13:17Evet, kıymetli izleyiciler programımızın sonuna geldik.
01:13:21Birçok soru geldi.
01:13:22Bazılarını konuşmalar içerisinde cevaplamış olduk.
01:13:25Cevaplayamadıklarımız için de hakkınızı helal edin.
01:13:28Programın süresini kullanmak, doğru kullanmak açısından.
01:13:32Sonraki programlarda zaten birçoğunu cevaplıyor olacağız.
01:13:36Neler konuştuk?
01:13:37ABD-İran Savaşı'ndaki son gelişmeleri değerlendirdik.
01:13:40Gülistan Doku davasını ve okul saldırılarına karşı hükümetin, hükümet tarafından alınan anlamsız kararları değerlendirdik.
01:13:48Antalya Diplomasi Forumunu ve en son da Türkiye ekonomisini konuşmuş olduk.
01:13:53Değerli stüdyo konuklarım, Sayın Emre Akay ve Muhammed Emin Yıldırım hocalarıma teşekkür ediyorum.
01:13:58Başta yönetmenim olmak üzere programda emeği geçen bütün ekip arkadaşlarımla teşekkür ediyorum.
01:14:02Haftaya tekrar gündemi doğru bir bakış sesle görüşmek üzere.
01:14:05Esselamu Aleyküm ve Rahmetullahi ve Berekatuhu.

Recommended