- 3 days ago
Aired (March 21, 2026): Baybayin sa Taytay, Palawan, halos mapuno ng 'tomato jellyfish'! Saan ito nagmula?!
'Colugo' o 'flying lemur', natagpuan sa Northern Samar! Ano nga ba ang dapat gawin kung sakaling makatagpo nito?
At, pagkaing 'ugaong' na nakukuha sa mga bato sa ilalim ng tubig-tabang, mala-bulate ang itsura?! Ano kaya ang lasa?
Panoorin sa #DamiMongAlamKuyaKim!
'Colugo' o 'flying lemur', natagpuan sa Northern Samar! Ano nga ba ang dapat gawin kung sakaling makatagpo nito?
At, pagkaing 'ugaong' na nakukuha sa mga bato sa ilalim ng tubig-tabang, mala-bulate ang itsura?! Ano kaya ang lasa?
Panoorin sa #DamiMongAlamKuyaKim!
Category
đŸ˜¹
FunTranscript
00:05Dito sa Northern Samar, namataan ng isang wild ko lugo.
00:11Ang mga lalaki sa video, tila hindi alam ang gagawin.
00:16Ano kaya ang nangyari sa hayop sa video?
00:27Mukhang pusa o daga sa unang tingin.
00:34Pero may super power na lumipad.
00:39Ang hayop na ito, hindi ibon, hindi rin paniki.
00:45At mas lalong, hindi AI.
00:49Parang panyo lang na lumilipad.
00:51Tapos nung nilapitan ko, nakita ko yung mukha niya.
00:54Parang alanganin daga o alanganin tarset.
00:57Ang tawag sa kanila, flying lemur o kolugo.
01:08Dito po na tayo sa buhol, kung saan malayo sa panganib at secured na secured ang mga kolugo o kagwang
01:13kung tawagin ang mga lokal.
01:15Ang kanilang tirahan, isang protected landscape lang naman sa ilalim ng DNR.
01:20Hindi sila disturbed dito sa protected area na ito.
01:24At saka marami silang food sources, kagaya ng mga tumutubo na mga wild plants nandito sa kagubatan ng rasek ito
01:31na protected landscape.
01:33Ang mga kolugo, makikitang klingi sa mga puno.
01:36Lahat kasi ng kailangan nila, nandito na.
01:39Bukod sa nakakaiwas sila sa predators na nasa lupa, herbivore sila o halaman lang ang kinakain.
01:44Kadalasan, kinakain lang yung mga dahon.
01:47Dahon ng langka, yung apanang, kaimito.
01:50Since flying lemur are nocturnal, nag-start silang kumain.
01:54Mga 6pm to 7pm.
01:59So yung kadalasan, kumakain sila mga oras na yun.
02:01Pero kung walang makaing sa kinakapitang puno, o kung makakaramdam sila ng panganib,
02:08they go out in style.
02:13May specialized skin membrane ng mga kolugo na tinatawag na patadyum.
02:18Nag-i-stretch ang balapan na balat na ito mula sa kanilang leeg papunta sa fingers, toes, and tail nila.
02:24Mukha man silang lumilipan, ang totoo nag-glide lang sila o sumasabay lang sa hangin muna sa mataas na lugar.
02:29Kaya nilang mag-glide ng up to 100 meters o katumas ng sampung city buses na magkakadikit.
02:37Kung sa lugar na ito sa buhol ay welcome ang mga turista na makita mga kolugo sa kanilang natural habitat,
02:42at paano kuya kung ang mga kolugo maligaw sa tinahan ng mga tao?
02:47Kamaghamangha at kahangahanga.
02:49Pinusuan sila at kumiliti sa interes ng online universe,
02:51pero bakit nga ba nag-viral ang mga video nito?
02:54Samahan nyo akong himayin at alamin ng mga kwento sa likod ng mga viral video.
02:58At trending topic dito lang sa...
03:02At dapat kayo rin.
03:04Mukhang pinsan ng mga tamilok ang nabumutik-pik, mapuputi at nagtatabaang ugaong.
03:10Oh, laki ito!
03:11Ang alas ka para asa na ito ah!
03:13Diktas ba itong kainin?
03:15Kulat po sila.
03:17Kapitiri, parang nakakatakot daw kay kainin.
03:23Biglang namula at tila naging tuguan ang baybayang ito sa Tanay Palawan.
03:27Pero wala pong massacre na nangyari dyan.
03:30Dumagsaan lang naman ang sandamakmak na Philippine tomato jellyfish.
03:34Kahit talagang malinis naman po yung area na yun.
03:36Then nagtaka lang po ka may medyo iba yung amoy.
03:40Masamang pangit ay nga ba ito?
03:45Ba't kaya may hawak na itak si kuya?
03:47Iitakin ba niya ang isang kulugo o flying lemur na natrap sa isang sanga?
03:57Ano kaya ang nangyari sa hayop sa video?
04:01Kahit kaya nilang magpasikat sa ere, hindi ibon ang mga kulugo, kundi mamal.
04:11Ang flash talk natin ay mamals.
04:14Ang mamals ay galing sa mga salitang mamary glands dahil ang mga ito ay may mga suso o pagpapadede ng
04:18mga bata.
04:19Ang pinakmanaking land mamal sa buong mundo ay elepante nakikita sa Asia at sa Afrika.
04:23At ang pinakmanaking marine mamal naman sa buong mundo ay ang blue whale.
04:27Naghan siya ang mga kahibawan, Kuya King!
04:33Kung sa lugar na ito sa buhol ay welcome ang mga turista na makita mga kulugo sa kanilang natural habitat,
04:39paano kuya kung ang mga kulugo maligaw sa tirahan ng mga tao?
04:43Ito na nga ang nangyari sa isang kulugo sa Northern Samar.
04:55Pero ang mga lalaki sa video, pinakawalan daw agad ang kulugo.
05:00Hey, let's get it!
05:02Ito na, mga idol!
05:04Mga kiyat!
05:07Tingnan lang natin sila, huwag nating gagambalain, huwag nating babatuhin, huwag nating i-hunt.
05:13Kasi, kawawa. May buhay sila.
05:16Nandito sila sa wild kasi ito yung habitat nila.
05:20Very important sila sa ating forest ecosystem.
05:23Kasi kung mawawala sila sa ating kagubatan, it means that hindi na-balance ang ating forest ecosystem.
05:29Makikita sa mga tropical na kagubatan ng Southeast Asia ang mga kulugo.
05:32Dito sa Pilipinas, may sightings na ng kulugo sa buhol, Samar, Leyte at Bindanao.
05:39Kaya kung maswertehan nyo silang makita, pwede nyo naman silang pikturan.
05:43Pero aming pakiusap, please be kind.
05:48At huwag nalang silang gambalain, lapitan at hawakan.
05:52Bye-bye!
05:54Bye-bye you!
05:56Ang dami mong alam, Kuya Kim!
05:58Ayan, mga talo, ang dami mo.
06:00Oh, laki!
06:01Tila bulat ang itsura.
06:16Ano kaya ito? At ligtas ba itong kainin?
06:31Ang mga lalaki sa video na kilala namin sa Pola Oriental Mindoro.
06:37At ang kinuharaw nila ay ang mga nilalang na kutawagin ay ugaong.
06:43Sa videong ito, laking gulat nila nang iaho nila ang tipak ng bato.
06:48Tumambad sa kanila ang naglalaki ang mga ugaong.
06:52Ayon kay Brixton, residente ng Bayan ng Pola,
06:55ang ugaong ay isa sa mga kakaibang pagkain matatagpuan sa kanilang komunidad.
07:00Nalaman ko ang pagkain ng ugaong dito sa aming lugar.
07:03Ilong araw, dati, binibenta yan ng mga taga rito.
07:06Ang lasa niya ay parang ano, kabibi na shell.
07:10Nakukuha rin dito sa ilog namin, gano'n ang lasa niya at may hawig din sa talaba.
07:14Ang eksotik na hayop, ibinida rin ni Brixton sa kanyang vlog.
07:18Ayon yung bahay niya mga tol.
07:20Ito yung kinukuha lang namin yung laman.
07:22Karamihan po ng aking mga followers at mga viewers,
07:25nagulat po sila dahil, ano, nanditiri.
07:29Parang nakakatakot daw kainin.
07:31Para mapalabas ang ugaong,
07:33ang nangunguha ay gumagawa ng tulog.
07:36Sabay hila doon sa ugaong sa kanyang shell.
07:38Ang nakasanayan kasi sa amin dito sa aming lugar,
07:42pag nagpalata ka roon ng gano'n,
07:43eh, mas mabilis mo makukuha yung ugaong.
07:45Malalabas sila.
07:48Ang pato, yun!
07:58Ang ugaong ay isang shipworm.
08:00Isang worm-like molusk na kabilang sa pamilya ng Terradinidae
08:03at kilala sa mahaba at tubular nitong katawan na parang uod.
08:08Kaiba daw ito sa tamilok na isa ring shipworm.
08:11Ang kaibahan ng ugaong at tamilok ay kung saan sila nakatira
08:15at kung saan sila makukuha.
08:18Dami mong alam, Kuya Kim!
08:19Dami mong alam, Kuya Kim!
08:21Ang ugaong ay karaniwang nakukuha sa fresh water
08:24at nakabaon sa mga bato.
08:27Samantalang ang tamilok naman ay madalas matagpuan
08:30sa burok takahoy sa coastal o mangrove areas.
08:33Ang team ng eksperto mula sa UP Marine Science Institute
08:36pinag-aaralan din ang ugaong.
08:39Kakaiba siyang klase ng shipworm
08:42at iba rin yung kanyang tawag.
08:45Sa English, wala siyang common name
08:47kasi dito lang siya sa Pilipinas mahanap.
08:49Gumagawa siya ng parang tube.
08:51Mahabang tube, dun siya nakatira sa loob
08:53na gawa rin naman sa shell.
08:56Pagka nakakain po kayo ng ulam na parang uod ang insura,
09:00paano pong reaction po nila?
09:02Kunyari, ito po yung ulam.
09:04Bukang uod.
09:05Paano po, paano po?
09:06Hindi ka parang titigwan, sir.
09:08O, tingnan mo ko na.
09:10Tingnan mo.
09:13Sarap, sir.
09:17Ang ugaong, paborito rong ulamin sa kanilang lugar.
09:21Kaya naman hinamon namin sina Brickstan
09:23ay handa ang best ulam nila gamit ang ugaong.
09:27Bago ang pagluluto,
09:29syempre, nanguha muna sila ng ugaong.
09:34Haba.
09:35Ang dami.
09:36Bigat.
09:39Dami ito.
09:45Oh, laki.
09:47Mahirap siyang kunin dahil matalas ang kanyang bahayan, ocean.
09:53Ano naman kaya ang lulutuin ng ating kusinero for the day?
09:58Ang mga nakuha nilang ugaong sa ilog,
10:00maingat nilang nililinis.
10:04Inaalis nilang bahagi nito na tila ngipin
10:07at ang parte nitong matigas na hugisingsing
10:09sa duno ng katawan nito.
10:12Ang lulutuin daw ni Brickstan
10:14ang patok sa mga taga-pola.
10:16Ang adobo sa gatang ugaong.
10:21Cooking time!
10:38Macalipas ang ilang minuto.
10:40Ready to serve na ang adobo sa gatang ugaong.
10:45Kain na na!
10:52Malasa di siya.
10:53Sarap siya.
10:56Nasa po siyang kabibi.
10:59Parang naawig siya sa mga ginatang lukan, kabibi, na ganyan.
11:03Sa pagkain po ng ugaong,
11:05wala naman po akong naranasan na sumama ang aking pakiramdam.
11:08Safe nga ba talagang kainin ng ganitong shipworm?
11:13Mabuti pa, lutuin talaga.
11:15Pakinggan natin yung traditional knowledge.
11:17Pagsabihin nila, dapat ganito,
11:18huwag ganyan ang kain.
11:20Ay, sundin naman natin.
11:21Bali, si ugaong po ay mayaman sa vitamina B
11:24o sa B-complex.
11:26Ito po ay nakakatulong upang tayo po
11:28ay magkaroon ng malinaw na mata,
11:30malusog po ng mga nerves
11:31at maganda pong pag-iisip.
11:34Meron din po itong mga good cholesterol
11:36katulad po ng omega-3 at omega-6.
11:39Nakakatulong po ito upang maging malusog
11:41ang ating puso.
11:43Ang importante lang po talaga
11:44ay ligtas yung pagkukunan nila.
11:48Hindi talaga tayo mapapa.
11:51O madidis maya sa mga kakaibang pagkain
11:54na bigay sa atin ang kalikasan.
11:59Tawin mo na lang, B-A-T!
12:05Namulabog ang mga residente
12:06sa tabing dagat na ito sa Palawan.
12:09May kung anong klase kasi
12:10kipiklang nagnitawan.
12:12Tayo talagang malinis naman po
12:14yung area na yun.
12:15Then nagtaka lang po kami
12:16medyo iba yung amoy.
12:18Masamang pangit ay nga ba ito?
12:21Takot din po kami
12:22mamag-ano mag-alaw.
12:24Naglistulang hardin
12:25ng mga pulang rosas
12:26sa tabing dagat na ito
12:27na nabalot ng pula
12:28dahil sa nagkalat
12:29na jellyfish.
12:39Ang 45-anyos na si Ann
12:41laking palawan daw talaga
12:43sa katunayan
12:44umiikot ang buhay nila sa dagat.
12:46Retired member
12:47of the Philippine Marine Corps
12:48ang asawa niya
12:49habang siya naman
12:50ay nagtatrabaho noon
12:51sa isang beach resort.
12:53Pero pagtagal ay
12:54naging aquacultural technician siya
12:55sa kanilang munisipyo.
12:58Pero itong pinakabagong
12:59umahon sa karagatan
13:00may ilong daw niya nakita.
13:03Usually po mam
13:04nakakakita kami yung
13:06jellyfish na
13:07marami po siyang galamay.
13:09Nakakamata yung
13:10mga ganong klaseng jellyfish.
13:12Anong klaseng jellyfish
13:14nga kaya itong
13:14nasa viral video?
13:17Low tide kasi po yun
13:19ng morning.
13:20Medyo parang
13:21iba yung amoy po
13:22ng tubig.
13:23Then pagsili po namin
13:24sa may ano
13:25sa may buhanginan.
13:30Doon po namin nakita
13:31na marami po
13:32jellyfish po doon
13:33na nagkalat.
13:35Tapos yung pinkish po
13:36siya na klaseng jellyfish.
13:39Ang uri ng jellyfish
13:41na naglitawan sa Palawan
13:42isang dipang karaniwang
13:44dikya na kung tawagin
13:45ay Philippine
13:46tomato jellyfish.
13:47May bateng kaditong pula
13:48o minsan orange na bell
13:50na may tutulad
13:51sa mga kamatis.
13:52Ang tomato jellyfish po
13:54ay makikita sa
13:55Indo-Pacific region.
13:56So kami lang ang
13:57Pilipinas,
13:58Indonesia,
13:59Malaysia,
14:00Vietnam,
14:00at iba pang mga bansa.
14:02Ang local name doon
14:03sa Palawan
14:04ay labong-labong.
14:05And ang distinguishing
14:06picture nito
14:07ay ito
14:09may marginal
14:10lapets
14:11or mga broad
14:12flaps
14:13sa kanilang
14:14bell margin
14:14and branched
14:16oral arms
14:16compared doon
14:17sa typical
14:18tentacles
14:19ng ibang jellyfish.
14:21Bukod sa pagkakawig nito
14:22sa kamatis,
14:23ang Philippine tomato jellyfish
14:24ay may karakteristik din
14:25na gaya sa ibang dikya.
14:28Hindi nga rin
14:28pwedeng papiliin
14:29ng jellyfish
14:30kung utak
14:30o puso
14:31ang gagamitin
14:32dahil
14:32pareho silang wala nito.
14:34Wala rin silang buto.
14:36Anong meron sila?
14:37Nerve net
14:38na nagbibigay
14:39ng kakaihan
14:39sa kanila
14:40para makaramdam
14:40ng liwanag,
14:41kalaw,
14:41at pagkain.
14:42Alam niyo ba
14:43bakit tila glow-in-the-dark
14:44ang mga jellyfish?
14:45Meron silang bioluminescence
14:47o kakayahang maglabas
14:48ng saliling liwanag
14:49sa dilim
14:50ng karagatan.
14:51Ang dami wala
14:52ang kulakim!
14:54Pero ang mas importanteng tanong,
14:56gaano kaya kadalikado
14:57ang mga dikyang yan?
15:00Ang tentacles
15:01ng isang dikya
15:02ay may mga stinging cells
15:04na tinatawag
15:04na nematocysts
15:06na naglalabas ng lason
15:07para maparalisa
15:08ang kanilang biktima.
15:09Gayunpaman,
15:10ang Philippine tomato jellyfish
15:11ay hindi raw kasing delikado
15:13ng ibang species
15:14ng jellyfish.
15:16Pwede magdulot lang
15:17ng skin irritation.
15:19Pero ito ay hindi naman
15:20life-threatening
15:21or nakamamatay.
15:22Sa ibang bansa nga
15:23in Southeast Asia,
15:24ito ay hinahain din
15:26bilang pagkain.
15:27Ito po ang tanong.
15:28Ayon sa dilabas na article
15:30ng BBC Wildlife Magazine
15:32noong September 2025,
15:34ano ang top 11
15:37most dangerous animals
15:38in the ocean?
15:41Lion.
15:42Ocean nga lion.
15:43Shark.
15:44Great white shark
15:45is correct.
15:46Sea lion.
15:47Sea lion.
15:47Wala pong sea lion.
15:49Maraming mga marine animals
15:51mga nakikita sa dagat.
15:523, 2, 1.
15:54Thank you po.
15:55Thank you po.
15:56Dalawa na lang kayo.
15:57Piranha.
15:58Piranha!
16:01Ang piranha,
16:02nasa tubig yun
16:03pero hindi marine.
16:03Ang marine kasi,
16:04tubig alat yun eh.
16:06Tubig alat.
16:07Sorry walang piranha
16:09pero nakakatakot yung piranha.
16:11Congratulations.
16:12Thank you very much.
16:13Ito ang tamang sagot.
16:15Bucks jellyfish.
16:16Matindi ang ano,
16:17matindi ang venom nun.
16:18Big sea snake ahas.
16:21Cone snail.
16:22Nakikita sa Pilipinas yun.
16:24Stonefish.
16:25Blue ring octopus.
16:26Puffer fish.
16:28Stigray.
16:28Saltwater crocodile.
16:30Great white shark.
16:31Lion fish.
16:32At Portuguese man of war.
16:35Samantala ang dikyang biglang nagsulputan sa tabing dagat.
16:38Wala naman daw idilulot na pinsala o masamang pangitain.
16:41Nag-hello lang sila pero nawala rin naman makalipas ang ilang oras.
16:45Ito ay naganap kasunod ng marine heat wave at pagkaas ng sea surface temperature.
16:52And yung iba pang posibleng naging sun heat ng occurrence nila ay yung upwelling.
16:59Monson wind patterns yung ating amihan, habagat pag nagpapalit yan.
17:05Huwag basta magpadala sa mga paniniwala na masamang pangitain.
17:08Dahil ang tunay na ebidensya ay nasa paliwanan ng siyensya.
17:12Ang dami mong alam Kuya Kim.
17:14May mga kwento rin ba kayong viral worthy?
17:16Just follow our Facebook page, Dami Mong Alam Kuya Kim.
17:19At is-share nyo doon ang inyong video, Anong Malay Nyo.
17:21Next week, kayo naman ang isasalang at pag-uusapan.
17:24Hanggang sa muli, sama-sama nating alamin ng mga kwento at aral
17:28sa likod ng mga video nag-viral dito lang sa
17:30Ang dami mong alam Kuya Kim.
17:32At dapat kayo rin.
17:33Thanks.Ă¡
Comments